Magazinë

Shtetet me më së shumti universitete

Published

on

Universitetet shqiptare ende nuk e kanë mbushur një shekull. Madje, duhen ende decenie deri te kjo. Por, në botë universitetet janë krijuar shekuj më parë. Ato janë matësi më i mirë i kulturës dhe përparimit të një shteti. Prodhuese të kuadrove dhe çerdhe të hulumtimit shkencor. Sa më shumë universitete me renome të ketë një shtet, aq më i pasur shteti dhe aq më i njohur në fushën e shkencës dhe hulumtimit.

Le të shohim cilat shtete kanë më së shumti universitete:

1. India – 5.349 universitete

India me një popullsi prej më shumë se 1.44 miliardë banorësh ka numrin më të madh të universiteteve në mbarë botën. Sipas raportit statistikor, India ka një vlerësim prej 5,349 universitetesh.

Shkalla e shkrim-leximit në Indi për vitin 2022 ishte 76.32 për qind. Shkalla e shkrim-leximit tek të rriturit është përqindja e njerëzve të moshës 15 vjeç e lart që mund të lexojnë dhe të shkruajnë me kuptim një deklaratë të shkurtër dhe të thjeshtë rreth jetës së tyre të përditshme.

2. Indonezia – 3.277

Me mbi 279 milionë banorë, Indonezia është vendi i dytë me numrin më të madh të universiteteve, me 3,277.

Që nga viti 2023, rreth 40 për qind e indonezianëve të moshës 15 vjeç e lart kishin përfunduar shkollën e mesme të lartë ose më shumë. Nga ana tjetër, afërsisht 3.4 për qind e indonezianëve nuk kishin shkuar kurrë në shkollë.

3. SHBA – 3.180

Shtetet e Bashkuara të Amerikës me një popullsi prej mbi 341.6 milionë banorësh kanë 3,180 universitete.

SHBA-të renditen të 36-tat për nga niveli i shkrim-leximit. Mesatarisht, 79 për qind e të rriturve amerikanë në të gjithë vendin janë të shkolluar në vitin 2024. 21 për qind e të rriturve në SHBA janë analfabetë në vitin 2024.

4. Kina – 2.495

Kina me një popullsi prej mbi 1.5 miliardë banorësh është vendi i katërt me numrin më të lartë të universiteteve. Vendi ka gjithsej 2,495 institucione terciare.

Përqindja e kinezëve që janë të shkolluar shkencërisht arriti në 14.1 për qind vitin e kaluar, 1.2 pikë përqindjeje më shumë se në vitin 2022. Shkalla e shkrim-leximit arriti në 99.83 për qind në vitin 2021.

5. Brazili – 1.264

Me një popullsi prej mbi 217 milionë banorësh, Brazili ka 1,264 universitete.

Shkalla e shkrim-leximit në Brazil për vitin 2022 ishte 94.69 për qind; normat e larta të shkrim-leximit në vend janë themelore në arsimin fillor, i cili është falas dhe i detyrueshëm. Prandaj, shumë qytetarë, madje edhe ata nga familje të varfra, kanë qasje në arsimin fillor.

6. Meksiko – 1.139

Vendi me një popullsi prej 129 milionë banorësh ka 1,139 universitete dhe është vendi i gjashtë me më shumë institucione terciare në botë. Në vitin 2020, shkalla e shkrim-leximit në Meksikë ishte rreth 95.25 për qind.

7. Rusia – 1.010

Rusia ka një popullsi prej mbi 144 milionë banorësh me 1,010 universitete. Për shkak të një tradite të fortë letrare dhe një angazhimi të thellë ndaj arsimit, Rusia kishte një popullsi shumë të arsimuar deri në fund të shekullit të 20-të.

Sot, gati dy të tretat e të moshuarve nga 25 deri në 34 vjeç kanë përfunduar studimet pasuniversitare, së bashku me pak më shumë se gjysmën e të moshuarve nga 55 deri në 64 vjeç, shumë mbi mesataret e OECD-së.

