Lajmet

Studimi i ri për ujqërit zbulon shumë detaje interesante

Studimi u botua në revistën “Communications Biology”.

Published

on

Ujqërit e infektuar me një parazit të zakonshëm kanë shumë më tepër gjasa të bëhen liderët e tufës së tyre, sipas një studimi të ri, duke sugjeruar se ndërhyrësi (paraziti) që banon në tru e inkurajon atë për të marrë më shumë rreziqe.

Paraziti njëqelizor, Toxoplasma gondii, riprodhohet vetëm seksualisht te macet, por mund të infektojë të gjitha kafshët me gjak të ngrohtë, përcjell UBT News.

Studimi i ri, i botuar në revistën “Communications Biology” të enjten, ka përfituar nga të dhënat 26-vjeçare mbi ujqërit gri që jetojnë në Parkun Kombëtar Yellowstone në ShBA për të hetuar se si paraziti mund të ndikojë në sjelljen e tyre.

Studiuesit analizuan mostrat e gjakut të gati 230 ujqërve dhe 62 pumave – macet e mëdha – janë përhapës të njohur të parazitit.

Ata zbuluan se ujqërit e infektuar kishin më shumë gjasa të futeshin më thellë në territorin e pumës sesa ujqërit e pa infektuar.

Ujqërit e infektuar kishin gjithashtu 11 herë më shumë gjasa të linin tufën e tyre sesa ujqërit pa parazit, tha studimi, duke treguar një shkallë më të lartë të marrjes së rrezikut.

Dhe një ujk i infektuar ka deri në 46 herë më shumë gjasa të bëhet udhëheqësi i tufës, vlerësuan studiuesit, duke shtuar se roli normalisht fitohet nga kafshë të cilat janë më agresive.

Bashkautorja e studimit, Kira Cassidy, tha për AFP se megjithëse “të jesh më i guximshëm nuk është domosdoshmërisht një gjë e keqe”, mund të “ulë mbijetesën për kafshët më të guximshme pasi ato mund të marrin vendime që i vënë në rrezik më shpesh”.

“Ujqërit nuk kanë hapësirën e mbijetesës për të ndërmarrë shumë më tepër rreziqe sesa kanë tashmë”.

Cassidy tha se ishte vetëm studimi i dytë mbi efektin e këtij paraziti në një kafshë të egër, pasi hulumtimi vitin e kaluar zbuloi se rritja e guximit te këlyshët e infektuar të hienave i bëri ata më të prirur për t’u afruar dhe vrarë nga luanët në Kenia.

Hulumtimet laboratorike kanë gjetur gjithashtu se brejtësit me parazitin humbasin frikën e tyre instinktive nga macet – duke e dërguar vet veten e tyre në duart e maceve./UBTNews/

Artikulli është marrë me shkurtime nga France24

Lajmet

Kuriozitetet e ditës

Published

on

Lexoni pesë kuriozitete. Mund të mos i keni ditur:

 

1.Toka ndodhet rreth 147 milionë kilometra larg Diellit dhe është afërsisht 4.5 miliardë vjet e vjetër.

 

2.Bufat nuk kanë sy në formën e zakonshme të syrit. Ata kanë struktura tubulare, prandaj nuk mund t’i lëvizin sytë dhe duhet ta rrotullojnë kokën për të parë përreth.

 

3.Krokodilët nuk mund ta nxjerrin gjuhën jashtë gojës.

 

4.Zemra e një karkaleci deti ndodhet në kokën e tij.

 

5.Është fizikisht e pamundur që derrat të shikojnë drejt qiellit.

Continue Reading

Lajmet

Avokati i Popullit kërkon rishqyrtimin e taksave gjyqësore

Published

on

Avokati i Popullit ka kërkuar nga Këshilli Gjyqësor i Kosovës (KGJK) që ta rishqyrtojë sistemin e taksave gjyqësore, duke vlerësuar se rritja e tyre mund të krijojë barriera financiare dhe të cenojë qasjen efektive të qytetarëve në drejtësi.

Në një opinion të publikuar të enjten, Avokati i Popullit ka shqyrtuar ndikimin e Udhëzimit Administrativ Nr. 03/2025 për Unifikimin e Taksave Gjyqësore në realizimin e së drejtës për qasje në drejtësi.

Sipas opinionit, edhe pse KGJK-ja ka kompetencë për miratimin e skemës unike të taksave gjyqësore, kjo kompetencë duhet të ushtrohet në përputhje me garancitë kushtetuese për qasje efektive në drejtësi dhe me parimin e proporcionalitetit.

“Taksat gjyqësore të përcaktuara me UA nr.03/2025 derdhen në buxhetin e Republikës së Kosovës dhe jo drejtpërdrejt në buxhetin e sistemit gjyqësor, gjë që dobëson lidhjen ndërmjet rritjes së taksave dhe përmirësimit të funksionimit të gjyqësorit”, thuhet në opinion.

Avokati i Popullit ka vlerësuar se nevoja dhe proporcionaliteti i rritjes së taksave duhet të arsyetohen në mënyrë të veçantë dhe të bazohen në vlerësime konkrete për ndikimin e tyre në qasjen në drejtësi.

Sipas opinionit, rritja e konsiderueshme e taksave, pagesat shtesë për ushtrimin e mjeteve juridike dhe pasojat e mospagesës mund të krijojnë pengesa disproporcionale, veçanërisht për qytetarët që nuk përfitojnë nga përjashtimi nga taksat apo nga ndihma juridike falas.

Duke iu referuar standardeve të Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut, Avokati i Popullit ka vlerësuar se ekziston rrezik real që dispozitat e Udhëzimit Administrativ Nr. 03/2025, në formën aktuale, të kenë efekte disproporcionale në raport me të drejtën për qasje në drejtësi.

