Lajmet

Studimi: Një metodë e re mund të identifikojë sëmundjen e Alzheimerit para fillimit të simptomave

Studiuesit demonstruan potencialin e metodës, duke shtuar se zgjerimi i mëtejshëm mund të jetë efektiv për zhvillim të ilaqeve.

Published

on

Studiuesit demonstrojnë se si metoda e bazuar në ADN mundëson emërimin e proteinave kryesore të lidhura me Alzheimerin.

Studimi ka zhvilluar një metodë të re për të identifikuar njerëzit që janë në rrezik gjenetik më të madh për të pasur sëmundjen e Alzheimerit përpara se atyre të iu shfaqen simptomat – gjë e cila mund të ndihmojë në përshpejtimin e krijimit të trajtimeve të reja.

Manish Paranjpe i Institutit të gjerë të MIT dhe Harvardit në Kembrixh dhe kolegët e tij i prezantuan këto gjetje në revistën PLOS Genetics më 1 shtator.

Njerëzit me sëmundjen Alzheimer përjetojnë humbje graduale të kujtesës dhe funksioneve të tjera njohëse. Ndërsa disa trajtime mund të lehtësojnë simptomat, ka qenë sfiduese për të zhvilluar trajtime për të parandaluar ose ngadalësuar përparimin e sëmundjes.

Disa prova klinike që hetonin trajtimet e mundshme mund të kenë qenë të pasuksesshme sepse përfshinin pacientë, sëmundja e të cilëve tashmë ishte shumë e avancuar për t’u trajtuar.

Për të ndihmuar në plotësimin e kësaj nevoje, Paranjpe dhe kolegët e tij analizuan të dhënat e mbi 7.1 milionë variante të zakonshme të ADN-së nga një studim i mëparshëm që përfshinte dhjetëra mijëra njerëz me ose pa Alzheimer. Ata përdorën këto të dhëna për të zhvilluar një metodë të re që parashikon rrezikun e një personi nga Alzheimer, në varësi të varianteve të ADN-së që ka personi. Më pas, ata rafinuan dhe vërtetuan metodën me të dhëna nga më shumë se 300,000 njerëz të tjerë.

Studiuesit vënë në dukje se metoda nuk ka gjasa të jetë e përshtatshme për mjekët që të parashikojnë rrezikun e Alzheimerit të pacientit, sepse mund të jetë më pak e saktë për popullatat joevropiane dhe disa elemente të tjera. Megjithatë, mund të aplikohet për të shpejtuar kërkimin e Alzheimerit.

Për të demonstruar potencialin e metodës së re, studiuesit e aplikuan atë për të përcaktuar rrezikun e Alzheimerit për secilin prej 636 dhuruesve të gjakut dhe ekzaminuan nëse nivelet e gjakut të ndonjë prej 3000 proteinave ishin më të larta ose më të ulëta se normalja për ato të identifikuara si me rrezik të lartë. Analiza zbuloi 28 proteina që mund të lidhen me rrezikun e sëmundjes, duke përfshirë disa që nuk janë studiuar kurrë. Studimi i këtyre proteinave mund të zbulojë drejtime të reja për zhvillimin e ilaçeve.

Hulumtimet e ardhshme mund të ndihmojnë në përsëritjen dhe konfirmimin e këtyre gjetjeve dhe zgjerimin e tyre, si për shembull duke marrë në konsideratë popullatat me prejardhje jo-evropiane./UBTNews/

Vendi

ATK: Mbi 900 milionë euro të hyra gjatë vitit 2026

Published

on

Agjencia Tatimore e Kosovës ka njoftuar se nga janari deri në shtator të këtij viti ka mbledhur 908.8 milionë euro të hyra tatimore, apo 114.5 milionë më tepër se në periudhën e njëjtë të vitit 2025.

Kjo është një rritje prej 14.5 për qind.

Po ashtu ATK ka thënë se ka rënë numri i ndëshkimeve për 22 për qind.

“Këta tregues pasqyrojnë një qasje të orientuar drejt përmbushjes më të madhe tatimore, parandalimit të parregullsive dhe administrimit më efikas të obligimeve tatimore. Rezultatet mbështeten nga puna e vazhdueshme e ATK-së në disa drejtime, duke përfshira monitorimin e bizneseve, me fokus të veçantë te tatimpaguesit me rrezik të lartë tatimor.  Informimi dhe edukimi i tatimpaguesve, përmes komunikimit më të gjerë dhe orientimit për përmbushjen e drejtë të obligimeve.  Parandalimi i shkeljeve, duke synuar rritjen e përmbushjes vullnetare dhe zvogëlimin e nevojës për masa ndëshkuese. Digjitalizimi i shërbimeve tatimore, për qasje më të lehtë, procedura më efikase dhe shërbime më të mira për tatimpaguesit”, ka njoftuar ATK. /A.K/

Continue Reading

Rajoni

Policia në Shqipëri: 71 policë të plagosur, disa prej tyre rëndë

Published

on

Drejtori i Përgjithshëm i Policisë së Shtetit, Skënder Hita, u kërkoi protestuesve që të distancohen nga dhuna. 

Ai në  një konferencë për media ka thënë se deri tash janë plagosur 71 policë, disa prej tyre me lëndime të rënda.

Ka shtuar se protesta është e drejtë e garantuar, por s’mund të jetë mburojë për dhunën e shkatërrimin.