8. Japonia – 992

Me një popullsi prej mbi 123 milionë banorësh, Japonia ka gjithsej 992 universitete, duke u renditur si vendi i tetë me numrin më të lartë të universiteteve.

Shkalla e shkrim-leximit tek të rriturit në Japoni është rreth 99 për qind. Qasja e vendit ndaj arsimit, e shoqëruar me rishikime dhe testime të rregullta, ka rezultuar jashtëzakonisht e suksesshme në krijimin e aftësive themelore akademike tek nxënësit

9. Franca – 625

Franca ka gjithsej 625 universitete me një popullsi prej rreth 68.4 milionë banorësh.

Sistemi arsimor francez ka reputacion për standarde të larta akademike, duke e bërë atë një zgjedhje të shkëlqyer për familjet që duan të sigurojnë që fëmijët e tyre të marrin një arsim të nivelit të lartë.

Sistemi francez është rigoroz dhe kërkues, gjë që mund t’i ndihmojë studentët të zhvillojnë një etikë të fortë pune dhe një angazhim për përsosmëri akademike.

10. Gjermania – 461

Popullsia e Gjermanisë ishte 83.28 milionë banorë, vendi ka gjithsej 461 universitete.

Gjermania ka një shkallë shkrim-leximi prej 99 për qind për njerëzit mbi moshën 15 vjeç. Sot, shkollat mbikëqyren kryesisht nga landet gjermane, me pak ndikim nga qeveria federale.

11. Irani – 440

Me një popullsi prej mbi 89.81 milionë banorësh, Irani ka gjithsej 440 universitete. Shkalla e shkrim-leximit në vend është 86.9 për qind e popullsisë së rritur të moshës 15 vjeç e lart që është në gjendje të lexojë dhe të shkruajë.

12. Polonia – 408

Popullsia e Polonisë ishte 40.57 milionë banorë dhe vendi ka gjithsej 408 universitete. Dekada e fundit ka parë rritje të notave në të gjitha nivelet, duke përfshirë shkrim-leximin, llogaritjen, shkencën dhe gjuhët e huaja.

13. Koreja e Jugut – 401

Koreja e Jugut me një popullsi prej 51.7 milionë banorësh ka 401 universitete. Vendi shquhet si vendi më i arsimuar në nivel global, me një shkallë shkrim-leximi prej 97.9 për qind në vitin 2024.

Përqindja e lartë e të diplomuarve në arsimin e lartë midis vendeve të OECD-së u arrit në vitin 2022 kur afërsisht 70 për qind e popullsisë midis moshës 25 dhe 34 vjeç kishin përfunduar arsimin e tyre universitar.

14. Kanadaja – 383

Vendi ka një popullsi prej mbi 39.1 milionë banorësh, me 383 universitete. Sipas një raporti të vitit 2022 nga OECD, Kanadaja është vendi më i arsimuar në botë; vendi renditet i pari në botë për nga përqindja e të rriturve që kanë arsim të lartë, me mbi 57 për qind të të rriturve kanadezë që kanë përfunduar të paktën një diplomë universitare ose kolegji.

15. Filipinet – 366

Filipinet me një popullsi prej mbi 119 milionë banorësh kanë gjithsej 366 universitete. Shkalla e shkrim-leximit për popullsinë e rritur femërore është 96.79 për qind (36,979,425 persona). 1,226,407 janë analfabetë.

Shkalla e shkrim-leximit tek të rinjtë është përkatësisht 96.98 për qind dhe 98.94 për qind për meshkujt dhe femrat. Shkalla e përgjithshme e shkrim-leximit tek të rinjtë është 97.94 për qind.

Burimi: Business.day

Continue Reading

Magazinë

Dënohet me dy vjet burg një prej të përfshirëve në vdekjen e Matthew Perry

Published

on

Një nga personat e përfshirë në rastin e vdekjes së aktorit të njohur amerikan Matthew Perry është dënuar me dy vjet burg, raportojnë mediat amerikane.

I dënuari, Erik Fleming, 56 vjeç, ka pranuar fajësinë në gusht të vitit 2024 për një akuzë konspiracioni për shpërndarje të ketaminës, substancë që lidhet me vdekjen e aktorit.

Sipas autoriteteve amerikane, Fleming kishte siguruar ketaminë përmes një gruaje nga Los Angeles e njohur si “Ketamine Queen” dhe më pas ia kishte shpërndarë Perry-t. Përveç dënimit me burg, gjykata federale i ka shqiptuar edhe tre vjet mbikëqyrje pas lirimit dhe një gjobë simbolike prej 200 dollarësh.

Matthew Perry u gjet i vdekur në tetor të vitit 2023 në xhakuzin e tij në Kaliforninë Jugore. Më vonë u konstatua se vdekja e tij ishte shkaktuar nga efektet akute të ketaminës. Prokuroria kishte kërkuar një dënim prej dy vjet e gjysmë burg, ndërsa mbrojtja kishte kërkuar një dënim më të lehtë, duke argumentuar rehabilitim dhe trajtim për varësinë.

Rasti ka përfshirë gjithsej pesë persona, përfshirë mjekë dhe bashkëpunëtorë të afërt të aktorit, të cilët sipas autoriteteve amerikane kanë furnizuar me ketaminë dhe kanë shfrytëzuar varësinë e tij.

Në këtë çështje, disa të pandehur të tjerë tashmë janë dënuar, përfshirë edhe një mjek dhe një shpërndarëse droge e njohur si “Ketamine Queen”.

Continue Reading

Magazinë

Ndërron jetë aktori nigerian Alexx Ekubo pas betejës me kancerin

Published

on

Aktori i njohur nigerian Alexx Ekubo ka ndërruar jetë të hënën në një spital privat në Lagos, pas një beteje me kancerin, ka njoftuar familja e tij.

Sipas deklaratës së publikuar në llogarinë e tij në Instagram, aktori 40-vjeçar ka vdekur si pasojë e komplikimeve nga “kanceri i avancuar metastatik në veshkë”.

Familja ka bërë të ditur se ai ishte përballur me një “betejë të shkurtër, por të guximshme”, duke theksuar se gjatë gjithë kohës ai kishte ruajtur forcën, besimin dhe shpresën.

Lajmi për vdekjen e Ekubos është pritur me tronditje në industrinë e filmit në Nigeri, të njohur si Nollywood, ndërsa kolegë, fansa dhe figura publike kanë shprehur ngushëllimet e tyre në rrjete sociale. Aktori ishte i njohur për rolet e tij në filmin “Weekend Getaway” dhe paraqitjen në videoklipin e këngës “Johnny” të Yemi Alade. Gjatë karrierës së tij ai ka fituar disa çmime dhe vlerësime për kontributin në industrinë e filmit dhe në aktivitete humanitare.

Ekubo e nisi karrierën në vitin 2005 me filmin “Sinners in the House”, ndërsa u bë i njohur gjerësisht pas pjesëmarrjes në garën Mr Nigeria në vitin 2010. Ai kishte studiuar drejtësi në Universitetin e Calabar-it.

Gjatë karrierës së tij, ai ka marrë disa çmime të rëndësishme, përfshirë Best Supporting Actor, Best Actor of the Year dhe Best Lead Actor, si dhe vlerësime ndërkombëtare për ndikimin e tij në industrinë e argëtimit.

Familja e tij ka kërkuar privatësi dhe lutje gjatë kësaj periudhe zie, ndërsa mesazhe ngushëllimi kanë ardhur edhe nga kolegët e tij në Nollywood.

Continue Reading

Magazinë

Kanye West humb gjyqin për shkelje të të drejtave të autorit

Published

on

Reperi amerikan Kanye West (Ye) është shpallur fajtor nga një juri në SHBA për shkelje të të drejtave të autorit lidhur me këngën “Hurricane”.

