Vdekja e Nemesio Oseguera Cervantes, një prej trafikantëve më të kërkuar të drogës në botë, ka nxitur një valë çrregullimesh në disa shtete meksikane. Një nga trafikantët më të kërkuar të drogës në botë, bosi i kartelit meksikan i njohur si “El Mencho”, është vrarë nga forcat e sigurisë, ka konfirmuar ministria e mbrojtjes e Meksikës.

Operacioni shpërtheu një valë dhune, me makina të djegura dhe persona të armatosur që bllokuan autostradat në më shumë se gjashtë shtete. Lordi i drogës, emri i vërtetë i të cilit është Nemesio Rubén Oseguera Cervantes, u vra të dielën në shtetin perëndimor të Jalisco-s së bashku me të paktën gjashtë bashkëpunëtorë të dyshuar, tha ministria në një deklaratë. 59-vjeçari ishte udhëheqësi i një bande që në vitet e fundit ishte bërë organizata kriminale më e fuqishme dhe më famëkeqe e Meksikës: Karteli i Gjeneratës së Re të Jalisco-s (CJNG).

Edhe pse më pak i famshëm ndërkombëtarisht se karteli Sinaloa i Joaquín “El Chapo” Guzmán tashmë të burgosur, grupi i Jalisco-s është një emër i njohur në çdo shtëpi në Meksikë, ku është famëkeq për shfaqjet e tij të dhunës ekstreme dhe arsenalin e tij të madh të stilit ushtarak.

Katër anëtarë të kartelit u vranë në vendngjarje, ndërsa tre të tjerë vdiqën gjatë transportimit me avion drejt Meksiko Sitit, mes tyre edhe El Mencho. Dy anëtarë të dyshuar të kartelit u arrestuan me armë që përfshinin lëshues raketash të aftë për të rrëzuar avionë dhe për të shkatërruar mjete të blinduara.

Pamjet e publikuara në një gazetë rajonale, El Occidental, treguan skena të asaj që dukej të ishte luftim i rëndë në Tapalpa, e cila ndodhet në vargmalin Sierra Madre të Meksikës. Tre trupa u plagosën gjatë operacionit dhe u transportuan gjithashtu në kryeqytet për trajtim, shtoi ministria. Një zyrtar i shtetit të Jalisco-s, i cili kërkoi anonimitetin, i tha më vonë Associated Press se një anëtar i Gardës Kombëtare vdiq në Tapalpa gjatë operacionit, gjashtë anëtarë të tjerë të Gardës Kombëtare vdiqën në Zapopan, një roje burgu u vra në një burg në Puerto Vallarta kur të burgosurit u revoltuan, dhe një agjent nga zyra e prokurorit të shtetit të Jalisco-s u vra në Guadalajara.

Detaje të mëtejshme nuk ishin menjëherë të disponueshme. Ministria e mbrojtjes tha se autoritetet e SHBA-së kishin dhënë “informacion plotësues” që kishte kontribuar në suksesin e operacionit. Vrasja e El Mencho-s shkaktoi një shpërthim të menjëhershëm çrregullimi në të gjithë rajonin që ai sundonte, duke shfaqur ndikimin e tij të madh në të gjithë Meksikën dhe pjesë të tjera të Amerikës Latine.

Trazirat detyruan linjat ajrore amerikane dhe kanadeze të anulonin dhjetëra fluturime. Air Canada njoftoi se po pezullonte fluturimet drejt Puerto Vallarta “për shkak të një situate sigurie në vijim” dhe këshilloi klientët të mos shkonin në aeroport. Të dielën, bllokada “narkotike” të bëra nga makina, autobusë dhe kamionë në flakë mund të shiheshin në të paktën tetë shtete meksikane: Jalisco, Guanajuato, Nayarit, Michoacán, Colima, Guerrero, Tamaulipas dhe Zacatecas. Pamjet video treguan retë e mëdha të tymit që ngriheshin në qiell mbi Puerto Vallarta, një qytet turistik popullor në bregun perëndimor të Meksikës i njohur për plazhet e tij spektakolare të Oqeanit Paqësor.

Kishte skena kaosi në kryeqytetin e Jalisco-s, Guadalajara – një nga qytetet pritëse të Kupës së Botës 2026 – ndërsa pasagjerët e panikosur në aeroport vraponin për t’u mbrojtur, dukshëm duke u frikësuar nga sulmet hakmarrëse prej luftëtarëve të El Mencho-s. Burra të armatosur u panë duke djegur automjete në zemër të qytetit. Një video e postuar në mediat sociale tregoi një grup burrash të armatosur rëndë duke i vënë flakën një stacioni benzine në Guadalajara pasi mbërritën me një makinë të bardhë. Deri të dielën mbrëma, Guadalajara u kthye në një qytet fantazmë ndërsa civilët u mbyllën brenda. Shkolla u anulua të hënën në disa shtete. SHBA kishte ofruar një shpërblim prej 15 milionë dollarësh për kapjen e El Mencho-s, i cili akuzohej për kontrabandimin e sasive të mëdha të kokainës, fentanylit dhe metamfetaminës përtej kufirit të saj jugor.

Karteli i El Mencho-s, i cili u themelua rreth 16 vjet më parë dhe ishte bërë grupi kriminal më me ndikim në Meksikë, akuzohej gjithashtu për tentativë vrasjeje të zyrtarëve të qeverisë meksikane. Zyrtarët e lartë të SHBA-së festuan vrasjen e El Mencho-s, e cila pason muaj të tërë presioni nga Donald Trump lidhur me fluksin e drogës dhe migrantëve përgjatë kufirit prej 3,145 km mes dy vendeve. Presidenti i SHBA-së madje ka kërcënuar me veprime ushtarake kundër karteleve për të cilët ka pretenduar se “po drejtojnë Meksikën”. Duke shkruar në X, Christopher Landau, zëvendëssekretari i shtetit, e quajti El Mencho-n “një nga krerët më gjakatarë dhe më të pamëshirshëm të drogës”. Ai postoi: “Ky është një zhvillim i shkëlqyer për Meksikën, SHBA-në, Amerikën Latine dhe botën”.

Rrethanat e sakta të vrasjes së El Mencho-s, të cilën analistët e quajtën goditjen më të madhe ndaj karteleve të Meksikës në më shumë se një dekadë, mbetën të paqarta të dielën. Ministria e mbrojtjes tha se trupat e forcave speciale nga ushtria dhe garda kombëtare kishin nisur një operacion në Tapalpa, një qytet rreth 80 milje në jugperëndim të kryeqytetit të shtetit Jalisco, Guadalajara, për të kapur lordin e drogës në kërkim, me mbështetjen e forcave ajrore dhe inteligjencës ushtarake.

Gjatë kësaj kohe, megjithatë, “personeli ushtarak ra nën sulm” dhe u kundërpërgjigj. Ambasada e SHBA-së në Meksikë tha se operacioni u krye nga forcat speciale meksikane “në kuadër të bashkëpunimit dypalësh, me autoritetet amerikane që siguruan inteligjencë plotësuese”. Task-forca e Përbashkët Ndërinstitucionale Kundër-Kartel, e cila specializohet në mbledhjen e inteligjencës mbi kartelet e drogës, luajti një rol në bastisjen ushtarake, tha një zyrtar i mbrojtjes së SHBA-së për Reuters. Task-forca u lançua në heshtje fundin e vitit të kaluar me qëllimin për të hartuar rrjetet e anëtarëve të kartelit të drogës në të dy anët e kufirit SHBA-Meksikë, thanë zyrtarët amerikanë.

Sekretarja e shtypit e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, e quajti “El Mencho-n” një trafikant kryesor të “fentanylit në atdheun tonë”, duke shtuar se ai kishte qenë një objektiv kryesor për qeverinë e SHBA-së. Ajo konfirmoi se SHBA-ja kishte ofruar “mbështetje të inteligjencës” për Meksikën për të ndihmuar në operacion.

Ndërsa trazirat u rritën, guvernatori i shtetit të Jalisco-s, Pablo Lemus Navarro, u kërkoi 8 milionë qytetarëve të tij të qëndronin në shtëpi “derisa situata të kthehej nën kontroll”. Lemus tha se shërbimet e transportit publik po pezulloheshin dhe se njerëzit nuk duhet të udhëtonin në rrugët e shtetit për shkak të “ngjarjeve të dhunshme” që ishin përhapur në të paktën pesë pjesë të vendit. Ambasada e SHBA-së në Meksiko Siti lëshoi gjithashtu një alert sigurie, duke u kërkuar qytetarëve amerikanë në shtetet Jalisco, Tamaulipas, Michoacan, Guerrero dhe Nuevo Leon të “strehoheshin në vend” në rajonet e prekura si rezultat i “operacioneve të sigurisë dhe bllokimeve rrugore e aktiviteteve kriminale të lidhura me to”.

Qeveria e Kanadasë tha: “Grupet kriminale kanë ngritur bllokada rrugore me automjete që digjen në disa qytete në shtetin Jalisco… Ka pasur shkëmbime zjarri me forcat e sigurisë dhe shpërthime… Nëse jeni [atje] mbani një profil të ulët [dhe] monitoroni mediat lokale dhe ndërkombëtare për të qëndruar të informuar mbi situatën që po evoluon shpejt”.

Duke reaguar ndaj sulmeve pas vrasjes së El Mencho-s, Landau shkroi në X: “Po ndjek skenat e dhunës nga Meksika me trishtim dhe shqetësim të madh. Nuk është e habitshme që të këqijtë po përgjigjen me terror. Por ne nuk duhet të humbasim kurrë gjakftohtësinë tonë”. Presidentja e Meksikës, Claudia Sheinbaum, tha: “Ka koordinim absolut me qeveritë e të gjitha shteteve; duhet të qëndrojmë të informuar dhe të qetë. Llogaritë e mediave sociale të kabinetit të sigurisë ofrojnë përditësime të vazhdueshme. Aktivitetet po vijojnë normalisht në pjesën më të madhe të vendit.”