Botë

Sistemi akuaponikë izraelit mund të ripërcaktojë bujqësinë e qëndrueshme

Published

on

Studiuesit izraelitë zhvilluan një sistem novator akuaponikë që premton të revolucionarizojë prodhimin e qëndrueshëm të ushqimit duke minimizuar ndikimin mjedisor.

Sistemi akuaponikë është një metodë që kombinon kultivimin e peshkut me kultivimin hidroponik të perimeve, duke krijuar një mjedis simbiotik ku mbetjet e peshkut përdoren për të ushqyer bimët. Në akuaponikën tradicionale, peshqit rriten në depozita, dhe uji që përmban mbetjet e tyre, (efluent) qarkullohet në bimë. Bimët thithin lëndët ushqyese nga mbetjet e peshkut, duke filtruar në mënyrë efektive ujin, i cili më pas riqarkullohet përsëri në rezervuarët e peshkut.

Por një ekip studiuesish në Universitetin Ben-Gurion po e çon akuaponikën një hap më tej.

Sistemi i tyre me unazë të mbyllur jo vetëm që ripërdor rrjedhjen, por gjithashtu trajton mbetjet e ngurta të peshkut përmes tretjes anaerobe – një proces në të cilin mikroorganizmat shpërbëjnë materialin organik në mungesë të oksigjenit, duke rikuperuar energji dhe lëndë ushqyese. Ky proces rezulton në një njësi mbetjesh pothuajse zero, e cila redukton ndjeshëm ndikimin mjedisor.

“Për sa i përket prodhimit të perimeve, ne e rritëm atë me mbi dy dhe besoj se mund të dyfishohet pothuajse shumë shpejt”, tha udhëheqësi i kërkimit, profesor Amit Gross për Shërbimin e Shtypit të Izraelit. Gross është drejtor i Institutit Zuckerberg për Kërkimin e Ujit në Institutin Jacob Blaustein të BGU për Kërkimin e Shkretëtirës.

Me inovacionin, ai tha për TPS-IL, “Ne zvogëlojmë sasinë e mbeturinave të prodhuara nga sistemi në mënyrë që të gjitha të trajtohen në vend, dhe kjo kursen shumë përpjekje për sa i përket ngarkesës mjedisore dhe energjisë dhe kostove që lidhen me praktikën e akuaponikës”.

Pas më shumë se dy vjet testimi, sistemi arriti produktivitet 1.6 herë më të lartë të bimëve për njësi sipërfaqe, përdori 2.1 herë më pak ujë dhe konsumoi 16% më pak energji për kilogram ushqim në krahasim me sistemet konvencionale akuaponike.

Ndikimi i mundshëm i këtij sistemi është i madh. Llogaritjet e Gross sugjerojnë se shkallëzimi i sistemit për të prodhuar rreth një ton peshk mund të eliminojë nevojën për energji të jashtme, të kërkojë më pak se 1% shkëmbim uji dhe të prodhojë mbetje të papërfillshme.

Ndërsa akuaponika nuk është projektuar kryesisht për të kapur dioksidin e karbonit, sistemi izraelit kontribuon në “sekuestrimin” e karbonit, pjesërisht sepse peshqit kanë një gjurmë më të vogël karboni dhe pjesërisht për shkak të efikasitetit energjetik të procesit.

“Kombinimi i rritjes së peshkut me prodhimin e perimeve dhe parandalimi i mbeturinave është një fitore e favorshme“, tha ai.

Lajmet

Protestat e dhunshme në Francë, vendoset shtetrrethimi i pjesshëm në Paris dhe disa qytete të tjera

Published

on

By

Policia e Parisit njoftoi se shtetrrethimi do të zbatohet nga ora 23:00 deri në orën 06:00, sipas orës lokale, në zonën e Place de la République, ku protestuesit ishin mbledhur gjatë fundjavës, si dhe në zonën tregtare Les Halles.

Gjithashtu, në disa zona të tjera të qendrës së qytetit është ndaluar organizimi i tubimeve pa autorizim.

Shtetrrethime të pjesshme, që kufizojnë lëvizjen e të rinjve dhe organizimin e grumbullimeve, janë njoftuar edhe në qytete si Marseja, Bordoja, Nica dhe Lioni, në jug të vendit, si dhe në Lilë dhe qytete të tjera në veri.

Më herët, ministri i Brendshëm, Laurent Nuñez, i cili është kritikuar ashpër nga politikanët e opozitës për mungesën e përgatitjes për përballimin e trazirave, pranoi se policia kishte “humbur kontrollin” në disa qytete. Presidenti Emmanuel Macron kishte refuzuar dorëheqjen e tij.

Protestat nisën muajin e kaluar, kur studentët kërkuan përmirësimin e kushteve në shkolla, por më pas u zgjeruan duke përfshirë edhe një sërë shqetësimesh të tjera. Numri i protestuesve gjatë fundjavës u rrit edhe për shkak të pjesëmarrjes së sindikatave dhe grupeve të ndryshme protestuese.

Sipas zyrtarëve, më shumë se 2 500 persona janë arrestuar. Agjencia e lajmeve AFP raportoi se një protestuesi i ishte këputur dora nga shpërthimi i një granate policore për kontrollin e turmave. Ndërkohë, rreth 1 000 efektivë policie janë plagosur.

Pas një mbledhjeje urgjente të hënën, kryeministri tha se kryetarëve të bashkive po u jepej kompetenca për të vendosur shtetrrethim “aty ku është e nevojshme”, pa specifikuar qytetet ku do të zbatohet masa.

Kryeministri Sébastien Lecornu, i cili nuk e përjashtoi shpalljen e gjendjes së jashtëzakonshme në vend, tha se qeveria do të vërë në dispozicion fonde për të ndihmuar zonat e prekura të rikuperohen nga dëmet. Sipas tij, shpenzimet do të mbulohen nga personat përgjegjës për dhunën.

“Do të miratohet një ligj për të gjetur mënyra që ata që kanë dëmtuar pronat të detyrohen të paguajnë”, tha Lecornu.

Ai njoftoi gjithashtu krijimin e një skeme të pjesshme për kompensimin e papunësisë për personat që nuk kanë mundur të punojnë për shkak të trazirave dhe plaçkitjeve.

Ndërkohë, Nuñez tha se 200 hetues po analizojnë pamjet e kamerave të sigurisë për të identifikuar personat që mund të kenë organizuar trazirat.

Ai kishte tentuar të jepte dorëheqjen të dielën, por Macron e refuzoi atë, duke vlerësuar se ishte i nevojshëm vazhdimi i drejtimit të forcave të rendit, sipas një deklarate të Pallatit Élysée.

Në deklaratë thuhej se Nuñez duhej të ishte transparent lidhur me ato që Macron i cilësoi si “dështime në inteligjencë dhe parashikim”.

Kreu i Dhomave të Tregtisë dhe Industrisë së Francës (CCI) tha se më shumë se 2 000 dyqane dhe biznese të tjera janë prekur drejtpërdrejt nga dhuna e fundjavës.

Dy ministra të qeverisë franceze thanë se mallrat e plaçkitura ishin publikuar për shitje në disa platforma online. Një zëdhënës i platformës Vinted tha se shitja ose ofrimi për shitje i mallrave të vjedhura është “rreptësisht i ndaluar”.

“Që prej këtij fundjave, ekipet tona kanë ndërmarrë menjëherë veprime për të identifikuar dhe hequr njoftimet e lidhura me plaçkitjet, si dhe kanë shtuar monitorimin e njoftimeve të dyshimta”, thuhet në deklaratë.

Rreth 550 000 protestues dolën në rrugë gjatë fundjavës për të kundërshtuar rritjen e çmimeve të karburanteve, koston e jetesës dhe përkeqësimin e shërbimeve publike, përfshirë arsimin.

Grupe protestuesish të dhunshëm, disa të veshur me të zeza dhe me maska, u panë duke u vënë zjarrin makinave dhe ndërtesave, si dhe duke plaçkitur biznese në Paris, Marsejë, qytete të tjera dhe zona më të vogla urbane. /EO/

Continue Reading

Lajmet

Gjashtë të vrarë pasi një dron rus godet një park në Ukrainë

Published

on

By

Gjashtë persona, përfshirë fëmijë, janë vrarë, kur një dron rus goditi një park në rajonin e Harkivit, në verilindje të Ukrainës, thanë autoritetet më 19 tetor.

Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky, e dënoi sulmin, që e cilësoi si “mizori”, duke shkruar në Facebook se droni “goditi direkt njerëzit në një park afër një kafeneje”.

Në mesin e tyre ishte një vajzë njëvjeçare, shkroi ai, duke ripublikuar një fotografi të një vajze të vogël në një karrocë fëmijësh.

Sulmi në parkun qendror të Nova Vodollagës, në rajonin verilindor të Harkivit, la të vrarë edhe nënën e vajzës.

Qyteti, që gjendet pranë vijës së frontit, kishte rreth 10.000 banorë para se Rusia të niste pushtimin në shkallë të plotë të ZUUkrainës në vitin 2022.

Guvernatori i rajonit të Harkivit, Oleg Synegubov, tha në Telegram se në mesin e viktimave janë tre fëmijë dhe 15 persona të tjerë janë plagosur – shtatë prej të cilëve, sipas tij, janë fëmijë.

Në një postim të mëhershëm në Telegram, Synegubov dënoi “një tjetër akt terrorist nga Federata Ruse”.

“Armiku godet një park rekreativ në mes të ditës, duke e ditur se aty nuk ka fare infrastrukturë ushtarake”, tha ai.

