Lajmet

“Teoria e kaosit”

Published

on

Teoria e kaosit është një ligj i shpallur nga James Yorke dhe që na kujton një fakt thelbësor: bota nuk ndjek një model të saktë dhe të parashikueshëm; duam apo s’duam, në jetën tonë ekziston edhe kaosi, kjo hapësirë ​​e vogël që i është lënë rastësisë, ku është thuajse e pamundur të parashikosh efektin e ngjarjeve të caktuara.

Është mjaft e zakonshme të lidhet teoria e kaosit me degët e saj mëmë: matematika dhe fizika. Megjithatë, shpesh harrojmë se këto shkenca kanë një implikim të drejtpërdrejtë në jetën tonë të përditshme, në të vërtetë ka shumë pak sektorë që kanë ndikim të njëjtë në sjelljen dhe njohuritë tona.

Vetë James Yorke e përmbledh rëndësinë e teorisë së tij në një fjali të thjeshtë: njeriu duhet të jetë i përgatitur për të ndryshuar planet në çdo moment.

Secili prej nesh ka një shkallë të caktuar tolerance ndaj pasigurisë. Duke u nisur nga një prag i caktuar, truri ynë kalon në “modalitet alarmi” ndaj asaj që mund të ndodhë.

Ne preferojmë stabilitetin, duke ditur se dy plus dy janë katër dhe se ajo që na rrethon dhe kemi sot do të jetë aty edhe në të nesërmen tonë. E gjithë kjo na ofron një ekuilibër emocional falë të cilit jemi në gjendje të shijojmë jetën, duke mbajtur gjithçka nën kontroll.

Megjithatë, teoria e kaosit mbron një provë. Jeta dhe rrjedha e saj nuk korrespondojnë me ecurinë ritmike dhe të përsosur të një ore. Të paparashikueshmet dhe të pakontrollueshmet gjenden gjithmonë brenda dhe rreth nesh.

Është ajo shpata e Damokleut që mund të na godasë në çdo moment. Është ajo flutura që sot fluturon mbi Shtetet e Bashkuara dhe më vonë mbërrin në Evropë në formën e një krize ekonomike. Është ai topi i bardhë që ne goditëm në bilardo dhe që godet topat e tjerë duke i bërë ata të lëvizin, ndonjëherë në drejtime të papritura…

Teoria e Kaosit: Natyra është e paparashikueshme

Teoria e kaosit na thotë se rezultati i një ngjarjeje varet nga disa variabla: ato, sjellja e të cilëve nuk është gjithmonë e parashikueshme me saktësi totale. Gjithmonë ka një kufi për gabim, një hapësirë ​​për kaos, një valëvitje që ndryshon gjithçka në momentin e fundit. Sepse, ndonjëherë, një ndryshim i vogël gjeneron një efekt të përmasave të mëdha.

Ka nga ata që argumentojnë se teoria e kaosit është një nga fushat më të mrekullueshme të matematikës moderne. Ajo shkencë përpiqet të parashikojë sjelljen e sistemeve në thelb të paparashikueshme.

Ne mund të imagjinojmë reagimet ndaj kësaj teorie pasi, deri vonë, qëllimi i botës shkencore ishte të eliminonte variablin e pasigurisë në mënyrë që të ishte në gjendje të përshkruante me saktësi sjelljen e pothuajse çdo gjëje.

Megjithatë, në ditët e sotme ne e pranojmë këtë diferencë në të cilën rastësia dhe e paparashikueshmja, në një moment të caktuar, mund të ndryshojnë gjithçka. Kjo, në fakt, u zbulua nga meteorologu dhe matematikani Edward Lorenz në vitin 1961, kur ai u përpoq të krijonte një sistem kompjuterik për të parashikuar motin. Papritur ai kuptoi se, për shkak të një gabimi të përafrimit në numra, i gjithë sistemi kishte filluar të shfaqte sjellje qartësisht të paparashikueshme. Më vonë kjo përvojë u përdor për të formuluar efektin e famshëm të fluturës.

Kaosi është vazhdimisht mes nesh

Fenomenet kaotike janë të shumta jo vetëm në natyrë, por edhe në biologji. Nuk ka asnjë zonë të lirë nga kjo sjellje e paparashikueshme. Dukuritë kaotike ndodhin çdo ditë pothuajse pa e kuptuar: në ekonomi, termodinamikë, astronomi dhe madje edhe psikologji.

