Lajmet

Shpalosja e hartave me kufij të ndryshuar

Published

on

Ballkani: Nonpaper shqetësim dhe panik sipas ritualit.

Dokumentet jozyrtare për Ballkanin, që pretendohet se po qarkullojnë, bëhen të rëndësishme dhe reale, vetëm sepse flitet për to. Pyetja kryesore është, në favor të kujt shkon kjo, thotë gazetari i DW Nemanja Rujeviç.

Nganjëherë janë të çuditshme rrugët e lajmeve. Në shkurt 2019 bëri jehonë teksti i gazetës Frankfurter Rundschau, ku thuhej se ekzistonte një plan i përfunduar për shkëmbimin e territoreve të Serbisë dhe Kosovës në 17 pika – kishte mbetur vetëm për t’u nënshkruar në qershor të atij viti. Por “plani” në fakt erdhi nga një portal maqedonas në shqip, që nuk ka as redaktor dhe as impresum. Qe shumë zhurmë për asgjë. Edhe ky ishte një “non-paper”, vetëm atëherë ne nuk e dinim me të vërtetë se çfarë do të thotë kjo.

Tani e dimë

Akoma nuk ishte qetësuar zhurma lidhur me gjoja një non-paper të pretenduar se është shkruar nga Janez Jansa, kur gazeta e Prishtinës Koha Ditore botoi të hënën (26 prill) një gjoja non-paper të pretenduar se është përpiluar nga Berlini dhe Parisi. Megjithëse vetë gazeta shkruan se “nuk ka mundur ta konfirmojë vërtetësinë” – një pyetje e mirë për redaktorin do të ishte, pse e ka publikuar atëherë? – dhe megjithëse ambasadorët e Gjermanisëdhe Francës e kanë mohuar, që plani ishte i tyre, gjëja ka marrë rrugën e vet.

Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiç, është “i shqetësuar”, thotë se do të analizojë çdo detaj të dokumentit, që parashikon vitin e ardhshëm njohjen e Kosovës, me autonomi për serbët në veri dhe status special për kishën ortodokse serbe. Vuçiç, me syrin e Sauronit që sheh gjithçka, di se e kujt është kaligrafia: “Dyshoj në një person, në një grua terribël të zgjuar, sepse askush përveç saj nuk do të mund ta përpilonte këtë. Në botë ka rreth 50 njerëz, që merren me çështjen e Kosovës, dhe unë i njoh të gjithë. Duhet të shohim se kush e ka bërë dhe cilat janë motivet politike”.

I ashtuquajturi non-paper për Kosovën do të thotë se i ka ardhur rradha Beogradit për të rënë në “hall”, gjë që shprehet nga mediat, ashtu siç “ranë në hall” në Sarajevë nga i ashtuquajturii non-paperi slloven.

Thelbi i këtyre “dokumenteve” është, se nuk dihet se kush i ka përpiluar dhe se kalojnë nëpër kanale diplomatike. Prandaj është e lehtë të hamendësosh, të mohosh, t’ia atribuosh ato dikujt, apo thjesht të shpikësh një non-paper të tërë për të bërë sensacion apo llogari politike. Kjo është tautologji: pa ndërprerje flitet për non-paper, që janë reale dhe të rëndësishme, në atë masë sa ç’flitet për to.

Nxitim për shpalosje hartash

Gatishmëria e çarshive politike, gazetareske dhe analitike nga Brukseli deri në Ballkan për të hyrë pa hezitim në beteja retorike të kalibrit të rëndë, e gjitha mbi një bazë aq të brishtë, siç është ky apo ai non-paper që ndoshta ekziston e ndoshta edhe jo, është e habitshme. Sa hap e mbyll sytë arrihet te shpalosja e hartave me kufij të ndryshuar, luftërat e reja dhe leksionet morale nga Evropa.

