Lajmet

Të rinjtë palestinezë në Liban ëndërrojnë për një të ardhme jashtë vendit

Shumica e popullsisë tani është në varfëri, sipas Kombeve të Bashkuara.

Publikuar

Në kampet e varfëra të refugjatëve palestinezë të Libanit, të rinjtë thonë se ëndërrojnë të largohen nga vendi ku familjet e tyre u strehuan breza më parë dhe ku e ardhmja e tyre mbetet e zymtë.

Nirmeen Hazineh është një pasardhëse e të mbijetuarve të asaj që palestinezët e quajnë Nakba – “katastrofa” – kur më shumë se 760,000 palestinezë u larguan ose u detyruan të largoheshin nga shtëpitë e tyre nga lufta e vitit 1948 për krijimin e Izraelit.

Ajo me krenari e konsideron veten nga Jaffa, tani në jug të Tel Avivit.“Emigracioni është bërë zgjidhja kryesore për të rinjtë”, tha Hazineh, 25 vjeç.

“Me këdo që të flasësh, do të thonë “dua të iki”, qoftë legalisht apo ilegalisht, nuk ka rëndësi”.

Libani është përballur me një krizë shkatërruese ekonomike që nga fundi i vitit 2019.

Shumica e popullsisë tani është në varfëri, sipas Kombeve të Bashkuara, dhe shumë libanezë janë larguar nga vendi për perspektiva më të mira jashtë vendit.

Hazineh është e diplomuar në sociologji, por nuk lejohet të praktikojë në fushën e saj, pasi Libani i ndalon palestinezët të punojnë në 39 profesione, përfshirë si mjekë, avokatë dhe inxhinierë.

Në vend të kësaj, ajo ndihmon për të rritur ndërgjegjësimin për rreziqet e drogës, të cilat shtojnë mjerimin e përditshëm të Shatilës.

“Ka një lloj dëshpërimi mes të rinjve në kamp”, tha Hazineh, e cila pavarësisht vështirësive ruan një buzëqeshje rrezatuese.

Ajo tha se donte të jetonte “në një vend që më respekton, që më jep një shans, një punë”.

Tmerret e kampit
Libani i vogël pret rreth 250,000 refugjatë palestinezë, sipas UNRWA, agjencia e OKB-së për refugjatët palestinezë, ndërsa pothuajse dyfishi i këtij numri janë të regjistruar për shërbimet e organizatës.

Shumica e palestinezëve, përfshirë më shumë se 30,000 të cilët ikën nga lufta në Sirinë fqinje pas vitit 2011, jetojnë në një nga 12 kampet zyrtare të Libanit, tani rrethe urbane plot zhurmë por të varfër.

Shatila është një bandë e shtëpive të rrënuara ku kabllot e ngatërruara të energjisë elektrike kryqëzojnë rrugicat e ngushta, përcjell UBT News.

Dikur një bastion i Organizatës për Çlirimin e Palestinës të Yasser Arafat, Shatila u bë sinonim i tmerrit në shtator 1982, kur milicët e krishterë të lidhur me Izraelin masakruan midis 800 dhe 2000 palestinezë atje dhe në kampin fqinj Sabra.

PLO u zhvendos në Tunis atë vit, dhe më vonë në vitet 1980, milicitë pro-siriane zhvilluan luftë kundër mbështetësve të mbetur të liderit palestinez në kampe.

Portrete të Arafatit ende vijojnë rrugëve, së bashku me flamujt palestinezë dhe postera të militantëve të vrarë në dhunën në Bregun Perëndimor të pushtuar nga Izraeli.

Walid Othman, 33 vjeç, thotë se e kalon kohën e lirë në aktivizëm politik me Frontin Popullor për Çlirimin e Palestinës, i cili është i ndaluar në Izrael.

Gjyshërit e tij u larguan nga fshati Nahf, në rajonin e Akrës, 75 vjet më parë. Prindërit e tij më pas u dëbuan nga kampi i refugjatëve Tal al-Zaatar i Libanit, të cilin militantët e krishterë e rrafshuan në fillim të luftës civile të vendit 1975-1990.

Othman tha se do të kishte dashur të studionte shkenca politike dhe t’i kushtonte jetën e tij “mbrojtjes së çështjes palestineze në nivel ndërkombëtar”.

Por atij iu desh të ndërpresë studimet për shkak të “situatës së vështirë ekonomike” dhe në vend të kësaj u bë farkëtar.

