Lajmet

Si të trajtojmë ankthin social tani që bota po hapet

Published

on

Psikologët dhe psikoterapistët shpjegojnë se si të lundrojmë në ri-prezantimin tonë në ndërveprimin shoqëror.

Bllokimi dhe Covid-19 kanë ‘ndaluar’ jetën tonë në një mënyrë që nuk e kemi përjetuar kurrë më parë. Dhe tani duhet të vazhdoni aty ku e keni lënë. Megjithatë, ankthi vazhdon të rritet tek disa pas bllokimit. “Si rezultat, shumë njerëz po përjetojnë atë që psikologët e quajnë ankth” ri-hyrje “ndërsa bota hapet”, thotë Dr. Juli Fraga.

Sipas Fraga, thjesht “stimulimi” i të qenit përsëri në botë mund të jetë lodhës dhe mbytës. Kjo mund të bëjë që bisedat e vogla me kolegët, fqinjët dhe miqtë të ndjehen të sikletshme madje edhe një punë e përditshme. Por, siç thotë Fraga, të gjitha këto përvoja dhe ndjenja nuk janë të rralla.

Si ka ndikuar pandemia në jetën tonë shoqërore dhe aftësitë shoqërore?

“COVID-19 ka krijuar izolim të rëndë nga njerëzit që lidhen me të tjerët fizikisht dhe shpesh edhe mendërisht, gjë që ka qenë e vështirë”, shpjegon psikoterapistja Patrice N. Douglas. Për disa, thotë ajo, të qenit vetë u lejoi atyre të ndiheshin rehat dhe uli ankthin e tyre shoqëror, por për të tjerët, mungesa e ndërveprimit ka shkaktuar depresion. Ndërsa njerëzit përshtaten me një nivel të ri të ndërveprimit, thotë ajo, kjo ka çuar në një rritje të ankthit shoqëror të disa njerëzve.

Pandemia gjithashtu ka ndikuar në marrëdhëniet tona, duke çuar në një valë shpërbërjesh të lidhjeve romantike dhe miqsh (si dhe e kundërta). “Disa marrëdhënie përfunduan sepse ishin mjedisore; me largimin e mjedisit lidhja nuk ishte e njëjtë”, thotë Douglas. “Të tjerët përfunduan sepse ata individë ishin të mbërthyer nën të njëjtën çati dhe nuk kishin mjediset e arratisjes që kishin dikur dhe kuptuan se nuk ishin më duke u përputhur”.

Douglas shton se gjatë pandemisë nganjëherë kemi supozuar se të dashurit nuk kujdesen për ne pasi nuk po na kontrollojnë, por kjo ka shumë të ngjarë për shkak të tyre që luftuan edhe me depresionin, duke bërë që këto marrëdhënie të përkeqësohen.

Çfarë ndikimi ka pasur në ankthin tonë social?

“Tani që mund të dukemi ndryshe (shtim në peshë, ndryshime trupore), të ndjehemi ndryshe (rritje e çrregullimeve të shëndetit mendor) dhe ta shohim botën ndryshe, nuk jemi të sigurt se si të kthehemi në normalitet”, thotë Douglas.

“COVID-19 na ka lejuar shumë prej nesh të fshehim pasiguritë tona dhe të tregojmë vetëm atë që kemi dashur, por angazhimi më shumë me të tjerët u lejon atyre të shohin gjërat që nuk na është dashur të ndajmë për më shumë se një vit, të cilat mund të shkaktojnë modele negative të të menduarit nga të tjerët që lidhet me ankthin social. ” Gjithashtu, ajo shpjegon, mjediset shoqërore që mund të jenë të dëmshme emocionalisht, si puna ose shkolla, janë hequr përkohësisht, por tani është vendosur të kthehen.

Për shumë njerëz që jetojnë me ankth social, shmangia është “miku i ngushtë i tyre” e tyre, thotë Fraga. Nëse shmangim ankthin, ai shpërndahet, por vetë përkohësisht. “Pra, me pandeminë, ankthi social mund të jetë zhdukur për shumë njerëz”. Sidoqoftë, sipas saj, strategjitë e shmangies shpesh krijojnë një varësi nga sjellja shmangëse e cila vetëm e bën ankthin të bëhet më i fortë në planin afatgjatë. “Si rezultat, të kthehesh në botë (veçanërisht për ata që shqetësohen nga shoqëria) mund të duket si dita e parë e shkollës, ose të shkosh në një takim”.

Si mund ta menaxhoni ankthin tuaj social ndërsa filloni të ktheheni në ‘normale’?

Sugjerimi më i madh i Fragës është të tregohesh i butë dhe ta marrësh ngadalë. “Mos e shmangni botën, por as mos e detyroni veten të hidheni brenda [saj]”. Filloni duke u takuar me një ose dy persona që vërtet i besoni dhe mbajeni të shkurtër ndërveprimin.

“Provoni të krijoni tubime të vogla me një afat kohor të caktuar për t’i lejuar vetes të përshtateni me të qenit pranë të tjerëve për një kohë të caktuar”, rekomandon ajo. Caktimi i seancave telefonike me miqtë ose familjen mund t’ju ndihmojë gjithashtu të ktheheni në komunikim dhe të njiheni me ta para daljes tuaj.

Kur ndiheni të rraskapitur, bëni një sy gjumë dhe zvogëloni sasinë e kohës së kaluar në mediat sociale”. Ajo gjithashtu rekomandon të kaloni kohë jashtë vetë për t’u mësuar me aktivitetet në natyrë para se të shoqëroheni me të tjerët.

“Trajtojeni veten me mirësi dhe përpiquni të qetësoni atë zë kritik të brendshëm që mund të na përndjekë të gjithëve”.

Ju mund t’ia thoni vetes: ‘E di që është një moment i vështirë tani dhe kjo është në rregull. Kjo ndjenjë do të kalojë…” Sa më shumë ta njohim dhimbjen tonë, thotë Fraga, aq më pak ka gjasa që ajo të kthehet në vuajtje të mëtejshme.

Çfarë bëni nëse doni që të shihni miqtë tuaj dhe të jeni social, por ju jeni gjithashtu të rraskapitur dhe të shqetësuar?

Nëse jeni pranë tyre, thotë Fraga, tregojini atyre se si ndiheni. “Vetmia që shoqëron ankthin mund të jetë rraskapitëse dhe të bëjë që besimet autokritike të ngrihen. Prandaj mund të jetë e dobishme të lejoni që njerëzit e tjerë t’ju ndihmojnë të gjeni një zgjidhje të mundshme”./UBTNews

Lajmet

REL: Serbia blen raketa kineze “shkatërruese”, Kroacia njofton NATO-n

Published

on

By

Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, konfirmoi më 12 mars se Serbia ka blerë raketa balistike supersonike CM-400 nga Kina.

“Ne kemi një numër të konsiderueshëm raketash dhe do të kemi edhe më shumë”, tha Vuçiq në një intervistë për Radio Televizionin e Serbisë.

Ai shtoi se Forcat e Armatosura të Serbisë i kanë integruar tashmë me sukses raketat kineze në avionët luftarakë rusë MiG-29, të cilët i zotërojnë.

Deklarata e tij vjen pasi një forum i specializuar ushtarak publikoi së voni fotografi që tregonin disa avionë luftarakë të Forcave të Armatosura të Serbisë.

Një avion, siç u pretendua, ishte i armatosur me një raketë kineze ajër-tokë me rreze të gjatë veprimi, me shenjën CM-400.

Tjetri, sipas raportit, mbante një bombë ajrore LS-6, gjithashtu të prodhuar në Kinë.

Vuçiq tha se avionët me raketat kineze ishin “filmuar rastësisht”.

Ai nuk iu përgjigj pyetjes së gazetarit se sa kushtuan raketat kineze.

“Raketat janë tmerrësisht të shtrenjta. Ne i morëm me një zbritje të vogël”, tha Vuçiq.

Ai shtoi se rrezja e tyre është 200 deri në 400 kilometra dhe se ato janë raketa me fuqi të madhe shkatërruese.

Ndaj kësaj blerjeje reagoi kryeministri i Kroacisë, Andrej Pllenkoviq.

Ai tha se vendi i tij – anëtar i Bashkimit Evropian dhe i NATO-s – do të flasë me aleatët e tij për këtë çështje.

“Ne do të flasim me partnerët tanë në NATO dhe do t’i paralajmërojmë për armët e tilla, të cilat janë risi në arsenalin e Ushtrisë së Serbisë”, tha Pllenkoviq.

Megjithatë, ai shtoi se nuk pret që një armë aq e fuqishme të përdoret ndonjëherë kundër vendeve fqinje, si Kroacia apo ndonjë shtet tjetër.

Serbia, pavarësisht paralajmërimeve nga Brukseli dhe Uashingtoni, po e zgjeron bashkëpunimin e saj ushtarak me Kinën.

Sipas të dhënave të Institutit Ndërkombëtar për Kërkime të Paqes (SIPRI) në Stokholm, në periudhën 2020–2024, Serbia ka importuar më së shumti armë nga Kina (57%), më pas nga Rusia (20%) dhe nga Franca (7.4%).

