Aktualitet

Studim: Tymi nga zjarret shkaktar për mbi 33.00 vdekje çdo vit

Published

on

Të paktën 33,500 vdekje në vit në të gjithë botën mund i atribuohen ndotjes së ajrit nga zjarret në pyje, sipas një studimi të ri shkencor ndërkombëtar.

Studimi vlerëson se edhe ekspozimi afatshkurtër i njerëzve ndaj grimcave të vogla që hyjnë në mushkëri  dhe në gjak rrisin rrezikun e vdekjes nga sëmundjet e mushkërive , kardiovaskulare dhe shkaqe të tjera.

Grimcat nga zjarret pyjore janë zakonisht më të vogla dhe më toksike se ato nga zjarret urbane.

Studiuesit, të udhëhequr nga Yuming Guo i Shkollës së Shëndetit Publik dhe Mjekësisë Parandaluese  në Universitetin Melbourne të Australisë, e botuan letrën në revistën mjekësore The Lancet Planetary Health.

Të dhënat e analizuara për 65.5 milionë vdekje në 749 qytete në 43 vende. 0.55% e vdekjeve kardiovaskulare dhe 0.64% të vdekjeve të lidhura me sëmundjet e mushkërive, mund të lidhen me ndikimin e drejtpërdrejtë të mikro -grimcave nga zjarret.

Në krahasim, vdekjet që lidhen me valët e nxehtësisë vlerësohet se përbëjnë 0.91% të gjitha vdekjeve në të gjithë botën.

Guatemala ka përqindjen më të madh të vdekjeve vjetore që lidhen me ndotjen e ajrit nga zjarret (3.04%), e ndjekur nga Tajlanda (2.32%), Paraguaj (2.09%), Meksikë (1, 72%) dhe Peru (1,61%). Në Greqi përqindja përkatëse u vlerësua në 0.33%, ashtu si në Kanada, ndërsa në SHBA në 0.26%dhe në Britani vetëm 0.09%.

“Ndotja e tymit nga zjarret mund të përhapet deri në 1.000 km dhe rreziku i zjarreve parashikohet të rritet me përkeqësimin e ndryshimeve klimatike, tha Guo. Ai vlerësoi se fëmijët dhe të moshuarit janë më të prekur nga efektet e zjarreve në shëndet.

Continue Reading

Vendi

Mbi 2.09 milionë votues për zgjedhjet e 7 qershorit në Kosovë, 22 mijë për herë të parë

Published

on

By

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka certifikuar listën votuese për zgjedhjet e 7 qershorit në Kosovë, ku të drejtë vote kanë 2,092,174 qytetarë. Ky numër është 15,884 votues më shumë krahasuar me zgjedhjet e kaluara.

Sipas KQZ-së, rreth 1.96 milionë qytetarë do të votojnë brenda vendit, ndërsa mbi 132 mijë janë regjistruar për votim nga diaspora në forma të ndryshme, përfshirë postën dhe përfaqësitë diplomatike.

Në këto zgjedhje pritet të votojnë për herë të parë 22,685 qytetarë. Procesi zgjedhor do të zhvillohet në 949 qendra votimi brenda Kosovës, ndërsa votimi jashtë vendit do të organizohet në 30 përfaqësi diplomatike më 6 qershor 2026.

Continue Reading

Lajmet

Profesorët e UBT-së, Vesel Rrustemaj dhe Jeta Kiseri-Kubati publikojnë punim shkencor në revistë ndërkombëtare të stomatologjisë

Published

on

By

Një punim i ri shkencor me autorë nga UBT është publikuar në një revistë prestigjioze braziliane të fushës së stomatologjisë, e indeksuar në Web of Science (ESCI) dhe Scopus, si dhe e klasifikuar në Q2 sipas SCImago në fushën e ortodoncisë, duke përfaqësuar një arritje të rëndësishme akademike dhe shkencore për institucionin.

Autorë të këtij punimi janë Prof. Dr. Vesel Rrustemaj, si autor i parë dhe korrespondent, dhe Prof. Dr. Jeta Kiseri-Kubati, si bashkëautore, të dy profesorë në programin e Stomatologjisë në UBT dhe ekspertë në fushën e ortodoncisë.