‘Nuk ka perspektivë’
Në Liban, “e drejta e mohuar e palestinezëve për të poseduar pronë… ndërlikon më tej punësimin dhe aktivitetet e gjenerimit të të ardhurave”, tha Dorothee Klaus, drejtoreshë e çështjeve të UNRWA për Libanin.

Libani thotë se kufizimet ndaj palestinezëve justifikohen me të drejtën e tyre për t’u kthyer në vendin e tyre.

Në Sirinë fqinje, rreth 400,000 palestinezë janë të regjistruar në UNRWA, ku ata kanë akses në tregun e punës.

Në Jordani, më shumë se gjysma e rreth 10 milionë popullsisë është me origjinë palestineze, ndërsa rreth 2.3 milionë palestinezë janë të regjistruar në UNRWA, por kanë të njëjtat të drejta si jordanezët.

“Pa asnjë perspektivë për të ardhmen kuptimplotë”, refugjatët palestinezë në Liban “kanë tentuar të migrojnë sa herë që është e mundur”, tha Klaus.

Por dokumentet e tyre të udhëtimit “mund të mos njihen” dhe mund t’u “kërkohet të paraqesin viza në lidhje me personat pa shtetësi”, shtoi ajo.

Mohammad Abdel Hafiz, familja e të cilit gjithashtu vjen nga afër Acre, u ankua se palestinezët në Liban “nuk gëzojnë as të drejtat më elementare”.

“Të gjithë lindin në një vend, ndërsa ne lindim aty ku është zemra jonë”, tha 29-vjeçari, i cili është vullnetar për mbrojtjen civile palestineze në Shatila.

Ndërsa kalon me zinxhir nëpër rrugica me motoçikletën e tij, ai ëndërron të largohet, por shanset e tij për të marrë një vizë në një vend perëndimor janë të pakta.

Dhe ai është i përhumbur nga kujtimi i tre banorëve të kampit që u mbytën kur një varkë që transportonte emigrantë u fundos në brigjet libaneze vitin e kaluar.

“Ata vdiqën sepse donin të kishin një të ardhme”, tha Abdel Hafiz.

“Këtu, qëllimi ynë është vetëm të mbijetojmë”./france24.com/UBTNews/

Lajmet

Mungesa e fuqisë punëtore nga Kosova po i shtyn bizneset të punësojnë të huaj nga vendet aziatike

Andaj zgjidhje për këtë problem bizneset po e konsiderojnë punësimin e punëtorëve nga vendet aziatike si Banglandeshi, Nepali e India.

Publikuar

nga

Tash e një kohë bizneset në vendin tonë po përballen me mungesë të fuqisë punëtore sidomos në sektorin e gastronomisë dhe ndërtimit. Andaj zgjidhje për këtë problem bizneset po e konsiderojnë punësimin e punëtorëve nga vendet aziatike si Banglandeshi, Nepali e India.

Por është Kryetari i Sindikatës së Sektorit Privat të Kosovës Jusuf Azemi, i cili thotë se këta punëtorë nuk janë të qëndrueshëm, ngase qëllim të vetëm e kanë strehimin.

“Nuk kemi punëtorë të qëndrueshëm, të gjithë këta që vijnë e bëjnë me qëllim të strehohen shumë shkurt gjoja se po punojnë dhe Kosova është bërë një vend qëndrim për të cilët shumicën më të madhe konsiderohet shtet transit dhe përmes Kosovës po shkojnë në vendet tjera. Megjithatë ne ua kemi tërhequr vërejtjen, me punëtorë të Bangladeshit dhe të tjerëve nuk kemi zgjedhur probleme dhe s’do mund të zgjedhim probleme kurrë”, deklaroi ai.

I pyetur nga UBTnews se cilat janë masat e nevojshme që qeveria dhe bizneset duhet t’i ndërmarrin për të adresuar mungesën e punëtorëve, Azemi thotë se një plan veçse ia kanë propozuar qeverisë.

“Ne dikund rreth para 2 vite e gjysmë iu kemi ofruar një bashkëpunim qeverisë së Kosovës dhe pronarëve të kompanive që të bëjnë rritjen e pagave, gjithëherë në ato limitet që mund ti përballojnë kompanitë edhe shteti. Sepse edhe shteti është një pjesë paguese e sektorit privat të Kosovës dhe iu kemi ofruar një bashkëpunim së paku ta ngadalësojmë këtë numër të këtyre punëtorëve”, tha Azemi.

Edhe ekonomisti Mustafë Kadriaj tha se e gjithë barra e ikjes së fuqisë punëtore nga Kosova i takon qeverisë dhe bizneseve.

