Lajmet

Studimi: Një metodë e re mund të identifikojë sëmundjen e Alzheimerit para fillimit të simptomave

Studiuesit demonstruan potencialin e metodës, duke shtuar se zgjerimi i mëtejshëm mund të jetë efektiv për zhvillim të ilaqeve.

Published

on

Studiuesit demonstrojnë se si metoda e bazuar në ADN mundëson emërimin e proteinave kryesore të lidhura me Alzheimerin.

Studimi ka zhvilluar një metodë të re për të identifikuar njerëzit që janë në rrezik gjenetik më të madh për të pasur sëmundjen e Alzheimerit përpara se atyre të iu shfaqen simptomat – gjë e cila mund të ndihmojë në përshpejtimin e krijimit të trajtimeve të reja.

Manish Paranjpe i Institutit të gjerë të MIT dhe Harvardit në Kembrixh dhe kolegët e tij i prezantuan këto gjetje në revistën PLOS Genetics më 1 shtator.

Njerëzit me sëmundjen Alzheimer përjetojnë humbje graduale të kujtesës dhe funksioneve të tjera njohëse. Ndërsa disa trajtime mund të lehtësojnë simptomat, ka qenë sfiduese për të zhvilluar trajtime për të parandaluar ose ngadalësuar përparimin e sëmundjes.

Disa prova klinike që hetonin trajtimet e mundshme mund të kenë qenë të pasuksesshme sepse përfshinin pacientë, sëmundja e të cilëve tashmë ishte shumë e avancuar për t’u trajtuar.

Për të ndihmuar në plotësimin e kësaj nevoje, Paranjpe dhe kolegët e tij analizuan të dhënat e mbi 7.1 milionë variante të zakonshme të ADN-së nga një studim i mëparshëm që përfshinte dhjetëra mijëra njerëz me ose pa Alzheimer. Ata përdorën këto të dhëna për të zhvilluar një metodë të re që parashikon rrezikun e një personi nga Alzheimer, në varësi të varianteve të ADN-së që ka personi. Më pas, ata rafinuan dhe vërtetuan metodën me të dhëna nga më shumë se 300,000 njerëz të tjerë.

Studiuesit vënë në dukje se metoda nuk ka gjasa të jetë e përshtatshme për mjekët që të parashikojnë rrezikun e Alzheimerit të pacientit, sepse mund të jetë më pak e saktë për popullatat joevropiane dhe disa elemente të tjera. Megjithatë, mund të aplikohet për të shpejtuar kërkimin e Alzheimerit.

Për të demonstruar potencialin e metodës së re, studiuesit e aplikuan atë për të përcaktuar rrezikun e Alzheimerit për secilin prej 636 dhuruesve të gjakut dhe ekzaminuan nëse nivelet e gjakut të ndonjë prej 3000 proteinave ishin më të larta ose më të ulëta se normalja për ato të identifikuara si me rrezik të lartë. Analiza zbuloi 28 proteina që mund të lidhen me rrezikun e sëmundjes, duke përfshirë disa që nuk janë studiuar kurrë. Studimi i këtyre proteinave mund të zbulojë drejtime të reja për zhvillimin e ilaçeve.

Hulumtimet e ardhshme mund të ndihmojnë në përsëritjen dhe konfirmimin e këtyre gjetjeve dhe zgjerimin e tyre, si për shembull duke marrë në konsideratë popullatat me prejardhje jo-evropiane./UBTNews/

Vendi

MINT nis verifikimin e njehsorëve të rrymës pas dyshimeve për matje të gabuara

Published

on

By

Komisioni i posaçëm i Ministrisë së Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë ka nisur punën në terren për verifikimin e njehsorëve elektrikë, pas ankesave të shumta të konsumatorëve për çrregullime të kohës dhe matje të pasaktë të energjisë.

Drejtoresha e Agjencisë së Metrologjisë, Sebahate Bushrani, ka bërë të ditur se njehsorët e dyshimtë do të tërhiqen për verifikim dhe do të zëvendësohen me të tjerë deri në lëshimin e raportit zyrtar. Sipas saj, aktualisht janë rreth 70 ankesa, ndërsa raporti përfundimtar do t’u dërgohet Departamentit për Mbrojtjen e Konsumatorit dhe palëve të përfshira, raporton Koha.net.

Ky aksion vjen pas denoncimit nga Lidhja Demokratike e Kosovës, e cila përmes një hulumtimi në Prishtinë dhe Ferizaj ka pretenduar se rreth 800 njehsorë llogarisin energjinë me tarifë të shtrenjtë për shkak të mosperputhjes së orës.

