Lajmet

Si të trajtojmë ankthin social tani që bota po hapet

Published

on

Psikologët dhe psikoterapistët shpjegojnë se si të lundrojmë në ri-prezantimin tonë në ndërveprimin shoqëror.

Bllokimi dhe Covid-19 kanë ‘ndaluar’ jetën tonë në një mënyrë që nuk e kemi përjetuar kurrë më parë. Dhe tani duhet të vazhdoni aty ku e keni lënë. Megjithatë, ankthi vazhdon të rritet tek disa pas bllokimit. “Si rezultat, shumë njerëz po përjetojnë atë që psikologët e quajnë ankth” ri-hyrje “ndërsa bota hapet”, thotë Dr. Juli Fraga.

Sipas Fraga, thjesht “stimulimi” i të qenit përsëri në botë mund të jetë lodhës dhe mbytës. Kjo mund të bëjë që bisedat e vogla me kolegët, fqinjët dhe miqtë të ndjehen të sikletshme madje edhe një punë e përditshme. Por, siç thotë Fraga, të gjitha këto përvoja dhe ndjenja nuk janë të rralla.

Si ka ndikuar pandemia në jetën tonë shoqërore dhe aftësitë shoqërore?

“COVID-19 ka krijuar izolim të rëndë nga njerëzit që lidhen me të tjerët fizikisht dhe shpesh edhe mendërisht, gjë që ka qenë e vështirë”, shpjegon psikoterapistja Patrice N. Douglas. Për disa, thotë ajo, të qenit vetë u lejoi atyre të ndiheshin rehat dhe uli ankthin e tyre shoqëror, por për të tjerët, mungesa e ndërveprimit ka shkaktuar depresion. Ndërsa njerëzit përshtaten me një nivel të ri të ndërveprimit, thotë ajo, kjo ka çuar në një rritje të ankthit shoqëror të disa njerëzve.

Pandemia gjithashtu ka ndikuar në marrëdhëniet tona, duke çuar në një valë shpërbërjesh të lidhjeve romantike dhe miqsh (si dhe e kundërta). “Disa marrëdhënie përfunduan sepse ishin mjedisore; me largimin e mjedisit lidhja nuk ishte e njëjtë”, thotë Douglas. “Të tjerët përfunduan sepse ata individë ishin të mbërthyer nën të njëjtën çati dhe nuk kishin mjediset e arratisjes që kishin dikur dhe kuptuan se nuk ishin më duke u përputhur”.

Douglas shton se gjatë pandemisë nganjëherë kemi supozuar se të dashurit nuk kujdesen për ne pasi nuk po na kontrollojnë, por kjo ka shumë të ngjarë për shkak të tyre që luftuan edhe me depresionin, duke bërë që këto marrëdhënie të përkeqësohen.

Çfarë ndikimi ka pasur në ankthin tonë social?

“Tani që mund të dukemi ndryshe (shtim në peshë, ndryshime trupore), të ndjehemi ndryshe (rritje e çrregullimeve të shëndetit mendor) dhe ta shohim botën ndryshe, nuk jemi të sigurt se si të kthehemi në normalitet”, thotë Douglas.

“COVID-19 na ka lejuar shumë prej nesh të fshehim pasiguritë tona dhe të tregojmë vetëm atë që kemi dashur, por angazhimi më shumë me të tjerët u lejon atyre të shohin gjërat që nuk na është dashur të ndajmë për më shumë se një vit, të cilat mund të shkaktojnë modele negative të të menduarit nga të tjerët që lidhet me ankthin social. ” Gjithashtu, ajo shpjegon, mjediset shoqërore që mund të jenë të dëmshme emocionalisht, si puna ose shkolla, janë hequr përkohësisht, por tani është vendosur të kthehen.

Për shumë njerëz që jetojnë me ankth social, shmangia është “miku i ngushtë i tyre” e tyre, thotë Fraga. Nëse shmangim ankthin, ai shpërndahet, por vetë përkohësisht. “Pra, me pandeminë, ankthi social mund të jetë zhdukur për shumë njerëz”. Sidoqoftë, sipas saj, strategjitë e shmangies shpesh krijojnë një varësi nga sjellja shmangëse e cila vetëm e bën ankthin të bëhet më i fortë në planin afatgjatë. “Si rezultat, të kthehesh në botë (veçanërisht për ata që shqetësohen nga shoqëria) mund të duket si dita e parë e shkollës, ose të shkosh në një takim”.

Si mund ta menaxhoni ankthin tuaj social ndërsa filloni të ktheheni në ‘normale’?

Sugjerimi më i madh i Fragës është të tregohesh i butë dhe ta marrësh ngadalë. “Mos e shmangni botën, por as mos e detyroni veten të hidheni brenda [saj]”. Filloni duke u takuar me një ose dy persona që vërtet i besoni dhe mbajeni të shkurtër ndërveprimin.

“Provoni të krijoni tubime të vogla me një afat kohor të caktuar për t’i lejuar vetes të përshtateni me të qenit pranë të tjerëve për një kohë të caktuar”, rekomandon ajo. Caktimi i seancave telefonike me miqtë ose familjen mund t’ju ndihmojë gjithashtu të ktheheni në komunikim dhe të njiheni me ta para daljes tuaj.

