Kulturë

Thëniet më të fuqishme nga Indira Gandhi

Gandhi ishte e para dhe deri më sot, e vetmja kryeministre femër e Indisë.

Published

on

Indira Gandhi ishte një politikane indiane, e cila shërbeu si kryeministre e Indisë për rreth 15 vjet në dy periudha dhe konsiderohet gjerësisht si një nga figurat më të rëndësishme në historinë e politikës së Azisë Jugore.

Gandhi ishte e para dhe deri më sot, e vetmja kryeministre femër e Indisë dhe ishte e njohur për qëndrimin e saj të rreptë në një sërë çështjesh.

Ajo është veçanërisht e famshme për dërgimin e ushtrisë indiane në Pakistanin Lindor në luftën e vitit 1971 që përfundimisht çoi në krijimin e Bangladeshit.

Politikat e saj të brendshme, megjithëse kryesisht në natyrë socialiste, e bënë atë udhëheqësen e padiskutueshme masive të vendit. Ajo mbetet kryeministrja e dytë më jetëgjatë e Indisë ndonjëherë, pas babait të saj Jawaharlal Nehru, kryeministri i parë i vendit.

Indira Gandhi ishte jashtëzakonisht e njohur për fjalimet e saj emocionuese që mbajti në të gjithë vendin.

Për lexuesit tanë sjellim një koleksion të thënieve më të bukura nga Indira Gandhi mbi arsimin, lirinë, fëmijët, pushtetin, varfërinë etj:

Një herë gjyshi më tha se kishte dy lloje njerëzish; ata që bëjnë punën dhe ata që marrin meritat. Më tha të përpiqesha të isha në grupin e parë; kishte shumë më pak konkurrencë.

Popullariteti nuk është garanci për cilësi.

Nga njëra anë, të pasurit e shohin shtrembër varfërinë tonë të vazhdueshme – nga ana tjetër, ata na paralajmërojnë kundër metodave të tyre.

Babai im ishte burrë shteti, unë jam një grua politikane. Babai im ishte shenjtor. Unë nuk jam.

Ju nuk mund të shtrëngoni duart me një grusht të mbledhur.

Fitorja apo humbja e zgjedhjeve është më pak e rëndësishme se forcimi i vendit.

Kam jetuar një jetë të gjatë dhe jam krenare që tërë jetën e kaloj në shërbim të popullit tim. Unë jam vetëm krenare për këtë dhe asgjë tjetër. Do të vazhdoj të shërbej deri në frymën time të fundit dhe kur të vdes, mund të them se çdo pikë e gjakut tim do ta fuqizojë dhe forcojë Indinë.

Në thelb mendoj se jam dembele, por kam mentalitet amvise kur shkoj në punë.

Tashmë i kam zgjatur dorën Janatës dhe po mundohem vetëm të njihem me problemet e njerëzve.

Edhe sikur të vdisja në shërbim të kombit, do të isha krenar për këtë. Çdo pikë e gjakut tim… do të kontribuojë në rritjen e këtij kombi dhe për ta bërë atë të fortë dhe dinamik.

Nuk ekziston asnjë politikan në Indi që guxon aq sa duhet të përpiqet t’u shpjegojë masave se lopët mund të hahen.

Kini anshmëri ndaj veprimit – le të shohim diçka të ndodhë tani. Ju mund ta copëzoni atë plan të madh në hapa të vegjël dhe të hidhni hapin e parë menjëherë.

Nuk ka dashuri aty ku nuk ka vullnet.

Ne nuk dëshirojmë të varfërojmë më tej mjedisin, e megjithatë nuk mund të harrojmë për asnjë moment varfërinë e zymtë të një numri të madh njerëzish. A nuk janë varfëria dhe nevoja ndotësit më të mëdhenj?

Problemet mjedisore të vendeve në zhvillim nuk janë efekte anësore të industrializimit të tepruar, por pasqyrojnë pamjaftueshmërinë e zhvillimit.

Fuqia për të ngritur pyetje është baza e gjithë përparimit njerëzor.

Kjo është arsyeja pse ne mendojmë se demokracia është e rëndësishme: sepse demokracia të lejon të kesh shpërthime të vogla dhe si rrjedhim të shmangësh shpërthimet më të mëdha.

Të gjithë njerëzit që luftuan për liri ishin heronjtë e mi. Dua të them, ky ishte lloji i tregimit që më pëlqente të lexoja… luftërat për liri e kështu me radhë.

Unë kurrë nuk i jam drejtuar askujt për këshilla dhe sugjerime. Edhe kur isha shumë e vogël, për rrethanat e atyre kohërave më është dashur të qëndroj në këmbë dhe disi rrethanat kanë mbetur pak a shumë të njëjta. Unë duhet të marr vendimet e mia.

Populli nuk ka asgjë për t’u frikësuar prej meje; njerëzit nuk më kanë frikësuar kurrë.

Nëse shoh diçka të ndotur ose të çrregullt, duhet ta pastroj.

Duhet kujdes nga ministrat që nuk bëjnë asgjë pa para dhe nga ata që duan të bëjnë gjithçka me para.

Nuk mendoj se babai im ishte mentori im.

Ka dyshime të rënda se diskutimi mbi ekologjinë mund të jetë i dizajnuar për të shkëputur vëmendjen nga problemet e luftës dhe varfërisë.

Lumturia është një gjendje shpirtërore, e dini. Nuk mendoj se je i lumtur përgjithmonë. Dikush është i lumtur për disa gjëra dhe jo aq i lumtur për të tjerat.

Të gjitha lojërat e mia ishin lojëra politike; Unë, si Joan of Arc, isha duke u djegur vazhdimisht në kunj.

Vështirësitë nuk mund të eliminohen nga jeta. E vetmja gjë është t’i pranosh, nëse është e mundur t’i kapërcesh, përndryshe të pajtohesh me ta. Është në rregull të luftosh, po, por vetëm kur është e mundur.

Pa guxim, nuk mund të praktikosh asnjë virtyt tjetër. Duhet të kesh guxim – guxim të llojeve të ndryshme: së pari, guxim intelektual, të zgjidhësh vlera të ndryshme dhe të vendosësh se cila është ajo që është e duhura për të ndjekur. Duhet të kesh guxim moral për t’iu përmbajtur kësaj – pa marrë parasysh se çfarë do të dalë në rrugën tënde, pavarësisht se cila është pengesa dhe opozita.

Djali im nuk kishte asnjë lidhje me politikën apo vendimmarrjen, as nuk kam diskutuar zgjedhjet apo ndonjë çështje tjetër me të.

Ne gjithmonë thoshim se lufta jonë nuk ishte vetëm kundër britanikëve si përfaqësues të kolonializmit, ajo ishte kundër gjithë të keqes që ekzistonte në Indi. E keqja e sistemit feudal, e keqja e sistemit të bazuar në kastë, e keqja e padrejtësisë ekonomike.

Mundësitë nuk ofrohen. Ato duhen kapur dhe punuar për të. Dhe kjo kërkon këmbëngulje… dhe guxim.

Falja është një virtyt i guximtarit.

Deri në ditën kur vdiq, nëna ime vazhdoi të luftonte për të drejtat e grave. Ajo iu bashkua të gjitha lëvizjeve të grave të kohës; ajo ngjalli shumë revolta. Ajo ishte një grua e madhe, një figurë e madhe. Femrat sot do ta donin pa masë.

Continue Reading

Kulturë

Peticion online për njohjen e plisit shqiptar nga UNESCO

Published

on

By

Një peticion i ri po mbledh nënshkrime nga qytetarët shqiptarë, me qëllim që UNESCO ta njohë plisin shqiptar si një artefakt zyrtar kulturor dhe ta përfshijë në listën e Trashëgimisë Kulturore Jomateriale të Botës.

Hartuesit e peticionit theksojnë se njohja ndërkombëtare do të nderonte trashëgiminë kulturore shqiptare dhe do të siguronte që brezat e ardhshëm ta njohin dhe ta çmojnë këtë pjesë të rëndësishme të identitetit kombëtar.

Sipas tyre, renditja e plisit në listën e UNESCO-s mund të rrisë edhe turizmin, pasi vizitorët ndërkombëtarë do të kenë mundësinë të përjetojnë kulturën shqiptare në mënyrë autentike. Plisi, një pjesë e pandashme e veshjeve tradicionale shqiptare për shekuj me radhë, është simbol i traditave dhe lidhjes ndërbreznore.

Hartuesit paralajmërojnë se ai rrezikon të marginalizohet pa njohjen dhe mbrojtjen e duhur ndërkombëtare. Peticionit i ftohen qytetarët të bashkohen për të mbështetur njohjen e plisit nga UNESCO, duke kontribuar në ruajtjen e trashëgimisë kulturore shqiptare për të mirën e komunitetit lokal dhe global. /Atsh/ D.L

Continue Reading

Kulturë

Gjashtë vjet pa Bilbilin e Kosovës

Published

on

By

Të shtunën (07.02.2026) u shënuan gjashtë vjet nga shkuarja në amshim e ikonës së muzikës shqiptare, Nexhmije Pagarusha, e njohur për publikun si Bilbili i Kosovës.

E lindur në maj të vitit 1933 në Malishevë, Nexhmije Pagarusha e nisi karrierën muzikore në vitin 1948 në Radio Prishtinë, duke u shndërruar në një nga zërat më të veçantë dhe më të dashur të muzikës shqiptare.