“Fajin dhe përgjegjësinë duhet kërkuar nga qeveria dhe institucionet tona poashtu edhe bizneset, sepse që nga paslufta mund të themi se nuk u bë asgjë fare që fuqia punëtore të ketë dinjitetin e vetë do të thotë në punë, në përfillin e kontratave, të ketë një të ardhme për vetveten dhe fëmijët. Pra tani kur flasim, nëse i dëgjojmë arsyet e tyre nuk e kanë shumë problem për të ardhmën e tyre sa e kanë për të ardhmën e fëmijëve të tyre”, deklaroi Kadriaj.

Sipas Kadrijajt, institucionet dhe bizneset duhet të bëjnë ndryshime emergjente.

“Tani e tutje se cfarë duhet të bëjnë bizneset do të thotë është kontrata e dinitetshme, paga e dinitetshme, sigurimi shëndetësor dhe në këtë rast jo me mbetë në mëshirën e bizneseve por institucionet tona me qenë shumë vigjilente në mbikqyrjen dhe investigimin te paga, përfillja e kontratave poashtu sigurimi shëndetësor është diçka imediate për të ardhmën dhe prespektivën e punës në Kosovë”, shtoi ai.

Punësimi i shtetasve të huaj në Kosovë është i rregulluar me Ligjin për të huajt. Sipas këtij Ligji, personat që nuk janë shtetas të Kosovës, kur dëshirojnë të punojnë në territorin e Kosovës duhet të pajisen me leje pune. Leja e qëndrimit të përkohshëm për qëllime pune lëshohet për gjashtë muaj deri në një vit. Pas kësaj periudhe, ajo ripërtërihet dhe mund të merret edhe leje e përhershme qëndrimi./UBTNews/

Vazhdo të lexosh

Lajmet

Si pritet të ndikojnë te duhanpirësit imazhet që do të stampohen në pakot e duhanit?

Në paketim do t’iu shtohen imazhe që do të shërbejnë si vërejtje për pasojat që sjell konsumimi i cigareve.

Publikuar

nga

Pas disa muajsh, pakot e duhanit pritet të kenë pamje të tjera. Në paketim do t’iu shtohen imazhe që do të shërbejnë si vërejtje për pasojat që sjell konsumimi i cigareve.

Andaj që nga ky muaj pritet që të ndalohet importi apo prodhimi i pakove pa këto fotografi dekurajuese, kurse në tetor të këtij viti në stoqe të ketë vetëm pako me imazhe vetëdijësuese.

Udhëzimi administrativ për vërejtjet e kombinuara ka hyrë në fuqi në shtator të vitit të kaluar. Por sa do të mund të ndikojnë paketimet e reja që të rinjtë të mos e nisin duhanin? Këtë e shpjegon specialistja e psikologjisë klinke dhe psikioterapisë, Fatime Fazliu.

“Tek pjesa e adoleshentëve, këto pamje dhe mbishkrime mund të kenë efekte pozitive për lënien e duhanit dhe mosfillimin e duhanit”, deklaroi ajo.

Megjithatë përqindja e impaktit te duhanpirësit nuk është e madhe.

“Studimet kanë treguar se 70% e personave nuk kanë ndonjë impakt të madh, 30% edhe mund të kenë ndonjë impakt, por jo edhe shumë. Duhanpirësit kronik kanë mekanizma mbrojtës psikologjik të cilët gjithmonë mundohen të arsyetojnë faktin se pse duhani nuk është i dëmshëm sepse nga përvojat klinike ata thonë edhe dikush që nuk e ka pirë duhanin është sëmur me kancer ose nëse e pinë duhanin në një ambient me fëmijë thonë se edhe ju jeni rritë në këso ambienti”, deklaroi ajo.

Sipas Fazliut, ngritja e çmimit të cigareve është mënyra më efektive në zvogëlimin e pirjes së duhanit.

“Unë mendoj që po, por studimet kanë treguar se ka shumë rëndësi edhe mbishkrimi. Kjo është një kampanjë vetëdijësuese, por mendoj se më e rëndësishme është masa strike që duhen të merren për parandalim ose zvogëlimin e duhanit. Dhe sot vendet evropiane kampanjën e bëjmë me ngritjen e çmimit të duhanit. Për vetë faktin se është treguar më efektive”, deklaroi Fazliu.

Kanceri, kryesisht i mushkërive, problemet e frymëmarrjes dhe ato kardiovaskulare janë sëmundjet kryesore që lidhen me pirjen e duhanit./UBTNews/

Realizoi: Fjolla Gashi

Vazhdo të lexosh

Lajmet

Mustafa liston arsyet që sipas tij çuan në shkarkimin e Arifit

Publikuar

nga

Qeveria serbe me 18 prill ka shpërndarë Kuvendin e Komunës të Preshevës, duke mos dhënë arsye. Me ç’rast i ka përfunduar mandati kryetarit të deritanishëm të komunës, Shqiprim Arifi.