Punimi shkencor trajton një temë me rëndësi të veçantë shëndetësore dhe epidemiologjike: lidhjen ndërmjet karakteristikave okluzale, zakoneve orale dhe kariesit dentar tek fëmijët e moshës 3–6 vjeç në Prishtinë, Kosovë. Studimi fokusohet në një problematikë të shpeshtë tek moshat e reja, duke ofruar të dhëna të vlefshme për gjendjen e shëndetit oral në këtë grupmoshë.

Hulumtimi është realizuar si studim epidemiologjik dhe ka sjellë rezultate të rëndësishme mbi faktorët që ndikojnë në shfaqjen e kariesit dentar dhe zhvillimin okluzal te fëmijët, duke kontribuar në literaturën shkencore ndërkombëtare në fushën e stomatologjisë dhe ortodoncisë.

Publikimi në një revistë të këtij niveli shkencor përbën një arritje të rëndësishme jo vetëm për autorët, por edhe për UBT-në, duke dëshmuar angazhimin e vazhdueshëm të institucionit në kërkimin shkencor, ndërkombëtarizimin dhe kontributin në zhvillimin e dijes në fushën e shkencave shëndetësore.

Ky studim pritet të shërbejë si referencë e vlefshme për studiuesit dhe profesionistët e stomatologjisë, si dhe për përmirësimin e praktikave klinike në trajtimin dhe parandalimin e problemeve dentare tek fëmijët.

Studimi i plotë

Continue Reading

Live

Marco Rubio: Kuba paraqet “kërcënim për sigurinë kombëtare” të SHBA-së

Published

on

By

Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, ka deklaruar se Kuba përbën “kërcënim për sigurinë kombëtare” të Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe se një marrëveshje paqësore mes palëve nuk duket shumë e mundshme.

Deklaratat e tij vijnë një ditë pasi SHBA ngriti akuza ndaj ish-presidentit kuban Raúl Castro për një incident të vitit 1996, ku u rrëzuan dy avionë dhe humbën jetën shtetas amerikanë.

Rubio tha se Uashingtoni preferon zgjidhje diplomatike, por paralajmëroi se presidenti Donald Trump ka të drejtë të mbrojë vendin nga çdo kërcënim.

Nga ana tjetër, ministri i Jashtëm i Kubës, Bruno Rodríguez, i hodhi poshtë akuzat duke i quajtur “gënjeshtra” dhe duke akuzuar SHBA-në për presion dhe “agresion të ashpër” ndaj Kubës.

Tensionet mes dy vendeve janë rritur, ndërsa Kuba po përballet edhe me krizë karburanti, mungesa ushqimesh dhe ndërprerje të energjisë.

Continue Reading

Lajmet

Fakulteti i Psikologjisë në UBT organizon ligjëratë profesionale mbi “Analizën Karakteriale” me psikoterapistin Migjen Amzai

Published

on

By

Në kuadër të aktiviteteve të vazhdueshme akademike dhe profesionale, Fakulteti i Psikologjisë në UBT ka organizuar një ligjëratë të veçantë me psikoterapistin Migjen Amzai, me temën “Analiza Karakteriale”.

Ky aktivitet u zhvillua nën përkujdesjen e profesoreshës Besarta Sadriu dhe profesorit Emrush Thaçi, duke sjellë një qasje të avancuar akademike dhe praktike për studentët e psikologjisë, me fokus në thellimin e njohurive profesionale dhe zhvillimin e mendimit kritik.

Gjatë ligjëratës, psikoterapisti Migjen Amzai trajtoi në mënyrë të detajuar konceptet bazë të analizës karakteriale, rëndësinë e saj në procesin psikoterapeutik dhe rolin që ajo luan në kuptimin e strukturës së personalitetit njerëzor. Përmes shembujve praktikë dhe diskutimeve interaktive, studentët u angazhuan aktivisht në analizimin e rasteve dhe interpretimin e qasjeve të ndryshme terapeutike.

Ky aktivitet u karakterizua nga një atmosferë e hapur akademike dhe reflektuese, ku studentët patën mundësinë të ndërlidhin teorinë me praktikën dhe të përfitojnë nga përvoja e drejtpërdrejtë profesionale e ligjëruesit.

Fakulteti i Psikologjisë në UBT vazhdon të mbetet i përkushtuar në organizimin e ligjëratave, punëtorive dhe aktiviteteve profesionale të këtij lloji, duke krijuar mundësi të vazhdueshme për zhvillimin akademik dhe praktik të studentëve, si dhe për forcimin e lidhjes mes universitetit dhe profesionistëve të fushës së psikologjisë.

Continue Reading

Të kërkuara