Tani e dimë se çdo shqetësim i vogël në trurin tonë (siç është një ndryshim në një neurotransmetues) mund të rezultojë në ndryshime shumë dramatike në sjellje. Teoria e kaosit pranohet edhe në psikiatri. Ndonjëherë kur pacientit i jepet një ilaç, ekziston një shans i vogël që efekti i vërejtur të jetë i kundërt nga ai i pritur.

“Lëvizja e krahëve të një fluture mund të shkaktojë një uragan në anën tjetër të botës.”

– Proverb kinez –

Si të zbatohet teoria e kaosit në jetën e përditshme?

Në jetën tonë të përditshme të gjithë duhet të shmangim kaosin. Vetëm kështu ndihemi të sigurt, vetëm kështu mund të ndërtojmë një jetë ku e parashikueshmja do të na lejojë të largohemi nga shtëpia pa frikë dhe të jemi në gjendje të shikojmë të ardhmen me besim. Siç na shpjegon James Yorke, babai i kësaj teorie, gjëja më e mirë për të bërë është të jesh gati për të ndryshuar planet në çdo moment.

Ky parim është i lidhur ngushtë me një teori tjetër aktuale. Po flasim për teorinë e mjellmës së zezë, të formuluar nga eseisti, ekonomisti dhe matematikani Nassim Nicholas Taleb.

Në librin e tij interesant, i cili mban të njëjtin emër me teorinë, ai na kujton se shumica prej nesh i nënshtrohen një botëkuptimi ku gjithçka, në pamje të parë, duket e parashikueshme. Megjithatë, në një moment të caktuar lind e papritura, e paparashikueshmja, kaotikja… ajo erë që nuk e prisnim. Një ngjarje e paparashikueshme që jemi të detyruar ta pranojmë dhe ta racionalizojmë.

Megjithatë, duhet thënë se në vend që të veprojmë vetëm kur ky kaos shpaloset para syve tanë, duhet të jemi të përgatitur. James Yorke na kujton se njerëzit që arrijnë sukses dhe lumturi janë ata që kanë gjithmonë një plan “B” në dorë.

Le të përpiqemi të zhvillojmë një mentalitet fleksibël dhe një qasje ku nuk reagojmë vetëm ndaj ngjarjeve. Le t’i përqafojmë me kuriozitet dhe pranim, sepse shumë herë është në kaos që lindin mundësitë. Në fund, të jesh i përgatitur për të papriturat do të thotë të kalosh nëpër të njëjtat ulje dhe ngritje të jetës. / bota.al

Vendi

Studentët dhe stafi i Fakultetit të Shkencave të Sportit të UBT-së zhvillojnë internship në Vjenë në kuadër të projektit ndërkombëtar SHAPE

Published

on

By

Fakulteti i Shkencave të Sportit në UBT, nën udhëheqjen e Dekanit Agron Thaqi, po realizon aktivitetet e internshipit në Vjenë të Austrisë, në kuadër të projektit ndërkombëtar SHAPE.

Ky program po zhvillohet në bashkëpunim me partnerët ndërkombëtarë të projektit, duke bashkuar studentë dhe staf akademik nga universitete të ndryshme evropiane për të shkëmbyer njohuri, përvoja dhe praktika bashkëkohore në fushën e sportit, shëndetit dhe aktivitetit fizik.

Përgjatë javës, pjesëmarrësit janë të angazhuar në një sërë aktivitetesh profesionale, përfshirë punëtori praktike, vizita studimore, sesione trajnimi dhe ligjërata të udhëhequra nga ekspertë të Universitetit të Vjenës. Këto aktivitete synojnë avancimin e kompetencave profesionale të studentëve, zgjerimin e njohurive të tyre akademike dhe përgatitjen për sfidat e tregut ndërkombëtar të punës.

Internshipi në Vjenë paraqet një mundësi të jashtëzakonshme për studentët e UBT-së që të aplikojnë në praktikë njohuritë e fituara gjatë studimeve, të krijojnë rrjete të reja bashkëpunimi me kolegë nga vende të ndryshme të Evropës dhe të njihen nga afër me modelet më të avancuara të edukimit dhe praktikës profesionale në fushën e shkencave të sportit.

UBT shpreh mirënjohjen e saj për partnerët e projektit SHAPE dhe në veçanti për ekipin e Universitetit të Vjenës për mikpritjen, profesionalizmin dhe mbështetjen e vazhdueshme në organizimin e këtij aktiviteti me rëndësi të veçantë për zhvillimin akademik dhe profesional të studentëve dhe stafit të Fakultetit të Shkencave të Sportit.