Gjykata vendosi se ai përdori pa leje një instrumental të krijuar nga katër muzikantë në versionin e hershëm të këngës, pa marrë licencë apo marrëveshje zyrtare. Si pasojë, Ye dhe kompanitë e tij janë urdhëruar të paguajnë mbi 176 mijë dollarë dëmshpërblim, ndërsa shuma të ngjashme janë vendosur edhe për bizneset e lidhura me të.

Çështja lidhet me një demo të vitit 2018, të quajtur “MSD PT2”, që sipas paditësve u përdor në mënyrë të paautorizuar dhe u bë pjesë e procesit krijues të këngës. Muzikantët kanë argumentuar se nuk kishte as marrëveshje dhe as licencë për përdorimin e materialit të tyre. Gjatë gjyqit, pala paditëse pretendoi se kënga “Hurricane” dhe eventi i dëgjimit të albumit “Donda” gjeneruan miliona dollarë fitime, nga të cilat ata kërkonin pjesë. Nga ana tjetër, avokatët e Ye kanë thënë se muzikantët fillimisht kishin qenë të kënaqur me përdorimin e punës së tyre dhe se ai madje i kishte kredituar si bashkëautorë në një fazë.

Ky vendim shton edhe një tjetër rast ligjor në historinë e Kanye West, i cili më herët është përballur me padi të shumta për shkelje të të drejtave të autorit dhe polemika publike të ndryshme.

Continue Reading

Magazinë

Samsung reagon pas padisë së Dua Lipës për përdorim të paautorizuar të imazhit

Published

on

Samsung ka reaguar ndaj padisë së ngritur nga këngëtarja shqiptare me famë botërore, Dua Lipa, e cila akuzon gjigantin teknologjik për përdorim të paautorizuar të imazhit të saj në paketimet e televizorëve.

Në një deklaratë për Billboard, kompania ka bërë të ditur se imazhi i artistes është përdorur gjatë vitit 2025 në kuadër të përmbajtjeve të partnerëve të palës së tretë të shërbimit “Samsung TV Plus”.

Sipas Samsungut, partneri përkatës kishte dhënë “garanci të qartë” se ishin siguruar të gjitha lejet e nevojshme për përdorimin e fotografisë, përfshirë edhe përdorimin në paketime.

“Imazhi i zonjës Lipa është përdorur vetëm pas sigurimit të qartë nga partneri i përmbajtjes se leja ishte marrë. Bazuar në këtë garanci, ne i hedhim poshtë pretendimet për keqpërdorim të qëllimshëm”, thuhet në reagimin e kompanisë.

Samsung ka theksuar gjithashtu se ka respekt për Dua Lipën dhe të drejtat e pronësisë intelektuale të artistëve, duke shtuar se mbetet i hapur për një zgjidhje konstruktive të rastit me ekipin ligjor të këngëtares.

Ndërkohë, avokatët e Dua Lipës kanë ngritur padi në gjykatën federale në Los Angeles, duke pretenduar se imazhi i artistes është përdorur pa autorizim në kutitë e televizorëve Samsung, pa leje dhe pa kompensim financiar.

Sipas tyre, përdorimi i fotografisë ka vazhduar edhe pas kërkesave për ndalimin e menjëhershëm të saj.

Ekipi ligjor i artistes kërkon 15 milionë dollarë dëmshpërblim, duke argumentuar se fotografia e Dua Lipës është përdorur në një fushatë të gjerë marketingu në SHBA gjatë viteve 2025 dhe 2026, duke përfituar në mënyrë të padrejtë nga imazhi i saj.

Në padi thuhet se Dua Lipa nuk ka qenë në dijeni dhe nuk ka dhënë asnjëherë pëlqim për përdorimin e imazhit të saj, ndërsa rasti është cilësuar nga avokatët si shkelje serioze e të drejtave të pronësisë intelektuale dhe identitetit personal.

Continue Reading

Të kërkuara