Edhe policia e rajonit të Harkivit publikoi në Telegram fotografi ku shiheshin një karrocë e djegur, pajisje të dëmtuara të këndit të lojërave dhe një strukturë prej druri në prag të shembjes.

Ndërkohë, Zelensky përsëriti thirrjen drejtuar aleatëve të Kievit që t’i sigurojnë vendit më shumë kapacitete të mbrojtjes ajrore, në një kohë të rritjes së tensioneve me presidentin amerikan, Donald Trump.

“Kërkojmë që sanksionet ndaj Rusisë të mbeten në fuqi për sa kohë që vazhdojnë vrasjet. Kërkojmë që Amerika të jetë e fortë”, tha Zelensky, i cili më herët ka kritikuar vendimin e Uashingtonit për të hequr disa sanksione ndaj Moskës.

Ndërkaq, autoritetet lokale në rajonin lindor të Luhanskut, të pushtuar nga Rusia, thanë se tre persona u vranë të hënën, kur një sulm ukrainas goditi një automjet për transportin e arkivoleve.

“Një sulm ukrainas shënjestroi një automjet të shërbimit funeral që po transportonte një person të vdekur. Ky sulm u mori jetën tre personave”, tha në Telegram Leonid Pasechnik, udhëheqësi i rajonit i instaluar nga Moska. /REL/

Continue Reading

Lajmet

Macron dënon dhunën dhe plaçkitjet në Francë: Mbi 2.400 të arrestuar pas protestave masive

Published

on

By

Protestat mbarëkombëtare në Francë kundër rritjes së kostos së jetesës dhe kushteve në arsim janë përshkallëzuar në përplasje të dhunshme, duke çuar në arrestimin e më shumë se 2.400 personave në të gjithë vendin.

Në një fjalim televiziv drejtuar kombit, Presidenti Emmanuel Macron shprehu zemërimin dhe turpin për trazirat, ndërsa fajësoi grupet e së majtës ekstreme dhe elementët kriminelë për nxitjen e kaosit. Macron u zotua se përgjegjësit për plaçkitjet dhe sulmet ndaj institucioneve do të përballen me pasojat ligjore, duke udhëzuar prefektët të marrin masa strikte për mbrojtjen e ndërtesave publike dhe bizneseve, përfshirë edhe ndalimin e protestave kur kjo të jetë e nevojshme.

Dëmet materiale nga përplasjet llogariten të jenë të konsiderueshme. Në qytetin Limoges, goditja e stilit historik e bashkisë u shkatërrua pothuajse tërësisht pasi protestuesit i vunë zjarrin. Incidentet nuk munguan as në Marsejë e Lion, ku u sulmuan stacione policie dhe zyra publike, ndërsa në Paris u arrestuan më shumë se 850 persona pasi zona përreth Sheshit të Republikës u kthye në fushëbetejë me xhama të thyer e rrugë të dëmtuara. Gjithashtu, policia e Parisit njoftoi se një person ndërroi jetë nga një sulm në zemër gjatë trazirave.

Sipas autoriteteve, në marshime morën pjesë rreth 550.000 persona, ndërsa organizatorët e vlerësojnë pjesëmarrjen në 800.000. Ngjarjet kanë nxitur edhe reagime të ashpra politike në prag të zgjedhjeve presidenciale, ku opozita ka kritikuar reagimin e qeverisë, ndërsa liderët e qyteteve kryesore kanë kërkuar takime urgjente me kryeministrin për menaxhimin e situatës. /BBC/

Continue Reading

Lajmet

Përmbytjet në Stamboll: 14-vjeçari humb jetën nga rryma elektrike, mbi 2.500 raportime për motin e keq

Published

on

Reshjet e dendura të shiut kanë shkaktuar përmbytje të mëdha në Stamboll të Turqisë, ku një 14-vjeçar ka humbur jetën pasi dyshohet se ra në kontakt me energjinë elektrike gjatë vërshimeve.

Sipas mediave turke, i mituri me inicialet M. I. shkeli në një pellg uji në parkun Çukurbostan, në lagjen Balat të distriktit Fatih. Ai u dërgua pa ndjenja në spital, por ndërroi jetë pavarësisht përpjekjeve të mjekëve.

Moti i keq ka shkaktuar dëme të mëdha në qytetin me rreth 16 milionë banorë. Janë raportuar më shumë se 1.200 raste përmbytjesh, 15 rrëshqitje dheu dhe dhjetëra raste të personave të bllokuar nga uji i rrëmbyeshëm.

Shërbimet emergjente kanë pranuar gjithsej 2.518 raportime të lidhura me kushtet e këqija atmosferike.

Sipas të dhënave, reshjet kanë prekur 808 objekte banimi, 280 ambiente biznesi dhe 76 automjete. Shtëpi, dyqane, rrugë dhe nënkalime janë përmbytur, ndërsa shumë automjete kanë mbetur të bllokuara në ujë./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara