Lajmet

Studimi i ri për ujqërit zbulon shumë detaje interesante

Studimi u botua në revistën “Communications Biology”.

Published

on

Ujqërit e infektuar me një parazit të zakonshëm kanë shumë më tepër gjasa të bëhen liderët e tufës së tyre, sipas një studimi të ri, duke sugjeruar se ndërhyrësi (paraziti) që banon në tru e inkurajon atë për të marrë më shumë rreziqe.

Paraziti njëqelizor, Toxoplasma gondii, riprodhohet vetëm seksualisht te macet, por mund të infektojë të gjitha kafshët me gjak të ngrohtë, përcjell UBT News.

Studimi i ri, i botuar në revistën “Communications Biology” të enjten, ka përfituar nga të dhënat 26-vjeçare mbi ujqërit gri që jetojnë në Parkun Kombëtar Yellowstone në ShBA për të hetuar se si paraziti mund të ndikojë në sjelljen e tyre.

Studiuesit analizuan mostrat e gjakut të gati 230 ujqërve dhe 62 pumave – macet e mëdha – janë përhapës të njohur të parazitit.

Ata zbuluan se ujqërit e infektuar kishin më shumë gjasa të futeshin më thellë në territorin e pumës sesa ujqërit e pa infektuar.

Ujqërit e infektuar kishin gjithashtu 11 herë më shumë gjasa të linin tufën e tyre sesa ujqërit pa parazit, tha studimi, duke treguar një shkallë më të lartë të marrjes së rrezikut.

Dhe një ujk i infektuar ka deri në 46 herë më shumë gjasa të bëhet udhëheqësi i tufës, vlerësuan studiuesit, duke shtuar se roli normalisht fitohet nga kafshë të cilat janë më agresive.

Bashkautorja e studimit, Kira Cassidy, tha për AFP se megjithëse “të jesh më i guximshëm nuk është domosdoshmërisht një gjë e keqe”, mund të “ulë mbijetesën për kafshët më të guximshme pasi ato mund të marrin vendime që i vënë në rrezik më shpesh”.

“Ujqërit nuk kanë hapësirën e mbijetesës për të ndërmarrë shumë më tepër rreziqe sesa kanë tashmë”.

Cassidy tha se ishte vetëm studimi i dytë mbi efektin e këtij paraziti në një kafshë të egër, pasi hulumtimi vitin e kaluar zbuloi se rritja e guximit te këlyshët e infektuar të hienave i bëri ata më të prirur për t’u afruar dhe vrarë nga luanët në Kenia.

Hulumtimet laboratorike kanë gjetur gjithashtu se brejtësit me parazitin humbasin frikën e tyre instinktive nga macet – duke e dërguar vet veten e tyre në duart e maceve./UBTNews/

Artikulli është marrë me shkurtime nga France24

Lajmet

Estonia zhvendos trupat pranë kufirit me Rusinë, përgatitet për skenar të mundshëm konflikti

Published

on

Estonia po zhvendos një nga brigadat kryesore të ushtrisë së saj nga Tapa drejt Jõhvi-t, rreth 50 kilometra nga kufiri me Rusinë, ndërsa vendi po forcon përgatitjet për një skenar të mundshëm agresioni rus.

Sipas Financial Times, zyrtarët estonezë thonë se vendi po afron vazhdimisht trupat drejt kufirit dhe po investon në armë me rreze të gjatë veprimi, të afta të godasin objektiva thellë brenda territorit rus. Megjithatë, drejtuesit e ushtrisë dhe inteligjencës estoneze nuk besojnë se Rusia synon një luftë të plotë me NATO-n gjatë dy viteve të ardhshme, por paralajmërojnë se Moska mund të përgatitet për një konflikt të mundshëm në të ardhmen.

Në këtë kuadër, Estonia ka kaluar drejt strategjisë së quajtur “mbrojtje aktive”. “Duhet të nisim nga kufiri dhe të fitojmë që në betejat e para”, tha koloneli Tarmo Kundla, komandant i Brigadës së Parë Estoneze.

