Kulturë

Si i frymëzoi Tina Turner të mbijetuarat e dhunës në familje?

Turner ishte e para nga personazhet e njohura që iu dha zë mijëra të tjerave që po përjetonin situata të ngjashme.

Published

on

Në vitin 1993, kur Tina Turner u pyet se pse qëndron ende në këmbë, përgjigja e saj ishte shumë e thjeshtë: “Unë u ngrita për jetën time”.

Ikona e rock-ut dhe feminizmit, kur foli për herë të parë mbi dhunën që përjetoi nga duart e ish-bashkëshortit dhe partnerit të saj muzikor, Ike, hapi një çështje të padëgjuar më parë.

Turner ishte e para nga personazhet e njohura që iu dha zë mijëra të tjerave që po përjetonin situata të ngjashme dhe i hapi rrugën ndryshimit kulturor për atë se si diskutohet dhuna në familje dhe si trajtohen të mbijetuarat. Në të njëjtën kohë, nuk e la dhunën që ta definojë atë.

Pasi u deklarua për herë të parë mbi dhunën në vitin 1981, në kujtimet e saj dhe në intervista ajo foli edhe për “torturën” e martesës së saj 16-vjeçare, për kockat e thyera dhe poshtërimin, rrahjet para se ajo të mahniste skenën krah tij.

“Po jetoja një jetë buzë vdekjes. Nuk ekzistoja. Por mbijetova. Dhe kur u largova, u largova. Nuk shikova mbrapa”, deklaroi ajo në dokumentarin e vitit 2021 që u realizua për të nderuar jetën e saj.

Turner qe tashmë një yll. Por pas martesës së saj, ajo u bë ikonë: Mbretëresha e Rock’n’Rollit.

“Kur një e mbijetuar që është në një lidhje abuzive dëgjon një grua sikurse Tina Turner duke folur rreth eksperiencave të saj, flet rreth rrugëtimit të saj drejt mbijetesës, dhe pastaj mund të përjetojë suksesin dhe rezultatet që ka arritur – ajo u jep shpresë të mbijetuarave dhe atyre që përballen me dhunë në familje kurajo dhe shpresë për të kërkuar ndihmë”, deklaroi Farah Nazeer, shefe ekzekutive e Women’s Aid.

“Turner është dëshmi se mund të largohesh nga këto marrëdhënie të dëmshme. Është tejet e rëndësishme të kesh një shembull sikurse Tina Turner, një grua ikonike, personazh i famshëm, që flet në këtë mënyrë”, deklaroi ajo tutje.

Kur ajo foli për herë të parë për dhunën që përjetoi, ishte “revolucion”, tha Nazeer.

“U dha zë grave që ndjenë se nuk mund të flasin mbi këtë, nuk ishte çështje e pranueshme në shoqëri”, deklaroi ajo tutje.

“Aty filloi transformimi ku ne flasim mbi çështje të tilla, dhe ne tani pajtohemi edhe më shumë se dhuna në familje është krimi i autorit dhe të mbijetuarit nuk duhet të ndjehen fajtorë, nuk duhet të turpërohen. Por ajo ishte kultura e atyre ditëve”, deklaroi ajo edhe më tej.

Këngëtarja e Boney M, Liz Mitchell, e cila ishte mike me Turnerin, vlerësoi guximin e yllit për të kapërcyer vështirësitë me të cilat u përball në jetë.

“Sot, i gjithë imazhi i saj është një dëshmi për shumë gra që të kuptojnë se gjërat mund të shkojnë keq në jetën tuaj, por nëse mund të gjeni një rrugëdalje prej saj, gjeni rrugën dhe vazhdoni si ajo. Ajo thjesht qëndroi e fortë”, deklaroi ajo.

Guximi i saj për të folur rreth dhunës ka nxitur një mori lëvdatash pas vdekjes së saj në moshën 83-vjeçare, dhe të mbijetuarat ndajnë histori se si ajo i inspirioi.

“Mu thye zemra”, ka shkruar Trisha Jopson, nga New Yorku, në Instagram.

“Ajo ishte arsyeja që unë u largova nga një marrëdhënie abuzive. Ajo ishte shumë më tepër sesa argëtuese. Ajo ishte një frymëzim absolut”.

Spice Girl Melanie Brown, e cila ka folur për përvojën e saj me dhunën në familje është gjithashtu në mesin e atyre që e kanë lavdëruar yllin.

“Ajo e bëri të pamundurën. E la atë, mbijetoi, u largua dhe u dha shpresë të gjitha të mbijetuarave sikurse unë”, shkroi Brown në Instagram.

Aktivistet thonë se përveç muzikës së saj, kjo është trashëgimia e Turnerit./UBTNews/

Kulturë

Dokumentari si formë rezistence ndaj apatisë

Published

on

By

Në edicionin e katërt të “Dokudaily”, vëmendja përqendrohet te kinemaja si një formë rezistence ndaj apatisë dhe mënyrë për t’iu qasur më nga afër realitetit.

Në këtë numër, Mark Cousins propozon përdorimin e filmit dokumentar si një mënyrë për ta parë dhe kuptuar botën, ndërsa diskutimi shtrihet edhe në çështje të rëndësishme që lidhen me kinemanë bashkëkohore.

Mes temave të trajtuara janë pronësia mbi historitë dhe mënyra se kush ka të drejtë t’i tregojë ato, përdorimi i gjuhës në kinematë kombëtare, si dhe reagimet e njerëzve ndaj përdorimit të inteligjencës artificiale (AI).

“Dokudaily” ndalet gjithashtu te puna e ekipit të mikpritjes, i cili përshkruhet si “motori i padukshëm” që qëndron pas atmosferës dhe humorit të veçantë të këtij aktiviteti.

Përmes këtyre temave, edicioni i katërt e vendos dokumentarin në qendër të një diskutimi më të gjerë mbi shoqërinë, identitetin, teknologjinë dhe mënyrën se si kinemaja mund të sfidojë indiferencën.

D.L

Continue Reading

Lajmet

Etno Fest: Dita e gjashtë sjell traditën e Istogut, artin e familjes Grubi dhe teatrin e Shkodrës në Kukaj

Published

on

By

Nata e gjashtë e festivalit “Etno Fest” në fshatin Kukaj u karakterizua nga një gërshtim i traditës autoktone, muzikës klasike dhe artit skenik, duke mbledhur artistë e dashamirës të kulturës nga treva të ndryshme.

Sipari i mbrëmjes u hap me performancën e Etno Ansamblit “Vullkani i Istogut”, i cili solli në skenë këngë, valle dhe motive tradicionale të trevës së Istogut.

Programi vazhdoi me një koncert artistik të interpretuar nga Blerim Grubi, Nita Grubi dhe Arjana Kuriu Grubi, të cilët sollën një frymë me finesë muzikore për pranishmit.

Ngjarja qendrore e mbrëmjes ishte shfaqja teatrore “Pesë fytyrat e heshtjes”, me regji të Ilir Bokshit, e realizuar nga trupa e Teatrit “Migjeni” të Shkodrës. Shfaqja trajtoi tema komplekse njerëzore, me fokus te dhuna familjare dhe përjetimet e pathëna.

Aktivitetet e ditës së gjashtë u përmbyllën në orët e vona me “Etno Nejën”, ku grupi “Melodia e Vjetër” interpretoi pjesë nga repertori i traditës muzikore e shpirtërore. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Monodramë, Dokumentarë dhe Muzikë: Çfarë shënoi ditën e tretë të “Etno Fest”

Published

on

By

Dita e tretë e festivalit “Etno Fest” solli një gërshetim të arteve skenike, trashëgimisë kulturore dhe kujtesës kolektive, duke përfshirë shfaqje teatrale, demonstrime tradicionale, dokumentarë historikë dhe muzikë live.

Programi artistik nisi me monodramën “No Surprises”, me regji të Endrit Gashit dhe interpretim të Ergjan Mehmetit. Shfaqja u prezantua përmes një qasjeje skenike interesante, duke trajtuar përjetimet e individit, raportin e tij me realitetin bashkëkohor dhe dimensionin emocional të dashurisë.

Në kuadër të promovimit të trashëgimisë kulturore u prezantua etno-performanca “Zeje në zhdukje: Farkëtari”. Përmes demonstrimit praktik të mjeshtërisë së farkëtimit, performanca vuri në pah rëndësinë e ruajtjes dhe transmetimit të zanateve tradicionale.

Mbrëmja vazhdoi me shfaqjen e dy dokumentarëve me tematikë nga historia e Kosovës:

“Ferdonija” me autorë Gazmend Bajri dhe Shkurte Dauti: Një rrëfim për historinë dhe qëndresën e Ferdonije Qerkezit nga Gjakova, e cila jeton me kujtimin e bashkëshortit dhe katër djemve të saj të humbur gjatë luftës.

“Pesë lulet, një notë e humbur” me autor Fatlum Haziri: Dokumentar që trajton temën e helmimeve të nxënësve në shkollat e Kosovës gjatë viteve ’90, i ndërtuar mbi dëshmi, intervista dhe materiale arkivore.

Aktivitetet e ditës u përmbyllën me “Etno Nejën”, ku interpretoi grupi “Ardian Behrami CIPA & Band”, duke sjellë përpunime muzikore për publikun pranishëm. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Folklor, energji epike dhe balet modern në natën e dytë të “Etno Fest-it”

Published

on

By

Nata e dytë e edicionit të 16-të të “Etno Fest-it” nisi me Ansamblin “Devolli” nga Korça, i cili solli për publikun valle tradicionale devolliane, veshje autoktone dhe harmoninë e lojës instrumentale ku dominonte klarineta.

Programi vazhdoi me aktorin Armend Baloku dhe shfaqjen e tij mbështetur në veprën monumentale të Gjergj Fishtës, “Lahuta e Malësisë”. Permes një interpretimi me ekspresivitet e temporitëm dinamik, ai përcolli fuqishëm historinë dhe mesazhin aktual të Fishtës “Lidhnju bashkë si kokrrat në shegë”, duke i shtuar mbrëmjes dozën e adrenalinës kombëtare.

Më pas, kompania Dance Theatre nga Gjergj Prevazi prezantoi shfaqjen e baletit “Void” (Bosh). Lëvizjet e precizuara të balerinave Katerina Goga dhe Chiara Xoxi përcollën përmes gjuhës së trupit përpjekjen për të mposhtur apatinë e zbrazëtinë përmes artit. Mbrëmja u përmbyll te “Qilimi fluturues i gjyshes” me performancën e grupit “NA” dhe DJ Cabo, duke gërshetuar muziken tradicionale me atë moderne. /E.A/

Continue Reading

Të kërkuara