Këtë shkarkim Arifi përmes një postimi në rrjetin social Facebook e quajti arbitrar. Ndërkohë është krijuar një organ i përkohëshëm deri zgjedhjet e ardhshme lokale, me në krye Ragmi Musaftën.  Ky i fundit në një intervistë për UBTnews thotw se Arifin nuk e shkarkoi qeveria por ai shkarkoi vetëvetën.

“Ka sikronizuar për të derdhur lotë krokodili për t’u viktimizuar, për të bërtitur dhe ankuar nga qeveria në Beograd dhe Presidenti i Serbisë sikur ata e kanë shkarkuar, jo ai ka shkarkuar vetveten sepse ai nuk ka qenë i aftë ta mbajë shumicën, nuk ka qenë i shkathtë të organizojë pushtetin vendor”, deklaroi ai.

E deri te shkarikimi i kryetarit të deritanishëm të Preshevës, ndikim të madh kishte edhe përshirja e ambasadorëve të akredituar në Serbi.

“Pas nëntë muajsh ndodhi sepse u angazhuan ambasadori Hill i SHBA-së, ambasadori i Organizatës së Sigurimeve dhe Bashkëpunimit Evropian me seli në Beograd sepse kanë ditur situatën në Preshevë. Ata komunikojnë vazhdimisht edhe me partitë politike opozitare dhe në këtë rast në sensin e presionit të opozitës serbe në Beograd që zgjedhjet lokale për komuna të bëhën njëkohësisht me zgjedhjet e Beogradit, pra të përsëriten ato të 17 dhjetorit tani me 2 qeshor inkoperuan edhe komunën e Preshevës”, tha ai.

Kjo është hera e tretë që Qeveria e Serbisë emëron Autoritetin e Përkohshëm për të udhëhequr Preshevën në shtatë vjetët e fundit. Gjatë këtyre shtatë vjetëve këto do të jenë zgjedhjet e katërta lokale.

Votimet lokale në Serbi do të mbahen me 2 qershor në më shumë se 80 qytete dhe komuna./UBTNews/

Realizoi: Fjolla Gashi

Vazhdo të lexosh

Kulturë, Lifestyle

Mbrojtja e Mendimit dhe Krijimtarisë: Shënimi i Ditës Botërore të Pronësisë Intelektuale

Publikuar

nga

Sot, në një përhapje të gjërë ndërkombëtare, çdo cep i globit feston Dita e Pronësisë Intelektuale, një ditë e cila ngre në qendër të vëmendjes të drejtën për pronësi intelektuale dhe nevojën për të mbrojtur këtë pronësi. Aktivitetet e shumta të organizuara në këtë ditë janë të përqendruara në promovimin e ndërgjegjësimit për rëndësinë e pronësisë intelektuale dhe në forcimin e legjislacionit për të garantuar mbrojtjen e saj.

Pronësia intelektuale përfshin fushat e pronësisë industriale dhe të drejtat e autorit, të cilat janë të mbrojtura me ligj dhe janë shprehje e një angazhimi të përbashkët për të krijuar një mjedis të favorshëm për inovacionin dhe kreativitetin.

Që nga viti 2000, në 26 prill të çdo viti, të gjitha vendet anëtare të Organizatës së Kombeve të Bashkuara (OKB) shënojnë Ditën Botërore të Pronësisë Intelektuale nën përkujdesjen e Organizatës Botërore të Pronësisë Intelektuale (OBPI). Kjo ditë është një rast për të theksuar rëndësinë e bashkëpunimit ndërkombëtar për të adresuar sfidat dhe mundësitë që lidhen me pronësinë intelektuale.

Organizata Botërore e Pronësisë Intelektuale (WIPO) ka një rol kyç në promovimin e pronësisë intelektuale në nivel global. Për të shënuar Ditën Botërore të Pronësisë Intelektuale, WIPO zgjedh një slogan që synon të frymëzojë komunitetin global të krijuesve dhe mbrojtësve të pasurisë intelektuale. Kjo është një rast për të theksuar vlerën e bashkëpunimit ndërkombëtar në sigurimin e vijimësisë së krijimtarisë dhe për të adresuar sfidat aktuale në fushën e pronësisë intelektuale./UBTNews/

Vazhdo të lexosh

Të kërkuara