Përmes pjesëmarrjes në projekte të tilla ndërkombëtare, UBT vazhdon të forcojë dimensionin ndërkombëtar të arsimit, duke krijuar mundësi të reja mobiliteti, bashkëpunimi dhe zhvillimi profesional për studentët dhe stafin e saj.

Continue Reading

lajme

UBT nënshkruan marrëveshje bashkëpunimi me Indian Economic Trade Organisation (IETO) nga India

Published

on

By

UBT pati kënaqësinë të mirëpresë një delegacion të nivelit të lartë nga India, të udhëhequr nga Dr. Asif Iqbal, President i Indian Economic Trade Organisation (IETO), i shoqëruar nga përfaqësues të disa prej kompanive dhe organizatave më të rëndësishme të sektorit privat indian.

Gjatë vizitës, UBT dhe IETO nënshkruan një Marrëveshje Bashkëpunimi, e cila synon forcimin e lidhjeve ndërmjet komunitetit akademik dhe atij të biznesit në Kosovë dhe Indi. Marrëveshja parashikon zhvillimin e iniciativave të përbashkëta në fushat e arsimit, kërkimit shkencor, inovacionit, sipërmarrjes, tregtisë dhe investimeve, duke krijuar mundësi të reja bashkëpunimi për studentët, akademikët dhe komunitetin e biznesit të të dy vendeve.

Në kuadër të takimeve, Presidenti i IETO-së i adresoi një ftesë zyrtare Rektorit të UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, për të realizuar një vizitë në New Delhi, me qëllim thellimin e partneritetit institucional dhe zgjerimin e rrjetit të bashkëpunimit ndërmjet Kosovës dhe Indisë.

Vizita u vlerësua si një hap i rëndësishëm në avancimin e diplomacisë ekonomike dhe publike të Kosovës, duke kontribuar në krijimin e urave të reja të bashkëpunimit me një nga ekonomitë më të mëdha dhe më dinamike në botë. Ky angazhim merr rëndësi të veçantë duke pasur parasysh potencialin e madh për zgjerimin e kontakteve ndërmjet institucioneve, bizneseve dhe shoqërisë civile të dy vendeve.

Një fokus i veçantë i diskutimeve ishte edhe industria kreative dhe kinematografike, duke pasur parasysh pozicionin global të Indisë si një nga qendrat më të mëdha të prodhimit filmik në botë. Pjesë e delegacionit ishte edhe një nga producentët e njohur të industrisë Bollywood, me të cilin u diskutuan mundësitë e bashkëpunimit në fushën e filmit, mediave kreative, shkëmbimit kulturor dhe promovimit ndërkombëtar të talenteve të reja.

UBT mbetet i përkushtuar në ndërtimin e partneriteteve strategjike ndërkombëtare që kontribuojnë në zhvillimin e arsimit, inovacionit, ekonomisë dhe dialogut ndërkulturor, duke e pozicionuar Kosovën si një partner të besueshëm në arenën globale.

Continue Reading

Lajmet

Nga Kosova në Itali: UBT përfaqësohet me gjeneratën e re të dizajnerëve në “Rome – Sotto il Cielo di Genzano”

Published

on

By

Në kuadër të aktiviteteve për shënimin e 25-vjetorit të UBT-së dhe Ditëve të Artit dhe Dizajnit, studentët e Departamentit të Dizajnit të Modës po marrin pjesë në ngjarjen ndërkombëtare “Rome – Sotto il Cielo di Genzano”, e cila po mbahet në Itali.

Studentët Zoja Shabani, Levika Syla, Fiona Rushiti, Elsa Gashi dhe Adile Jashari do të prezantojnë krijimet e tyre në këtë defile mode, të realizuara në kuadër të lëndës Dizajn Studio V, nën mentorimin e profesoreshave Aferdita Statovci dhe Cennet Lika.

Për të mbështetur studentët në këtë përvojë të rëndësishme ndërkombëtare, në Itali po qëndrojnë edhe Fisnete Hajrizi, Ariana Gjoni, Laura Ymeri, Aferdita Statovci dhe Cennet Lika, të cilët po i shoqërojnë gjatë prezantimit të punimeve dhe po kontribuojnë në përfaqësimin dinjitoz të UBT-së në këtë ngjarje artistike dhe kulturore.

Pjesëmarrja në “Rome – Sotto il Cielo di Genzano” u ofron studentëve mundësinë të prezantojnë talentin, aftësitë profesionale dhe vizionin e tyre kreativ para një audience ndërkombëtare, duke krijuar njëkohësisht hapësira për bashkëpunim dhe shkëmbim përvojash me artistë e dizajnerë nga vende të ndryshme.

