Pavarësisht bllokadës detare të shpallur nga Uashingtoni, të dhënat e gjurmimit të analizuara nga BBC Verify tregojnë se katër anije të lidhura me Iranin kanë kaluar përmes Ngushticës strategjike të Hormuzit. Sipas platformës MarineTraffic, dy nga këto mjete lundruese kishin vizituar porte iraniane përpara kalimit.

Konkretisht, anija transportuese e mallrave të thata, Christianna, kaloi ngushticën të hënën pasi kishte ndaluar në portin Bandar Imam Khomeini, ndërsa cisterna Elpis, e cila ndodhet nën sanksione amerikane, lundroi drejt lindjes të martën pasi u nis nga porti i Bushehrit me një destinacion ende të panjohur.

Lëvizje të ngjashme janë regjistruar edhe nga anije të tjera të sanksionuara nga SHBA-ja, si Rich Starry, e cila lundroi nga Emiratet e Bashkuara Arabe drejt lindjes, dhe cisterna Murlikishan, e cila u nis nga Kina duke u drejtuar drejt perëndimit, me pozicionin e fundit të raportuar pranë ishullit iranian Qeshm.

Megjithatë, ekspertët ngrenë dyshime se këto anije mund të kenë përdorur praktikën e njohur si “spoofing”, duke transmetuar qëllimisht pozicione të rreme për të fshehur vendndodhjen e tyre reale. Ndërkohë, ushtria amerikane ka bërë të ditur se, duke filluar nga ora 14:00 e së hënës, do të bllokojë çdo trafik detar që hyn apo del nga portet iraniane, por ka theksuar se nuk do të pengojë lirinë e lundrimit për anijet që përdorin Ngushticën e Hormuzit për të lëvizur drejt porteve që nuk janë nën kontrollin e Iranit.

Vetëm disa orë pasi rezultatet e zgjedhjeve në Hungari treguan se lideri i opozitës, Peter Magyar, kishte shënuar fitore të thellë, duke i dhënë fund sundimit të Viktor Orbanit dhe partisë së tij të djathtë, Fidesz, njeriu që pritet të bëhet kryeministër i ardhshëm i Hungarisë, tha se “nuk ka kohë për të humbur” për formimin e Qeverie së re.

Për Brukselin, këto fjalë nuk mund të kishin ardhur më shpejt.

Pas 16 vjetësh të Qeverisë së Orbanit, e cila përplasej me BE-në për çështje të ndryshme – nga lufta në Ukrainë deri te sanksionet ndaj Rusisë – Brukseli tani shpreson që Budapesti të jetë më bashkëpunues.

“Vendi ynë nuk ka kohë për të humbur. Hungaria është në telashe në çdo aspekt. Ajo është plaçkitur, grabitur, tradhtuar, është futur në borxhe dhe është shkatërruar”, tha Magyar në një konferencë për media më 13 prill, një ditë pasi partia e tij e qendrës së djathtë, Tisza, fitoi shumicën prej dy të tretash në Parlamentin me 199 vende.

Ai shtoi se Hungaria – ku është arratisur edhe ish-kryeministri i Maqedonisë së Veriut, Nikolla Gruevski, i akuzuar për korrupsion – nuk do të strehojë kriminelë të kërkuar ndërkombëtarisht.

Me ligj, presidenti i Hungarisë duhet ta mbledhë Parlamentin e ri brenda 30 ditëve nga zgjedhjet. Më pas, deputetët zgjedhin kryeministrin e ri, i cili propozon kabinetin qeveritar.

Shumë shpresojnë se pengesat që kishte vendosur Orban, do të hiqen, megjithëse ekziston edhe shqetësimi se Magyar – i cili dikur ishte një besnik i afërt i kryeministrit të mposhtur, ndërsa më vonë u nda prej tij, për shkak të çështjeve të korrupsionit – mund të mos bashkëpunojë gjithmonë në mënyrë të lehtë.

Çështja kryesore me të cilën Magyar pritet të merret në Bruksel, nuk është politika e jashtme, por zhbllokimi i rreth 18 miliardë eurove fonde të BE-së, të ngrira në vitet e fundit, për shkak të “hapave prapa” në demokraci gjatë qeverisjes së Orbanit.

Rindërtimi i sistemit gjyqësor hungarez pritet të jetë një nga prioritetet kryesore, dhe Magyar synon të ndjekë shembullin e Polonisë.

Në përpjekje për të zhbllokuar fondet e BE-së pas rikthimit në pushtet në fund të vitit 2023, Qeveria e qendrës e Varshavës ka punuar për të përmbysur ndryshimet e diskutueshme në gjyqësor dhe administratë publike, të bëra nga paraardhësit populistë.

“Ne do të fillojmë të punojmë me Qeverinë [e re hungareze] sa më shpejt që të jetë e mundur”, tha presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, “për të bërë përparim të shpejtë, në dobi të qytetarëve hungarezë”.

“Ka shumë punë për të bërë, pasi Hungaria po rikthehet në rrugën evropiane”, shtoi ajo. /REL/

Situata në Ngushticën e Hormuzit është tensionuar ndjeshëm pas deklaratave të fundit të Presidentit Donald Trump, i cili njoftoi se Marina e SHBA-së do të bllokojë të gjitha anijet që hyjnë ose dalin nga portet iraniane.