Për këtë arsye, ai ka kërkuar nga KGJK-ja që ta rishqyrtojë sistemin e taksave gjyqësore, në mënyrë që të sigurohet një balancë ndërmjet funksionimit efikas të sistemit gjyqësor dhe garantimit të qasjes së barabartë e efektive në drejtësi për të gjithë qytetarët.

Në fillim të këtij viti, KGJK-ja njoftoi për udhëzimin e ri administrativ që rrit taksat gjyqësore. Vendimi ishte kritikuar nga përfaqësues të drejtësisë, të cilët kishin paralajmëruar se rritja e taksave mund të ndikojë në inicimin e lëndëve në gjykata.

Me skemën e re, taksa për padi me vlerë kontesti nga 0 deri në 1,000 euro, e cila më parë ishte 20 euro, është bërë 60 euro për konteste nga 0 deri në 5,000 euro. Për kontestet nga 50,001 deri në 100,000 euro, taksa është rritur nga 150 në 300 euro.

Po ashtu, taksa për padi për pengim posedimi është dyfishuar nga 50 në 100 euro, ndërsa për propozim për sigurimin e provës është rritur nga 30 në 100 euro.

Rritje pati edhe në Gjykatën Komerciale, ku për padi me vlerë kontesti deri në 25,000 euro, taksa e re është 200 euro, ndërsa për kontestet nga 50,001 deri në 100,000 euro është rritur në 500 euro./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Kreshnik Kaçiu emërohet kryetar i Gjykatës Administrative

Published

on

Me nëntë vota për e një kundër gjyqtari Kreshnik Kaçiu është emëruar kryetar i Gjykatës Administrative të Kosovës.

Kryesuesi i Këshillit Gjyqësor të Kosovës, Rrustem Thaqi, ka bërë të ditur se në votim kanë marrë pjesë 10 anëtarë të Këshillit, të cilët kanë hedhur vota të vlefshme.

“Kanë votuar 10 anëtarë, të gjitha votat kanë qenë të vlefshme. Me 9 vota për dhe 1 kundër, Kreshnik Kaçiu është emëruar kryetar i Gjykatës Administrative të Kosovës. Mandati i tij është pesëvjeçar dhe do të hyjë në fuqi më 10 shtator 2026”, tha ai.

Zëvendëskryesuesja e KGJK-së, Afërdita Bytyqi, ka paraqitur procesin e përzgjedhjes së kandidatëve për këtë pozitë.

Sipas saj, komisioni e ka zhvilluar vlerësimin në mënyrë individuale dhe, bazuar në rezultatet e tij, Kreshnik Kaçiu ka marrë 74 pikë, ndërsa Liridona Ajeti Kajtazi 64 pikë.

“Më 24 qershor 2026, komisioni ka intervistuar kandidatët për kryetar të Gjykatës Administrative në Prishtinë. Gjatë intervistimit janë vlerësuar njohuritë rreth administrimit, të qenit kreativ në punë, vlerësimi i koncept-dokumenteve, komunikimi, trajnimet e specializuara dhe vlerësimi i performancës. Komisioni e ka zhvilluar vlerësimin në mënyrë individuale, ndërsa rezultati është nxjerrë në përputhje me rregulloren… Si rezultat, gjyqtari Kreshnik Kaçiu ka arritur 74 pikë, ndërsa gjyqtarja Liridona Ajeti Kajtazi ka arritur 64 pikë, sipas vlerësimit të komisionit”, tha ajo.

Ndërkohë, kandidatja tjetër për këtë pozitë, Liridona Ajeti Kajtazi, kishte paraqitur ankesë ndaj procesit të përzgjedhjes. Por, Këshilli Gjyqësor i Kosovës, më 27 gusht, e ka shqyrtuar atë dhe ka vendosur ta refuzojë si të pabazuar./KSP

Continue Reading

Lajmet

Sot deklaratat përfundimtare në lidhje me akuzat për administrim të drejtësisë

Published

on

Në Gjykatë Speciale gjatë ditës së sotme do të mbahen deklaratat përfundimtare në çështjen Thaçi dhe të tjerve, në lidhje me akuzat për administrim të drejtësisë.

Sipas njoftimit të Dhomave të Specializuara të Kosovës, gjykatësi ka vendosur që deklaratat përmbyllëse në çështjen “Prokurorja e Specializuar kundër Hashim Thaçit, Bashkim Smakajt, Isni Kilajt, Fadil Fazliut dhe Hajredin Kuçit” të jepen më 10, 11 dhe 14 shtator 2026, duke filluar nga ora 09:30.

Caktimi i deklaratave përmbyllëse shënon përfundimin e paraqitjes së argumenteve të palëve në këtë proces gjyqësor, para se gjykatësi të marrë vendimin për rastin.

Sipas dosjes së Zyrës së Prokurorit të Specializuar, veprat penale të paraqitura në aktakuza kanë lidhje me proceset zyrtare të Dhomave të Specializuara, përfshirë këtu hetimet e Zyrës së prokurorit të specializuar.

Aktakuza thotë se së paku midis 12 prillit 2023 dhe 2 nëntorit 2023, Thaçi zbuloi informacion të fshehtë që i ishte bërë i njohur në gjykimin e tij, dhe së bashku me Fadil Fazliun, Bashkim Smakajn, Isni Kilajn e Hajredin Kuçin, bashkërenduan për të ndikuar në mënyrë të paligjshme në dëshmitë e dëshmitarëve të Zyrës së Prokurorit të Specializuar në çështjen Thaçi dhe të tjerët./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara