Lajmet

Studimi i ri për ujqërit zbulon shumë detaje interesante

Studimi u botua në revistën “Communications Biology”.

Published

on

Ujqërit e infektuar me një parazit të zakonshëm kanë shumë më tepër gjasa të bëhen liderët e tufës së tyre, sipas një studimi të ri, duke sugjeruar se ndërhyrësi (paraziti) që banon në tru e inkurajon atë për të marrë më shumë rreziqe.

Paraziti njëqelizor, Toxoplasma gondii, riprodhohet vetëm seksualisht te macet, por mund të infektojë të gjitha kafshët me gjak të ngrohtë, përcjell UBT News.

Studimi i ri, i botuar në revistën “Communications Biology” të enjten, ka përfituar nga të dhënat 26-vjeçare mbi ujqërit gri që jetojnë në Parkun Kombëtar Yellowstone në ShBA për të hetuar se si paraziti mund të ndikojë në sjelljen e tyre.

Studiuesit analizuan mostrat e gjakut të gati 230 ujqërve dhe 62 pumave – macet e mëdha – janë përhapës të njohur të parazitit.

Ata zbuluan se ujqërit e infektuar kishin më shumë gjasa të futeshin më thellë në territorin e pumës sesa ujqërit e pa infektuar.

Ujqërit e infektuar kishin gjithashtu 11 herë më shumë gjasa të linin tufën e tyre sesa ujqërit pa parazit, tha studimi, duke treguar një shkallë më të lartë të marrjes së rrezikut.

Dhe një ujk i infektuar ka deri në 46 herë më shumë gjasa të bëhet udhëheqësi i tufës, vlerësuan studiuesit, duke shtuar se roli normalisht fitohet nga kafshë të cilat janë më agresive.

Bashkautorja e studimit, Kira Cassidy, tha për AFP se megjithëse “të jesh më i guximshëm nuk është domosdoshmërisht një gjë e keqe”, mund të “ulë mbijetesën për kafshët më të guximshme pasi ato mund të marrin vendime që i vënë në rrezik më shpesh”.

“Ujqërit nuk kanë hapësirën e mbijetesës për të ndërmarrë shumë më tepër rreziqe sesa kanë tashmë”.

Cassidy tha se ishte vetëm studimi i dytë mbi efektin e këtij paraziti në një kafshë të egër, pasi hulumtimi vitin e kaluar zbuloi se rritja e guximit te këlyshët e infektuar të hienave i bëri ata më të prirur për t’u afruar dhe vrarë nga luanët në Kenia.

Hulumtimet laboratorike kanë gjetur gjithashtu se brejtësit me parazitin humbasin frikën e tyre instinktive nga macet – duke e dërguar vet veten e tyre në duart e maceve./UBTNews/

Artikulli është marrë me shkurtime nga France24

lajme

Studentët e vitit të tretë të Mekatronikës në UBT njohin nga afër industrinë në Elsam Company

Published

on

By

Në kuadër të përkushtimit të UBT-së për të ofruar një arsimim të orientuar drejt praktikës dhe për të forcuar lidhjen mes teorisë akademike dhe industrisë, studentët e vitit të tretë të programit Inxhinieri Mekatronike realizuan një vizitë studimore në kompaninë Elsam në Ferizaj.

Të shoqëruar nga Prof. Fidan Smaili, studentët patën mundësinë të njihen nga afër me proceset industriale, teknologjitë e aplikuara dhe mënyrën e funksionimit të një kompanie moderne që operon në sektorin e prodhimit dhe zgjidhjeve inxhinierike.

Gjatë vizitës, përfaqësues të kompanisë prezantuan aktivitetet kryesore të Elsam Company, duke shpjeguar proceset e punës, standardet e cilësisë dhe aplikimin e teknologjive bashkëkohore në prodhim dhe inxhinieri. Studentët u informuan gjithashtu mbi rëndësinë e automatizimit, sistemet mekanike dhe elektrike, si dhe integrimin e zgjidhjeve të mekatronikës në industri.

Vizita u zhvillua në një atmosferë profesionale dhe interaktive, duke u shndërruar në një përvojë të vlefshme për studentët, të cilët patën mundësinë të lidhin njohuritë teorike të fituara në auditor me aplikimet reale në mjedisin industrial.

Continue Reading

Lajmet nga UBT

Studentët e UBT-së realizojnë vizitë studimore në HEC Eurokos JC në Dragash

Published

on

By

Në kuadër të qasjes së UBT-së për të ndërlidhur teorinë akademike me praktikën profesionale dhe industrinë, studentët realizuan një vizitë studimore në HEC Eurokos JC në Dragash, një nga objektet e rëndësishme të prodhimit të energjisë hidroelektrike në Kosovë.

Gjatë vizitës, të organizuar dhe udhëhequr nga profesorët e UBT-së, studentët patën mundësinë të njihen nga afër me proceset teknike dhe operacionale të gjenerimit të energjisë së ripërtëritshme, duke parë në praktikë funksionimin e një sistemi kompleks hidroenergjetik.

