Lajmet

Temperaturat ekstreme rrisin rrezikun e vdekjes tek njerëzit me sëmundje të zemrës, sipas studimit

Kjo sipas hulumtimit të botuar në revistën Circulation të Shoqatës Amerikane të Zemrës.

Published

on

Temperaturat jashtëzakonisht të nxehta ose të ftohta mund të rrisin rrezikun e vdekjes tek njerëzit me sëmundje të zemrës, të tilla si sëmundje ishemike të zemrës, goditje në tru, dështim të zemrës dhe aritmi.

Hulumtimi i botuar në revistën Circulation të Shoqatës Amerikane të Zemrës zbuloi se njerëzit me probleme të zemrës përjetuan më shumë vdekje kur temperaturat ishin ekstreme. Ata analizuan të dhënat shëndetësore për më shumë se 32 milionë vdekje kardiovaskulare që ndodhën në 27 vende të botës midis 1979 dhe 2019.

Sëmundjet e zemrës janë shkaku më i madh i vdekjeve në mbarë botën, duke qenë përgjegjëse për rreth 16 për qind të vdekjeve totale në botë, sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH).

Që nga viti 2000, sëmundjet e zemrës kanë parë gjithashtu rritjen më të madhe të vdekjeve nga çdo shkak tjetër, duke u rritur nga 2 milionë në 8.9 milionë vdekje në mbarë botën në vitin 2019, tha OBSH. Studiuesit theksuan në veçanti ndryshimin e klimës si një faktor shtesë rreziku në vdekjet nga sëmundjet e zemrës, pasi shoqërohet me temperatura më ekstreme.

Ata studiuan si ndikimet e të nxehtit dhe të ftohtit ekstrem, duke krahasuar vdekjet në 2.5 për qind të ditëve më të nxehta dhe më të ftohta për çdo qytet, me vdekjet kardiovaskulare në ditët që kishin temperatura optimale në të njëjtat qytete.

Studiuesit sugjerojnë se këshillat për ata që janë vulnerabël ndaj këtyre sëmundjeve mund të jenë të nevojshme për të parandaluar vdekjet gjatë periudhave të motit ekstrem. Të dhënat për studimin erdhën nga Rrjeti i Kërkimeve Bashkëpunuese me shumë qytete në një konsorcium midis epidemiologëve, biostatisticienëve dhe shkencëtarëve të klimës që studiojnë ndikimet shëndetësore të klimës dhe faktorëve stresues mjedisorë të lidhur në shkallën e vdekjeve.

Continue Reading

Lajmet

Presidentja Osmani pret në takim të ngarkuarën me punë të SHBA-së në Kosovë

Published

on

By

Vjosa Osmani ka pritur në takim të ngarkuarën me punë të Shtetet e Bashkuara të Amerikës në Kosovë, Anu Prattipati, me të cilën ka diskutuar për zhvillimet aktuale në vend dhe çështje të bashkëpunimit bilateral.

Sipas njoftimit të Presidencës, gjatë takimit u trajtuan zhvillimet e fundit politike në vend, si dhe tema të tjera me interes të përbashkët ndërmjet Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

Në fokus të bisedës ishte edhe rëndësia e ruajtjes së një mjedisi demokratik, ku respektohen mendimet e ndryshme dhe debati publik zhvillohet në mënyrë të përgjegjshme.

Presidentja Osmani theksoi përkushtimin e vazhdueshëm të Kosova për thellimin e bashkëpunimit me SHBA-në, duke ritheksuar se aleanca ndërmjet dy vendeve mbetet jetike dhe e pazëvendësueshme për Kosovën.

Continue Reading

Lajmet

Gjykata Evropiane: Ndalimi i ndryshimit të gjinisë në dokumente shkel ligjet e BE-së

Published

on

By

Gjykata më e lartë e Bashkimit Evropian mori vendim të enjten se ligjet kombëtare që ndalojnë ndryshimin e të dhënave gjinore në dokumentet e identifikimit janë në kundërshtim me ligjin e BE-së. Gjykata theksoi sfidat e mëdha me të cilat ballafaqohen personat kur identiteti i tyre gjinor nuk përputhet me dokumentet zyrtare.

