Lajmet
Tre vjet nga Covid, a është bota e përgatitur në rast të një pandemie tjetër?
Përgatitjet për të shmangur pandeminë e ardhshme kanë filluar të rriten.
Published
3 years agoon
By
UBT newsTre vjet pasi rasti i parë Covid u identifikua në Kinë, përgatitjet për të shmangur pandeminë e ardhshme kanë filluar të rriten, por duhet bërë shumë më tepër për të shmangur përsëritjen e gabimeve të së kaluarës, thanë ekspertët për AFP.
Javën e kaluar 194 shtetet anëtare të OBSH-së ranë dakord të fillojnë negociatat në shkurt mbi një draft të një traktati që synon t’i përgjigjet më mirë kërcënimeve të ardhshme, sa i përket ndonjë pandemie.
Ndërkohë Fondi Pandemik, i cili organizohet nga Banka Botërore dhe u lansua muajin e kaluar nga vendet e G20, tha se po përgatitet për raundin e parë të financimit me një total prej 1.6 miliardë dollarësh të zotuar deri më tani.
Një përpjekje tjetër po udhëhiqet nga Koalicioni për Inovacionet e Përgatitjes Epidemike (CEPI), i cili ka një plan pesë-vjeçar, 3.5 miliardë dollarë që përfshin një “Mision 100 Ditësh”.
Shefi ekzekutiv Richard Hatchet tha për AFP se fondacioni ishte ende rreth 800 milionë dollarë më pak nga qëllimi i tij, duke u kërkuar vendimmarrësve globalë që të mos e harrojnë gatishmërinë ndaj pandemisë ndërsa “përqendrohen në krizat e shumta përpara tyre”.
Plani përfshin lidhjen e instituteve të ndryshme që fokusohen në gatishmërinë ndaj pandemisë si BARDA e Shteteve të Bashkuara, HERA e Bashkimit Evropian, SCARDA e Japonisë dhe më shumë.
Trajtimet dhe testimet
Një nga këto kundërmasa do të ishte zhvillimi i shpejtë i barnave të reja për të trajtuar një “sëmundje X” në zhvillim.
Në fund të gushtit, biznesmeni me origjinë kanadeze Geoffrey Cumming dhuroi 250 milionë dollarë amerikanë për të ngritur një qendër në qytetin australian të Melburnit për të punuar drejt këtij qëllimi.
Eksperti i sëmundjeve infektive Sharon Lewin, i cili do të drejtojë Qendrën Globale Cumming për Terapeutikë Pandemike, tha se do të synojë zhvillimin e teknologjive të platformës që mund të përditësohen me shpejtësi për të synuar patogjenë të rinj, të ngjashëm me atë që u bë me vaksinat mRNA për Covid.
Ndërsa qendra është ende duke rekrutuar, Lewin i tha AFP-së se do të “ndërtohet dhe funksionon në shkencë” brenda gjashtë muajve.
Një tjetër çelës do të jetë vënia e testeve të disponueshme në të gjithë botën sa më shpejt të jetë e mundur.
Kërcënimet e mundshme të virusit
OBSH aktualisht po punon për përditësimin e listës së saj të patogjenëve prioritare, e cila do të listojë pretendentët kryesorë për virusin që mund të përbëjë kërcënimin e ardhshëm pandemik.
Koronaviruset dhe viruset e gripit do të jenë ndër të dyshuarit kryesorë për shkak të potencialit të tyre të provuar pandemik.
Mundësi të tjera përfshijnë kërcënime të njohura si Ebola dhe Zika.
“Secili prej këtyre viruseve mund të jetë vetëm disa mutacione larg” nga të qenit në gjendje të përhapet përtej kufijve të tyre aktualë, thotë Jennifer Nuzzo, drejtoresha themeluese e Qendrës Pandemike në Universitetin Brown në SHBA.
Kërcënime të tjera të mundshme përfshijnë Marburg dhe familjet e arenaviruseve dhe paramyxoviruseve — si dhe rrezikun e sëmundjeve të reja të panjohura që kalojnë nga kafshët te njerëzit.
