Kulturë

Shpenzoni para në eksperienca e jo në gjëra

Eksperiencat bëhen pjesë e identitetit tonë.

Published

on

Kur punoni shumë çdo ditë dhe ju mbesin para për t’i shpenzuar pasi t’i keni paguar të gjitha detyrimet, atëherë padyshim se duhet të siguroheni se do t’i shpenzoni mirë.

Shkenca ju sugjeron që paratë tuaja t’i shpenzoni në atë se çfarë ju bën të lumtur.

Një studim 20-vjeçar i kryer nga dr. Thomas Gilovich, profesor i psikologjisë, ka konstatuar diçka interesante: mos i shpenzoni paratë në gjëra.

Problemi me këtë fenomen është se lumturia të cilën jua sjellin gjërat zhduket shumë shpejt.

Ka tri arsye kritike se përse ndodh kjo:

– Mësohemi me gjërat e reja që i kemi blerë. Pra, gjëja që dikur na u është dukur shumë e nevojshme dhe e mirë, shumë shpejt kthehet në asgjë sepse veç e posedojmë.

– Vazhdojmë t’i rrisim dëshirat. Blerjet e reja shpijnë në pritshmëri të reja. Posa të mësohemi me një gjë të re që e kemi blerë, ne fillojmë të kërkojmë për një gjë tjetër më të mirë.

– Krahasimi… Gjërat, nga vetë natyra e tyre, krijojnë krahasime. Ne e blejmë një veturë të re dhe ndihemi shumë të emocionuar derisa një shok i yni e blen një veturë më të mirë.

“Një nga armiqtë e lumturisë është adaptimi. Ne blejmë gjëra që na bëjnë të lumtur dhe e arrijmë këtë. Por, vetëm për një periudhë të shkurtë. Gjërat e reja që i blejmë janë emocionuese në fillim për ne, por pastaj mësohemi me to”, ka deklaruar Gilovich.

Paradoksi i zotërimit të gjërave është se supozojmë që lumturia të cilën e arrijmë kur blejmë diçka do të zgjatë po aq shumë sa vet ajo gjëja që e blejmë. Por, kjo është gabim.

Gilovich dhe hulumtuesit tjerë kanë zbuluar se eksperiencat ju furnizojnë me lumturi më afatgjate sesa gjërat materiale.

Qe përse:

Eksperiencat bëhen pjesë e identitetit tonë. Ne nuk jemi gjërat që i kemi, por jemi akumulimi i çdo gjëje që e kemi parë, e kemi bërë dhe i vendeve që i kemi vizituar. Të blerit një orë “Apple” nuk do t’ju ndryshojë juve si person; por nëse merrni pushim nga puna për të bërë hiking në një vend shumë të veçantë, padyshim se do t’ju ndryshojë si person.

Eksperiencat janë pjesë më e madhe e vetës sonë sesa të mirat materiale që i kemi. Ne jemi shuma totale e eksperiencave që i kemi.

Krahasimet kanë më pak rëndësi. Ndryshe nga gjërat materialiste, ne nuk i krahasojmë eksperiencat njësoj sikurse gjërat.

Pritja ka rëndësi. Gilovich gjithashtu ka studiuar pritjen dhe ka zbuluar se pritja e një eksperience shkakton kënaqësi dhe emocionet ë mira, ndërkaq pritja për ta blerë një gjë materiale shkakton mos durim. Eksperiencat janë të kënaqshme qysh nga momentet e para të planifikimit e deri te kujtimet që do t’i mbani mend gjithmonë.

Vlen të ceket se Gilovich me kolegët e tij nuk janë të vetmit që besojnë se eksperiencat na bëjnë më të lumtur sesa gjërat. Dr. Elizabeth Dunn gjithashtu e ka studiuar këtë çështje dhe ka treguar se lumturia të cilën e fitojmë kur blejmë gjëra të reja zhduket shpejt dhe na lë duke dëshiruar më shumë.

Gjërat mund të zgjasin më shumë se eksperiencat, por kujtimet që mbesin gjithmonë janë më të rëndësishme.

Continue Reading

Kulturë

Dokumentari për dhomat bosh të fëmijëve të vrarë në shkolla nominohet për Oscar

Published

on

By

Një dokumentar i shkurtër, i nominuar për Çmimin Oscar, po prek publikun me një qasje të pazakontë dhe thellësisht emocionale ndaj një prej plagëve më të mëdha të shoqërisë amerikane  të shtënave në shkolla. All the Empty Rooms sjell në qendër jo skenat e krimit apo debatet politike, por dhomat e gjumit të fëmijëve që nuk janë më.

Filmi ndjek gazetarin e njohur të CBS, Steve Hartman, dhe fotografin Lou Bopp, teksa vizitojnë dhe fotografojnë dhomat e katër fëmijëve të vrarë në sulme me armë në shkolla amerikane. Për 34 minuta, kamera ndalet te detajet e vogla: arushë lodrash, byzylykë miqësie, shënime me dorë në pasqyra, libra shkollorë, rroba të palara në shportë. Prania e mungesës është e padurueshme.

Hartman, i njohur për reportazhe me tone shprese dhe humanizmi, thotë se me kalimin e viteve e ndjeu se publiku po bëhej gjithnjë e më i mpirë ndaj lajmeve për të shtëna në shkolla. “Amerika po kalonte nga një tragjedi te tjetra gjithnjë e më shpejt,” shprehet ai në film. Kjo e shtyu të kërkonte një formë tjetër rrëfimi, një që i detyron njerëzit të ndalen.

Regjisori Joshua Seftel thekson se filmi është ndërtuar me kujdes për të shmangur polarizimin politik. Madje, fjala “armë” nuk përdoret asnjëherë. “Dërgimi i fëmijëve në shkollë pa frikë nuk është çështje politike,” thotë ai. “Është një ndjenjë universale.”

Pjesëmarrja e familjeve është zemra e dokumentarit. Jada Scruggs, nëna e 9-vjeçares Hallie, tregon se projekti u dha mundësinë të flasin për vajzën e tyre jo vetëm si viktimë, por si fëmijë plot jetë, energji dhe ëndrra. Fotografitë e realizuara nga Bopp u botuan në libra dhe iu dhuruan familjeve si kujtim i përhershëm.

Në një kohë kur lajmet për dhunën shpesh kalojnë si tituj të shpejtë, All the Empty Rooms zgjedh heshtjen dhe intimitetin. Ai nuk kërkon sensacion, por reflektim. Nuk ofron përgjigje politike, por një përballje emocionale me boshllëkun që lë pas humbja.

I nominuar për Oscar në kategorinë e dokumentarit të shkurtër, filmi po konsiderohet si një nga veprat më prekëse të vitit, një dëshmi se arti dhe kinemaja mund të krijojnë hapësirë për empati atje ku shoqëria rrezikon të bëhet e pandjeshme./Theguardian/

Continue Reading

Kulturë

Luvri me drejtues të ri pas grabitjes së stolive mbretërore

Published

on

By

Muzeu i Luvrit ka emëruar një drejtor të ri pas krizës së shkaktuar nga grabitja e stolive të kurorës franceze në tetor.

Historiani i artit Christophe Leribault do të marrë drejtimin e muzeut më të madh në botë, duke zëvendësuar Laurence des Cars, e cila dha dorëheqjen pas ngjarjes. Emërimi u konfirmua nga qeveria franceze.

Grabitja, e kryer brenda pak minutash, çoi në vjedhjen e stolive me vlerë rreth 88 milionë euro dhe nxori në pah mangësi serioze në siguri. Edhe pse disa të dyshuar janë arrestuar, objektet e vjedhura ende nuk janë rikuperuar.

Continue Reading

Kulturë

Filharmonia e Kosovës shënon debutimin e saj në Vjenë

Published

on

By

Dje në qytetin e muzikës, Vjenë, Orkestra Harkore e Filharmonisë së Kosovës u prezantua me sukses, nën drejtimin e dirigjentit Edon Ramadani.

Koncerti, i organizuar në bashkëpunim me Ambasadën e Republikës së Kosovës në Austri, u mbajt në Sallën e Madhe të Haus der Industrie, duke shënuar një moment historik – prezantimin e parë të Filharmonisë së Kosovës në kryeqytetin austriak.

Programi i mbrëmjes përfshiu vepra nga Felix Mendelssohn, Drinor Zymberi dhe Valton Beqiri, si dhe interpretimet mbresëlënëse të sopranove Arta Jashari dhe Zana Abazi – Ramadani.

Publiku e priti me entuziazëm këtë mbrëmje të veçantë, e cila u realizua në kuadër të 18-vjetorit të Pavarësisë së Republikës së Kosovës, duke dëshmuar fuqinë e kulturës si urë lidhëse mes dy vendeve.

Continue Reading

Kulturë

Komedia “Thashethemet” vjen së shpejti në Teatrin e Qytetit “Hadi Shehu”

Published

on

By

Së shpejti, Teatri i Qytetit “Hadi Shehu” do të ngrejë siparin për shfaqjen e re “Thashethemet”, një komedi e bazuar në veprën e njohur të Neil Simon.

Shfaqja sjell në skenë situata që të gjithë i njohim, pasi të gjithë jemi hasur me thashetheme të paktën një herë në jetë. Me humor dhe ritëm të shpejtë, aktorët eksplorojnë fuqinë dhe pasojat e fjalëve që qarkullojnë nga njëri tek tjetri, duke krijuar momente qesharake, por edhe reflektuese për audiencën.

Në rolet kryesore do të shohim Arbies Komoni, Altina Kusari, Besfort Berberi, Edmund Hafizademi, Edi Gjakova, Elida Shasivari, Ulera Pylla, Vlora Dervishi dhe Ylber Mehmeti, të cilët premtojnë të sjellin energji, dinamizëm dhe situata të papritura në skenë.

Premiera e “Thashethemeve” pritet të mbahet shumë shpejt, dhe publiku ftohet të bëhet pjesë e një komedie që premton të sjellë të qeshura, emocione dhe argëtim pa fund.

Mos i besoni çdo fjale… por merrni pjesë dhe shihni si shpalosen thashethemet në skenë!

Continue Reading

Të kërkuara