Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

 Foto: Ish-rektori i UP, dr. Ejup Statovci

 29 qershor 1993

Shtypi gjerman rreth diskriminimit racial në Kosovë

Agjencia gjermane DPA, sot në një raport nga Prishtina, njofton për ashpërsimin e masave kundër shqiptarëve në Kosovë. Kjo agjenci, njofton se dënimi i autotransportuesve shqiptarë, kryesisht bëhet për shkak të synimit të regjimit serb për të penguar furnizimin me mallëra për nevojat jetësore të shqiptarëve, të cilët janë të rrezikuar në çdo pikëpamje. Kosova, e cila banohet kryesisht nga shqiptarët, po sundohet përmes dhunës policore dhe ushtarake serbe që nga rrënimi i autonomisë së saj. Në punë të kolonizimit të Kosovës dhe me qëllim të ndërrimit të strukturës së saj etnike, është angazhuar edhe kisha ortodokse serbe, e cila stimulon natalitetin serb në Kosovë.

Gazeta e njohur “Frankfurter Allgemeine”, po ashtu shkruan se janë shpikur forma të ndrushme të plaçkitjes së shqiptarëve, siç është rasti me tarifën e veçantë doganore, sipas së cilës pronarët shqiptarë të kamionëve dënohen me nga 500 marka gjermane.

29 qershor 1994

Forcat serbe ndërhynë në Universitetin e Prishtinës dhe morën në pyetje drejtuesit e tij

Forcat serbe ndërhynë dje rreth orës 11:30 në Rektoratin e Universitetit të Prishtines, ndërprenë mbledhjen e Senatit të UP-së dhe morën në polici për rreth tri orë rektorin Statovci, kryetarin e Senatit të UP-së dr. Fadil Berishën dhe sekretarin e UP-së Destan Halimin.

Siç njofton sot Rektorati i UP-së, kur ndërhynë forcat serbe, në Rektorat po mbahej mbledhja e Senatit të UP-së.

Mbledhja kishte në rend të ditës shpalljen e zgjedhjeve në Universitet për rektor, për anëtarë të Senatit, për dekanë nëpër fakultete dhe për drejtorë në shollat e larta, në bazë të Dekretligjit mbi shkollimin e lartë, të aprovuar Qnga Qeveria e Republikës së Kosovës më 22 qershor 1994 dhe që ka hyrë në fuqi të njëjtën ditë.

Forcat serbe legjitimuan pjesëmarrësit e mbledhjes dhe bastisën lokalet e Rektoratit, morën dokumentacionin dhe kopjet e Dekretligjit mbi shkollimin e lartë që ishin bërë gati për t’iu shpërndarë fakulteteve dhe shkollave të larta, si edhe materiale të tjera.

Policia dërgoi në stacion rektorin Statovci, kryetarin e Senatit dr. Fadil Berishën dhe sekretarin e UP-së Destan Halimin.

Këta u mbajtën dhe u morën në pyetje prej dy deri në tri orë.

Policisë i interesonte puna përfundimtare rreth Dekretligjit mbi shkollimin e lartë, për aprovimin e tij nga Qeveria e Kosovës dhe për mënyrën e komunikimit me Qeverinë dhe personat që e bëjnë këtë. Policia interesohej edhe për bazën juridike të Dekretligjit e për zbatimin e tij, për atë se përse bëhen dhe si bëhen tash zgjedhjet në UP dhe me çka dallohen këto zgjedhje me ato të mëparshmet.

Drejtuesit e UP-së u pyetën edhe për qëllimin e mbledhjes së Senatit të UP-së dhe për punën e këtij senati tash.

Pas marrjes në pyetje ata u liruan, por rektori Statovci u paraqit sot në polici në orën 8:00 në bazë të urdhërit që iu dha dje.

Rektori u mor në pyetje rreth një orë për çështjet që ishte marrë në pyetje edhe ditën e djeshme.

Në kumtesën e Rektoratit të UP-së të shpallur sot thuhet se qëllimi i ndërhyrjes së djeshme ishte pengimi i punës së UP-së dhe frikësimi i mësimdhënësve e studentëve.

Universiteti i Prishtinës, thuhet në kumtesë, si edhe deri më tash do ta vazhdojë punën e vet me vendosmëri dhe me bazë të re, të krijuar me nxjerrjen e Dekretligjit mbi shkollimin e lartë.

Ndërhyrja e djeshme e forcave serbe kundër UP-së është e dyta gjatë këtij muaji. Në fillim të qershorit policia serbe ndërhyri kundër mbledhjes së Kuvendit të UP-së që po mbahej në Medresenë “Alaudin” të Prishtinës, me ç’rast kishte arrestuar rektorin dhe disa drejtues të lartë të UP-së.

29 qershor 1995

Në Podujevë vazhdon aksioni për kërkimin e armëve

Gjatë kësaj jave në Podujevë, policia serbe me pretekst të kërkimit të armëve ishte në shtëpinë e Kadri Hakiqit, Ramadan Osmanit të cilët në stacionin e policisë në Podujevë u maltretuan fizikisht si dhe në shtëpinë e Salih Salihut, Nazmi Podvoricës e Riza Fazliut. Gjithashtu në fshatin Bradash poicia kërkoi edhe Rexhep Hotin, i cili ditë më parë ishte maltretuar fizikisht.

Në Bajçinë policia ishte në shtëpinë e Bejtush Muçollit ku kërkuan të birin e tij Hasanin, si dhe në shtëpinë e Naip Muçollit. Preteksti ishte kërkimi i armëve, njofton Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Podujevë.

Ndërsa dje në Sfeçël policia serbe kontrolloi shtëpinë e Hetem Ajetit. Pasi që Hetemi nuk ishte në shtëpi policia iu la fleturdhëresën që të lajmërohet të nesërmen. E njëjta ekspeditë e policisë ishte sot në ora 8:00 të mëngjesit për të kërkuar sërish Hetemin, mirëpo pasi nuk ishte në shtëpi, policia bëri demolimin e orendive shtëpiake.

29 qershor 1998

Një burrë e një fëmijë të vrarë dhe tre fëmijë tjerë të plagosur në Drenoc të Klinës

Shaip Krasniqi (30) dhe Betim Xhevdet Fejza (12) janë vrarë mbrëmë në fshatin Drenoc të Klinës, ndërsa Fidan Rasim Agushi (12), Arben Hamzë Fejza (17) dhe Labinot Ismet Fejza (10) janë plagosur gjatë sulmit të policisë e të civilëve serbë që filloi në orën 20:00. Sulmi i furishëm në këtë fshat përskaj rrugës Prishtinë – Pejë zgjati rreth një orë. Thuhet se janë rrëmbyer Qaush Haxhi Fazlia (38) dhe Skënder Imer Ademi (51).

Fshatarët bënë një rezistencë të fuqishme me mjetet që i kishin.

Fshati vazhdon të mbahet ende në rrethim. Dega e LDK-së në Klinë tërheq vërejtjen për rrezikun nga një masakër i fshatit, pasi në të gjenden fëmijë, gra e pleq.

Lismir: Behar Gojnovci vdiq, Hajrullah Konjuhi në gjendje të rëndë

Behar Gojnovci (8) nga Lismiri, i cili u plagos sot në mëngjes nga forcat serbe që sulmuan fshatin, vdiq disa orë më vonë, në pamundësi të ofrimit të ndihmës mjekësore, për shkak se fshati mbahet në rrethim të plotë nga forcat serbe.

Njoftohet se është plagosur edhe Hajrullah Konjuhi (56) nga ky fshat, i cili gjithashtu është në gjendje të rëdnë, për shkak se atij nuk ka mundësi t’i afrohet ndihmë mjekësore.

Nën sloganin “Gjithçka shihet në Vidovdan”, të dielën në Kralevë – pjesa qendrore e Serbisë – u mbajt një protestë e organizuar nga studentët që po udhëheqin bllokadat e fakulteteve në këtë vend.

Mijëra qytetarë u mblodhën në Sheshin e Luftëtarëve Serbë në qendër të qytetit.

Pavarësisht temperaturave të larta, disa protestues përshkuan në këmbë rreth 50 kilometra për të marrë pjesë në tubim.

Ai u zhvillua vetëm një ditë pas mitingut të organizuar nga Partia Pëparimtare Serbe në pushtet, në qendër të Beogradit.

Ai ishte njëri në vazhdën e disa protestave të organizuara nga lëvizja studentore qysh në nëntor të vitit 2024, kur nga shembja e një strehe në Stacionin Hekurudhor të Novi Sadit humbën jetën 16 persona.

Fillimisht, studentët kërkuan përgjegjësi penale dhe politike për tragjedinë, duke argumentuar se shembja ishte pasojë e korrupsionit në projektin e rindërtimit të stacionit.

Pas disa muajsh protesta, ata shtuan edhe kërkesën për mbajtjen e zgjedhjeve të parakohshme.

Megjithatë, në protestën e së dielës në Kralevë dominuan mesazhet për Kosovën, pavarësinë e së cilës Beogradi nuk e njeh.

Ajo u zhvillua në Ditën e Vidovdanit – festë fetare dhe shtetërore në Serbi – që përkujton Betejën e Kosovës të vitit 1389 kundër Perandorisë Osmane.

Çfarë u tha për Kosovën?

Duke iu drejtuar protestuesve, Millena Petroviq, profesoreshë në Fakultetin e Shkencave të Natyrës dhe Matematikës të Universitetit të Prishtinës, që vepron brenda sistemit të Serbisë në Mitrovicën e Veriut, tha se qendrat e pushtetit në Beograd dhe në Prishtinë po veprojnë në mënyrë të koordinuar për të mbrojtur interesat e tyre, në dëm të qytetarëve të zakonshëm që jetojnë në Kosovë.

“Një qasje e tillë nuk kontribuon në respektin, mirëkuptimin dhe pranimin e ndërsjellë mes popullsisë serbe dhe shqiptare, që është parakusht për paqe të qëndrueshme në Kosovë”, tha Petroviq.

Në protestë foli edhe Vlladan Vesellinoviq, veteran i luftës nga Brigada e 63-të Parashutiste, i cili tha se “represioni i pushtetit” është shtrirë edhe ndaj veteranëve që kanë mbështetur protestat studentore.

“Na kanë arrestuar, kontrolluar, ndaluar për intervistim, na kanë linçuar në media, na kanë dërguar inspektorate dhe disa prej nesh, madje, kanë humbur vendet e punës”, tha ai.

Brigada e 63-të Parashutiste e Ushtrisë së Serbisë është shoqëruar me polemika për rolin e saj gjatë luftës në Kosovë.

Ato lidhen veçanërisht me praninë e saj në vendin ku është kryer një nga krimet më të mëdha të forcave serbe ndaj civilëve shqiptarë, në komunën e Gjakovës.

Para të pranishmëve foli edhe Llazar Stevanoviq, student i Fakultetit të Bujqësisë në Universitetin e Beogradit, i cili tha se studentët nuk janë armiq të shtetit.

“Në një vend ku korrupsioni dhe dhuna janë bërë pjesë e përditshmërisë, kërcënimi më i madh bëhen ata që kërkojnë përgjigje”, tha ai.

Në pritje të datës së zgjedhjeve

Ndërsa protestuesit antiqeveritarë vazhdojnë të kërkojnë mbajtjen e zgjedhjeve të parakohshme parlamentare, presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, deklaroi më 27 qershor, gjatë një tubimi të Partisë Pëparimtare Serbe, se brenda disa javësh do të japë dorëheqje.

Në përgjigje të kërkesave të studentëve, Vuçiq ka paralajmëruar disa herë deri më tani mbajtjen e zgjedhjeve parlamentare.

Sipas deklaratave të tij të fundit, ato pritet të mbahen në vjeshtën e këtij viti. /REL/ /E.A/

Dy persona, babë e bir, kanë vdekur të dielën në fshatin Maznik të Deçanit, pasi dyshohet se kanë rënë në kontakt me rrymën elektrike.

Viktimat janë Xhemajl dhe Hasan Mustafaj.

Lajmin për vdekjen e tyre e ka konfirmuar kryesuesi i Kuvendit Komunal të Deçanit, Hajdar Sutaj.

Përmes një postimi në rrjetet sociale, ai i ka shprehur ngushëllime të thella familjes Mustafaj, duke u uruar forcë për të përballuar këtë dhimbje të madhe. /E.A/