Por kur bëhet fjalë për vendosjen e vaksinave të ardhshme, Nuzzo tha se “nuk është shkenca ajo që më shqetëson aq shumë: është prodhimi”.
“Tragjedia e Covid, në mendjen time, ishte shpërndarja e pabarabartë e vaksinave kur ato u bënë të disponueshme” thotë Hatchet nga CEPI, duke shtuar se kjo pabarazi “e zgjati pandeminë dhe ndoshta çoi në përhapjen e varianteve”.
Të gjithë ekspertët që folën për AFP theksuan se për pandeminë e ardhshme, rajone si Afrika, Amerika e Jugut, Azia Jugore dhe Lindja e Mesme duhet të jenë në gjendje të kenë akses dhe të prodhojnë vaksina dhe trajtime të ardhshme./UBTNews/
Lajmet
Presidentja Osmani pret në takim të ngarkuarën me punë të SHBA-së në Kosovë
Published
58 minutes agoon
March 12, 2026By
UBTNEWS
Vjosa Osmani ka pritur në takim të ngarkuarën me punë të Shtetet e Bashkuara të Amerikës në Kosovë, Anu Prattipati, me të cilën ka diskutuar për zhvillimet aktuale në vend dhe çështje të bashkëpunimit bilateral.
Sipas njoftimit të Presidencës, gjatë takimit u trajtuan zhvillimet e fundit politike në vend, si dhe tema të tjera me interes të përbashkët ndërmjet Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Në fokus të bisedës ishte edhe rëndësia e ruajtjes së një mjedisi demokratik, ku respektohen mendimet e ndryshme dhe debati publik zhvillohet në mënyrë të përgjegjshme.
Presidentja Osmani theksoi përkushtimin e vazhdueshëm të Kosova për thellimin e bashkëpunimit me SHBA-në, duke ritheksuar se aleanca ndërmjet dy vendeve mbetet jetike dhe e pazëvendësueshme për Kosovën.
Lajmet
Gjykata Evropiane: Ndalimi i ndryshimit të gjinisë në dokumente shkel ligjet e BE-së
Published
3 hours agoon
March 12, 2026By
UBTNews
Gjykata më e lartë e Bashkimit Evropian mori vendim të enjten se ligjet kombëtare që ndalojnë ndryshimin e të dhënave gjinore në dokumentet e identifikimit janë në kundërshtim me ligjin e BE-së. Gjykata theksoi sfidat e mëdha me të cilat ballafaqohen personat kur identiteti i tyre gjinor nuk përputhet me dokumentet zyrtare.
Rasti në fjalë rrodhi nga një shtetase bullgare, e regjistruar si mashkull në lindje, e cila kishte filluar trajtimin hormonal dhe identifikohej si grua. Ajo ishte zhvendosur në Itali dhe u kishte kërkuar autoriteteve bullgare të ndryshonin gjininë ligjore, emrin dhe numrin personal në dokumente.
Gjykatat në Bullgari e kishin refuzuar kërkesën, duke u thirrur në rregullat kombëtare që e përkufizojnë seksin vetëm në aspektin biologjik dhe që ndalojnë ndryshimin e të dhënave gjinore.
Megjithatë, Gjykata Evropiane e Drejtësisë konstatoi se megjithëse shtetet anëtare janë përgjegjëse për lëshimin e dokumenteve, mosmarrëveshja mes identitetit gjinor dhe letërnjoftimit mund të shkaktojë dyshime gjatë kontrolleve rutinë, udhëtimeve apo ndërveprimeve profesionale. Sipas Gjykatës, këto “paparashikueshmëri të konsiderueshme” pengojnë të drejtën e personit për lëvizje të lirë brenda Bashkimit Evropian. /Reuters/
Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka marrë vendim për pezullimin e partisë Aleanca Kosova e Re (AKR), pasi subjekti dështoi të organizojë zgjedhjet e brendshme deri në afatin e paraparë (25 shkurt 2026). Edhe pse partia ishte njoftuar paraprakisht, ajo nuk e ka përmbushur këtë obligim ligjor.
