Aktualitet

Si e ndihmoi Inteligjenca amerikane Ukrainën për t’u mbrojtur nga Rusia

Inteligjenca ndihmoi Ukrainën të mbrohej, po ashtu të sulmonte.

Published

on

Ndërsa Rusia nisi pushtimin, Shtetet e Bashkuara të Amerikës i dhanë forcave ukrainase informacione të detajuara për saktësisht se kur dhe ku raketat dhe bombat ruse do të binin, duke e shtyrë Ukrainën të largonte mbrojtjen ajrore dhe avionët jashtë rrezikut, thonë zyrtarë dhe ish-zyrtarë amerikanë për NBC News.

Ky shkëmbim pothuajse në kohë reale i inteligjencës i hapi gjithashtu rrugën Ukrainës që të rrëzojë një aeroplan transporti rus që bartte qindra trupa në ditët e para të luftës, thonë zyrtarët, duke ndihmuar në zmbrapsjen e një sulmi rus në një aeroport kyç pranë Kievit.

Ishte pjesë e asaj që zyrtarët amerikanë e quajnë një operacion masiv dhe të paprecedentë të ndarjes së inteligjencës me një partner që nuk është në NATO, i cili thonë se ka luajtur një rol vendimtar në suksesin e deritanishëm të Ukrainës kundër ushtrisë ruse e cila është më e madhe dhe e pajisur më mirë.

për mbrojtjen ajrore dhe aeroplanin transportues nënvizojnë pse, dy muaj në luftë, zyrtarët vlerësojnë se inteligjenca nga agjencitë e spiunazhit të SHBA-së dhe Pentagoni kanë qenë një faktor i rëndësishëm që ta ndihmojë Ukrainën t’i pengojë përpjekjet e Rusisë për ta pushtuar pjesën më të madhe të vendit.

Një zyrtar amerikan tha se SHBA-ja dha shumë informacione për Ukrainën.

“Ka pasur ndikim të madh në nivelin taktik dhe strategjik. Ka shembuj ku mund të dallosh se kjo ka bërë një diferencë të madhe”.

Në një deklaratë, një zëdhënës i Shtëpisë së Bardhë tha: “Ne vazhdimisht po u ofrojmë ukrainasve inteligjencë të detajuar dhe në kohë për fushëbetejën për t’i ndihmuar ta mbrojnë vendin e tyre kundër agresionit rus dhe do të vazhdojmë ta bëjmë këtë”.

NBC News nuk ka publikuar edhe disa detaje specifike që i janë konfirmuar për shpërndarjen e inteligjencës nga zyrtarë të cilët thanë se raportimi i atyre detajeve mund t’i ndihmojë rusët që t’i heqin qafe burimet e rëndësishme të informacionit.

“Ka pasur shumë informacione të shpërndara në kohë reale për caqe specifike të forcave ruse”, tha një ish-zyrtar.

Informacioni përfshin imazhet satelitore, “por edhe informacione të tjera inteligjence si, për shembull, ku janë aktive disa njësi ruse”.

Ukraina vazhdon ta lëvizë mbrojtjen ajrore dhe avionët gati çdo ditë me ndihmën e inteligjencës amerikane, që është një nga arsyet që Rusia nuk ka mundur të dominojë në ajër. Në disa raste, Ukraina lëvizi sistemet ajrore mbrojtëse të shënjestruara ose avionët në momentin e fundit, thanë zyrtarët.

“Ka pasur një ndikim jashtëzakonisht të madh në aftësinë në tokë të ushtrisë ruse”.

Derisa bashkëpunimi SHBA-Ukrainë është ndërtuar që kur Rusia aneksoi Krimenë më 2014, ato u shndërruan në marrëdhënie të larta në javët para pushtimit rus kur një ekip ushtarak amerikan shkoi për të vlerësuar gjendjen e mbrojtjes ajrore të Ukrainës. Amerikanët u ofruan ukrainasve këshilla të detajuara se si të shpërndanin sistemet ajrore mbrojtëse, një lëvizje që zyrtarët amerikanë thonë se ndihmoi Ukrainës ta ndalonte Rusinë që të merrte kontrollin e qiellit.