“U bëj thirrje prindërve e mësuesve që të mos lejojnë nxënësit të përfshihen në akte dhune të organizuar. Pas maskave që udhëheqin protestën me shembullin e dhunës nuk  janë studentë, por janë individë te rekrutuar për qëllimet e errta të organizatoreve te vërtetë te kësaj proteste, brenda e jashtë vendit. Nga të gjithë të ndaluarit në natën e parë, asnjë nuk është student. Në natën e dytë një numër shumë i vogël i tyre ishin studentë. Çdo sulm ndaj policëve është sulm ndaj shtetit”, ka thënë ai. 

Ai ka thënë që nuk duhet ngatërruar vetëpërmbajtjen e policisë së shtetit me dobësi.

Hita ka thënë për vjedhje janë arrestuar disa persona dhe ndaj tyre janë ngritur edhe aktakuza.

Ai ka thënë se kreu i forcave të rendit në Shkodër është lënduar rëndë gjatë protestës, porse tashmë është  në trajtim dhe në gjendje stabile.

Hita ka deklaruar se reagimi i policisë ka qenë proporcional me sjelljen e protestuesve.

“Nuk ka pasur qasje të ndryshme nga policia. Jemi të vendosur të përballojmë çdo akt dhune ndaj çdo institucioni shtetëror dhe privat, si dhe të mbrojmë jetën e qytetarëve. Reagimi ka qenë proporcional. Ju nuk e keni parë lumin e gurëve që kanë rënë mbi policët”, tha ai./A.K/

Continue Reading

lajme

Kosova rrezikon organizimin e Lojërave Mesdhetare 2030, ICMG paralajmëron masa

Published

on

By

Kosova rrezikon të humbasë të drejtën e organizimit të Lojërave Mesdhetare 2030, pas paralajmërimeve nga Komiteti Ndërkombëtar i Lojërave Mesdhetare (ICMG) për mospërmbushjen e detyrimeve financiare dhe administrative.

Përmes një letre drejtuar kryeministrit Albin Kurti, kryetarit të Prishtinës, Përparim Rama, dhe presidentit të Komitetit Olimpik të Kosovës, Ismet Krasniqi, ICMG-ja ka shprehur shqetësimin për vonesat në përgatitjet e këtij organizimi madhor sportiv.

Sipas dokumentit të publikuar nga Rama, institucionet përgjegjëse nuk i janë përgjigjur letrës së dërguar më 21 shtator 2026. Po ashtu, mungon garancia bankare që duhej të sigurohej në janar, ndërsa mbetet e papaguar edhe tarifa e muajit qershor.

ICMG-ja ka paralajmëruar se këto mangësi mund të rrezikojnë seriozisht organizimin e Lojërave Mesdhetare në Prishtinë.

Më 19 dhjetor, Komiteti Ekzekutiv pritet të shqyrtojë mundësinë e thirrjes së një Asambleje të Jashtëzakonshme, e cila do të vendosë për të ardhmen e këtij eventi.

Pas publikimit të letrës, kryetari i Prishtinës, Përparim Rama, ka akuzuar kryeministrin Albin Kurti për situatën e krijuar, duke e cilësuar rrezikun e humbjes së organizimit si një goditje të madhe për sportin kosovar.

Ai ka theksuar se mungesa e përgjigjeve institucionale dhe mosrealizimi i obligimeve po e vënë në pikëpyetje një mundësi historike për vendin.

Fitimi i së drejtës për organizimin e Lojërave Mesdhetare 2030 ishte vlerësuar si një nga arritjet më të rëndësishme në historinë e sportit të Kosovës, ndërsa zhvillimet e fundit kanë ngritur shqetësime për realizimin e këtij projekti.

D.L

Continue Reading

Lajmet

Zyrtarë të lartë të NATO-s vizitojnë veriun e Kosovës, vlerësojnë situatën e sigurisë

Published

on

By

Komandanti i Komandës së Forcave të Përbashkëta Aleate të NATO-s në Napoli, admirali George M. Wikoff, së bashku me komandantin e KFOR-it, gjeneralmajor Roberto Vergori, kanë vizituar të enjten veriun e Kosovës.

Gjatë vizitës, ata kanë vëzhguar nga afër patrullimin e përbashkët të pjesëtarëve të KFOR-it dhe Policisë së Kosovës përgjatë vijës kufitare.

Dy zyrtarët janë takuar gjithashtu me kryetarin e komunës së Zubin-Potokut, Milosh Peroviq, me të cilin kanë diskutuar për gjendjen e sigurisë dhe zhvillimet në këtë pjesë të vendit.

Përmes një njoftimi, KFOR-i ka ritheksuar përkushtimin për ruajtjen e sigurisë, duke bërë të ditur se vazhdon të monitorojë situatën në terren, të bashkëpunojë me komunitetet dhe të mbajë gatishmërinë operacionale.

Një ditë më parë, Wikoff dhe Vergori kanë zhvilluar takime me drejtues shtetërorë, përfaqësues institucionalë dhe komunitete të ndryshme.

Ndërkohë, NATO ka vlerësuar se situata e sigurisë në Kosovë mbetet përgjithësisht e qëndrueshme dhe ka shënuar përmirësime. Megjithatë, Aleanca ka theksuar se çdo ndryshim në praninë dhe strukturën e KFOR-it do të varet nga zhvillimet në terren, duke mos përjashtuar rikthimin e masave të mëparshme në rast të përkeqësimit të sigurisë.

D.L

Continue Reading

Të kërkuara