Baza e të ashtuquajturave plane në prapaskenë, kuptohet se nuk ka rënë nga Marsi. Madje edhe kur ne, si ne rastin e non-paperit, nuk e dimë përgjigjen e pesë pyetjeve themelore gazetareske – kush, çfarë, ku, kur, si – duhet të bëjmë edhe një pyetje shtesë: Cui bono? Kujt i shkon në favor kjo?

Le të marrim historitë e „shpërbërjes të paqtë” të Bosnjës dhe Hercegovinës, me tregim armësh. Në nëntor 2017 Milorad Dodik gjatë një interviste me DW vizatoi gati të njëjtën hartë, që ekziston në non-paperin e pretenduar se vjen nga Jansa. Bakir Izetbegović po ashtu ka thënë për DW, se në rastin e shkëputjes së Republikës Srpska, do të ishte i gatshëm për luftë. Jo para shumë kohësh marrja e armëve dhe dalja në “pyll” i është dukur edhe Milo Gjukanoviçit ide e mrekullueshme për mbrojtjen e Malit të Zi.

Siç e shohim, nuk janë të nevojshëm non-paper, që gjërat të ziejnë. Përfituesit janë gjithmonë të njëjtët: politikanët, që ia hedhin topin njëri-tjetrit, gjithmonë duke qëlluar instinktet më të ulëta të elektoratit. Dodik servis, Izetbegoviç return, Vuçiç forehand, Thaçi backhand, meçi luhet pambarim, vetëm që popullit të mos i kujtohet se nuk e lyejnë dot bukën me kufij, që fabrikat me kabllot që rrotullohen nuk simbolizojnë tigra ekonomikë dhe që ajrit nuk ka përse t’i vijë era qymyr.

Ideja e atyre që mbajnë pushtetin është që t’i largojnë qytetarët nga mendimet meskine, problemet e vogla, të cilat fillojnë te portofolet e tyre dhe t’u drejtohen mendimeve gjeopolitike dhe psikozave nacionale. Ne jemi aq të mëdhenj, saqë asnjë problem i yni nuk bën të jetë i vogël.

Perëndimi kënaqet me stabilokraci

Pjesë e lojës janë leksionet morale, që mbërrijnë nga Bashkimi Evropian. Rajonit i thuhet që ndryshimet e kufijve janë relike e viteve nëntëdhjetë, që do të çonin në gjak dhe varre masive, që perspektiva e ndritshme evropiane është një gjendje, për të cilën nuk ka rëndësi, nëse jeton ne këtë anë apo në anën tjetër të kufirit.

Ani ç’ka se kjo perspektiva evropiane shtyhet në një të ardhme të paparashikueshme. Perëndimi kënaqet me stabilokraci. As për to nuk është e padurueshme, kur përmes zhurmës rreth non-paperit marrin konfirmimin për stereotipin e tyre, se Ballkani është fuçi baruti dhe gjithçka është në rregull, përderisa nuk pëlcet. Kundër kësaj rrëmuje nuk janë as në lindje, sa më të parregulluara gjërat, aq më e madhe hapësira për të përfituar.

Në vallen e pafund të përfitimeve politike me histori kufijsh dhe lufte kontribuon çdo i ashtuquajtur non paper dhe rituali i irritacioneve, që pason. Ka për të pasur ende.

Lajmet

Presidentja Osmani takon presidentin e Etiopisë, shtet ky që ende nuk e ka njohur Kosovën

Published

on

By

Presidentja e Kosovës Vjosa Osmani – Sadriu, ka takuar presidentin e Etiopisë, Taye Atske Selassie, gjatë qëndrimit të saj në Samitin Botëror të Qeverisjes në Emiratet e Bashkuara Arabe.

Osmani shprehet se potenciali i bashkëpunimit mes dy shteteve është i madh.

“Potenciali i bashkëpunimit midis dy vendeve tona është i madh e në dobi të popujve tanë paqedashës, prandaj shpresojmë që ky bashkëpunim do të rritet e thellohet në të ardhmen e afërt”, thuhet në njoftimin e Presidencës së Kosovës.

Kujtojmë se Etiopia ende nuk e ka njohur shtetin e Kosovës.

Ndërsa, gjatë vitit 2025, Kosova është njohur nga Kenia, Sudani, Siria dhe njohja e fundit nga shteti i Bahamas.

https://www.facebook.com/share/p/1MunKA4uVS/

Continue Reading

Lajmet

Një muaj kohë për presidentin e ri, Haradinaj ‘‘sfidon’’ Osmanin e ‘‘pasigurt’’

Published

on

 

Deri më 4 mars Kosova duhet ta ketë presidentin e ri, ose qytetarët e vendit do t’i drejtohen sërish kutive të votimit. Kësisoj, deputetët e legjislaturës së re të parlamentit, ende të pakonstituar, kanë kohë një muaj që ta “shpëtojnë’’ vendin nga zgjedhjet e reja. Megjithatë, edhe pse mund të tingëllojë si proces i thjeshtë, në fakt, çështja është më e komplikuar se aq.

Arsyeja për këtë është se duhet së paku 80 vota gjatë zgjedhjes së kryetarit të shtetit. Pikërisht kjo arsyeje, dhe qëndrimet e “mjegullta’’ të partive ka bërë njohësit të aludojnë se gjasat më të mëdha janë zgjedhjet e reja, që do të ishin të pestat brenda 13 muajve.

Vjosa Osmani, ajo që mban ende këtë pozitë, 5 vite më parë gëzoi përkrahje të madhe nga deputetët. Porse, ky fundmandat, e gjen atë në një situatë tjetër. Përderisa ajo tashmë ka deklaruar haptazi se dëshiron sërish pozitën e të parës së vendit, qëndrimet e partive, përfshirë edhe ata që e përkrahën fuqishëm atë pesë vite më parë, Lëvizjes Vetëvendosje, s’janë të qarta, shkruan “Express”.

Lideri i kësaj të fundit, Albin Kurti, tashmë ka përsëritur disa herë deklaratën që duhet diskutime edhe më partitë e tjera. Jozyrtarisht, spekulohet se Kurti i ka thënë Osmanit se ai do t’ia siguronte votat e VV’së nëse ajo i siguron të tjerat. Merret vesh se Osmani tashmë ka filluar të kontaktojë deputetë.

Qëndrime se “duhet diskutime e konsensus’’ kanë edhe partitë e tjera. Partia Demokratike e Kosovës e Lidhja Demokratike e Kosovës, janë dy partitë që kanë bërë thirrje të tilla për marrëveshje politike e kandidat konsensual.

Porse, partia e katërt, Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës, ka “marrë një rrugë tjetër’’. Kjo parti po shtyn përpara idenë se lideri i saj, Ramush Haradinaj, duhet ta gëzojë pozitën e presidentit.

Përvoja si ish-kryeministër, e një nga figurat më të rëndësishme të UÇK’së, janë gjërat në cilat aludohet se Haradinaj, do të ishte figura më e mirë konsensuale për president, sipas tyre.

Vetë Haradinaj, i cili deri tani është kandidati i vetëm që po sfidon Osmanin, nga ana e opozitës,  është duke zhvilluar vizitë në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Gjatë viteve të fundit ai është thirrur në forcimin e marrëdhënieve të Kosovës me SHBA’të për të cilat ka pasur kritika se kohëve të fundit s’janë të mira.

Anëtari i partisë së tij, Besnik Tahiri, në një lidhje direkte nga SHBA’të, ka vlerësuar se Haradinaj është një prej kandidatëve “më të denjë’’ që ka vendi për këtë pozitë.

“Normal se nuk ka qenë një ambicie e fshehur e zotit Haradinaj për këtë. Por kjo nuk varet as nga Amerika, as nga kongresi, as kurrfarë lidhjeje, kjo varet nga vetëdija politike e një vendi, në qoftë se ka vetëdije politika brenda kuvendit, unë mendoj që zoti Haradinaj është një nga kandidatët më të denjë që ka Kosova’’, ka deklaruar ai.

Ai ka paralajmëruar konsultime me PDK e LDK për këtë. Haradinajn për president, si kandidat “serioz’’ e ka vlerësuar edhe Lulzim Peci. Ky i fundit, në RTV21, ka thënë se këtë vlerësim e ka duke u “bazuar edhe në të kaluarën’’. Ndërkaq për Osnanin, ai ka thënë se presidentja “ndihet e pasigurt’’.

”Vjosa Osmani ndihet e pasigurt që do propozohet për presidente të vendit, Ramush Haradinaj është kandidat serioz për postin e presidentit, duke u bazuar edhe në të kaluarën, por problem nuk do të jetë mbledhja e votave, por problem i tij është votimi, nuk besoj që VV-ja do ta votojë, në anën tjetër mund të shërbejë që në sallë do të jenë 80 deputetë”, ka deklaruar mbrëmë Peci.

Për çështjen e presidentit, ka pasur deklarime të shumta. Megjithatë, deklarimet kanë qenë më shumë rreth situatë në të cilën do të gjendet vendi pas 4 marsit: Me presidenti të ri, apo me zgjedhje të reja.

Porse, një koment ndryshe ka dhënë Blerim Shala. Shala, në një opinion të tijin, ka deklaruar prerazi, se vendit nuk i duhen zgjedhje të reja, duke shtuar se “këtë duhet thënë troç që të gjithë ne: qytetarët dhe politikanët e Kosovës”.

Në shkrimin e tij, ai ka shtuar edhe se, partitë duhet të kenë “diskutim të ndershëm’’ për zgjedhjen e Presidentit/ Presidentes së Kosovës.

Ndryshe, procesi i zgjedhjes së presidentit/es të ri/të re, mund të zhvillohet deri në tri faza ose raunde. Në dy raundet e para, është e domosdoshme që në sallë të jenë së paku 80 deputetë. Ndërsa në raundin e tretë, mjafton edhe shumica e thjeshtë. Për të qenë kandidat, një person duhet të sigurojë 30 nënshkrime të deputetëve, nga 120 sa janë.

/Express – Ekonomia Online/

Continue Reading

Lajmet

Radio Evropa e Lirë: Çfarë dihet për pjesëmarrjen e FSK-së në Forcën Ndërkombëtare Stabilizuese për Gazën?

Published

on

Pjesëtarë të FSK-së gjatë një stërvitjeje ushtarake të zhvilluar në jugperëndim të Kosovës, në tetor të vitit 2025.

Ministria e Mbrojtjes dhe Forca e Sigurisë së Kosovës (FSK) janë në proces të trajnimit të formës dhe kapacitetit me të cilin do të mund të kontribuojnë në forcën paqeruajtëse për Gazën, i tha Radios Evropa e Lirë ministri në detyrë i Mbrojtjes, Ejup Maqedonci.

Autoritetet në Kosovë ditë më parë kanë bërë të ditur se FSK-ja do të jetë pjesë e Forcës Ndërkombëtare Stabilizuese për Gazën, që buron nga plani 20-pikësh i presidentit amerikan, Donald Trump, për të arritur paqe në territorin palestinez.

Kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, tha më 30 janar se pjesëmarrja e FSK-së në këtë forcë vjen pas pjesëmarrjes në një konferencë në Doha të Katarit në dhjetorin e vitit paraprak, të organizuar nga Komanda Qendrore e Shteteve të Bashkuara.

I pyetur për rezultatet konkrete të këtij takimi, Maqedonci theksoi se konferenca në Katar kishte karakter informues lidhur me Forcën Ndërkombëtare Stabilizuese dhe se Kosova u ftua të merrte pjesë në të nga ushtria amerikane.

