Gjykata Kushtetuese e Kosovës ka publikuar aktgjykimin e plotë lidhur me zgjedhjen e nënkryetarit të Kuvendit nga radhët e komunitetit serb, duke theksuar se nënkryetari propozohet nga shumica e deputetëve të këtij komuniteti.

Aktgjykimi i plotë publikohet disa ditë pasi Kushtetuesja publikoi një njoftim lidhur me këtë vendim sa i përket zgjedhjes së Nenad Rashiqit në postin e nënkryetarit gjatë legjislaturës së kaluar, duke gjetur se ai ishte zgjedhur në kundërshtim me Kushtetutën dhe Rregulloren e Punës së Kuvendit.

“Kandidati/ja për nënkryetar/e të Kuvendit nga radhët e deputetëve të komunitetit serb propozohet nga shumica e deputetëve të komunitetit serb; përderisa kandidati për nënkryetar të Kuvendit nga radhët e deputetëve të komuniteteve të tjera që nuk janë shumicë propozohet, nga shumica e deputetëve të komuniteteve të tjera që nuk janë shumicë, në përputhje me kërkesat formale dhe në mirëbesim”, thuhet në aktgjykim.

Rashiq, udhëheqës i partisë Për Liri, Drejtësi dhe Mbijetesë, u zgjodh nënkryetar nga radhët e komunitetit serb në tetor të vitit 2025, përmes shortit të iniciuar nga kryetari i Kuvendit, Dimal Basha.

Shorti u organizua pasi Lista Serbe – që kishte nëntë deputetë dhe po aq do të ketë edhe në legjislaturën e re – nuk morën votat e nevojshme, dhe u organizua shorti.

Zgjedhja e tij u kontestua nga Lista Serbe, partia kryesore e serbëve në Kosovë që ka mbështetjen e Beogradit.

Që atëherë, Kuvendi është shpërndarë dhe vendi ka mbajtur zgjedhje dhe Kushtetuesja ka thënë se aktgjykimi i saj nuk ka efekt prapaveprues”.

Pra, kjo do të thotë se ky vendim nuk vlen edhe për rastet para hyrjes në fuqi, por për ato që do të merren në të ardhmen.

Gjykata tha se e drejta për të propozuar nënkryetarin nga radhët e komunitetit serb i takon shumicës së deputetëve të këtij minoritet.

Në aktgjykim u tha se aktivizimi i mekanizmit zhbllokues të shortit, “duhet të vijnë në shprehje rrethana përjashtimore, me ç’rast shumica e deputetëve nga radhët e komuniteteve që nuk janë shumicë nuk do të propozonte kandidatët”.

Institucioni më i lartë juridik në shtet tha se në rastin konkret nëntë kandidatë nga komuniteti serb u votuan nga tri herë, pas propozimit nga ana e përfaqësuesit të tyre.

“Rrjedhimisht, Gjykata vlerëson se shumica e deputetëve nga radhët e komunitetit serb ka shfrytëzuar të drejtën e propozimit për nënkryetar të Kuvendit, respektivisht, anëtar të Kryesisë së Kuvendit, si dhe pas kërkesës nga kryetari i zgjedhur i Kuvendit që të propozohet deputeti i mbetur i pa votuar nga radhët e komunitetit serb, përfaqësuesi i shumicës së deputetëve në radhët e komunitetit Serb kërkoi ripropozimin e kandidatëve nga kjo shumicë bazuar në të drejtën e përcaktuar në paragrafin 4 të nenit 67 të Kushtetutës në lidhje me nënparagrafin 1 të paragrafit 6 të nenit 12 të Rregullores së Kuvendit”, u tha në aktgjykim.

Në vendim thuhet se përderisa i takon Kuvendit që të vlerësojë rrethanat që e bëjnë të domosdoshëm aktivizimin e mekanizmave debllokues, “Gjykata thekson fuqishëm që këto mekanizma nuk mund të përdoren si procedurë e rregullt e zgjedhjes së kryetarit/nënkryetarëve, por vetëm në rrethana të caktuara, kur një gjë e tillë është e domosdoshme për të debllokuar procesin e konstituimit të Kuvendit dhe vetëm në masën që një gjë e tillë i shërben qëllimit kushtetues për çka këto mekanizma janë përcaktuar”.

