Kulturë

“The Last Kingdom”: Pesë të vërteta historike për Uhdredin e Bebanburgut

Aventurat e Vikingut të lindur në Saksoni dhe ndikimi i tij në monarkinë angleze ka kapur imagjinatën e audiencave kudo.

Published

on

Fansat e serialit “The Last Kingdom: Seven Kings Must Die” nuk e kanë të huaj personazhin sypatrembur Utrehd i Bebbanburghut. I njohur gjithashtu si Uhtred Ragnarsson ose Uhtred the Brave, aventurat e Vikingut të lindur në Saksoni dhe ndikimi i tij në monarkinë angleze ka kapur imagjinatën e audiencave kudo.

Krijuar fillimisht nga autori Bernard Cornwell për serinë e tij Saxon Stories, Uhtred Ragnarsson është thjesht imagjinar, por i frymëzuar nga një figurë historike shumë reale.

Ja pesë fakte rreth Uhtredid të vërtetë të Bebbanburghut.

  1. Ai ishte lord i Bebbanburghut

Babai i Uhtred, Waltheof, ishte pasardhës nga familja Eadwulfing që kishte sunduar Bebbanbughun (sot Bamburgh) dhe zonën përreth të Northumbrias për më shumë se një shekull. Megjithatë, ndryshe nga pasardhësit e mëparshëm, ku titulli kalohej nga babai te djali pas vdekjes së ealdormanit, Uhtredit iu dha titulli kur babai i tij ishte ende gjallë.

Kur Malcolm II i Skocisë pushtoi Northumbrian dhe rrethoi Durhamin në 1006, babai i Uhtredit refuzoi të ngrinte një ushtri. Shumë i moshuar për të luftuar, ai vendosi të qëndrojë në kështjellën e tij. Duke vepruar në emër të babait të tij, Uhtred mblodhi trupat nga Bernicia dhe Yorkshire dhe i dha fund me sukses rrethimit.

Mbreti Ethelred ishte aq mirënjohës për trimërinë e Uhtred-it, saqë i dha atij rolin e ealdormanit të Bebbanburgh-ut, pavarësisht se babai i Uhtredit ishte ende gjallë.

  1. Ai nuk ishte viking

Për zhgënjimin e shumë prej shikuesve të serialit, Uhtredi i vërtetë nuk ishte pjesërisht sakson, pjesërisht danez. Rrënjët skandinave të emrit të babait të tij sugjerojnë se mund të ketë pasur ndonjë trashëgimi të largët nga pushtimet e kaluara vikinge në linjën e gjakut të Uhtredit. Sidoqoftë, ai me siguri nuk u rrëmbye dhe nuk u rrit nga sulmuesit vikingë.

  1. Ishte martuar tri herë

Uhtred u martua tre herë dhe la trashëgimtarë nga secila prej martesave. Martesa e tij e parë ishte me Ecgfridën, vajzën e peshkopit Aldhun, të cilin Uhtredi e kishte ndihmuar në ndërtimin e Katedrales së Durhamit. Prej kësaj, atij iu dhanë disa prona dhe toka që i përkisnin kishës, dhe së bashku ata patën një djalë – Ealdred.

Uhtred përfundimisht hoqi dorë nga martesa e tij me Ecgfridan dhe u martua me Sigan, vajzën e Styr Ulfsson nga York-u. Sidoqoftë, martesa erdhi me kushtin që Uhtredi të vriste armikun e Styrit, Thurbrand the Hold. Uhtredi nuk e kreu vrasjen dhe çifti u nda edhe pse kishin dy vajza.

Në fund, Uhtred u martua me Ælfgifun, vajzën e mbretit Ethelred. Së bashku ata patën një vajzë.

  1. Ai nuk e njihte mbretin Alfred

Uhtredi nuk ishte një mercenar i paguar nga mbreti Alfred i Madh. Në fakt, ata as që ishin gjallë në të njëjtën kohë. Mbreti Alfredi i Madh sundoi nga 871-886, plot një shekull përpara se të lindte Uhtred.