Brigada po zhvendoset në mënyrë të përhershme nga Tapa në Jõhvi, ku po ndërtohen objekte të reja për akomodimin e trupave. Ndërkohë, një bazë e re ushtarake po ndërtohet edhe në Narvë, me kapacitet për rreth 1,000 ushtarë.

Një përfaqësues i inteligjencës ushtarake estoneze tha se periudha kritike për forcimin e mbrojtjes në shtetet baltike është një deri në katër vitet e ardhshme. Ministria estoneze e Mbrojtjes ka deklaruar se synimi është që çdo agresion ndaj vendit të bëhet “i paimagjinueshëm” dhe që shkatërrimi i luftës të mbahet larg territorit estonez.

Estonia po rrit paralelisht edhe kapacitetet për goditje me rreze të gjatë. Gjatë vitit të fundit, vendi ka nënshkruar kontrata për nëntë sisteme amerikane HIMARS, përfshirë raketa balistike M57 me rreze deri në 300 kilometra, si dhe nëntë sisteme koreano-jugore Chunmoo me rreze të ngjashme. Nga bazat estoneze pranë kufirit, Shën Petersburgu ndodhet rreth 260 kilometra larg.

Pas pushtimit rus të Krimesë në vitin 2014, strategët ushtarakë estonezë kishin ndërtuar një doktrinë që parashikonte mobilizimin e shpejtë të rezervistëve dhe një mbrojtje taktike, pjesërisht guerile, për të ngadalësuar forcat ruse deri në mbërritjen e përforcimeve të NATO-s.

Por, pas vëzhgimit të luftës në Ukrainë, drejtuesit ushtarakë estonezë arritën në përfundimin se kjo strategji nuk do të ishte e mjaftueshme. Sipas tyre, Rusia ka treguar gatishmëri për të përballuar humbje të mëdha njerëzore dhe për të mbajtur territoret e pushtuara edhe në kushte të shkatërrimit të gjerë.

Për këtë arsye, Estonia synon tani të mbrojë çdo pjesë të territorit dhe të kryejë që në ditën e parë të një pushtimi goditje ndaj objektivave ruse qindra kilometra pas vijës së frontit. “Duhet t’i ndërtojmë linjat tona sot. Kjo është mbrojtje përpara”, tha Kundla.

Inteligjenca ushtarake estoneze është veçanërisht e shqetësuar për mundësinë e një aksioni të kufizuar rus kundër një objektivi kufitar, veçanërisht qytetit të Narvës, ku shumica e banorëve janë rusishtfolës.

Sipas vlerësimeve estoneze, një veprim i tillë mund të përdorej nga Moska për të testuar vendosmërinë e NATO-s dhe për të krijuar përçarje brenda aleancës. Estonia ndërkohë shpreson që prania e aleatëve të NATO-s të luajë rol kyç në parandalimin e një skenari të tillë./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Kuvendi miraton kredinë 60 milionë euro për kampusin e studentëve në kuadër të “Prishtina 2030”

Published

on

By

Me 95 vota për, asnjë kundër dhe asnjë abstenim, Kuvendi i Kosovës ka miratuar projektligjin për ratifikimin e marrëveshjes ndërmjet Republikës së Kosovës dhe Agjencisë Franceze për Zhvillim (AFD), që parasheh një kredi prej 60 milionë eurosh për renovimin dhe zgjerimin e kampusit të studentëve të Universitetit të Prishtinës.

Investimi lidhet edhe me përgatitjet për organizimin e Lojërave Mesdhetare “Prishtina 2030”, ku kampusi universitar pritet të shërbejë përkohësisht si fshati i atletëve.

Ministri në detyrë i Financave, Hekuran Murati, gjatë prezantimit të marrëveshjes në Kuvend, tha se projekti përfshin renovimin dhe zgjerimin e infrastrukturës së konvikteve, si dhe ndërtimin e renovimin e objekteve sportive në institucionet arsimore përreth kampusit.

Sipas Muratit, gjatë Lojërave Mesdhetare, kampusi do të përdoret për akomodimin e sportistëve, ndërsa objektet sportive të shkollave përreth do të shërbejnë si qendra stërvitore.