Kur ndiheni të rraskapitur, bëni një sy gjumë dhe zvogëloni sasinë e kohës së kaluar në mediat sociale”. Ajo gjithashtu rekomandon të kaloni kohë jashtë vetë për t’u mësuar me aktivitetet në natyrë para se të shoqëroheni me të tjerët.

“Trajtojeni veten me mirësi dhe përpiquni të qetësoni atë zë kritik të brendshëm që mund të na përndjekë të gjithëve”.

Ju mund t’ia thoni vetes: ‘E di që është një moment i vështirë tani dhe kjo është në rregull. Kjo ndjenjë do të kalojë…” Sa më shumë ta njohim dhimbjen tonë, thotë Fraga, aq më pak ka gjasa që ajo të kthehet në vuajtje të mëtejshme.

Çfarë bëni nëse doni që të shihni miqtë tuaj dhe të jeni social, por ju jeni gjithashtu të rraskapitur dhe të shqetësuar?

Nëse jeni pranë tyre, thotë Fraga, tregojini atyre se si ndiheni. “Vetmia që shoqëron ankthin mund të jetë rraskapitëse dhe të bëjë që besimet autokritike të ngrihen. Prandaj mund të jetë e dobishme të lejoni që njerëzit e tjerë t’ju ndihmojnë të gjeni një zgjidhje të mundshme”./UBTNews

Vendi

Fatlume Bunjaku nderohet me çmimin “European Shooting Star” në Berlinale

Published

on

By

Aktorja shqiptare nga Kosova, Fatlume Bunjaku, është shpallur fituese e çmimit prestigjioz European Shooting Stars në kuadër të Berlinale, duke shënuar një arritje të jashtëzakonshme për kinematografinë shqiptare dhe atë ballkanike në skenën ndërkombëtare. Ky program, i organizuar çdo vit nga European Film Promotion në bashkëpunim me Berlinalen, konsiderohet një nga platformat më prestigjioze për promovimin e aktorëve evropianë me potencial për një karrierë ndërkombëtare të suksesshme.

Juria e këtij edicioni përbëhej nga emra të njohur të botës së filmit, përfshirë regjisorin fitues të Oscar-it, Danis Tanović, aktoren Danica Ćurčić, kritiken e filmit Leila Latif, regjisoren Jo Monteiro dhe producentin Jacques-Henri Bronckart. Sipas vlerësimit të tyre, Bunjaku lë një gjurmë të pashlyeshme te shikuesi, duke shfaqur një prezencë të fuqishme në ekran dhe një thellësi emocionale mbresëlënëse. Juria theksoi se talenti dhe angazhimi i saj e bëjnë atë një aktore me potencial të jashtëzakonshëm.

Përveç suksesit në film, Fatlume Bunjaku njihet edhe si profesoreshë në Fakultetin e Arteve Dramatike në UBT, ku ndan eksperiencën dhe pasionin e saj me studentët, duke i frymëzuar ata drejt karrierave në art dhe aktrim. Prania e saj si “Shooting Star” në Berlinale u cilësua si një moment historik jo vetëm për Kosovën dhe Shqipërinë, por për të gjithë rajonin e Ballkanit.

Gjatë ceremonisë, Bunjaku tërhoqi vëmendjen e agjentëve dhe regjisorëve ndërkombëtarë, jo vetëm për interpretimin e saj bindës, por edhe për qasjen modeste dhe të ngrohtë. Në fjalimin e saj, ajo bëri thirrje që industria globale e filmit të vlerësojë kineastët e Ballkanit, duke theksuar potencialin e madh të rajonit dhe nevojën për më shumë mundësi dhe bashkëpunime ndërkombëtare.

Aktorja u nominua në këtë program për filmin Hana, me regji nga Ujkan Hysaj, ku interpreton rolin suportues të Mrikës. Ky vlerësim i hap rrugë prezantimit të saj në një nga skenat më të rëndësishme të kinematografisë botërore dhe shënon një kapitull të ri krenarie për artin shqiptar në nivel evropian dhe global.

Continue Reading

Aktualitet

Studentja dhe kampionia olimpike Nora Gjakova publikon studimin shkencor mbi rikuperimin e shpejtë pas lëndimit të hamstringut

Published

on

By

Studentja e Fakultetit Shkencat e Sportit dhe të Lëvizjes në UBT dhe kampionia olimpike Nora Gjakova, së bashku me profesorin Milaim Berisha dhe bashkëautorë ndërkombëtarë, ka publikuar një punim shkencor të rëndësishëm mbi rikuperimin e lëndimeve komplekse të pjesës proksimale të hamstringut në sportistët elitarë.

Studimi është botuar në revistën prestigjioze evropiane Retos (Q2) dhe mund të gjendet këtu: Retos – Article Punimi trajton rastin unik të rikuperimit 5-mujor të Nora Gjakovës pas këputjes së pjesshme të hamstringut, një periudhë që konsiderohet shumë e shkurtër për rikuperim të plotë, sidomos kur objektivi ishte pjesëmarrja në Lojërat Olimpike të Parisit 2024. Ky studim sjell një kontribut të rëndësishëm në literaturën shkencore, duke analizuar kufijtë klinikë që ndajnë rastet që kërkojnë ndërhyrje kirurgjike nga ato që mund të menaxhohen me trajtim konservativ.

Rezultatet tregojnë se një qasje e strukturuar, e bazuar në terapi fizike, stërvitje progresive dhe drill-e specifike për sportin e xhudos, mund të mundësojë rikuperim të shpejtë dhe kthim në garë pa ndërhyrje kirurgjike.

Rasti i Nora Gjakovës demonstron se sportistët elitarë jo vetëm që arrijnë rezultate të jashtëzakonshme në garë, por edhe mund të kontribuojnë në avancimin e praktikave rehabilituese dhe të njohurive shkencore në fushën e Shkencave të Sportit dhe të Lëvizjes, një program i zhvilluar fuqishëm në UBT, që ofron mundësi të avancuara për studentët dhe sportistët e rinj për t’u trajnuar dhe për të mësuar mbi bazat shkencore të performancës dhe rikuperimit.

Ky rast është një shembull i qartë se si bashkëpunimi ndërkombëtar mes sportistëve dhe akademikëve mund të sjellë njohuri të reja, duke rritur standardet e rehabilitimit sportiv dhe duke fuqizuar studentët e UBT që të jenë pjesë e projekteve shkencore me ndikim global.

Continue Reading

Vendi

Zëvendës Shefi i Misionit të Ambasadës Gjermane dhe OEGJK vizitojnë Qytetin e Mençur të UBT-së

Published

on

By

Zëvendës Shefi i Misionit të Ambasada Gjermane në Kosovë, Christian Böttcher, vizitoi Qytetin e Mençur të UBT-së, ku u mirëprit nga Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi.

Gjatë takimit u theksua roli i UBT-së si institucion i arsimit të lartë që po vendos standarde të reja në ndërlidhjen e arsimit me sipërmarrjen dhe industrinë. Modeli i zhvillimit të UBT-së, i bazuar në integrimin strategjik të arsimit, kërkimit shkencor, inovacionit dhe zhvillimit të biznesit, u vlerësua si një qasje vizionare që sjell rezultate të matshme.

Rektori Hajrizi prezantoi para delegacionit ekosistemin unik të UBT-së, ku përmes Parkut Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik në Lipjan ndërthuren laboratorët e avancuar, teknologjitë e sofistikuara dhe bashkëpunimi i drejtpërdrejtë me industrinë. Ky mjedis krijon ura konkrete mes akademisë dhe sektorit privat, duke përgatitur studentët për tregun global të punës.

U theksua se UBT, si anëtar Premium i OEGJK-së, luan rol kyç në lidhjen e Kosovës me universitete dhe institucione të arsimit të lartë në Gjermani, Austri dhe më gjerë. Partneritetet e forta ndërkombëtare dhe orientimi praktik e bëjnë UBT-në një pikë natyrore takimi ndërmjet dijes akademike dhe zhvillimit ekonomik.

Diskutimet u përqendruan në zgjerimin e mëtejmë të bashkëpunimit, me theks në zhvillimin e qëndrueshëm, fuqizimin e inovacionit dhe thellimin e bashkëpunimit akademik ndërkufitar. Shkalla e zhvillimit të UBT-së, qartësia strategjike dhe fryma sipërmarrëse lanë përshtypje të veçantë te përfaqësuesit gjermanë, të cilët shprehën gatishmërinë për ta ndërtuar këtë momentum të përbashkët edhe në të ardhmen.

Continue Reading

Lajmet

Siemens Healthineers viziton UBT-në, theksohet potenciali për bashkëpunim në mjekësinë digjitale

Published

on

By

Një delegacion nga kompania globale Siemens Healthineers, e njohur për lidershipin në teknologjitë mjekësore, digjitalizimin klinik dhe zgjidhjet e avancuara të e-Health, ka vizituar Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT në Lipjan.

Delegacioni i Siemens Healthineers u mirëprit nga Rektori, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, së bashku me stafin akademik. Me këtë rast, Rektori Hajrizi prezantoi zhvillimin strategjik të UBT-së, programet në shkencat shëndetësore, teknologji dhe inxhinieri, si dhe kapacitetet infrastrukturore që ofron Parku Shkencor për kërkim, inovacion dhe ndërlidhje të drejtpërdrejtë me industrinë.

Gjatë vizitës në laboratorë, qendra simulimi dhe hapësira kërkimore, u diskutua konkretisht mbi rëndësinë e sistemeve të menaxhimit spitalor dhe ndërtimit të një sistemi të integruar shëndetësor.

Në këtë kontekst, ekosistemi i Qytetit të Mençur të UBT-së u vlerësua si hapësira e përshtatshme për zhvillimin e projekteve pilot në shëndetësi digjitale, trajnime profesionale për stafin mjekësor, si dhe partneritete strategjike që mund të kontribuojnë në modernizimin e sistemit shëndetësor në Kosovë.

Continue Reading

Të kërkuara