Botë

Sistemi akuaponikë izraelit mund të ripërcaktojë bujqësinë e qëndrueshme

Published

2 years ago

on

Studiuesit izraelitë zhvilluan një sistem novator akuaponikë që premton të revolucionarizojë prodhimin e qëndrueshëm të ushqimit duke minimizuar ndikimin mjedisor.

Sistemi akuaponikë është një metodë që kombinon kultivimin e peshkut me kultivimin hidroponik të perimeve, duke krijuar një mjedis simbiotik ku mbetjet e peshkut përdoren për të ushqyer bimët. Në akuaponikën tradicionale, peshqit rriten në depozita, dhe uji që përmban mbetjet e tyre, (efluent) qarkullohet në bimë. Bimët thithin lëndët ushqyese nga mbetjet e peshkut, duke filtruar në mënyrë efektive ujin, i cili më pas riqarkullohet përsëri në rezervuarët e peshkut.

Por një ekip studiuesish në Universitetin Ben-Gurion po e çon akuaponikën një hap më tej.

Sistemi i tyre me unazë të mbyllur jo vetëm që ripërdor rrjedhjen, por gjithashtu trajton mbetjet e ngurta të peshkut përmes tretjes anaerobe – një proces në të cilin mikroorganizmat shpërbëjnë materialin organik në mungesë të oksigjenit, duke rikuperuar energji dhe lëndë ushqyese. Ky proces rezulton në një njësi mbetjesh pothuajse zero, e cila redukton ndjeshëm ndikimin mjedisor.

“Për sa i përket prodhimit të perimeve, ne e rritëm atë me mbi dy dhe besoj se mund të dyfishohet pothuajse shumë shpejt”, tha udhëheqësi i kërkimit, profesor Amit Gross për Shërbimin e Shtypit të Izraelit. Gross është drejtor i Institutit Zuckerberg për Kërkimin e Ujit në Institutin Jacob Blaustein të BGU për Kërkimin e Shkretëtirës.

Me inovacionin, ai tha për TPS-IL, “Ne zvogëlojmë sasinë e mbeturinave të prodhuara nga sistemi në mënyrë që të gjitha të trajtohen në vend, dhe kjo kursen shumë përpjekje për sa i përket ngarkesës mjedisore dhe energjisë dhe kostove që lidhen me praktikën e akuaponikës”.

Pas më shumë se dy vjet testimi, sistemi arriti produktivitet 1.6 herë më të lartë të bimëve për njësi sipërfaqe, përdori 2.1 herë më pak ujë dhe konsumoi 16% më pak energji për kilogram ushqim në krahasim me sistemet konvencionale akuaponike.

Ndikimi i mundshëm i këtij sistemi është i madh. Llogaritjet e Gross sugjerojnë se shkallëzimi i sistemit për të prodhuar rreth një ton peshk mund të eliminojë nevojën për energji të jashtme, të kërkojë më pak se 1% shkëmbim uji dhe të prodhojë mbetje të papërfillshme.

Ndërsa akuaponika nuk është projektuar kryesisht për të kapur dioksidin e karbonit, sistemi izraelit kontribuon në “sekuestrimin” e karbonit, pjesërisht sepse peshqit kanë një gjurmë më të vogël karboni dhe pjesërisht për shkak të efikasitetit energjetik të procesit.

“Kombinimi i rritjes së peshkut me prodhimin e perimeve dhe parandalimi i mbeturinave është një fitore e favorshme“, tha ai.

Related Topics:
Continue Reading

Aktualitet

Rumania shpall “persona non grata” konsullin e përgjithshëm rus pas incidentit me dron

Published

2 days ago

on

May 29, 2026

By

Rumania ka shpallur “persona non grata” konsullin e përgjithshëm rus në vend, pas incidentit të fundit me një dron që ra në një zonë të banuar pranë kufirit me Ukrainën.

Vendimi i autoriteteve rumune vjen si reagim ndaj shkeljes së përsëritur të hapësirës ajrore dhe rritjes së tensioneve në rajon, duke e konsideruar ngjarjen si një cenim serioz të sigurisë kombëtare.

Sipas autoriteteve, masa diplomatike është ndërmarrë në shenjë proteste ndaj incidentit që ka shkaktuar shqetësim të madh në Rumani dhe te aleatët e NATO-s.

Ngjarja ka përshkallëzuar më tej marrëdhëniet mes Bukureshtit dhe Moskës, ndërsa vendet aleate kanë shprehur mbështetje për vendimin e Rumanisë./Reuters/

Continue Reading

Lajmet

BE gjobit platformën Temu me 200 milionë euro për shitje të produkteve të rrezikshme

Published

3 days ago

on

May 29, 2026

By

Bashkimi Evropian ka vendosur një gjobë prej 200 milionë euro ndaj platformës së tregtisë online Temu, pasi autoritetet kanë konstatuar se në platformë janë lejuar shitje të produkteve të rrezikshme për konsumatorët.

Sipas vendimit të Komisionit Evropian, kompania nuk ka arritur të sigurojë mjaftueshëm kontroll mbi produktet e listuara nga shitësit e palëve të treta, duke lejuar që në treg të qarkullojnë artikuj që mund të përbëjnë rrezik për sigurinë e përdoruesve.