Edhe pse Komanda Qendrore e SHBA-së sqaroi se bllokada synon vetëm portet e Iranit dhe nuk do të pengojë lirinë e lundrimit për anijet që shkojnë drejt vendeve të tjera, ky veprim ka alarmuar organizatat ndërkombëtare.

Sekretari i Përgjithshëm i Organizatës Ndërkombëtare Detare të OKB-së, Arsenio Dominguez, deklaroi prerazi se nuk ekziston asnjë bazë ligjore në ligjin ndërkombëtar për të bllokuar një ngushticë që shërben për tranzit botëror, duke e cilësuar këtë si një precedent të rrezikshëm.

Dominguez theksoi se masat e tilla hakmarrëse rrezikojnë drejtpërdrejt 20,000 detarë që ndodhen aktualisht në Gjirin Persik dhe paralajmëroi se sa më shumë të zgjasë kjo gjendje, aq më i rëndë do të jetë impakti ekonomik për mbarë botën.

Megjithë nisjen zyrtare të bllokadës këtë të hënë në orën 14:00, të dhënat e gjurmimit tregojnë se trafiku detar nuk është ndalur tërësisht.

Sipas platformës MarineTraffic, katër anije cisternë që transportonin naftë dhe gaz kaluan ngushticën pak para hyrjes në fuqi të urdhrit, ndërsa të martën u regjistrua kalimi i anijes “Rich Starry”, e cila po udhëtonte nga Emiratet e Bashkuara Arabe drejt Kinës, duke dëshmuar se lundrimi ndërkombëtar po tenton të vazhdojë mes pasigurisë së madhe gjeopolitike. /BBC/

Ushtria e Shteteve të Bashkuara ka bërë të ditur se duke filluar nga e hëna do të vendosë një bllokadë ndaj të gjitha porteve dhe zonave bregdetare të Iranit. Ky vendim shënon një zbutje të qëndrimit të mëhershëm të presidentit Donald Trump, i cili kishte paralajmëruar bllokim të plotë të Ngushticës së Hormuzit, ndërkohë që raportet fillestare tregonin se anijet kishin ndalur qarkullimin në këtë rrugë të rëndësishme detare.

Ky zhvillim vjen pasi bisedimet e gjata për arritjen e një armëpushimi mes SHBA-së dhe Iranit, të zhvilluara në Pakistan, përfunduan pa ndonjë marrëveshje, duke shtuar rrezikun për përshkallëzim të situatës. Nga ana tjetër, autoritetet iraniane kanë paralajmëruar se do të reagojnë ndaj kësaj mase.

Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) njoftoi se bllokada do të hyjë në fuqi të hënën në orën 10:00 sipas kohës lindore të SHBA-së, përkatësisht në orën 17:30 në Iran. Sipas njoftimit, masa do të zbatohet ndaj të gjitha anijeve, pavarësisht shtetësisë së tyre, që hyjnë ose dalin nga portet iraniane në Gjirin Arabik dhe Gjirin e Omanit. Megjithatë, anijet që lëvizin mes porteve jo-iraniane do të lejohen të kalojnë përmes ngushticës, çka paraqet një tërheqje nga paralajmërimet e mëparshme për bllokim total.

Vetë Trump e konfirmoi më vonë orarin e nisjes së bllokadës përmes një postimi në rrjetin e tij social Truth Social.

Sipas një raporti të hershëm nga Lloyd’s List Intelligence, njoftimi për bllokadën ndikoi menjëherë në ndalimin e trafikut të kufizuar detar që ishte rikthyer pas armëpushimit. Të dhënat nga gjurmuesit detarë tregojnë se më shumë se 40 anije tregtare kishin kaluar që nga fillimi i armëpushimit, krahasuar me rreth 100 deri në 135 kalime në ditë para shpërthimit të konfliktit.

Ndërkohë, gjatë së dielës, Trump ashpërsoi retorikën edhe ndaj Papa Leo XIV, duke e kritikuar publikisht në Truth Social dhe duke e cilësuar atë si “të dobët në politikën e jashtme”. Ky reagim erdhi pasi Papa kishte dënuar luftën dhe kishte bërë thirrje për ndërprerje të saj dhe nisje të negociatave për paqe.

Në një tjetër deklaratë, presidenti amerikan e përshkroi Papën si “të tmerrshëm” dhe “të dobët ndaj krimit”, në një sulm të pazakontë ndaj liderit të Kishës Katolike, i cili përfaqëson rreth 1.4 miliardë besimtarë në mbarë botën.

Papa Leo XIV, me origjinë nga Çikago dhe Papa i parë amerikan, njihet për një qasje të kujdesshme në deklarata, por së fundmi ka qenë kritik i hapur i luftës në Iran. Ai e ka dënuar ashpër konfliktin, duke e cilësuar si “çmenduri lufte” dhe ka bërë apel për paqe. Gjithashtu, vitin e kaluar ai kishte vënë në pikëpyetje nëse politikat e ashpra të administratës Trump për imigracionin përputhen me mësimet pro-jetë të Kishës Katolike.