KQZ i ka dhënë AKR-së një afat shtesë prej 45 ditësh për ta mbajtur Kuvendin Zgjedhor. Nëse ky kusht nuk plotësohet as brenda kësaj periudhe, partia do të çregjistrohet përfundimisht nga regjistri zyrtar.
AKR, e cila ishte pjesë e Kuvendit që nga viti 2007, aktualisht udhëhiqet nga ushtruesi i detyrës, Vesel Makolli, pas dorëheqjes së Behgjet Pacollit në tetor 2025. Në zgjedhjet e fundit, kjo parti mbeti jashtë Kuvendit pasi nuk arriti ta kalojë pragun zgjedhor.
Lajmet
IKSHPK: Ndotja e ajrit shkakton mbi 1,150 vdekje në vit në Kosovë
Published
4 hours agoon
March 12, 2026By
UBTNews
Raporti i fundit i Institutit Kombëtar të Shëndetësisë Publike (IKSHPK) për vitin 2025 ka alarmuar se ndotja e ajrit mbetet një rrezik madhor, duke shkaktuar rreth 12.1% të vdekshmërisë totale në vend.
“Rezultatet tregojnë se 1 150 raste të vdekjeve në vit (121/100 000 banorë) i atribuohen nivelit aktual të PM2.5 në Kosovë i cili paraqet 12.1% të vdekshmërisë totale, nga të gjitha shkaqet (natyrore)”, thuhet në raport.
Sipas të dhënave, gjendja më kritike është regjistruar në Prishtinë (veçanërisht në Kodrën e Trimave), Obiliq, Gjilan, Fushë Kosovë (Palaj) dhe Mitrovicë, ku nivelet e grimcave helmuese PM2.5 gjatë dimrit kanë arritur deri në 272 µg/m3, shifër kjo shumë herë mbi limitet e lejuara.
Shkaktarët kryesorë mbeten djegia e thëngjillit për ngrohje, termocentralet dhe makinat e vjetra, të cilat po rëndojnë shëndetin e grupeve më të ndjeshme si të moshuarit, gratë shtatzëna dhe fëmijët.
IKSHPK thekson se kjo ndotje lidhet drejtpërdrejt me rritjen e rasteve të sulmeve në zemër, goditjeve në tru dhe problemeve të rënda respiratore, duke kërkuar masa urgjente për zgjerimin e ngrohjes qendrore dhe reduktimin e përdorimit të lëndëve djegëse fosile.
Presidentja Osmani pret në takim të ngarkuarën me punë të SHBA-së në Kosovë
Krerët e FFK-së takojnë ministrin e ri të Sportit, diskutohet për bashkëpunim dhe infrastrukturë
Lideri i ri i Iranit kërcënon me bllokimin e Ngushticës së Hormuzit
Gjykata Evropiane: Ndalimi i ndryshimit të gjinisë në dokumente shkel ligjet e BE-së
KQZ pezullon AKR-në e Behgjet Pacollit
Dy vlerësime për Kosovën në turneun ndërkombëtar të boksit për të rinj në Budva
IKSHPK: Ndotja e ajrit shkakton mbi 1,150 vdekje në vit në Kosovë
Heronj të Heshtur: Kur Jeta u Rrezikua për Çdo Fletë Librash
Mesazhi i Ramës për Beogradin: Nëse preket Kosova, preket Shqipëria
Të kërkuara
-
Vendi3 months agoDizajneri grafik Berin Hasi ligjëron për studentët e Dizajnit të Integruar në UBT
-
Aktualitet3 months agoProfesori i UBT-së, Hazir S. Çadraku dhe bashkëpunëtorët publikojnë artikullin “Historia e Mbrojtjes së Shpellës në Kosovë” në SpeleoMedit Magazine
-
Lajmet2 months agoProfesorët e UBT-së publikojnë studim shkencor në revistën prestigjioze ndërkombëtare të indeksuar në Scopus (Q1)
-
Lajmet3 months agoProfesori Lulzim Beqiri përfaqëson UBT-në në mobilitetin akademik në Technische Hochschule Lübeck
