Lajmet
Si ndikojnë ngjyrat në mënyrën se si mendoni?
Shumica e hulumtimeve se si ngjyra mund të ndikojë në sjelljen njerëzore janë kontradiktore.
Published
4 years agoon
By
UBT newsBota jonë është e mbushur me një ylber ngjyrash, por disa nuanca mund të kenë një ndikim befasues në aftësinë tonë për t’u përqëndruar, disponimin tonë dhe madje edhe shijet që përjetojmë.
Disa vite më parë, një prirje e çuditshme filloi të përfshijë burgjet në Evropë dhe Amerikën e Veriut. Ata filluan t’i lyenin disa prej qelizave të tyre rozë. U bë aq e zakonshme sa në vitin 2014, një në çdo pesë burgje dhe stacione policore në Zvicër kishte të paktën një qeli paraburgimi që ishte lyer me ngjyrë rozë flamingo.
Dekori nuk ishte menduar si një zgjedhje estetike ose për t’i bërë shkelësit të ndiheshin më rehat, por për të shfrytëzuar një studim të mirënjohur shkencor nga vitet 1970.
Pikërisht atëherë studiuesi Alexander Schauss bindi një institucion korrektues detar të lyente disa nga qelitë e tij të paraburgimit me ngjyrë rozë, duke teorizuar nga eksperimentet e tij se ngjyra mund të ndikojë pozitivisht në sjelljen e të burgosurve. Rezultatet që ai arriti sugjeruan se, ai kishte të drejtë!
Një memorandum i shkruar nga Byroja e Personelit Detar thoshte se atyre iu nevojiteshin vetëm 15 minuta ekspozim ndaj qelisë rozë që sjellja e tyre agresive apo e dhunshme të largohej. Testet në qendrat e tjera të paraburgimit u duk se mbështetën gjetjet e tij, dhe pasi ato u publikuan në 1979 dhe 1981, nuanca që ai përdori filloi të njihej për vetitë e saj të ndryshimit të humorit në burgjet anembanë botës.
Ka vetëm një problem: rezultatet e Schauss nuk janë përsëritur kurrë me sukses. “Kishte një studim në vitin 2015, i kryer në mënyrën e duhur në kushte të kontrolluara, që nuk gjeti asnjë provë që trëndafili redukton agresivitetin”, thotë Domicele Jonauskaite, një studiuese ngjyrash në Universitetin e Vjenës.
Një studim në Justizvollzugsanstalt Poschwies në Zvicër, ku përfshiheshin 59 të burgosur meshkuj, zbuloi se nuk kishte asnjë ndryshim midis qelizave të bardha dhe rozë të burgut në nivelet e agresionit të të burgosurve.
Edhe nëse efekti i dukshëm qetësues i ngjyrës rozë është në dyshim, gatishmëria me të cilën u adoptua flet për diçka të thellë në psikikën njerëzore në lidhje me fuqinë e ngjyrës. Dhe ndoshta nuk është gjithashtu e gabuar – ka prova që ngjyra mund të ndikojë në sjelljen tonë në disa mënyra befasuese pa e kuptuar ne.
Për shembull, disa ngjyra mund të përdoren për të na detyruar të ndërmarrim veprime: ka një hulumtim që krahason numrin e rasteve kur një person, automjeti i të cilit ishte prishur, kërkon ndihmë nga personat tjerë në rrugë. Kur personi në fjalë – i luajtur në të vërtetë nga një prej ekipit hulumtues – veshi një këmishë të kuqe, më shumë makina ndaluan sesa kur ishte i veshur me ngjyra të tjera.
E kuqja është treguar se gjeneron përgjigje emocionale më të menjëhershme, megjithëse ndoshta kjo është për shkak të asaj që njihet si Teoria Berlin-Kay.
Megjithatë, shumica e hulumtimeve se si ngjyra mund të ndikojë në sjelljen njerëzore janë kontradiktore.
Disa studime sugjerojnë se mund të ndikojë në gjithçka, nga disponimi dhe emocionet tona deri tek sa shpejt rrahin zemrat tona, madje edhe në forcën fizike. Nuancat e ndezura të së kuqes, për shembull, janë zbuluar se çojnë në gjendje më të larta zgjimi dhe madje mund të shmangin përgjumjen.