“Projekti do të sjellë përfitime për studentët, duke mbështetur njëkohësisht organizimin e Lojërave Mesdhetare që do të mbahen në vitin 2030 në Prishtinë”, deklaroi Murati.

Përveç kredisë prej 60 milionë eurosh, marrëveshja parasheh edhe mundësinë e përfitimit të një granti investiv shtesë prej 10 milionë eurosh.

Investimet pritet të përmirësojnë ndjeshëm infrastrukturën e kampusit universitar dhe hapësirave sportive përreth. Pas përfundimit të Lojërave Mesdhetare, objektet e rinovuara do të mbeten në shërbim të studentëve të Universitetit të Prishtinës dhe komunitetit.

Projekti synon që investimi të mos shërbejë vetëm për organizimin e “Prishtina 2030”, por të krijojë infrastrukturë të qëndrueshme për studentët dhe qytetarët edhe në vitet pas përfundimit të garave.

D.L

Continue Reading

Lajmet

Kurti paralajmëron takim me Hamzën gjatë ditës së sotme

Published

on

By

Gjatë fjalës së tij në Kuvendin e Kosovës lidhur me ndryshimet në Ligjin për Dhomat e Specializuara, kryeministri Albin Kurti ka bërë të ditur se sot pritet të zhvillojë një takim me kryetarin e Partisë Demokratike të Kosovës, Bedri Hamza.

Kurti sqaroi se në këtë takim do të rihapen diskutimet për hapat e mëtejshëm lidhur me projektligjin për Specialen, si dhe çështja e zgjedhjes së Presidentit.

Sipas kryeministrit, për të zbatuar një strategji të mirëfilltë shtetërore e kombëtare në lidhje me proceset në Hagë, vendit i nevojiten institucione funksionale, duke nënvizuar se “adresa e fitores është Apeli”. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Bashkë-yjet e “Friends” refuzojnë të marrin pjesë në dokumentarin për Matthew Perry

Published

on

Jennifer Aniston, Courteney Cox, Lisa Kudrow, Matt LeBlanc dhe David Schwimmer nuk do të marrin pjesë në dokumentarin e ri të Netflix për aktorin e ndjerë Matthew Perry, sipas burimeve të cituara nga “Page Six”.

Bëhet fjalë për serialin dokumentar me tri pjesë “The One About Matthew Perry”, i cili do të trajtojë jetën, karrierën dhe betejën e aktorit me varësinë, përmes rrëfimeve të familjarëve, miqve dhe bashkëpunëtorëve të tij.

Sipas burimeve, pesë aktorët e “Friends” janë kontaktuar nga ekipi i dokumentarit, por kanë vendosur të mos marrin pjesë. Në vend të tyre, dokumentari do t’u japë hapësirë njerëzve të tjerë që e kanë njohur dhe kanë qenë pranë Perry-t gjatë jetës së tij.

Një burim ka thënë se për Jennifer Aniston, e cila ishte veçanërisht e afërt me Perry-n, do të ishte e vështirë ta përjetonte përsëri humbjen në mënyrë publike dhe para kamerave.

Dokumentari, i drejtuar nga Mary Robertson, do të përfshijë edhe rrëfimin e motrës së Perry-t, Mia Perry Bowick, si dhe fotografi dhe video të papublikuara nga arkivi privat i familjes.

Matthew Perry u bë i njohur në mbarë botën për rolin e Chandler Bing në serialin “Friends”, i cili u transmetua nga viti 1994 deri më 2004. Pas përfundimit të serialit, ai mbeti i afërt me bashkë-yjet e tij.

Perry ndërroi jetë në tetor të vitit 2023, në moshën 54-vjeçare. Sipas autoriteteve, shkaku i vdekjes ishte efektet akute të ketaminës. Hetimi për vdekjen e tij çoi në arrestimin e pesë personave, përfshirë asistentin e tij dhe dy mjekë.

Aktori kishte folur publikisht për betejën e tij me varësinë dhe për përpjekjet për t’u rehabilituar. Në vitin 2022 ai publikoi kujtimet “Friends, Lovers, and the Big Terrible Thing”, ku rrëfeu përvojën e tij personale me varësinë dhe shërimin./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara