Lajmet

Si nisi helmimi i nxënëseve në Iran?

Gjithçka filloi gjatë muajit nëntor në qytetin e shenjtë të Kumit, në veri të Teheranit.

Published

3 years ago

March 5, 2023

Betim Gashi

Qindra nxënëse në disa qytete të Iranit janë helmuar në mënyrë misterioze gjatë tre muajve të fundit, duke shkaktuar zëmërim dhe konfuzion në të gjithë vendin.

Gjithçka filloi gjatë muajit nëntor në qytetin e shenjtë të Kumit, në veri të Teheranit, kur rreth 50 studente u sëmurën dhe u transportuan në spital. Disa prej tyre u liruan pas pak ditësh, por disa prej tyre mbetën në spital për t’u trajtuar edhe për disa ditë të tjera.

Helmime të ngjashme ndodhën edhe në disa shkolla të tjera në Kum, Teheran, në qytetin e Borujerdit në provincën perëndimore të Lorestanit dhe në qytetin veriperëndimor të Ardebit. Dhjetëra nxënëse janë infektuar dhe u desh të shtrihen në spital. Sipas një ligjvënësi, disa vajza nga 15 qytete janë infektuar, por nuk i përmendi me emra. Nuk ka shifra të sakta mbi atë se sa nxënëse janë sëmurë, por mendohet të jenë qindra, sepse incidentet kanë ndodhur prej muajsh dhe madje kanë goditur disa nga të njëjtat shkolla më shumë se një herë.

Para se të sëmureshin, studentet raportuan se kanë nuhatur një erë të çuditshme sikurse mandarina të kalbura ose erë parfumi. Disa media lokale cituan studentet të kenë thënë se kanë parë objekte të çuditshme që u hodhën nga shkollat para se të ndodhte helmimi.

Paralizë e përkohshme

Simptomat ishin sikurse dhimbje koke, të përziera, madje ka nga disa studente që përjetuan paralizë të përkohshme të gjymtyrëve.

Këtë javë u raportua në mediat e huaja se një nxënëse në Qom ka vdekur si pasojë e helmimit. Televizioni shtetëror intervistoi babain dhe mjekun e vajzës, të cilët thanë se ajo ka vdekur si pasojë e një infeksioni akut dhe nuk ishte helmuar.

Është raportuar se janë prekur edhe disa mësuese. Incidentet nisën të ndodhin pothuajse në të njëjtën kohë kur disa universitete në qytete të ndryshme shërbenin ushqime që shkaktuan helmim nga ushqimi, por incidentet nuk ishin të lidhura pasiqë asnjë nga të helmuarit nuk ishte sëmurë si pasojë e ushqimit.

Për muaj të tërë, autoritetet në shkolla, zyrat e guvernatorëve dhe ministria e shëndetësisë i kanë mohuar ose minimizuar incidentet, duke thënë se nxënëset bënë panik ose përjetuan vetëm simptoma të lehta.

Nisën hetimet

Alireza Monadi Sefidan, i cili drejton komisionin e arsimit të parlamentit, tha në një konferencë të përbashkët shtypi me ministrat e shëndetësisë dhe arsimit dhe përfaqësuesit e ministrisë së inteligjencës të martën se gazi i azotit u zbulua në helmin e përdorur në disa prej shkollave.

Është formuar një komitet për të hetuar dhe presidenti Ebrahim Raisi të mërkurën urdhëroi ministrinë e brendshme të ndjekë rastet e helmimit. Një ditë më parë, shefi i policisë iraniane, Ahmad Reza Radan, tha se nuk ka të arrestuar.

Disa zyrtarë kanë sugjeruar se “armiqtë” e huaj të Republikës Islamike mund t’i kenë kryer sulmet për ta njollosur atë.

Figura të huaja që kundërshtojnë pushtetin thonë se shteti është përgjegjës për sulmet, duke e akuzuar atë se po përpiqet të hakmerret ndaj nxënëseve që kanë shpërndarë imazhe dhe video të protestave disamujore që shpërthyen në të gjithë Iranin gjatë muajit shtator, pas vdekjes në paraburgim të një gruaje.

Disa kanë tërhequr paralele me sulmet e talibanëve në vitet 2000 dhe 2010 që i helmuan nxënëset për t’ua ndaluar shkollimin.

Zëdhënësi i Departamentit amerikan të Shtetit i bëri thirrje të mërkurën Iranit që të hetojë rastet e helmimit në shkolla. Incidentet e përsëritura kanë shtyrë disa prindër që t’i largojnë fëmijët e tyre nga shkollat./UBTNews/

Lajmet

Presidentja Osmani pret në takim të ngarkuarën me punë të SHBA-së në Kosovë

Published

4 hours ago

March 12, 2026

UBTNEWS

Vjosa Osmani ka pritur në takim të ngarkuarën me punë të Shtetet e Bashkuara të Amerikës në Kosovë, Anu Prattipati, me të cilën ka diskutuar për zhvillimet aktuale në vend dhe çështje të bashkëpunimit bilateral.

Sipas njoftimit të Presidencës, gjatë takimit u trajtuan zhvillimet e fundit politike në vend, si dhe tema të tjera me interes të përbashkët ndërmjet Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

Në fokus të bisedës ishte edhe rëndësia e ruajtjes së një mjedisi demokratik, ku respektohen mendimet e ndryshme dhe debati publik zhvillohet në mënyrë të përgjegjshme.

Presidentja Osmani theksoi përkushtimin e vazhdueshëm të Kosova për thellimin e bashkëpunimit me SHBA-në, duke ritheksuar se aleanca ndërmjet dy vendeve mbetet jetike dhe e pazëvendësueshme për Kosovën.

Lajmet

Gjykata Evropiane: Ndalimi i ndryshimit të gjinisë në dokumente shkel ligjet e BE-së

Published

6 hours ago

March 12, 2026

UBTNews

Gjykata më e lartë e Bashkimit Evropian mori vendim të enjten se ligjet kombëtare që ndalojnë ndryshimin e të dhënave gjinore në dokumentet e identifikimit janë në kundërshtim me ligjin e BE-së. Gjykata theksoi sfidat e mëdha me të cilat ballafaqohen personat kur identiteti i tyre gjinor nuk përputhet me dokumentet zyrtare.

Rasti në fjalë rrodhi nga një shtetase bullgare, e regjistruar si mashkull në lindje, e cila kishte filluar trajtimin hormonal dhe identifikohej si grua. Ajo ishte zhvendosur në Itali dhe u kishte kërkuar autoriteteve bullgare të ndryshonin gjininë ligjore, emrin dhe numrin personal në dokumente.

Gjykatat në Bullgari e kishin refuzuar kërkesën, duke u thirrur në rregullat kombëtare që e përkufizojnë seksin vetëm në aspektin biologjik dhe që ndalojnë ndryshimin e të dhënave gjinore.

Megjithatë, Gjykata Evropiane e Drejtësisë konstatoi se megjithëse shtetet anëtare janë përgjegjëse për lëshimin e dokumenteve, mosmarrëveshja mes identitetit gjinor dhe letërnjoftimit mund të shkaktojë dyshime gjatë kontrolleve rutinë, udhëtimeve apo ndërveprimeve profesionale. Sipas Gjykatës, këto “paparashikueshmëri të konsiderueshme” pengojnë të drejtën e personit për lëvizje të lirë brenda Bashkimit Evropian. /Reuters/

Lajmet

KQZ pezullon AKR-në e Behgjet Pacollit

Published

6 hours ago

March 12, 2026

UBTNews

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka marrë vendim për pezullimin e partisë Aleanca Kosova e Re (AKR), pasi subjekti dështoi të organizojë zgjedhjet e brendshme deri në afatin e paraparë (25 shkurt 2026). Edhe pse partia ishte njoftuar paraprakisht, ajo nuk e ka përmbushur këtë obligim ligjor.

KQZ i ka dhënë AKR-së një afat shtesë prej 45 ditësh për ta mbajtur Kuvendin Zgjedhor. Nëse ky kusht nuk plotësohet as brenda kësaj periudhe, partia do të çregjistrohet përfundimisht nga regjistri zyrtar.

AKR, e cila ishte pjesë e Kuvendit që nga viti 2007, aktualisht udhëhiqet nga ushtruesi i detyrës, Vesel Makolli, pas dorëheqjes së Behgjet Pacollit në tetor 2025. Në zgjedhjet e fundit, kjo parti mbeti jashtë Kuvendit pasi nuk arriti ta kalojë pragun zgjedhor.

Lajmet

IKSHPK: Ndotja e ajrit shkakton mbi 1,150 vdekje në vit në Kosovë

Published

7 hours ago

March 12, 2026

UBTNews

Raporti i fundit i Institutit Kombëtar të Shëndetësisë Publike (IKSHPK) për vitin 2025 ka alarmuar se ndotja e ajrit mbetet një rrezik madhor, duke shkaktuar rreth 12.1% të vdekshmërisë totale në vend.

“Rezultatet tregojnë se 1 150 raste të vdekjeve në vit (121/100 000 banorë) i atribuohen nivelit aktual të PM2.5 në Kosovë i cili paraqet 12.1% të vdekshmërisë totale, nga të gjitha shkaqet (natyrore)”, thuhet në raport.

Sipas të dhënave, gjendja më kritike është regjistruar në Prishtinë (veçanërisht në Kodrën e Trimave), Obiliq, Gjilan, Fushë Kosovë (Palaj) dhe Mitrovicë, ku nivelet e grimcave helmuese PM2.5 gjatë dimrit kanë arritur deri në 272 µg/m3, shifër kjo shumë herë mbi limitet e lejuara.

Shkaktarët kryesorë mbeten djegia e thëngjillit për ngrohje, termocentralet dhe makinat e vjetra, të cilat po rëndojnë shëndetin e grupeve më të ndjeshme si të moshuarit, gratë shtatzëna dhe fëmijët.

IKSHPK thekson se kjo ndotje lidhet drejtpërdrejt me rritjen e rasteve të sulmeve në zemër, goditjeve në tru dhe problemeve të rënda respiratore, duke kërkuar masa urgjente për zgjerimin e ngrohjes qendrore dhe reduktimin e përdorimit të lëndëve djegëse fosile.