“Në parim, ashtu siç është theksuar më herët, propozimet nga grupet parlamentare apo deputetët që gëzojnë të drejtën e propozimit, në frymën e mirëbesimit dhe bashkëpunimit, duhet të synojnë arritjen e konsensusit, të sigurojnë votat e nevojshme dhe të rezultojnë në zgjedhjen e kandidatëve ashtu siç janë propozuar dhe siç parashihet me Kushtetutë. Për më tepër, duke u mbështetur në përcaktimet kushtetuese të lartcekura, ky parim ka rëndësi të veçantë për garantimin e së drejtës së përfaqësimit të komuniteteve që nuk janë shumicë, të cilat nuk disponojnë numrin e nevojshëm për të siguruar vetë zgjedhjen e përfaqësuesve të tyre në kryesinë e Kuvendi”, thuhet në aktgjykim.

Kushtetuesja thotë se shorti nuk mund të përdoret si mekanizëm në rrethanat kur shumica e deputetëve të Kuvendit do të përcaktonte përfaqësuesin e një komuniteti joshumicë, pa propozimin e këtij komuniteti, pasi argumenton se kjo, “në thelb, do të përbënte anashkalim të garancive kushtetuese dhe atyre të përcaktuara në Rregulloren e Kuvendit”.

Pas njoftimit për aktgjykimin, të publikuar nga Kushtetuesja më 28 dhjetor, kryetari i Kuvendit, Dimal Basha, e kishte kritikuar atë, duke vlerësuar se përmbante “gabime thelbësore në interpretim dhe zbatim të normave përkatëse”.

Ai vlerësoi se pretendimet e Gjykatës Kushtetuese “janë të pabaza” sa i përket zgjedhjes së nënkryetarit nga radhët e komunitetit serb.

Basha deklaroi se Rashiq nuk u propozua nga shumica e deputetëve serbë, pasi siç argumentoi ai, nga shumica e këtyre deputetëve nuk ka pasur propozim.

“Me fjalë të tjera, vetë Gjykata Kushtetuese po e pranon se shumica e deputetëve nga komuniteti serb nuk e kanë propozuar zotin Rashiq, pra kemi pasur të bëjmë me refuzim, apo ndryshe thënë mospropozim nga ana e tyre”, shkroi Basha në rrjetet sociale.

Më 16 tetor 2025, Lista Serbe iu drejtua Kushtetueses me ankesë lidhur me zgjedhjen e nënkryetarit të Kuvendit nga radhët e komunitetit serb, duke pretenduar se janë shkelur Kushtetuta, Rregullorja e punës së Kuvendit, si dhe një aktgjykim i mëparshëm i Gjykatës Kushtetuese, shkruan REL.

Gjykata më e lartë në vend veçse kishte trajtuar një ankesë të Listës Serbe lidhur me çështjen e nënkryetarëve, pasi kryeparlamentari Dimal Basha, e kishte shpallur të konstituuar Kuvendin pa zgjedhjen e nënkryetarit të pestë nga radhët e komunitetit serb.

Më pas, Gjykata konstatoi se Kuvendi nuk ishte i konstituuar, duke kërkuar që deputetët të zgjidhnin nënkryetarin nga radhët e komunitetit serb, me qëllim që të hapej rruga për formimin e Qeverisë.

Në atë vendim, Kushtetuesja tha se propozimi për nënkryetarin nga radhët e komuniteteve joshumicë, në këtë rast të pakicës serbe, duhet të bëhet nga shumica apo numri më i madh i deputetëve nga radhët e deputetëve të komunitetit serb./KosovaPress/

Presidentja e Kosovës Vjosa Osmani – Sadriu, ka takuar presidentin e Etiopisë, Taye Atske Selassie, gjatë qëndrimit të saj në Samitin Botëror të Qeverisjes në Emiratet e Bashkuara Arabe.

Osmani shprehet se potenciali i bashkëpunimit mes dy shteteve është i madh.

“Potenciali i bashkëpunimit midis dy vendeve tona është i madh e në dobi të popujve tanë paqedashës, prandaj shpresojmë që ky bashkëpunim do të rritet e thellohet në të ardhmen e afërt”, thuhet në njoftimin e Presidencës së Kosovës.

Kujtojmë se Etiopia ende nuk e ka njohur shtetin e Kosovës.

Ndërsa, gjatë vitit 2025, Kosova është njohur nga Kenia, Sudani, Siria dhe njohja e fundit nga shteti i Bahamas.

https://www.facebook.com/share/p/1MunKA4uVS/

Deri më 4 mars Kosova duhet ta ketë presidentin e ri, ose qytetarët e vendit do t’i drejtohen sërish kutive të votimit. Kësisoj, deputetët e legjislaturës së re të parlamentit, ende të pakonstituar, kanë kohë një muaj që ta “shpëtojnë’’ vendin nga zgjedhjet e reja. Megjithatë, edhe pse mund të tingëllojë si proces i thjeshtë, në fakt, çështja është më e komplikuar se aq.