Duke reaguar ndaj deklaratës së Pllenkoviqit, Vuçiq tha se “Zagrebi nuk do të vendosë se çfarë do të ketë Serbia”.

Ai tha se Serbia “po përgatitet për mundësinë e sulmit nga aleanca që po formohet nga Prishtina, Tirana dhe Zagrebi”.

Shtoi se, gjatë një vizite në Indi në mes të shkurtit, Pllenkoviq e ka siguruar se bashkëpunimi ushtarak mes Kroacisë, Shqipërisë dhe Kosovës nuk është i drejtuar kundër Serbisë.

“E dëgjova dhe kaq. Por, a kam ende një dozë shqetësimi dhe frike? Po, kam”, tha Vuçiq.

Në mars të vitit 2025, Kroacia, Shqipëria dhe Kosova nënshkruan një Deklaratë për bashkëpunim në fushën e mbrojtjes dhe sigurisë, të cilën zyrtarët serbë e cilësuan si kërcënim për sigurinë e Serbisë. /REL/

 

 

Continue Reading

Lajmet

Vdekje e dyshimtë në Fushë Kosovë

Published

on

By

Policia e Kosovës ka nisur hetimet për një vdekje të dyshimtë që ka ndodhur mbrëmjen e së enjtes në Fushë Kosovë.

Sipas raportit 24- orësh, ngjarja është raportuar rreth orës 19:00, me ç’rast në vendin e ngjarjes kanë intervenuar menjëherë njësitë policore dhe ekipi mjekësor.

Pas ekzaminimit fillestar, mjekët kanë konstatuar vdekjen e viktimës burrë.

Me urdhër të prokurorit, trupi i pajetë është dërguar në Institutin e Mjekësisë Ligjore për obduksion.

Rasti aktualisht po trajtohet si “Hetim mbi vdekjen” deri në pranimin e rezultateve mjeko-ligjore.

Continue Reading

Lajmet

Presidentja Osmani pret në takim të ngarkuarën me punë të SHBA-së në Kosovë

Published

on

By

Vjosa Osmani ka pritur në takim të ngarkuarën me punë të Shtetet e Bashkuara të Amerikës në Kosovë, Anu Prattipati, me të cilën ka diskutuar për zhvillimet aktuale në vend dhe çështje të bashkëpunimit bilateral.

Sipas njoftimit të Presidencës, gjatë takimit u trajtuan zhvillimet e fundit politike në vend, si dhe tema të tjera me interes të përbashkët ndërmjet Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

Në fokus të bisedës ishte edhe rëndësia e ruajtjes së një mjedisi demokratik, ku respektohen mendimet e ndryshme dhe debati publik zhvillohet në mënyrë të përgjegjshme.

Presidentja Osmani theksoi përkushtimin e vazhdueshëm të Kosova për thellimin e bashkëpunimit me SHBA-në, duke ritheksuar se aleanca ndërmjet dy vendeve mbetet jetike dhe e pazëvendësueshme për Kosovën.

Continue Reading

Lajmet

Gjykata Evropiane: Ndalimi i ndryshimit të gjinisë në dokumente shkel ligjet e BE-së

Published

on

By

Gjykata më e lartë e Bashkimit Evropian mori vendim të enjten se ligjet kombëtare që ndalojnë ndryshimin e të dhënave gjinore në dokumentet e identifikimit janë në kundërshtim me ligjin e BE-së. Gjykata theksoi sfidat e mëdha me të cilat ballafaqohen personat kur identiteti i tyre gjinor nuk përputhet me dokumentet zyrtare.

Rasti në fjalë rrodhi nga një shtetase bullgare, e regjistruar si mashkull në lindje, e cila kishte filluar trajtimin hormonal dhe identifikohej si grua. Ajo ishte zhvendosur në Itali dhe u kishte kërkuar autoriteteve bullgare të ndryshonin gjininë ligjore, emrin dhe numrin personal në dokumente.

Gjykatat në Bullgari e kishin refuzuar kërkesën, duke u thirrur në rregullat kombëtare që e përkufizojnë seksin vetëm në aspektin biologjik dhe që ndalojnë ndryshimin e të dhënave gjinore.

Megjithatë, Gjykata Evropiane e Drejtësisë konstatoi se megjithëse shtetet anëtare janë përgjegjëse për lëshimin e dokumenteve, mosmarrëveshja mes identitetit gjinor dhe letërnjoftimit mund të shkaktojë dyshime gjatë kontrolleve rutinë, udhëtimeve apo ndërveprimeve profesionale. Sipas Gjykatës, këto “paparashikueshmëri të konsiderueshme” pengojnë të drejtën e personit për lëvizje të lirë brenda Bashkimit Evropian. /Reuters/

Continue Reading

Të kërkuara