Lajmet

Studimi i ri për ujqërit zbulon shumë detaje interesante

Studimi u botua në revistën “Communications Biology”.

Published

on

Ujqërit e infektuar me një parazit të zakonshëm kanë shumë më tepër gjasa të bëhen liderët e tufës së tyre, sipas një studimi të ri, duke sugjeruar se ndërhyrësi (paraziti) që banon në tru e inkurajon atë për të marrë më shumë rreziqe.

Paraziti njëqelizor, Toxoplasma gondii, riprodhohet vetëm seksualisht te macet, por mund të infektojë të gjitha kafshët me gjak të ngrohtë, përcjell UBT News.

Studimi i ri, i botuar në revistën “Communications Biology” të enjten, ka përfituar nga të dhënat 26-vjeçare mbi ujqërit gri që jetojnë në Parkun Kombëtar Yellowstone në ShBA për të hetuar se si paraziti mund të ndikojë në sjelljen e tyre.

Studiuesit analizuan mostrat e gjakut të gati 230 ujqërve dhe 62 pumave – macet e mëdha – janë përhapës të njohur të parazitit.

Ata zbuluan se ujqërit e infektuar kishin më shumë gjasa të futeshin më thellë në territorin e pumës sesa ujqërit e pa infektuar.

Ujqërit e infektuar kishin gjithashtu 11 herë më shumë gjasa të linin tufën e tyre sesa ujqërit pa parazit, tha studimi, duke treguar një shkallë më të lartë të marrjes së rrezikut.

Dhe një ujk i infektuar ka deri në 46 herë më shumë gjasa të bëhet udhëheqësi i tufës, vlerësuan studiuesit, duke shtuar se roli normalisht fitohet nga kafshë të cilat janë më agresive.

Bashkautorja e studimit, Kira Cassidy, tha për AFP se megjithëse “të jesh më i guximshëm nuk është domosdoshmërisht një gjë e keqe”, mund të “ulë mbijetesën për kafshët më të guximshme pasi ato mund të marrin vendime që i vënë në rrezik më shpesh”.

“Ujqërit nuk kanë hapësirën e mbijetesës për të ndërmarrë shumë më tepër rreziqe sesa kanë tashmë”.

Cassidy tha se ishte vetëm studimi i dytë mbi efektin e këtij paraziti në një kafshë të egër, pasi hulumtimi vitin e kaluar zbuloi se rritja e guximit te këlyshët e infektuar të hienave i bëri ata më të prirur për t’u afruar dhe vrarë nga luanët në Kenia.

Hulumtimet laboratorike kanë gjetur gjithashtu se brejtësit me parazitin humbasin frikën e tyre instinktive nga macet – duke e dërguar vet veten e tyre në duart e maceve./UBTNews/

Artikulli është marrë me shkurtime nga France24

Lajmet

Dogana e Kosovës grumbullon mbi 1.3 miliard euro të hyra, shënohet rritje prej 6 për qind

Published

on

By

Dogana e Kosovës ka arkëtuar deri tani 1 miliard e 347 milionë euro, duke shënuar një rritje prej 6 për qind krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Gjatë një vizite në këtë institucion, kryeministri në detyrë, Albin Kurti, e vlerësoi këtë ecuri si dëshmi të përmirësimit të vazhdueshëm të performancës ushtarake dhe administrative të vendit.
Sipas të dhënave zyrtare, për periudhën 2021–2025 rritja mesatare e të hyrave doganore ka tejkaluar gati trefish normën e rritjes ekonomike, me një total prej 8 miliardë e 380 milionë eurosh të mbledhura.
Në kuadër të reformave për lehtësimin e veprimtarisë afariste, është përmbyllur shtetëzimi i terminaleve doganore dhe është zbatuar deklarimi i mallrave para arritjes, masë kjo që ka reduktuar kohën e procesimit të mallrave me rreth 70 për qind. Paralelisht, me vënien në funksion të skanerit në Merdarë dhe avancimin e projekteve si Dritarja e Vetme Kombëtare dhe Tranziti i Përbashkët, institucioni ka forcuar kontrollin kufitar dhe luftën ndaj kontrabandës.
 /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Rektori Hajrizi prezanton modelin UBT 5S për edukimin e së ardhmes në energji

Published

on

By

Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, ishte i ftuar në Konferencën e 3-të Ndërkombëtare për Energjinë e Ripërtëritshme dhe Teknologjitë e Mençura – REST 2026, në Tiranë, ku prezantoi modelin UBT 5S dhe mënyrën se si ky koncept i përgjigjet kërkesave të reja për edukimin, industrinë dhe sektorin energjetik.

Në panelin “Future-Ready or Falling Behind? Building the Energy Workforce Through Education, Industry and Brain Gain”, Rektori Hajrizi prezantoi vizionin e UBT-së për ndërtimin e një modeli të integruar që lidh edukimin, kërkimin, teknologjinë, industrinë dhe zhvillimin e qëndrueshëm.

Në këtë kuadër, UBT ka zhvilluar konceptin UBT 5S, të cilin e ka implementuar edhe në UBT Smart City, duke krijuar një ekosistem ku edukimi, inovacioni, teknologjia dhe zgjidhjet e qëndrueshme aplikohen në praktikë. UBT është një Living Lab, ku teknologjitë dhe modelet e reja mund të eksperimentohen në kushte reale, përfshirë përdorimin e Digital Twin për simulimin dhe optimizimin e sistemeve dhe proceseve.

Një pjesë e rëndësishme e këtij vizioni është edhe përfshirja e diasporës në zhvillimin akademik dhe profesional. Përmes bashkëpunimeve dhe rrjetëzimit me profesionistë e ekspertë jashtë vendit, UBT ka krijuar mundësi për shkëmbim të njohurive, përfshirje në projekte, kërkim shkencor dhe lidhje më të forta ndërmjet diasporës dhe zhvillimit të vendit.

Ky model mbështetet edhe në programet akademike të UBT-së, veçanërisht në Inxhinierinë e Energjisë, si dhe në laboratorët e specializuar për energjinë solare, energjinë e erës, smart grids, pompat e nxehtësisë, energjinë gjeotermale, biomasën, IoT dhe teknologjitë e testimit dhe auditimit.

Lidhja me industrinë është pjesë e drejtpërdrejtë e këtij modeli, përmes praktikave, projekteve dhe bashkëpunimit me institucione e kompani të sektorit energjetik, duke u mundësuar studentëve të përballen me kërkesat reale të tregut dhe të përgatiten për profesionet e së ardhmes.

Konferenca REST 2026, është bashkëorganizim me UBT dhe bëri bashkë studiues, inxhinierë dhe profesionistë ndërkombëtarë për të diskutuar të ardhmen e energjisë së ripërtëritshme, teknologjive të mençura, ruajtjes së energjisë, inteligjencës artificiale, IoT-së dhe efiçiencës energjetike.

 

 

Continue Reading

Lajmet

Aksion për rrënimin e objekteve pa leje në Rezallë të Zubin-Potokut

Published

on

Një aksion ka nisur në orët e para të mëngjesit në fshatin Rezallë të Zubin-Potokut, ku po bëhet rrënimi i disa objekteve të ndërtuara pa leje, përfshirë shtëpi-pushime.

Zëvendësdrejtori i Policisë së Kosovës për rajonin e veriut, Veton Elshani, ka konfirmuar se Policia po asiston Ministrinë e Mjedisit gjatë aksionit.

Sipas tij, njësitë përkatëse policore po ofrojnë asistencë për inspektorët e Ministrisë së Mjedisit, ndërsa aksioni është ende në zhvillim.

Ky nuk është aksioni i parë i këtij lloji në veri. Në korrik, disa objekte të ndërtuara ilegalisht u rrënuan edhe në zonën e Liqenit të Ujmanit, me kërkesë të ndërmarrjes publike “Ibër-Lepenci”, e cila thotë se toka është pronë publike e Kosovës./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Nëntë ditë nën rrënoja, dy persona gjenden të gjallë në një tunel në Nepal – pamje

Published

on

Dy persona u shpëtuan nga një tunel i hidrocentralit, nëntë ditë pasi përmbytjet katastrofike goditën Nepalin, me më shumë se 4,000 njerëz ende të zhdukur.

Ekipet e shpëtimit, me ndihmën e më shumë se 500 inxhinierëve të mbledhur në një grup në WhatsApp, po vazhdojnë të kërkojnë të zhdukurit.

Në grup, ata shkëmbejnë skica të hidrocentraleve dhe tuneleve dhe informacione rreth planimetrisë së tyre për të ndihmuar ekipet e shpëtimit të gjejnë hyrje dhe të përcaktojnë se ku mund të ketë të mbijetuar.

Kërkimi po vështirësohet nga fakti se përmbytja ndryshoi terrenin përreth tuneleve dhe solli sasi të mëdha balte, shkëmbinjsh dhe materialesh të tjera në to.

Përmbytja la rreth 2.2 milion ton sedimente dhe mbeturina në luginë, dhe në disa vende hyrjet e tuneleve janë varrosur plotësisht.

Më shumë se 1,200 njerëz vdiqën në përmbytjet e shkaktuara nga shembja e akullnajës dhe më shumë se 4,000 njerëz ende rezultojnë të zhdukur.

Fatkeqësia shkatërroi rreth dhjetë përqind të kapacitetit të prodhimit të energjisë elektrike të Nepalit./A.K/

 

Continue Reading

Të kërkuara