Lajmet

Si do të duket NATO-ja nën udhëheqjen e Ruttes?

Published

on

Mark Rutte, më 1 tetor mori postin e sekretarit të Përgjithshëm të NATO-s nga norvegjezi Jens Stoltenberg. Rutte, që ishte kryeministri më jetëgjatë në historinë e Holandës, shihet si një “kandidat i vazhdimësisë”.

Më 17-18 tetor, në selinë në Bruksel do të mbahet takimi vjetor i 32 ministrave të Mbrojtjes të NATO-s. Më pas, ministrat e Jashtëm do të mblidhen në kryeqytetin belg më 3-4 dhjetor. Megjithatë, nuk pritet që këto takime ministrore të prodhojnë ndonjë rezultat të madh.

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, gjatë konferencës për media

Fillimisht, Rutte pritet që të zhvillojë vizita në kryeqytetet kyçe të NATO-s, po ashtu duhet të nisë përgatitjet për samitin e NATO-s që do të mbahet më 24-26 qershor 2025 në vendlindjen e tij në Hagë. Në mënyrë që të çimentojë pozitën e tij brenda organizatës ushtarake, është e rëndësishme që ky samit të ketë sukses.

Në krye të agjendës së tij, janë tri çështje që ai pritet t’i trajtojë: mbrojtja kolektive e NATO-s, mbështetja për Ukrainën dhe një strategji e re për Rusinë.

Në të ardhmen, Rutte do të jetë përgjegjës në tranzicionin e organizatës nga një lloj ndërmarrjeje disi amerikane në një që do të përfshijë numër më të madh të aleatëve të NATO-s. Me gjasë, ai po ashtu do të angazhohet për vazhdimin e mbështetjes së aleancës për Ukrainën e shkatërruar nga lufta.

Në këtë drejtim, ai ka raport të mirë me presidentin ukrainas, Volodymyr Zelensky, dhe kur ishte kryeministër holandez, ai ndihmoi në dërgimin në Ukrainë të avionëve luftarakë F-16, siguroi sanksione më të ashpra ekonomike të Bashkimit Evropian ndaj Moskës, pavarësisht varësisë holandeze në tregti me Rusinë, dhe ndihmoi që Ukraina të lëvizte drejt anëtarësimit në BE.

Një nga gjërat që ai duhet të merret, në terma afatshkurtër, është çështja e ndërlikuar nëse Ukraina do të marrë ftesë për t’iu bashkuar NATO-s. Ka shpresë në Ukrainë se SHBA-ja – pjesërisht për shkak të rezultatit të politikës së jashtme të presidentit në largim, Joe Biden – do të pajtohet për këtë gjë së shpejti.

Gjithashtu edhe çështje e mbrojtjes kolektive. Për këtë çështje ka boshllëqe, veçmas në krahun lindor të aleancës. Një gjë që aleanca duhet të adresojë dhe bëhet fjalë për sigurimin e më shumë sistemeve të mbrojtjes ajrore për krahun e cenueshëm lindor.

Më pas është Rusia. Rishikimi i politikës së NATO-s sa i përket Rusisë do të jetë lart në agjendë në samitin e Hagës që mbahet vitin e ardhshëm. NATO-ja veçse është pajtuar në samitin e Uashingtonit se “Rusia mbetet kërcënimi më i madh dhe më direkt për sigurinë e aleatëve”. Por, çështja nëse NATO-ja do të shkojë më tej, ndoshta do të ketë ndonjë lloj “politike të përmbajtjes”, edhe pse shumë nuk e pëlqejnë ndërlidhjen e kësaj fraze me atë të një politike të stilit të Luftës së Ftohtë.

Dhe çfarë me Këshillin NATO-Rusi, që nuk është takuar që para nisjes së pushtimit rus të Ukrainës? Dhe çfarë me Aktin për Financimin NATO-Rusi të vitit 1997, që vendosi udhëzues politikë midis aleancës dhe Kremlinit?

Duke pasur parasysh prirjen e Ruttes për kompromis dhe udhëheqjen e tij me një shtet që është anëtar edhe i BE-së edhe i NATO-s, shumë presin, ose të paktën shpresojnë, se ai mund të përmirësojë bashkëpunimin NATO-BE. Ndoshta jo dhe aq nga aspekti institucional, por nga ai joformal pra anëtar me anëtar. Po ashtu, vazhdon të ketë një ngërç mes Qipros (nga ana e BE-së) dhe Turqisë (nga ana e NATO-s) që rezulton në bllokimin më të thellë të veprimeve të përbashkëta formale mes dy institucioneve.

Ka gjasa që për këtë ka pajtim. Shefja në ardhje e Politikës së Jashtme të BE-së, Kaja Kallas, dhe shefi i ri i Këshillit Evropian, Antonio Costa, janë mbështetës të flaktë të bashkëpunimit transatlantik. Kjo vlen edhe për Andrius Kubilius, ish-kryeministri lituanez që është propozuar që të jetë komisionari i ri për Mbrojtje i BE-së./REL/

 

Vendi

“Liri ka Emër” mban konferencë për media

Published

on

By

Platforma qytetare “Liria Ka Emër” do të mbajë sot një konferencë për media.

Në këtë konferencë pritet të prezantohen zhvillime dhe qëndrime lidhur me aktivitetin e saj.

Konferenca do të mbahet nga ora 14:00.

Continue Reading

Live

Kryeministri i Lituanisë: Kemi plane evakuimi nga Rusia, por nuk dorëzohemi

Published

on

By

Kryeministri i Lituanisë i ka deklaruar BBC-së se vendi i tij ka hartuar plane evakuimi përballë kërcënimeve nga Rusia, por shtoi se “nuk do të dorëzohen” nëse sulmohen.

Kryeministri Mindaugas Sinkevičius tha për emisionin Newsnight se lituanezët ndihen “vazhdimisht të kërcënuar” nga Rusia, pjesërisht për shkak të hyrjes së dronëve në hapësirën e tyre ajrore.

Ai deklaroi se nëse vendi i tij sulmohet, “ne do të kundërpërgjigjemi… do të hyjmë në luftë”. Megjithatë, ai tha se ekzistojnë plane për “skenarë nga më të ndryshmit” dhe mori si shembull largimin e qytetarëve të moshuar nga qytetet “në mënyrë të qetë” dhe pa shkaktuar bllokime në trafik.

Lituania, anëtare e NATO-s, ndan kufi tokësor me enklavën ruse të Kaliningradit.

“Po mendojmë për skenarë të ndryshëm, jo të gjithë po diskutohen publikisht,” tha Sinkevičius për BBC-në. “Përballemi me kërcënime konkrete, ndoshta jo çdo ditë, por po i përjetojmë ato dhe kjo është një realitet i vërtetë për ne.”

Sinkevičius shtoi gjithashtu se Mbretërisë së Bashkuar i nevojitet një “ndryshim mendësie” sa i përket qasjes ndaj mbrojtjes, duke vënë në me dukje se Lituania është “më afër kufirit dhe më afër kërcënimit”.

Incidentet e shpeshta me dronë

Deklarata vjen vetëm një javë pasi pilotët e avionëve luftarakë të NATO-s rrëzuan një dron që hyri në hapësirën ajrore të Lituanisë. Megjithëse origjina e dronit nuk është konfirmuar zyrtarisht, Ministri i Mbrojtjes i Lituanisë, Robertas Kaunas, tha për emisionin Newshour se ai erdhi nga drejtimi i Bjellorusisë, fqinjit të Lituanisë dhe aleatit kyç të Rusisë.

Sekretari i Mbrojtjes i Mbretërisë së Bashkuar, Wes Streeting, u shpreh: “Falë veprimeve të shpejta dhe profesionale të forcave lituaneze dhe italiane, NATO edhe një herë dëshmoi gatishmërinë tonë për të mbrojtur hapësirën tonë ajrore. Ne qëndrojmë të bashkuar, 24 orë në ditë, në mbrojtje të çdo pëllëmbe të territorit të NATO-s.”

Moska nuk e ka komentuar këtë incident.

Shkeljet e hapësirës ajrore nga dronët ushtarakë janë bërë gjithnjë e më të shpeshta në mbarë Evropën që nga fillimi i pushtimit të plotë të Ukrainës nga Rusia. Në maj, banorët e kryeqytetit të Lituanisë, Vilnius, u detyruan të strehoheshin pasi u aktivizua një alarm për dronë, gjë që pezulloi përkohësisht fluturimet dhe qarkullimin hekurudhor.