Uhtred, megjithatë, u ndesh me Vikingun, Cnutin e frikshëm. Ndërsa Uhtred ishte duke bërë fushatë me djalin e mbretit Ethelred, Edmund, Cnut pushtoi Yorkshire. Kur ishte rrugës për në një takim paqeje me Cnutin, Uhtred dhe 40 nga njerëzit e tij u zunë në pritë nga Thurbrand the Hold (po ai Thurbrand që supozohej të kishte vrarë gjatë martesës së tij të dytë) dhe u vranë. Thurbrand kishte bashkëpunuar me Cnutin, i cili kishte orkestruar atentatin.

  1. Vrasja e tij nisi një gjakmarrje

Vrasja e Uhtredit nisi një gjakmarrje që zgjati dekada. Djali i Uhtredit, Ealdred, u hakmor për vdekjen e babait të tij duke vrarë Thurbrand-in, por nga ana tjetër, u vra vetë nga djali i Thurbrandit, Carl. Gjakmarrja vazhdoi të ndërtohej me brezin e ri të secilës familje dhe arriti kulmin gati 60 vjet më vonë kur nipi i Ealdred urdhëroi vdekjen e shumicës së djemve dhe nipërve të Carlit.

Continue Reading

Lajmet

Fazıl Say dhe Filharmonia e Kosovës sonte në koncertin përmbyllës të Chopin Piano Fest

Published

on

Prishtina do të mirëpresë sonte një nga ngjarjet më të rëndësishme muzikore të vitit, me koncertin përmbyllës të edicionit 2026 të festivalit Chopin Piano Fest.

Në skenën e Klan Arenës do të ngjitet pianisti i njohur turk Fazıl Say, i cili do të performojë së bashku me Filharmoninë e Kosovës, nën dirigjimin e maestro Aurélien Azan Zielinski.

Koncerti, që nis në orën 19:30, pritet të sjellë një mbrëmje të veçantë artistike, duke kurorëzuar programin e festivalit me interpretimin e njërit prej pianistëve më të vlerësuar në skenën ndërkombëtare.

Për publikun kosovar, kjo paraqitje përfaqëson një mundësi të rrallë për të ndjekur nga afër virtuozitetin e Fazıl Say, i njohur për interpretimet e tij të jashtëzakonshme dhe kontributin në muzikën klasike bashkëkohore.

Koncerti përmbyll një tjetër edicion të suksesshëm të Chopin Piano Fest, festival që prej vitesh sjell në Kosovë emra të njohur të muzikës klasike nga mbarë bota./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Kosova shënon 148-vjetorin e Lidhjes së Prizrenit dhe 27-vjetorin e Çlirimit me aktivitete përkujtimore

Published

on

Kosova do të shënojë 148-vjetorin e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit dhe 27-vjetorin e Çlirimit të vendit me një agjendë të gjerë aktivitetesh përkujtimore dhe festive, që përfshijnë homazhe, ekspozita, koncerte dhe veprimtari shkencore.

Aktivitetet kanë nisur me ceremoninë për Lidhjen Shqiptare të Prizrenit në kompleksin historik në Prizren, ndërsa programi qendror do të zhvillohet më 12 qershor me homazhe në Prekaz, te varret e figurave të njohura kombëtare dhe në monumentet e dëshmorëve në Prishtinë.

Në kuadër të shënimeve do të hapet edhe ekspozita “KFOR and Kosova 25+” në Bibliotekën Kombëtare, do të mbahet pritja shtetërore dhe koncerti festiv “Liria na Bashkon” në Gjakovë me ansamble nga Kosova, Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut.

Më 25 qershor parashihet edhe një ligjëratë përkujtimore për akademikun Rexhep Qosja në Bibliotekën Kombëtare, me rastin e 90-vjetorit të lindjes së tij.