Karrierën si këngëtare e përmbylli në vitin 1984. Përveç muzikës, ajo ishte aktive edhe si aktore filmi dhe teatri.

Për kontributin e saj të jashtëzakonshëm artistik, Pagarusha u nderua me çmimin “Nderi i Kombit” nga Presidenca e Shqipërisë, si dhe me titullin “Artiste e Merituar” nga Presidenca e Kosovës.

Nexhmije Pagarusha u nda nga jeta në moshën 86-vjeçare, duke lënë pas pesë albume dhe 88 këngë, ndër to këngët e pavdekshme “Baresha” dhe “Zambaku i Prizrenit”. Ajo do të kujtohet gjithmonë si një yll i pashuar i muzikës shqiptare dhe një figurë frymëzuese për brezat e rinj të artistëve.

Continue Reading

Kulturë

Përvjetori i vdekjes së Kadri Roshit

Published

on

By

Më 6 shkurt të vitit 2007, ndërroi jetë figura e mirënjohur e kinematografisë dhe e skenës shqiptare, Kadri Roshi.

Roshi u lind më 4 janar të vitit 1924 në Ballsh të Mallakastrës në një familje me prejardhje nga Libohova. Aktori përjetoi një vogëli të trazuar, pasi humbi të ëmën teksa numëronte veçse 2 vjeç dhe mbeti jetim dhjetë vjet më vonë, kur vdiq edhe i ati.

Karriera e tij si aktor nisi në moshën 21-vjeçare në skenën e të ashtuquajturit Teatër Popullor. Në vitin 1951 finalizoi rrugëtimin e tij kushtuar edukimit universitar, të përshkuar në Pragë. Me t’u kthyer në vendin e tij të origjinës, Roshi rimori ekzekutimin e roleve të para në logun e jetës artistike të vendit, Teatrin Kombëtar.

Përllogaritet se aktori ka luajtur rreth 180 role në skenë dhe në kinematografi, duke lënë në kujtesën e teleshikuesve dhe të spektatorëve një portret të pashlyeshëm. Në celuloid është përjetësuar në sajë të një shumësie rolesh, që variojnë nga skllavi Ezop tek kujdestari i “Lulëkuqe mbi mure”, si edhe nga mbojtësi i thekshëm i gjuhës shqipe në Rilindje deri tek plaku Mere.

Disa prodhime të tjera filmike ku Roshi ka mishëruar role protagoniste janë: Vdekja e burrit (1991), Apasionata (1983), Partizani i vogël Velo (1980), Ballë për ballë (1979), Gjeneral gramafoni (1978), Njeriu me top (1977), Fije që priten (1976), Përballimi (1976), Malet me blerim mbuluar (1971), I teti në bronz (1970).

Për kontributin e dhënë në artin e fjalës dhe të interpretimit, Roshi u nderua me Çmimin e Karrierës në Festivalin e Filmit Artistik të vitit 1995, me Çmimin e Madh të Nderit në vitin 1997 dhe iu akordua vlerësimi “Nderi i Kombit” në vitin 1999. /Kosovapress/

Continue Reading

Kulturë

“Halili dhe Hajria”, 63 vjet nga vënia në skenë e baletit të parë shqiptar

Published

on

By

“Halili dhe Hajria” është një vepër baleti tërësisht shqiptare, e para në skenën e baletit shqiptar.

Ishte 13 janari i vitit 1963, kur kompozitori Tish Daija, baletmaestri Panajot Kanaçi, dirigjenti Mustafa Krantja e një grup i madh artistësh, vunë në skenë baletin “Halili dhe Hajria”.

Interpretuesit e parë në rolin e Halilit, kanë qenë Xhemil Simixhi, Kristaq Rada dhe Llaqi Nako dhe në rolin e Hajries: Ganimet Vendresha (Simixhi) Zoica Haxho, ndërsa në rolet e tjera përmenden emrat e Luan Shtinos, Miltiadh Papës, Agron Aliajt, Skënder Jazexhiut, etj.

Në vitin 1983, kjo vepër rivihet në skenë. Krahas emrit të Llaqi Nakos, në rolin e Halilit, radhitet edhe ai i Ilir Kernit, ndërsa në rolet e tjera Albana Sulejmani, Pëllumb Agalliu, Hajdar Shtuni, Ludmill Çakalli, etj.

Më 12 dhjetor 1973 u luajt për të 150-n herë, ndërsa në skenën e Teatrit Kombëtar të Operës e Baletit dhe jashtë saj u luajt mbi 250 herë.

Në turnetë në Greqi, Itali, Turqi, Francë, ka pasur sukses të padiskutueshëm. Në Francë është vënë në skenë nga një trupë franceze, më pas edhe në Prishtinë.

Continue Reading

Të kërkuara