Ndonëse KEDS-i i ka mohuar këto pretendime, raportimet e mëhershme kanë treguar se qytetarët në Fushë-Kosovë janë përballur me probleme të ngjashme, ku orët në njehsorë figuronin jashtë kohës reale. Verifikimi mbetet një proces i ndjeshëm, veçanërisht pas kritikave të vitit 2023 se ky proces kryhej në laboratorët e KEDS-it, veprim ky që konsiderohej shkelje e Ligjit për Metrologji.

Saktësia e njehsorëve është jetike për xhepin e qytetarëve, pasi dallimi mes tarifave është i lartë. Gjatë dimrit, tarifa e lartë (9.05 centë deri në 15.43 centë për kW) aplikohet nga ora 07:00 deri në 22:00, ndërsa tarifa e ulët (3.88 centë deri në 7.28 centë për kW) vlen gjatë natës. Çdo mospërputhje e orës bën që konsumatorët të faturohen me çmime maksimale edhe kur ata tentojnë të kursejnë duke përdorur pajisjet shtëpiake gjatë orëve të vona. /Koha.net/

 

Continue Reading

Sport

Gallapeni: Nuk ia dolëm, por kjo nuk na ndalë

Published

on

By

Ylli i përfaqësueses së Kosovës, Dion Gallapeni, ka reaguar përmes një mesazhi prekës pas humbjes ndaj Turqisë në fazën “play-off”, e cila i dha fund ëndrrës për kualifikim në Kampionatin Botëror.

Përmes një postimi në rrjetet sociale, Gallapeni ka shprehur dhimbjen e tij për rezultatin, duke theksuar se ekipi dha gjithçka në fushë dhe besoi deri në sekondat e fundit, por fati nuk ishte në anën e tyre.

“Nuk ia dolëm… por kjo nuk na ndalë. Është një humbje që dhemb, sepse dhamë gjithçka në fushë dhe besuam deri në fund,” u shpreh ai.

Tutje ai u shpreh se e ndjen zhgënjimin e madh të tifozëve, por nënvizoi se momente të tilla shërbejnë për t’i bërë lojtarët më të bashkuar dhe më të vendosur për të mos u dorëzuar kurrë.

Në mbyllje të mesazhit të tij, lojtari falënderoi publikun për mbështetjen e jashtëzakonshme dhe dha një premtim të fortë se ekipi do të rikthehet edhe më i fuqishëm për të luftuar për çdo ëndërr që kanë nisur së bashku me tifozët dardanë.

Continue Reading

Vendi

“The Athletic” vlerëson guximin e Kosovës: “Nuk u mposhtën nga shiu, as nga presioni”

Published

on

By

Prestigjiozja amerikane “The Athletic” i ka kushtuar një vëmendje të veçantë ndeshjes dramatike të mbrëmshme në Prishtinë ndërmjet Kosovës dhe Turqisë.

Edhe pse rrugëtimi i “Dardanëve” drejt ëndrrës për Botëror u ndal, analiza e gazetarëve amerikanë nxjerr në pah karakterin e fortë të ekipit tonë përballë një kundërshtari të nivelit të lartë.

Një humbje me dinjitet në “Fadil Vokrri”

Në një natë të karakterizuar nga një atmosferë e zjarrtë që i bëri ballë edhe kushteve të vështira atmosferike, “The Athletic” e përshkruan mjaft mirë qëndresën kosovare. Ata vënë në dukje se suksesi i Turqisë nuk erdhi pa vështirësi, duke cituar:

“Shiu i rrëmbyeshëm në stadiumin ‘Fadil Vokrri’ nuk mundi ta zbehte atmosferën e zjarrtë, por gjithçka përfundoi me hidhërim për skuadrën guximtare të Kosovës.”

Ky vlerësim tregon se, përtej rezultatit 0-1, Kosova ka lënë mbresa si një “skuadër guximtare” që lufton deri në sekondën e fundit, veçanërisht me rastet e Fisnik Asllanit dhe Florent Muslijës që mbajtën në ankth turqit deri në fund.

Continue Reading

Lajmet

17 vite nga anëtarësimi i Shqipërisë në NATO

Published

on

Sot shënohet 17-vjetori i anëtarësimit të Shqipërisë në NATO, një moment historik për sigurinë, sovranitetin dhe orientimin Euroatlantik të vendit. Presidenti i Republikës së Shqipërisë, Bajram Begaj, përkujtoi sot nëpërmjet një postimi në rrjetet sociale se Shqipëria është një aleate e denjë, që kontribuon aktivisht në misionet dhe operacionet e NATO-s.

Ai shprehu krenarinë për përkushtimin dhe profesionalizmin e Forcave të Armatosura dhe theksoi rëndësinë e bashkëpunimit për paqe, stabilitet dhe një të ardhme më të sigurt për të gjithë.

Continue Reading

Të kërkuara