Një studim tjetër ka treguar se e kuqja dhe bluja gjithashtu mund të shpërqendrojnë kur njerëzit përpiqen të kryejnë detyra. Të tjerë sugjerojnë se disa lloje personaliteti, psh. introvertët, mund të jenë më të ndjeshëm ndaj ndikimeve të jashtme si ngjyra e mjedisit të tyre.
Ngjyra mund të prishë mënyrën se si i përjetojmë shqisat si shija, apo edhe preferencat tona për muzikën.
Këto kontradikta kanë bërë që disa studiues të paralajmërojnë kundër vendosjes së tepërt të theksit në pretendimet për përfitimet terapeutike dhe psikologjike të ngjyrave të ndryshme, duke thënë se ka ende prova të pamjaftueshme për të mbështetur ndonjë prej tyre.
Por ka disa zona ku ngjyra është gjetur të ketë një ndikim të qartë në trurin tonë. Një gjë që e kuqja duket se përcjell, është ëmbëlsia. Një studim i më shumë se 5,300 njerëzve nga e gjithë bota zbuloi se pijet me ngjyrë të kuqe kishin më shumë gjasa të konsideroheshin si më të ëmblat, pavarësisht se nga vinin pjesëmarrësit.
Marie Wright, shefe aromatizuese globale në ADM Nutrition, kujton një test të veçantë produkti për aromën e luleshtrydhes që kompania kishte krijuar. Vullnetarët u përpoqën të zbulonin ndryshimet në ëmbëlsi ndërsa testonin aromën. Por kur Wright dhe kolegët e saj e shtuan ngjyrën e kuqe në lëng në vend që të rrisnin përmbajtjen e tij të sheqerit, pjesëmarrësit filluan të raportonin se kishte shije më të ëmbël.
Studime të tjera kanë treguar se ngjyrat mund të ndikojnë drejtpërdrejt në performancë, veçanërisht tek fëmijët. Kur tetë dhe nëntë vjeçarët kryen një sërë detyrash në prani të nuancave të ndryshme, akademikët zbuluan se performanca e tyre e përgjithshme ishte dukshëm më e keqe rreth të kuqes kundrejt grisë, e cila përdorej si bazë.
“E gjithë kjo, sugjeron se ngjyra është shumë më e fuqishme se sa mendonim”, thotë Schloss./UBTNews/
Vendi
Pjesëmarrje rekord në Testin Provues të Arritshmërisë të organizuar nga UBT International Smart Schools: Mbi 1,500 nxënës nga e gjithë Kosova
Published
32 minutes agoon
February 21, 2026By
ubtnews
UBT International Smart Schools organizoi me sukses edicionin e dytë të Testit Provues të Arritshmërisë, me mbi 1,500 nxënës të klasave të 9-ta nga e gjithë Kosova që morën pjesë. Ky test, i vetmi i këtij lloji në vend, ka për qëllim vlerësimin gjithëpërfshirës të njohurive të nxënësve dhe do t’u ofrojë atyre që kanë sukses mundësinë për të fituar bursa shkollimi nga 25% deri në 100% në UBT International Smart Schools.
Testi u zhvillua online dhe pa pagesë, duke mundësuar pjesëmarrje të lehtë nga çdo vend. Ai u nda në katër pjesë kryesore:
- Gjuhët dhe Komunikimi – Gjuhë Shqipe dhe Gjuhë Angleze
- Shkencat e Natyrës – Biologji, Kimi dhe Fizikë
- Shkencat Shoqërore – Histori dhe Gjeografi
- Matematika dhe Teknologjia e Informacionit dhe Komunikimit (TIK)
Ky test provues ishte një mundësi unike për nxënësit që të testojnë njohuritë e tyre dhe të hapin rrugën drejt një arsimi cilësor, inovativ dhe ndërkombëtar. Pjesëmarrja rekord e mbi 1,500 nxënësve tregon interesin e madh të të rinjve për të zhvilluar potencialin e tyre akademik dhe për të përfituar nga mundësitë e bursave të ofruara.
UBT International Smart Schools falënderon të gjithë nxënësit dhe prindërit për besimin dhe pjesëmarrjen, duke theksuar se përkushtimi ndaj arsimit dhe inovacionit mbetet prioritet kryesor i institucionit.
Për më shumë informacione mbi programet dhe mundësitë e tjera të UBT International Smart Schools, mund të kontaktoni në 046 332 233.
Vendi
Fatlume Bunjaku nderohet me çmimin “European Shooting Star” në Berlinale
Published
15 hours agoon
February 21, 2026By
ubtnews
Aktorja shqiptare nga Kosova, Fatlume Bunjaku, është shpallur fituese e çmimit prestigjioz European Shooting Stars në kuadër të Berlinale, duke shënuar një arritje të jashtëzakonshme për kinematografinë shqiptare dhe atë ballkanike në skenën ndërkombëtare. Ky program, i organizuar çdo vit nga European Film Promotion në bashkëpunim me Berlinalen, konsiderohet një nga platformat më prestigjioze për promovimin e aktorëve evropianë me potencial për një karrierë ndërkombëtare të suksesshme.
Juria e këtij edicioni përbëhej nga emra të njohur të botës së filmit, përfshirë regjisorin fitues të Oscar-it, Danis Tanović, aktoren Danica Ćurčić, kritiken e filmit Leila Latif, regjisoren Jo Monteiro dhe producentin Jacques-Henri Bronckart. Sipas vlerësimit të tyre, Bunjaku lë një gjurmë të pashlyeshme te shikuesi, duke shfaqur një prezencë të fuqishme në ekran dhe një thellësi emocionale mbresëlënëse. Juria theksoi se talenti dhe angazhimi i saj e bëjnë atë një aktore me potencial të jashtëzakonshëm.
Përveç suksesit në film, Fatlume Bunjaku njihet edhe si profesoreshë në Fakultetin e Arteve Dramatike në UBT, ku ndan eksperiencën dhe pasionin e saj me studentët, duke i frymëzuar ata drejt karrierave në art dhe aktrim. Prania e saj si “Shooting Star” në Berlinale u cilësua si një moment historik jo vetëm për Kosovën dhe Shqipërinë, por për të gjithë rajonin e Ballkanit.
Gjatë ceremonisë, Bunjaku tërhoqi vëmendjen e agjentëve dhe regjisorëve ndërkombëtarë, jo vetëm për interpretimin e saj bindës, por edhe për qasjen modeste dhe të ngrohtë. Në fjalimin e saj, ajo bëri thirrje që industria globale e filmit të vlerësojë kineastët e Ballkanit, duke theksuar potencialin e madh të rajonit dhe nevojën për më shumë mundësi dhe bashkëpunime ndërkombëtare.
Aktorja u nominua në këtë program për filmin Hana, me regji nga Ujkan Hysaj, ku interpreton rolin suportues të Mrikës. Ky vlerësim i hap rrugë prezantimit të saj në një nga skenat më të rëndësishme të kinematografisë botërore dhe shënon një kapitull të ri krenarie për artin shqiptar në nivel evropian dhe global.


Aktualitet
Studentja dhe kampionia olimpike Nora Gjakova publikon studimin shkencor mbi rikuperimin e shpejtë pas lëndimit të hamstringut
Published
15 hours agoon
February 21, 2026By
ubtnews
Studentja e Fakultetit Shkencat e Sportit dhe të Lëvizjes në UBT dhe kampionia olimpike Nora Gjakova, së bashku me profesorin Milaim Berisha dhe bashkëautorë ndërkombëtarë, ka publikuar një punim shkencor të rëndësishëm mbi rikuperimin e lëndimeve komplekse të pjesës proksimale të hamstringut në sportistët elitarë.
Studimi është botuar në revistën prestigjioze evropiane Retos (Q2) dhe mund të gjendet këtu: Retos – Article Punimi trajton rastin unik të rikuperimit 5-mujor të Nora Gjakovës pas këputjes së pjesshme të hamstringut, një periudhë që konsiderohet shumë e shkurtër për rikuperim të plotë, sidomos kur objektivi ishte pjesëmarrja në Lojërat Olimpike të Parisit 2024. Ky studim sjell një kontribut të rëndësishëm në literaturën shkencore, duke analizuar kufijtë klinikë që ndajnë rastet që kërkojnë ndërhyrje kirurgjike nga ato që mund të menaxhohen me trajtim konservativ.
Rezultatet tregojnë se një qasje e strukturuar, e bazuar në terapi fizike, stërvitje progresive dhe drill-e specifike për sportin e xhudos, mund të mundësojë rikuperim të shpejtë dhe kthim në garë pa ndërhyrje kirurgjike.
Rasti i Nora Gjakovës demonstron se sportistët elitarë jo vetëm që arrijnë rezultate të jashtëzakonshme në garë, por edhe mund të kontribuojnë në avancimin e praktikave rehabilituese dhe të njohurive shkencore në fushën e Shkencave të Sportit dhe të Lëvizjes, një program i zhvilluar fuqishëm në UBT, që ofron mundësi të avancuara për studentët dhe sportistët e rinj për t’u trajnuar dhe për të mësuar mbi bazat shkencore të performancës dhe rikuperimit.
Ky rast është një shembull i qartë se si bashkëpunimi ndërkombëtar mes sportistëve dhe akademikëve mund të sjellë njohuri të reja, duke rritur standardet e rehabilitimit sportiv dhe duke fuqizuar studentët e UBT që të jenë pjesë e projekteve shkencore me ndikim global.
Lajmet
Zëvendës Shefi i Misionit të Ambasadës Gjermane dhe OEGJK vizitojnë Qytetin e Mençur të UBT-së
Published
17 hours agoon
February 20, 2026By
ubtnews
Zëvendës Shefi i Misionit të Ambasada Gjermane në Kosovë, Christian Böttcher, vizitoi Qytetin e Mençur të UBT-së, ku u mirëprit nga Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi.

Gjatë takimit u theksua roli i UBT-së si institucion i arsimit të lartë që po vendos standarde të reja në ndërlidhjen e arsimit me sipërmarrjen dhe industrinë. Modeli i zhvillimit të UBT-së, i bazuar në integrimin strategjik të arsimit, kërkimit shkencor, inovacionit dhe zhvillimit të biznesit, u vlerësua si një qasje vizionare që sjell rezultate të matshme.
Rektori Hajrizi prezantoi para delegacionit ekosistemin unik të UBT-së, ku përmes Parkut Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik në Lipjan ndërthuren laboratorët e avancuar, teknologjitë e sofistikuara dhe bashkëpunimi i drejtpërdrejtë me industrinë. Ky mjedis krijon ura konkrete mes akademisë dhe sektorit privat, duke përgatitur studentët për tregun global të punës.
U theksua se UBT, si anëtar Premium i OEGJK-së, luan rol kyç në lidhjen e Kosovës me universitete dhe institucione të arsimit të lartë në Gjermani, Austri dhe më gjerë. Partneritetet e forta ndërkombëtare dhe orientimi praktik e bëjnë UBT-në një pikë natyrore takimi ndërmjet dijes akademike dhe zhvillimit ekonomik.
Diskutimet u përqendruan në zgjerimin e mëtejmë të bashkëpunimit, me theks në zhvillimin e qëndrueshëm, fuqizimin e inovacionit dhe thellimin e bashkëpunimit akademik ndërkufitar. Shkalla e zhvillimit të UBT-së, qartësia strategjike dhe fryma sipërmarrëse lanë përshtypje të veçantë te përfaqësuesit gjermanë, të cilët shprehën gatishmërinë për ta ndërtuar këtë momentum të përbashkët edhe në të ardhmen.



Pjesëmarrje rekord në Testin Provues të Arritshmërisë të organizuar nga UBT International Smart Schools: Mbi 1,500 nxënës nga e gjithë Kosova
Fatlume Bunjaku nderohet me çmimin “European Shooting Star” në Berlinale
Studentja dhe kampionia olimpike Nora Gjakova publikon studimin shkencor mbi rikuperimin e shpejtë pas lëndimit të hamstringut
Zëvendës Shefi i Misionit të Ambasadës Gjermane dhe OEGJK vizitojnë Qytetin e Mençur të UBT-së
Siemens Healthineers viziton UBT-në, theksohet potenciali për bashkëpunim në mjekësinë digjitale
Presidentja Osmani u prit në takim nga Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio
Gjykata Supreme rrëzon tarifat e Trump
Presidentja Osmani: Sakrifica e minatorëve u kthye në kushtrim lirie
Sporti kosovar thyen rekorde: 24.4 milionë euro sponsorizime në vitin 2025
Të kërkuara
-
Aktualitet3 months agoMe shumicë votash, Vesa Shatri zgjidhet Kryetare e re e Këshillit Studentor të UBT-së
-
Lajmet nga UBT3 months agoNjohja me proceset profesionale televizive, vizita e studentëve të Media dhe Komunikim në Klan Kosova
-
Vendi2 months agoDizajneri grafik Berin Hasi ligjëron për studentët e Dizajnit të Integruar në UBT
-
Rajoni2 months agoProfesori i UBT-së, Hazir S. Çadraku dhe bashkëpunëtorët publikojnë artikullin “Historia e Mbrojtjes së Shpellës në Kosovë” në SpeleoMedit Magazine