Kjo paraqitje ndërkombëtare është dëshmi e përkushtimit të UBT-së për promovimin e kreativitetit, inovacionit dhe ndërkombëtarizimit të arsimit. Në vitin jubilar të 25-vjetorit, UBT vazhdon të krijojë mundësi për studentët që të zhvillojnë potencialin e tyre dhe të prezantojnë vlerat e artit dhe dizajnit kosovar në skenën ndërkombëtare.

Continue Reading

Lajmet

Programi Juridik në UBT: Edukim i avancuar ligjor me standarde ndërkombëtare dhe fokus praktik

Published

on

Programi i Studimeve JuridikeUBT është i ndërtuar për të ofruar një edukim të avancuar dhe cilësor në fushën e së drejtës, me qëllim formimin e profesionistëve të aftë për të vepruar në mjedise juridike kombëtare dhe ndërkombëtare. Misioni i këtij programi është të kontribuojë në forcimin e sundimit të ligjit, zhvillimin ekonomik dhe ndërtimin e një shoqërie të qëndrueshme përmes mësimdhënies inovative, kërkimit shkencor dhe përgatitjes profesionale të studentëve.

Gjatë studimeve, studentët pajisen me njohuri të thelluara në fushat kryesore të së drejtës, duke përfshirë të drejtën civile, penale, administrative, tregtare dhe kushtetuese, si dhe të drejtën ndërkombëtare. Ata mësojnë të kuptojnë dhe analizojnë legjislacionin vendor dhe ndërkombëtar sipas hierarkisë së normave juridike, të interpretojnë kornizën ligjore të Kosovës dhe doktrinën juridike, si dhe të zbatojnë normat juridike në fusha të ndryshme të së drejtës. Gjithashtu, zhvillojnë aftësi për hartimin e dokumenteve ligjore dhe argumenteve profesionale sipas metodës IRAC, përmbledhjen dhe analizimin e vendimeve gjyqësore, si dhe aftësi të avancuara kërkimore dhe analitike për trajtimin e çështjeve komplekse juridike.

Programi i kushton rëndësi të veçantë praktikës profesionale, duke i mundësuar studentëve angazhim në klinika juridike, simulime gjyqësore dhe vizita studimore në institucione të drejtësisë si gjykata dhe prokurori, ku ata fitojnë përvojë direkte në praktikën reale juridike. Po ashtu, studentët zhvillojnë aftësi komunikimi profesional me shkrim dhe me gojë dhe aftësi pune në ekipe multidisiplinare me institucione të zbatimit të ligjit, OJQ dhe sektorin privat.

Një komponent i rëndësishëm i programit është edhe bashkëpunimi me institucione vendore dhe ndërkombëtare, i cili përfshin institucione si Gjykata Themelore e Prishtinës, Prokuroria e Shtetit, Agjencia e Kosovës për Forenzikë, Agjencia Kosovare e Konkurrencës dhe Agjencia e Regjistrimit të Bizneseve të Kosovës. Këto bashkëpunime u mundësojnë studentëve zhvillim të praktikave profesionale dhe qasje në përvojë reale institucionale, duke rritur ndjeshëm gatishmërinë e tyre për tregun e punës.

UBT gjithashtu ka ndërtuar një rrjet të gjerë bashkëpunimi me rreth 280 universitete në mbarë botën, duke mundësuar shkëmbime akademike, mobilitet studentor dhe të stafit, si dhe pjesëmarrje në projekte dhe aktivitete ndërkombëtare kërkimore e shkencore. Këto bashkëpunime kontribuojnë në rritjen e cilësisë së arsimit të lartë dhe në zgjerimin e përvojës akademike dhe kulturore të studentëve.

Në vitin 2026, UBT është vlerësuar si i pari në botë në kategorinë “University Brand and Reputation” në rangimin global WURI, gjë që vërteton reputacionin dhe ndikimin e tij të jashtëzakonshëm në arsimin e lartë. Ndër sukseset më madhore, UBT ka fituar titullin “Engaged University of the Year”, duke u pozicionuar si universiteti më i mirë në botë në këtë kategori dhe duke lënë pas institucione prestigjioze nga Suedia, Kanadaja, Australia dhe Arabia Saudite.

Me mbi 25 vite traditë, inovacion të vazhdueshëm dhe ekselencë akademike, UBT mbetet një nga alternativat më të fuqishme dhe më të sigurta për të gjithë ata që synojnë një karrierë të suksesshme dhe me ndikim në fushën e drejtësisë dhe shkencave sociale.

/A.K/

Continue Reading

Të kërkuara