Autoritetet evropiane theksojnë se platformat online kanë detyrim ligjor të garantojnë standarde të sigurisë për produktet që shiten përmes tyre, veçanërisht kur bëhet fjalë për tregje masive me miliona përdorues në mbarë Evropën.

Vendimi ndaj Temu konsiderohet si një nga gjobat më të mëdha të vendosura deri më tani ndaj një platforme e-commerce në BE dhe synon të rrisë përgjegjësinë e kompanive dixhitale për kontrollin e produkteve që ofrojnë.

Continue Reading

Aktualitet

SHBA dhe Irani pranë marrëveshjes për armëpushim, por negociatat mbeten të tensionuara

Published

3 days ago

on

May 29, 2026

By

Shtetet e Bashkuara dhe Irani janë afër arritjes së një marrëveshjeje për zgjatjen e armëpushimit, megjithëse disa çështje kyçe mbeten ende pa u zgjidhur. Këtë e bëri të ditur zëvendëspresidenti amerikan, JD Vance, i cili tha se negociatat po vazhdojnë intensivisht mes dy palëve.

Në një intervistë për BBC, Vance deklaroi se është ende herët për të konfirmuar nëse presidenti amerikan Donald Trump dhe udhëheqja iraniane do të finalizojnë marrëveshjen, por theksoi se palët janë “shumë afër”.

Sipas raportimeve, draft-marrëveshja parashikon zgjatjen e armëpushimit për 60 ditë dhe nisjen e bisedimeve për të ardhmen e programit bërthamor iranian.

Zyrtarë amerikanë kanë konfirmuar se tashmë është arritur një kornizë paraprake e marrëveshjes, ndërsa miratimi përfundimtar pritet nga Uashingtoni dhe Teherani. Megjithatë, tensionet mes dy vendeve vazhdojnë të mbeten të larta.

Garda Revolucionare Islamike e Iranit (IRGC) deklaroi se ka rrëzuar një dron amerikan dhe ka hapur zjarr ndaj një avioni luftarak amerikan që kishte hyrë në hapësirën ajrore iraniane, pa dhënë detaje të mëtejshme për incidentin.

Nga ana tjetër, Trump deklaroi gjatë mbledhjes së kabinetit se Irani po negocion “nën presion të madh”, duke paralajmëruar se SHBA-ja mund të rikthejë sulmet ajrore nëse nuk arrihet një marrëveshje sipas kushteve amerikane.

“Ndoshta duhet të kthehemi dhe ta përfundojmë, ndoshta jo”, tha presidenti amerikan.

Trump gjithashtu u bëri thirrje vendeve arabe të Gjirit që t’i bashkohen Marrëveshjeve të Abrahamit për normalizimin e marrëdhënieve me Izraelin.

Ndërkohë, agjencia iraniane Tasnim raportoi se marrëveshja ende nuk është finalizuar zyrtarisht, ndërsa negociatat po vazhdojnë për çështje të ndjeshme, përfshirë pasurimin e uraniumit.

SHBA-ja prej kohësh kërkon që Irani të ndalojë prodhimin e uraniumit të pasuruar në nivele të larta dhe të eliminojë rezervat ekzistuese, për shkak të shqetësimeve se ato mund të përdoren për zhvillimin e armëve bërthamore. /BBC/

Continue Reading

Lajmet

Zvicra përjeton majin më të nxehtë në dekada, temperaturat arrijnë mbi 34 gradë

Published

3 days ago

on

May 29, 2026

By

Zvicra ka regjistruar një nga muajt maj më të nxehtë në historinë moderne, ndërsa temperaturat e larta dhe mungesa e reshjeve po shkaktojnë shqetësime për thatësirë të theksuar në disa rajone të vendit.

Sipas shërbimit meteorologjik shtetëror MeteoSwiss, maji i vitit 2026 pritet të renditet si maji i katërt më i ngrohtë që nga fillimi i matjeve klimatike në vitin 1864. Temperaturat mesatare kanë qenë rreth 1.8 gradë Celsius mbi normalen sezonale.

Në qytetin e Sion, termometri ka arritur deri në 34.2 gradë Celsius, duke sjellë ditë tipike verore shumë më herët se zakonisht. Meteorologët paralajmërojnë se reshjet e pakta gjatë muajve të fundit nuk kanë arritur të kompensojnë deficitin e madh të ujit që vazhdon që nga marsi.

Sipas raportimeve, në disa zona të Zvicrës ka rënë vetëm 40 për qind e reshjeve normale për muajin maj, ndërsa në nivel kombëtar reshjet kanë arritur vetëm 56 për qind të mesatares historike. Kjo situatë po e afron pranverën e këtij viti me periudhat më të thata të regjistruara ndonjëherë në vend.

Ekspertët e klimës theksojnë se kushtet aktuale rikujtojnë valët historike të thatësisë të viteve 1944 dhe 1976, duke shtuar shqetësimet për ndikimin e ndryshimeve klimatike në Evropë. (Euronews Albania)

Continue Reading

Të kërkuara