“Në këtë fazë nuk është kërkuar të jepen zotime”, tha Maqedonci.

Pas ftesës nga SHBA-ja, Kurti ka miratuar kërkesën që komandanti i FSK-së, Bashkim Jashari të marrë pjesë takimin në Katar, thanë nga zyra e tij.

“Në kuadër të gatishmërisë sonë për të kontribuar brenda kapaciteteve tona për paqe dhe stabilitet në Gaza, kryeministri Kurti ka miratuar kërkesën e Ministrisë se Mbrojtjes për pjesëmarrjen e Komandantit të FSK-së në Samitin përgatitor për krijimin e Forcës Ndërkombëtare Stabilizuese për Gazën, që buron nga Plani Gjithëpërfshirës për Përfundimin e Konfliktit në Gaza”, tha për Radion Evropa e Lirë zëdhënësi i Kurtit, Përparim Kryeziu.

Kosova veçse është zotuar për kontribut për paqe në botë, teksa presidentja e vendit, Vjosa Osmani, është bërë pjesë e Bordit të Paqes, nismës e Trumpit përmes së cilës synon zgjidhjen e konflikteve globale.

Por, teksa Kosova merr pjesë në Bord dhe në forcën paqeruajtëse, nga Ministria e Mbrojtjes nuk treguan detaje se sa ushtarë të FSK-së do të jenë pjesë e misionit ndërkombëtar e as çfarë profilesh të ushtarëve do të dërgohen.

Çfarë është Forca Ndërkombëtare Stabilizuese ku do të marrë pjesë Kosova?

Kjo forcë shumëkombëshe buron nga plani 20-pikësh për paqe në Gazë i Trumpit, që është pranuar tetorin e vitit të kaluar nga Izraeli dhe Hamasi – grupi palestinez i shpallur organizatë terroriste nga SHBA-ja dhe Bashkimi Evropian.

Lufta në Gazë nisi në tetor të vitit 2023, pas sulmit të Hamasit ndaj Izraelit, kur u vranë mbi 1.200 njerëz në Izrael dhe mori qindra pengje.

Sulmet hakmarrëse izraelite në Gazë shkaktuan mijëra të vrarë, krizë urie dhe dëme të mëdha infrastrukturore.

Hollësi për Forcën Ndërkombëtare Stabilizuese, që ka mandat të Kombeve të Bashkuara, nuk janë bërë publike, por ajo besohet se do të ketë për detyrë ofrimin e sigurisë dhe mbikëqyrjes së armëpushimit në Rripin e Gazës.

Shtëpia e Bardhë ka thënë se komandat i Forcës Ndërkombëtare Stabilizuese është emëruar gjeneralmajori i ushtrisë, Jasper Jeffer, komandant amerikan i operacioneve speciale.

Kurti ka thënë për mediat ditë më parë se Kosova merr pjesë në këtë nismë sepse vetë ka qenë përfituese e ndërhyrjeve të forcave ndërkombëtare.

Në qershor të vitit 1999 kishte përfunduar fushata ajrore e NATO-s ndaj caqeve serbe, që çoi në çlirimin e Kosovës. Që atëherë, në Kosovë është i pranishëm misioni paqeruajtës i aleancës, KFOR.

Kosova, që është në proces të transformimit të Forcës së Sigurisë së Kosovës në ushtri, synon të jetë pjesë e NATO-s dhe së voni ka rritur buxhetin për ushtrinë dhe e ka përforcuar atë me armatime dhe pajisje të reja, kryesisht duke i blerë nga SHBA-ja, por edhe nga vende të tjera, përfshirë nga Turqia.

Pjesëmarrja e Kosovës në misionin paqeruajtës për Gazën nuk paraqet herën e parë që FSK-ja dërgohet në mision jashtë vendit.

Çfarë thotë ligji për dërgimin e FSK-së jashtë vendit?

Për herë të parë, FSK-ja u dërgua në mision jashtë vendit më 2021, kur në bazë të bashkëpunimit me forcat amerikane, disa pjesëtarë të saj shkuan në Kuvajt.

Misioni i dytë ishte më 2022, kur në bashkëpunim me Mbretërinë e Bashkuar, pjesëtarë të FSK-së u dërguan në mision në Ishujt Falklands.

Si për këto misione, ashtu edhe për pjesëmarrjen në Forcën Ndërkombëtare Stabilizuese për Gazën nga Ministria e Mbrojtjes thanë se dërgimi i FSK-së bëhet në bazë të Ligjit për dërgimin e kësaj force jashtë vendit.

Ky ligj, parasheh që dërgimi i FSK-së në misione jashtë vendit bëhet në bazë të ndonjë marrëveshjeje dypalëshe me shtetin pritës apo në kuadër të ftesës nga ndonjë organizatë ndërkombëtare, apo me ndonjë rezolutë të Këshillit të Sigurimit të OKB-së.

Vendimi për dërgim në misione jashtë vendit e merr Qeveria, me propozim të ministrit të Mbrojtjes. Më pas, ai i dërgohet Kuvendit dhe në fund presidenti autorizon dërgimin e FSK-së jashtë vendit.

Ligji parasheh edhe aspekte të tjera të pjesëmarrjes së FSK-së në misione jashtë vendit. Shembull, aty thuhet se para dërgimit në misione, FSK-ja duhet të kryejë stërvitje e përgatitje. Po ashtu, ligji parasheh që mbulimi i shpenzimeve të bëhet nga buxheti i vendit, por edhe nga organizata ndërkombëtare e shtete të tjera, në bazë të marrëveshjeve ndërkombëtare apo ndërinstitucionale.

Po ashtu, aty caktohet edhe kur tërhiqet FSK-ja nga misione jashtë vendit. Tërheqja mund të bëhet kurdo kur vlerësohet se me këtë vendim mbrohen interesat e Kosovës. FSK-ja mund të tërhiqet edhe në rrethana të jashtëzakonshme, thuhet në ligj, dhe këtë vendim e merr presidenti i shtetit.

Përveç misioneve jashtë vendit, FSK-ja ka marrë pjesë edhe në operacione të kërkim-shpëtimit dhe misione të tjera me karakter humanitar. Rasti i fundit që një kontingjent u dërgua jashtë vendit në mision humanitar ishte në janar të këtij viti, ku ushtarët kosovarë u përfshin në kërkimin e një personi në Shqipëri.

Po ashtu, pjesëtarë të FSK-së marrin pjesë në trajnime jashtë vendit në kuadër të bashkëpunimit me shtete të ndryshme. Shembull, në muajin dhjetor 2025, pjesëtarë të operacioneve speciale të FSK-së, në bashkëpunim me ushtrinë e Mbretërisë së Bashkuar kryen trajnime në xhunglat tropikale të shtetit të Belizës.

FSK-ja po ashtu merr pjesë në trajnime të ndryshme me ushtrinë amerikane dhe ka partneritet të ngushtë me Gardën Kombëtare të shtetit amerikan të Ajovës.

/Radio Evropa e Lirë/

 

 

Continue Reading

Lajmet

MAShT cakton datat e provimit të maturës shtetërore

Published

on

Ministria e Arsimit, Shkencës, Teknologjisë dhe Inovacionit (MAShTI) ka marrë vendim lidhur me organizimin e provimit të maturës shtetërore për këtë vit.

Sipas vendimit të MAShTI-t, afati i parë i provimit të maturës shtetërore do të mbahet më 20 qershor, ndërsa afati i dytë është caktuar për datën 29 gusht.

Ministria u ka bërë thirrje nxënësve që të përgatiten me kohë dhe të ndjekin njoftimet zyrtare për detaje shtesë rreth organizimit të provimit. /Ekonomia Online/

Continue Reading

Të kërkuara