Po ashtu, gjatë këtij viti, avionët luftarakë të NATO-s janë ngritur me urgjencë disa herë për të rrëzuar dronë ukrainas të devijuar që kanë kaluar në vendet e tjera baltike, Estoni dhe Letoni.

 

Continue Reading

lajme

Kurti takohet me Erdoğanin në New York, flasin për mbrojtjen, ekonominë dhe Hagën

Published

on

By

Në kuadër të Javës së Nivelit të Lartë të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së në New York, Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, zhvilloi një takimi dypalësh me Presidentin e Turqisë, Recep Tayyip Erdoğan.

Gjatë takimit, Kurti e falënderoi presidentin turk për mbështetjen e vazhdueshme të Ankarasë në shtetndërtim, fuqizimin ushtarak, diplomaci, si dhe për përkrahjen drejt anëtarësimit të Kosovës në NATO. Vëmendje e veçantë iu kushtua bashkëpunimit në industrinë e mbrojtjes dhe rolit të Turqisë në KFOR për garantimin e sigurisë në vend.

Në rrafshin ekonomik, u nënvizua se shkëmbimet tregtare mes dy vendeve kanë arritur në 1 miliard dollarë, me synim rritjen e mëtejshme. Ndër investimet kyçe strategjike u përmendën nisja e punimeve për fabrikën e re të municionit në Gjakovë dhe Parku i Energjisë së Erës në Rahovec, të realizuara në partneritet me kompani turke.

Pjesë e diskutimeve ishte edhe Aktgjykimi i Gjykatës Speciale. Kryeministri Kurti e cilësoi verdiktin ndaj ish-krerëve të UÇK-së si të padrejtë juridikisht e moralisht, si dhe të pasaktë historikisht e faktikisht, duke shprehur nevojën që ai të korrigjohet në shkallën e Apelit.

Ndërsa së bashku me kryetaren e Preshevës, Ardita Sinani, u ngrit shqetësimi për diskriminimin sistematik nga Serbia ndaj shqiptarëve atje — përfshirë pasivizimin e adresave, mosnjohjen e diplomave dhe mospërfaqësimin institucional. Kurti theksoi se simetria e të drejtave të pakicave është rruga e vetme për trajtim të barabartë.

Marrëdhëniet mes dy vendeve u zotuan të thellohen më tej, ndërsa në përmbyllje të takimit, Kryeministri Kurti i dërgoi ftesë zyrtare Presidentit Erdoğan për të vizituar Kosovën.

 

Continue Reading

Lajmet

Haxhiu kërkon unitet pas verdiktit të Hagës: Të lihen mënjanë përçarjet e akuzat

Published

on

By

Pas aktgjykimit të Gjykatës Speciale në Hagë, ku ish-krerët e UÇK-së u dënuan me gjithsej 81 vjet burgim, në Kosovë po kërkohet bashkërendim institucional për hapat e ardhshëm legalë e politikë.

Ushtruesja e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, i bëri thirrje klasës politike të lërë mënjanë përçarjet, akuzat e ndërsjella dhe etiketimet si “spiun e tradhtar”.

Ajo theksoi se vendi ka nevojë për një qasje të përbashkët dhe se koordinimi është në interes si të shtetit, ashtu edhe të vetë të dënuarve.

Po ashtu, Haxhiu kritikoi vendimin e PDK-së për të dërguar në Gjykatën Kushtetuese çështjen e konstituimit të Kuvendit dhe Qeverisë pak ditë para verdiktit, duke e cilësuar atë si veprim të pakuptimtë në rrethanat aktuale.

Nga ana tjetër, kryetari i PDK-së, Bedri Hamza, deklaroi se për subjektin e tij nuk ka prioritet më të madh sesa nisma për të ndryshuar ligjin për Dhomat e Specializuara. Pas këtij vendimi të shkallës së parë, vëmendja e institucioneve po përqendrohet te procedurat e mëtejshme, përfshirë fazën e apelit.

Continue Reading

Të kërkuara