Rasti në fjalë rrodhi nga një shtetase bullgare, e regjistruar si mashkull në lindje, e cila kishte filluar trajtimin hormonal dhe identifikohej si grua. Ajo ishte zhvendosur në Itali dhe u kishte kërkuar autoriteteve bullgare të ndryshonin gjininë ligjore, emrin dhe numrin personal në dokumente.

Gjykatat në Bullgari e kishin refuzuar kërkesën, duke u thirrur në rregullat kombëtare që e përkufizojnë seksin vetëm në aspektin biologjik dhe që ndalojnë ndryshimin e të dhënave gjinore.

Megjithatë, Gjykata Evropiane e Drejtësisë konstatoi se megjithëse shtetet anëtare janë përgjegjëse për lëshimin e dokumenteve, mosmarrëveshja mes identitetit gjinor dhe letërnjoftimit mund të shkaktojë dyshime gjatë kontrolleve rutinë, udhëtimeve apo ndërveprimeve profesionale. Sipas Gjykatës, këto “paparashikueshmëri të konsiderueshme” pengojnë të drejtën e personit për lëvizje të lirë brenda Bashkimit Evropian. /Reuters/

Continue Reading

Lajmet

KQZ pezullon AKR-në e Behgjet Pacollit

Published

on

By

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka marrë vendim për pezullimin e partisë Aleanca Kosova e Re (AKR), pasi subjekti dështoi të organizojë zgjedhjet e brendshme deri në afatin e paraparë (25 shkurt 2026). Edhe pse partia ishte njoftuar paraprakisht, ajo nuk e ka përmbushur këtë obligim ligjor.

KQZ i ka dhënë AKR-së një afat shtesë prej 45 ditësh për ta mbajtur Kuvendin Zgjedhor. Nëse ky kusht nuk plotësohet as brenda kësaj periudhe, partia do të çregjistrohet përfundimisht nga regjistri zyrtar.

AKR, e cila ishte pjesë e Kuvendit që nga viti 2007, aktualisht udhëhiqet nga ushtruesi i detyrës, Vesel Makolli, pas dorëheqjes së Behgjet Pacollit në tetor 2025. Në zgjedhjet e fundit, kjo parti mbeti jashtë Kuvendit pasi nuk arriti ta kalojë pragun zgjedhor.

Continue Reading

Lajmet

IKSHPK: Ndotja e ajrit shkakton mbi 1,150 vdekje në vit në Kosovë

Published

on

By

Raporti i fundit i Institutit Kombëtar të Shëndetësisë Publike (IKSHPK) për vitin 2025 ka alarmuar se ndotja e ajrit mbetet një rrezik madhor, duke shkaktuar rreth 12.1% të vdekshmërisë totale në vend.

“Rezultatet tregojnë se 1 150 raste të vdekjeve në vit (121/100 000 banorë) i atribuohen nivelit aktual të PM2.5 në Kosovë i cili paraqet 12.1% të vdekshmërisë totale, nga të gjitha shkaqet (natyrore)”, thuhet në raport.

Sipas të dhënave, gjendja më kritike është regjistruar në Prishtinë (veçanërisht në Kodrën e Trimave), Obiliq, Gjilan, Fushë Kosovë (Palaj) dhe Mitrovicë, ku nivelet e grimcave helmuese PM2.5 gjatë dimrit kanë arritur deri në 272 µg/m3, shifër kjo shumë herë mbi limitet e lejuara.

Shkaktarët kryesorë mbeten djegia e thëngjillit për ngrohje, termocentralet dhe makinat e vjetra, të cilat po rëndojnë shëndetin e grupeve më të ndjeshme si të moshuarit, gratë shtatzëna dhe fëmijët.

IKSHPK thekson se kjo ndotje lidhet drejtpërdrejt me rritjen e rasteve të sulmeve në zemër, goditjeve në tru dhe problemeve të rënda respiratore, duke kërkuar masa urgjente për zgjerimin e ngrohjes qendrore dhe reduktimin e përdorimit të lëndëve djegëse fosile.

Continue Reading

Të kërkuara