Arsyeja për këtë është se duhet së paku 80 vota gjatë zgjedhjes së kryetarit të shtetit. Pikërisht kjo arsyeje, dhe qëndrimet e “mjegullta’’ të partive ka bërë njohësit të aludojnë se gjasat më të mëdha janë zgjedhjet e reja, që do të ishin të pestat brenda 13 muajve.

Vjosa Osmani, ajo që mban ende këtë pozitë, 5 vite më parë gëzoi përkrahje të madhe nga deputetët. Porse, ky fundmandat, e gjen atë në një situatë tjetër. Përderisa ajo tashmë ka deklaruar haptazi se dëshiron sërish pozitën e të parës së vendit, qëndrimet e partive, përfshirë edhe ata që e përkrahën fuqishëm atë pesë vite më parë, Lëvizjes Vetëvendosje, s’janë të qarta, shkruan “Express”.

Lideri i kësaj të fundit, Albin Kurti, tashmë ka përsëritur disa herë deklaratën që duhet diskutime edhe më partitë e tjera. Jozyrtarisht, spekulohet se Kurti i ka thënë Osmanit se ai do t’ia siguronte votat e VV’së nëse ajo i siguron të tjerat. Merret vesh se Osmani tashmë ka filluar të kontaktojë deputetë.

Qëndrime se “duhet diskutime e konsensus’’ kanë edhe partitë e tjera. Partia Demokratike e Kosovës e Lidhja Demokratike e Kosovës, janë dy partitë që kanë bërë thirrje të tilla për marrëveshje politike e kandidat konsensual.

Porse, partia e katërt, Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës, ka “marrë një rrugë tjetër’’. Kjo parti po shtyn përpara idenë se lideri i saj, Ramush Haradinaj, duhet ta gëzojë pozitën e presidentit.

Përvoja si ish-kryeministër, e një nga figurat më të rëndësishme të UÇK’së, janë gjërat në cilat aludohet se Haradinaj, do të ishte figura më e mirë konsensuale për president, sipas tyre.

Vetë Haradinaj, i cili deri tani është kandidati i vetëm që po sfidon Osmanin, nga ana e opozitës,  është duke zhvilluar vizitë në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Gjatë viteve të fundit ai është thirrur në forcimin e marrëdhënieve të Kosovës me SHBA’të për të cilat ka pasur kritika se kohëve të fundit s’janë të mira.

Anëtari i partisë së tij, Besnik Tahiri, në një lidhje direkte nga SHBA’të, ka vlerësuar se Haradinaj është një prej kandidatëve “më të denjë’’ që ka vendi për këtë pozitë.

“Normal se nuk ka qenë një ambicie e fshehur e zotit Haradinaj për këtë. Por kjo nuk varet as nga Amerika, as nga kongresi, as kurrfarë lidhjeje, kjo varet nga vetëdija politike e një vendi, në qoftë se ka vetëdije politika brenda kuvendit, unë mendoj që zoti Haradinaj është një nga kandidatët më të denjë që ka Kosova’’, ka deklaruar ai.

Ai ka paralajmëruar konsultime me PDK e LDK për këtë. Haradinajn për president, si kandidat “serioz’’ e ka vlerësuar edhe Lulzim Peci. Ky i fundit, në RTV21, ka thënë se këtë vlerësim e ka duke u “bazuar edhe në të kaluarën’’. Ndërkaq për Osnanin, ai ka thënë se presidentja “ndihet e pasigurt’’.

”Vjosa Osmani ndihet e pasigurt që do propozohet për presidente të vendit, Ramush Haradinaj është kandidat serioz për postin e presidentit, duke u bazuar edhe në të kaluarën, por problem nuk do të jetë mbledhja e votave, por problem i tij është votimi, nuk besoj që VV-ja do ta votojë, në anën tjetër mund të shërbejë që në sallë do të jenë 80 deputetë”, ka deklaruar mbrëmë Peci.

Për çështjen e presidentit, ka pasur deklarime të shumta. Megjithatë, deklarimet kanë qenë më shumë rreth situatë në të cilën do të gjendet vendi pas 4 marsit: Me presidenti të ri, apo me zgjedhje të reja.

Porse, një koment ndryshe ka dhënë Blerim Shala. Shala, në një opinion të tijin, ka deklaruar prerazi, se vendit nuk i duhen zgjedhje të reja, duke shtuar se “këtë duhet thënë troç që të gjithë ne: qytetarët dhe politikanët e Kosovës”.

Në shkrimin e tij, ai ka shtuar edhe se, partitë duhet të kenë “diskutim të ndershëm’’ për zgjedhjen e Presidentit/ Presidentes së Kosovës.

Ndryshe, procesi i zgjedhjes së presidentit/es të ri/të re, mund të zhvillohet deri në tri faza ose raunde. Në dy raundet e para, është e domosdoshme që në sallë të jenë së paku 80 deputetë. Ndërsa në raundin e tretë, mjafton edhe shumica e thjeshtë. Për të qenë kandidat, një person duhet të sigurojë 30 nënshkrime të deputetëve, nga 120 sa janë.

/Express – Ekonomia Online/

Pjesëtarë të FSK-së gjatë një stërvitjeje ushtarake të zhvilluar në jugperëndim të Kosovës, në tetor të vitit 2025.

Ministria e Mbrojtjes dhe Forca e Sigurisë së Kosovës (FSK) janë në proces të trajnimit të formës dhe kapacitetit me të cilin do të mund të kontribuojnë në forcën paqeruajtëse për Gazën, i tha Radios Evropa e Lirë ministri në detyrë i Mbrojtjes, Ejup Maqedonci.

Autoritetet në Kosovë ditë më parë kanë bërë të ditur se FSK-ja do të jetë pjesë e Forcës Ndërkombëtare Stabilizuese për Gazën, që buron nga plani 20-pikësh i presidentit amerikan, Donald Trump, për të arritur paqe në territorin palestinez.

Kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, tha më 30 janar se pjesëmarrja e FSK-së në këtë forcë vjen pas pjesëmarrjes në një konferencë në Doha të Katarit në dhjetorin e vitit paraprak, të organizuar nga Komanda Qendrore e Shteteve të Bashkuara.

I pyetur për rezultatet konkrete të këtij takimi, Maqedonci theksoi se konferenca në Katar kishte karakter informues lidhur me Forcën Ndërkombëtare Stabilizuese dhe se Kosova u ftua të merrte pjesë në të nga ushtria amerikane.

“Në këtë fazë nuk është kërkuar të jepen zotime”, tha Maqedonci.

Pas ftesës nga SHBA-ja, Kurti ka miratuar kërkesën që komandanti i FSK-së, Bashkim Jashari të marrë pjesë takimin në Katar, thanë nga zyra e tij.

“Në kuadër të gatishmërisë sonë për të kontribuar brenda kapaciteteve tona për paqe dhe stabilitet në Gaza, kryeministri Kurti ka miratuar kërkesën e Ministrisë se Mbrojtjes për pjesëmarrjen e Komandantit të FSK-së në Samitin përgatitor për krijimin e Forcës Ndërkombëtare Stabilizuese për Gazën, që buron nga Plani Gjithëpërfshirës për Përfundimin e Konfliktit në Gaza”, tha për Radion Evropa e Lirë zëdhënësi i Kurtit, Përparim Kryeziu.

Kosova veçse është zotuar për kontribut për paqe në botë, teksa presidentja e vendit, Vjosa Osmani, është bërë pjesë e Bordit të Paqes, nismës e Trumpit përmes së cilës synon zgjidhjen e konflikteve globale.

Por, teksa Kosova merr pjesë në Bord dhe në forcën paqeruajtëse, nga Ministria e Mbrojtjes nuk treguan detaje se sa ushtarë të FSK-së do të jenë pjesë e misionit ndërkombëtar e as çfarë profilesh të ushtarëve do të dërgohen.

Çfarë është Forca Ndërkombëtare Stabilizuese ku do të marrë pjesë Kosova?

Kjo forcë shumëkombëshe buron nga plani 20-pikësh për paqe në Gazë i Trumpit, që është pranuar tetorin e vitit të kaluar nga Izraeli dhe Hamasi – grupi palestinez i shpallur organizatë terroriste nga SHBA-ja dhe Bashkimi Evropian.

Lufta në Gazë nisi në tetor të vitit 2023, pas sulmit të Hamasit ndaj Izraelit, kur u vranë mbi 1.200 njerëz në Izrael dhe mori qindra pengje.

Sulmet hakmarrëse izraelite në Gazë shkaktuan mijëra të vrarë, krizë urie dhe dëme të mëdha infrastrukturore.

Hollësi për Forcën Ndërkombëtare Stabilizuese, që ka mandat të Kombeve të Bashkuara, nuk janë bërë publike, por ajo besohet se do të ketë për detyrë ofrimin e sigurisë dhe mbikëqyrjes së armëpushimit në Rripin e Gazës.