Institucionet e Kosovës theksojnë se përmes këtyre aktiviteteve synohet nderimi i ngjarjeve dhe figurave që kanë shënuar historinë kombëtare dhe rrugëtimin drejt lirisë./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Peja Outdoor Festival rikthehet me mbi 40 aktivitete në natyrë

Published

on

Peja do të jetë qendër e aktiviteteve outdoor nga 11 deri më 14 qershor, me organizimin e edicionit të tretë të “Peja Outdoor Festival”, festivalit të parë në Kosovë të dedikuar turizmit aktiv, rekreacionit dhe mirëqenies në natyrë.

Gjatë katër ditëve të festivalit, në Pejë dhe Rugovë do të zhvillohen mbi 40 aktivitete sportive, rekreative, edukative dhe kulturore, përfshirë ecje malore, çiklizëm, vrapim, ngjitje, paragliding, speleologji, punëtori tradicionale dhe programe për fëmijë e të rinj.

Organizatorët theksojnë se festivali synon promovimin e Pejës dhe Rugovës si destinacione të turizmit aktiv, duke u ofruar vizitorëve mundësinë të përjetojnë natyrën, kulturën lokale dhe aktivitetin fizik në një mënyrë gjithëpërfshirëse.

Një nga risitë kryesore të këtij edicioni është gara “Peja Trail Run”, e cila do të mbahet më 14 qershor dhe pritet të mbledhë rreth 300 garues nga Kosova, rajoni dhe vende të ndryshme të botës në kategoritë 10 dhe 23 kilometra.

Hapja zyrtare e festivalit do të mbahet më 11 qershor, nga ora 20:30, te Mulliri i Haxhi Zekës në Pejë./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Muzeu “Eksodi ’99” hap dyert në Prishtinë, sjell 48 rrëfime nga dëbimi masiv i shqiptarëve të Kosovës

Published

on

Muzeu “Eksodi ’99” do të hapet të mërkurën, më 10 qershor, në ora 19:30, në ambientet e Stacionit të Trenave në Prishtinë.

I themeluar nga “Reporting House”, muzeu vjen si një kujtesë e përhershme për përjetimet e qindra mijëra qytetarëve të Kosovës gjatë periudhës mars-qershor 1999, kur shqiptarët u dëbuan me forcë nga shtëpitë e tyre përgjatë linjës hekurudhore Prishtinë–Han i Elezit.

Ekspozita paraqet 48 rrëfime të personave që përjetuan eksodin e luftës, të treguara 27 vjet më vonë. Historitë janë të ndara në katër tema kryesore: dëbimi, jeta në kampet e refugjatëve, qëndrimi te familjet mikpritëse dhe kthimi në Kosovë pas luftës.

Sipas organizatorëve, muzeu synon të ruajë kujtesën kolektive të një prej periudhave më të dhimbshme në historinë e vendit. Gjatë pranverës së vitit 1999, mijëra familje u detyruan të largoheshin nga Kosova me trena të mbushur plot, ndërsa shumë prej tyre u privuan edhe nga dokumentet personale në kuadër të fushatës së dëbimit masiv.

Në ekspozitë përfshihen edhe rrëfime të personave që nuk u larguan nga vendi, që u fshehën gjatë luftës, iu bashkuan rezistencës së armatosur ose përjetuan ngjarje tragjike, si rasti i politikanit Fehmi Agani, i cili u nxor nga treni dhe më pas u vra.

Producentja e muzeut është gazetarja Jeta Xharra, drejtoreshë e BIRN Kosova, ndërsa ekspozita muzeore është kuruar nga Gazmend Ejupi.

Përmes këtyre dëshmive, Muzeu “Eksodi ’99” synon të kujtojë vuajtjet, mbijetesën dhe kthimin e qytetarëve të Kosovës, duke dokumentuar një kapitull të rëndësishëm të historisë së vendit që nuk duhet të harrohet. /A.K/

Continue Reading

Të kërkuara