Ata u pritën nga inxhinieri Arianit Halimi, i cili prezantoi në mënyrë të detajuar funksionimin e centralit dhe teknologjitë e përdorura në prodhimin e energjisë elektrike përmes turbinave Pelton dhe Francis. Gjatë prezantimit u theksua se hidrocentrali operon me një kapacitet të instaluar prej 4.8 MW dhe një rënie ujore prej 165 metrash, duke e bërë atë një shembull të rëndësishëm të shfrytëzimit efikas të burimeve natyrore.

Studentët u informuan gjithashtu mbi karakteristikat teknike të sistemit, përfshirë turbinën Pelton me kapacitet 1.8 MW dhe turbinën Francis me kapacitet 3 MW, si dhe infrastrukturën mbështetëse që përfshin një prurje uji deri në 4.5 m³/s dhe një sistem tubacionesh prej rreth 3600 metrash me diametër 1.4 metra.

Vizita u zhvillua në një atmosferë profesionale dhe interaktive, duke u shndërruar në një eksperiencë të vlefshme për studentët, të cilët patën mundësinë të lidhin njohuritë teorike me aplikimet reale në fushën e energjisë së ripërtëritshme dhe inxhinierisë hidroenergjetike.

Continue Reading

Vendi

Fakulteti i Psikologjisë në UBT sjell ekspertizë ndërkombëtare me Dr. Skender Munishin

Published

on

By

Studentët e Fakultetit të Psikologjisë në UBT patën mundësinë të ndjekin një ligjëratë profesionale nga psikiatri Dr. Skender Munishi, si pjesë e aktiviteteve të vazhdueshme që synojnë lidhjen e teorisë akademike me praktikën klinike dhe përvojën ndërkombëtare.

Ky aktivitet u organizua nga Prof. Emrush Thaçi dhe Prof. As. Besarta Sadriu, duke sjellë në fokus rëndësinë e bashkëpunimit ndërmjet akademisë dhe profesionistëve të fushës së shëndetit mendor.

Gjatë ligjëratës, Dr. Munishi ndau me studentët përvojën e tij shumëvjeçare profesionale, si dhe njohuri të vlefshme nga praktika klinike në Gjermani. Ai ofroi një perspektivë të rëndësishme mbi sfidat dhe zhvillimet bashkëkohore në fushën e psikiatrisë dhe shëndetit mendor, duke e bërë takimin një përvojë të vlefshme për formimin akademik dhe profesional të studentëve.

Përveç pjesës akademike, Dr. Munishi kontribuoi edhe me një donacion prej 50 librash për bibliotekën e UBT-së, duke pasuruar më tej burimet shkencore në dispozicion të studentëve dhe stafit akademik.

Continue Reading

Lajmet

Stafi i UBT-së, Lumta Dida dhe Fjolla Ejupi marrin pjesë në Staff Week në Universitetin e Osijekut në kuadër të Erasmus+

Published

on

By

Në kuadër të strategjisë për ndërkombëtarizim dhe fuqizim të bashkëpunimit akademik me universitetet evropiane, UBT mori pjesë në “10th Staff Week – Blended Intensive Programme”, të organizuar nga Universiteti Josip Juraj Strossmayer në Osijek të Kroacisë, në kuadër të programit Erasmus+.

UBT u përfaqësua në këtë aktivitet nga Prof. Dr. Lumta Dida dhe Asist. MSc. Fjolla Ejupi, të cilat iu bashkuan pjesëmarrësve nga universitete të ndryshme evropiane në një javë të dedikuar shkëmbimit të përvojave, bashkëpunimit ndërinstitucional dhe zhvillimit profesional.

Aktiviteti, i mbajtur nga 18 deri më 22 maj 2026, u fokusua në ndërtimin e ekipeve efektive, avancimin e marrëdhënieve ndërkombëtare dhe promovimin e praktikave inovative në arsimin e lartë. Përmes sesioneve të ndryshme akademike dhe profesionale, pjesëmarrësit patën mundësinë të ndajnë përvoja, të krijojnë kontakte të reja dhe të eksplorojnë mundësi të reja bashkëpunimi ndëruniversitar.

Programi përfshiu ligjërata, punëtori interaktive, aktivitete kulturore dhe sesione praktike të udhëhequra nga profesorë dhe ekspertë të Universitetit të Osijekut. Temat e trajtuara përfshinë menaxhimin e stresit në mjedisin e punës, zhvillimin e aftësive të buta, bashkëpunimin efektiv në ekip dhe promovimin e mirëqenies në komunitetin akademik.

Pjesëmarrja e stafit të UBT-së në këtë program ndërkombëtar kontribuoi në forcimin e partneriteteve ekzistuese, krijimin e lidhjeve të reja akademike dhe shkëmbimin e praktikave më të mira me institucione të arsimit të lartë nga vende të ndryshme të Evropës.

Continue Reading

Të kërkuara