Shtëpia e Bardhë ka thënë se komandat i Forcës Ndërkombëtare Stabilizuese është emëruar gjeneralmajori i ushtrisë, Jasper Jeffer, komandant amerikan i operacioneve speciale.

Kurti ka thënë për mediat ditë më parë se Kosova merr pjesë në këtë nismë sepse vetë ka qenë përfituese e ndërhyrjeve të forcave ndërkombëtare.

Në qershor të vitit 1999 kishte përfunduar fushata ajrore e NATO-s ndaj caqeve serbe, që çoi në çlirimin e Kosovës. Që atëherë, në Kosovë është i pranishëm misioni paqeruajtës i aleancës, KFOR.

Kosova, që është në proces të transformimit të Forcës së Sigurisë së Kosovës në ushtri, synon të jetë pjesë e NATO-s dhe së voni ka rritur buxhetin për ushtrinë dhe e ka përforcuar atë me armatime dhe pajisje të reja, kryesisht duke i blerë nga SHBA-ja, por edhe nga vende të tjera, përfshirë nga Turqia.

Pjesëmarrja e Kosovës në misionin paqeruajtës për Gazën nuk paraqet herën e parë që FSK-ja dërgohet në mision jashtë vendit.

Çfarë thotë ligji për dërgimin e FSK-së jashtë vendit?

Për herë të parë, FSK-ja u dërgua në mision jashtë vendit më 2021, kur në bazë të bashkëpunimit me forcat amerikane, disa pjesëtarë të saj shkuan në Kuvajt.

Misioni i dytë ishte më 2022, kur në bashkëpunim me Mbretërinë e Bashkuar, pjesëtarë të FSK-së u dërguan në mision në Ishujt Falklands.

Si për këto misione, ashtu edhe për pjesëmarrjen në Forcën Ndërkombëtare Stabilizuese për Gazën nga Ministria e Mbrojtjes thanë se dërgimi i FSK-së bëhet në bazë të Ligjit për dërgimin e kësaj force jashtë vendit.

Ky ligj, parasheh që dërgimi i FSK-së në misione jashtë vendit bëhet në bazë të ndonjë marrëveshjeje dypalëshe me shtetin pritës apo në kuadër të ftesës nga ndonjë organizatë ndërkombëtare, apo me ndonjë rezolutë të Këshillit të Sigurimit të OKB-së.

Vendimi për dërgim në misione jashtë vendit e merr Qeveria, me propozim të ministrit të Mbrojtjes. Më pas, ai i dërgohet Kuvendit dhe në fund presidenti autorizon dërgimin e FSK-së jashtë vendit.

Ligji parasheh edhe aspekte të tjera të pjesëmarrjes së FSK-së në misione jashtë vendit. Shembull, aty thuhet se para dërgimit në misione, FSK-ja duhet të kryejë stërvitje e përgatitje. Po ashtu, ligji parasheh që mbulimi i shpenzimeve të bëhet nga buxheti i vendit, por edhe nga organizata ndërkombëtare e shtete të tjera, në bazë të marrëveshjeve ndërkombëtare apo ndërinstitucionale.

Po ashtu, aty caktohet edhe kur tërhiqet FSK-ja nga misione jashtë vendit. Tërheqja mund të bëhet kurdo kur vlerësohet se me këtë vendim mbrohen interesat e Kosovës. FSK-ja mund të tërhiqet edhe në rrethana të jashtëzakonshme, thuhet në ligj, dhe këtë vendim e merr presidenti i shtetit.

Përveç misioneve jashtë vendit, FSK-ja ka marrë pjesë edhe në operacione të kërkim-shpëtimit dhe misione të tjera me karakter humanitar. Rasti i fundit që një kontingjent u dërgua jashtë vendit në mision humanitar ishte në janar të këtij viti, ku ushtarët kosovarë u përfshin në kërkimin e një personi në Shqipëri.

Po ashtu, pjesëtarë të FSK-së marrin pjesë në trajnime jashtë vendit në kuadër të bashkëpunimit me shtete të ndryshme. Shembull, në muajin dhjetor 2025, pjesëtarë të operacioneve speciale të FSK-së, në bashkëpunim me ushtrinë e Mbretërisë së Bashkuar kryen trajnime në xhunglat tropikale të shtetit të Belizës.

FSK-ja po ashtu merr pjesë në trajnime të ndryshme me ushtrinë amerikane dhe ka partneritet të ngushtë me Gardën Kombëtare të shtetit amerikan të Ajovës.

/Radio Evropa e Lirë/