Inteligjenca ndihmoi Ukrainën të mbrohej, po ashtu të sulmonte

SHBA-ja i ka ofruar Ukrainës informacione në momente vendimtare duke i mundësuar që t’i shënjestrojë më mirë forcat ruse.

Forcat ukrainase kanë përdorur koordinata specifike të shpërndara nga SHBA-ja për të drejtuar sulmet mbi pozicionet dhe avionët rusë, thanë zyrtarë dhe ish-zyrtarë.

Këto goditje të hershme ndihmuan në pengimin e operacionit të sulmit ajror rus për të marrë Aeroportin Hostomel pranë Kievit, që do t’i mundësonte rusëve të fusnin trupat dhe pajisjet rreth kryeqytetit. Rusët gradualisht morën aeroportin për një kohë, por kurrë nuk patën kontrollin e mjaftueshëm për të futur sasi të mëdha pajisjesh. Ai dështim pati një ndikim të madh në betejën për Kievin, thanë zyrtarët amerikanë.

Edhe CIA po ashtu po përqendron burime, thanë zyrtarët, për të mbledhur informacione me qëllimin për ta mbrojtur presidentin ukrainas, Volodymyr Zelenskyn, të cilin rusët duan ta vrasin.

Drejtori i CIA-s, William Burns, i tha Kongresit muajin e kaluar se kur ai takoi Zelenskyn në Kiev në janar, ndau me të informacione që kishte atë kohë për “disa nga detajet më shqetësuese për planet ruse për Kievin” dhe se ndarjen e informacioneve e kishte vazhduar çdo ditë tutje.

Sekretarja e shtypit e Shtëpisë së Bardhë, Jen Psaki, muajin e kaluar tha se SHBA-ja ka ndarë “një sasi të konsiderueshme të informatave të detajuara me qeverinë ukrainase për planet dhe aktivitetet e Rusisë që t’i ndihmojë ukrainasit ta mbrojnë veten”, duke shtuar se materiali “përfshin informacion që i ndihmon ata në informim dhe zhvillim të përgjigjes ushtarake ndaj pushtimit rus”.

Ushtria amerikane dhe CIA filluan thellimin e marrëdhënieve me palën ukrainase pasi Rusia aneksoi Krimenë më 2014. CIA së pari ndihmoi shërbimet ukrainase të çrrënjoste spiunët rusë, tha një ish-zyrtar amerikan, dhe më pas u ofroi trajnime dhe udhëzime. Ushtria amerikane trajnoi ushtarët ukrainas.

Një zyrtar i inteligjencës perëndimore theksoi se nuk është vetëm inteligjenca që ka rezultuar vendimtare, por është edhe performanca e ukrainasve në përdorimin e saj. Burimi tha se ukrainasit kanë luftuar rusët me shkathtësi dhe kurajë, dhe kur ata kanë pranuar informacion, kanë vepruar me shpejtësi mahnitëse.

Continue Reading

Lajmet

Nga UBT në skenën botërore të robotikës: Kosova drejt Koresë së Jugut

Published

on

By

Në mesin e ekipeve më të mira të robotikës nga e gjithë bota, Kosova do të përfaqësohet edhe këtë vit nga UBT në FIRST Global Challenge 2026, garën prestigjioze ndërkombëtare që bashkon të rinjtë më të talentuar në fushën e shkencës, teknologjisë, inxhinierisë dhe matematikës.

Këtë vit, gara zhvillohet në Incheon, Kore e Jugut, nga 7 deri më 10 tetor me temën “Igniting Innovation”, e cila sfidon ekipet pjesëmarrëse të zhvillojnë zgjidhje inovative për adresimin e një prej sfidave më të mëdha mjedisore të kohës – zjarret e egra dhe ndikimin e tyre në natyrë, biodiversitet dhe komunitete.

Përfaqësimi i Kosovës edhe këtë vit i është besuar ekipit të UBT, i cili do të garojë me gjashtë nxënës të talentuar: Klea Hajrizi, Amar Rama, Melos Grainca, Jon Thaçi, Marta Çerkini dhe Ylli Osmani. Ekipi udhëhiqet nga mentorët Elita Hajrizi dhe Leona Hajrizi, në bashkëpunim me ekipin e Mekatronikës në UBT: Arxhend Jetullahu, Redon Rexhepi dhe Ylli Rexhaj, të cilët po punojnë intensivisht në përgatitjen teknike, strategjike dhe praktike për këtë garë me përmasa globale.

Përfaqësimi i këtij viti vjen pas një suksesi të jashtëzakonshëm për Kosovën në edicionin e kaluar të FIRST Global Challenge, të mbajtur në Panama, ku mentorja e ekipit, Elita Hajrizi, u vlerësua me çmimin “Best Mentor”, duke u shpallur mentorja më e mirë e garës në nivel botëror. Ky vlerësim përforcon traditën e suksesit të UBT-së dhe rrit pritshmëritë për paraqitjen e ekipit kosovar në Korenë e Jugut.

FIRST Global Challenge përfaqëson shumë më tepër se një garë robotike. Ajo është një platformë globale ku të rinjtë nga e mbarë bota bashkëpunojnë, ndajnë ide dhe dëshmojnë se inovacioni dhe teknologjia mund të shërbejnë si ura bashkëpunimi për zgjidhjen e sfidave globale.

Me përgatitjen profesionale, kreativitetin dhe përkushtimin që i karakterizon, ekipi i UBT synon ta prezantojë Kosovën me dinjitet në skenën ndërkombëtare, duke promovuar potencialin e të rinjve kosovarë në fushën e robotikës, inovacionit dhe teknologjisë.

UBT vazhdon të jetë lider në zhvillimin e talenteve të reja në STEM, duke krijuar mundësi që nxënësit dhe studentët e Kosovës të jenë pjesë e garave dhe iniciativave më prestigjioze ndërkombëtare. dhe iniciativave më prestigjioze ndërkombëtare.

 

 

 

Continue Reading

Aktualitet

Sulmet ukrainase godasin depot e “Amazon-it rus”, raportohen viktimë

Published

on

By

Dy depo të kompanisë “Wildberries” u goditën nga sulmet ukrainase gjatë natës të së hënës, ndërsa një tjetër objekt i lidhur me shitësin më të madh online në Rusi u dëmtua pranë Moskës.

Ukraina ka shënjestruar javët e fundit objektet e operuara nga kjo kompani, e cila shpesh cilësohet si “Amazon-i rus”.

Të paktën pesë persona u vranë dhe 10 të tjerë u lënduan në një zonë industriale rreth 69 km në jug të Kremlin-it, deklaruan zyrtarët lokalë, pa konfirmuar nëse ajo menaxhohej nga “Wildberries”.

Më tej, zyrtarët konfirmuan se dy zona të tjera të “Wildberries” u goditën në rajonet e Shën Petërsburgut dhe Tver-it.

Kieva thotë se depot furnizojnë ushtrinë ruse, gjë që Moska e mohon.

Ministria e Mbrojtjes e Rusisë deklaroi se ka penguar dhe shkatërruar 320 dronë gjatë natës.

Ndërkohë, sulmet e ndërmarra nga Rusia në të gjithë Ukrainën lanë të vrarë të paktën katër persona.

Guvernatori i rajonit të Moskës, Andrei Vorobyov, tha se një depo u godit dhe u përfshi nga flakët në një zonë industriale në Chekhov, në periferi të Moskës, ndërsa u dëmtuan edhe një nënstacion elektrik dhe një ndërtesë administrative.

Ai shkroi në Telegram se shtatë nga 10 personat e lënduar janë në gjendje mesatare, ndërsa njëri prej tyre është në gjendje të rëndë. /BBC/

Continue Reading

Lajmet

Vazhdojnë hetimet për krimet e luftës në Zubin Potok: Tre të arrestuar dhe gërmime në disa lokacione

Published

on

By

Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës ka njoftuar se në koordinim me Policinë e Kosovës po vazhdojnë intensivisht hetimet lidhur me rastin e krimeve të luftës në komunën e Zubin Potokut.

Sipas njoftimit zyrtar, deri më tani janë arrestuar tre persona nën dyshimin për kryerjen e veprës penale “Krime lufte kundër popullsisë civile”.

Gjatë zhvillimit të hetimeve janë kontrolluar disa lokacione të ndryshme. Në fshatin Jabukë janë gjetur mbetje të cilat do t’i nënshtrohen ekzaminimeve mjeko-ligjore dhe analizave të ADN-së për identifikim, ndërsa gërmimet në fshatin Kalludër e Vogël po vazhdojnë ende. Përveç këtyre, hetimet aktualisht po zhvillohen edhe në një lokacion të tretë.

Në vendngjarje ka qenë e pranishme edhe prokurorja përgjegjëse, e cila ka mbikëqyrur drejtpërdrejt veprimet hetimore së bashku me hetuesit nga Drejtoria për Hetimin e Krimeve të Luftës dhe ekspertët forenzikë.

Organet e ndjekjes bëjnë të ditur se për shkak të ruajtjes së procesit nuk mund të ndajnë detaje të tjera për momentin. “Për shkak të fazës së ndjeshme të hetimit, Prokuroria Speciale nuk mund të japë informacione të mëtejshme në këtë moment. Informacione shtesë do të publikohen kur kjo të jetë e mundur pa cenuar hetimin”, thuhet në komunikaten e Prokurorisë Speciale. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Rritet transparenca buxhetore në komuna: 10 prej tyre arrijnë pikët maksimale në Indeksin e vitit 2025

Published

on

By

Nivelit i transparencës buxhetore në komunat e Kosovës ka shënuar një përmirësim të përgjithshëm gjatë vitit 2025, ku mesatarja e pikëve ka arritur në 64.5, krahasuar me 61 pikë që ishte në vitin 2024. Sipas gjetjeve më të reja, ky është rezultati më i lartë i regjistruar që nga viti 2017, kur filloi vlerësimi sistematik nga Instituti GAP.

Gjatë këtij viti, dhjetë komuna kanë arritur rezultatin maksimal prej 100 pikësh. Përveç Kaçanikut, Mitrovicës së Jugut, Prizrenit, Rahovecit, Shtimes dhe Vushtrrisë që kanë ruajtur performancën e vitit të kaluar, rritje të dukshme kanë shënuar Obiliqi, Ferizaj dhe Deçani. Veçanërisht Obiliqi ka bërë një kthesë të madhe duke u ngritur nga 40 pikë në 100, ndërsa Ferizaj është ngjitur nga 47.5 pikë në maksimumin e pikëve, falë publikimit të të gjitha dokumenteve dhe përmirësimit të formatit të tyre. Progres të theksuar kanë pasur edhe Gjilani, i cili u ngrit nga 53.5 në 97 pikë, si dhe Gjakova nga 52 në 92.5 pikë.

Përkrah arritjeve, disa komuna kanë shënuar rënie të theksuar në renditje. Vitia ka pësuar rënien më të madhe duke kaluar nga 90 në 55 pikë, Mitrovica e Veriut ra nga 71 në 42 pikë, ndërsa Lipjani zbriti nga rezultati maksimal prej 100 pikësh në 85. Ulje të pikëve kanë pësuar edhe Klina, Skënderaj dhe Malisheva, ndërsa në fund të listës vazhdojnë të mbeten komunat me shumicë serbe si Kllokoti, Leposaviqi, Parteshi, Shtërpca, Zubin Potoku dhe Zveçani, të cilat renditen me pikë minimale apo pa pikë fare.

Raporti veçon se transparenca financiare është forcuar kryesisht në publikimin e raporteve tremujore, kornizës afatmesme buxhetore dhe rregulloreve për subvencione, mirëpo ka pasur rënie në publikimin e projekteve buxhetore për vitin pasardhës dhe në organizimin e dëgjimeve publike me qytetarë. Sa i përket Buxhetimit të Përgjegjshëm Gjinor, vetëm 19 nga 38 komuna kanë publikuar dokumentet përkatëse, ku 10 prej tyre kanë filluar zbatimin këtë vit, ndërsa 6 të tjera e kanë ndërprerë këtë praktikë.

Për të siguruar një llogaridhënie të qëndrueshme, rekomandohet rishikimi i bazës ligjore që obligon komunat t’i publikojnë dokumentet në formate të hapura (si Excel apo Word) dhe jo si PDF të skanuara. Gjithashtu kërkohet rritja e numrit të obligueshëm të dëgjimeve publike, publikimi i rregullt i listave të përfituesve të subvencioneve, si dhe bërja publike e kontratave të nënshkruara me operatorët ekonomikë dhe kartelave analitike të shpenzimeve. /E.A/

Continue Reading

Të kërkuara