Magazinë

Shenjat kafe që tregojnë Francën

Published

on

Për më shumë se 50 vjet, shenjat kafe në autostradat e Francës kanë bërë shumë më tepër sesa të tregojnë drejtimin: ato kanë promovuar historinë, kulturën dhe identitetin e vendit brenda pak sekondash.
Shumica e vizitorëve në Francë vërejnë ushqimin, fshatrat dhe peizazhet. Më pak prej tyre i kushtojnë vëmendje një prej “atraksioneve” më të veçanta që kalon me shpejtësi përpara dritares së makinës.
Në të gjithë vendin, mijëra tabela të ilustruara në nuanca të zbehta kafe u tregojnë shoferëve monumente, vreshta, gatime tradicionale dhe vende me rëndësi kombëtare. Njëra mund të të drejtojë drejt një ure madhështore, ndërsa një tjetër thekson një rajon të famshëm për djathin. Disa madje përkujtojnë edhe histori më të errëta.
Në autostradën mes Grenoble dhe Lyon, një panel shënon Memorialin e Izieu, ku 44 fëmijë hebrenj dhe shtatë anëtarë të stafit u arrestuan në vitin 1944 dhe u deportuan në Aushvic.
Të marra së bashku, këto tabela përbëjnë një nga projektet kulturore më të nënvlerësuara të Francës: një galeri e madhe në ajër të hapur, e krijuar për t’i “shitur” vendin vetes dhe kujtdo që kalon përmes tij.
 
Shenjat unike të autostradave u shfaqën për herë të parë në vitin 1972 dhe brenda shtatë vitesh u shtuan në më shumë se 500.
Ato promovonin vende si kështjella, manastire dhe elemente të identitetit rajonal – arkitekturë, gastronomi dhe faunë. Në një kohë kur shoferët rrallë përdornin rripat e sigurimit dhe shpesh pinin duhan gjatë vozitjes, këto tabela kishin edhe një funksion tjetër: të ngadalësonin ritmin dhe të rrisnin sigurinë rrugore.
Modelet e para u krijuan nga dizajneri Jean Widmer dhe ish-bashkëshortja e tij Nicole Sauvage. Ato ishin të thjeshta dhe grafike: avionë për Tuluzën, perime për veriun e Francës, shtëpi tradicionale për Alsacën apo rrush për rajonin e Konjakut.
Qasja e tyre ishte minimaliste dhe e frymëzuar nga rryma Bauhaus, duke synuar komunikim të qartë dhe të shpejtë.
Dizajni duhej të funksiononte në shpejtësi. Me limitin 130 km/h, shoferët kishin vetëm disa sekonda për të kuptuar mesazhin.
Çdo dizajn zakonisht paraqitej në dy tabela: e para me simbol për të tërhequr vëmendjen, e dyta me tekst shpjegues. Ngjyra kafe u zgjodh sepse ishte e dallueshme natën dhe e ndryshme nga tabelat standarde rrugore.
Simbolet funksiononin si një “gjuhë universale”, e kuptueshme për të gjithë, ndërsa tekstet shkruheshin me shkronja të thjeshta dhe të lexueshme.
Në vitin 1984, u vendos që tabelat të bëheshin më moderne dhe më të detajuara. Dizajneri Philippe Collier krijoi një brez të ri tabelash, këtë herë në bashkëpunim me komunitetet lokale.
Ai udhëtonte në çdo zonë, takonte banorët dhe ndërtonte dizajne që pasqyronin identitetin e tyre. Gjatë karrierës së tij krijoi rreth 950 tabela.
Këto tabela ishin më të pasura në detaje dhe ngjyra. Për shembull, një qytet bregdetar paraqitej me mure, anije dhe dallgë, ndërsa një tjetër me monumente dhe elemente historike.
Sot, shumë prej tabelave origjinale janë zëvendësuar për arsye sigurie, por projekti vazhdon. Janë krijuar qindra tabela të reja që promovojnë historinë dhe kulturën franceze, përfshirë edhe figura të njohura femra dhe ngjarje historike.
Megjithatë, parimet bazë mbeten të njëjta: qartësi, lexueshmëri dhe ndikim i menjëhershëm.
Për shoferët që përshkojnë Francën me shpejtësi, këto tabela ofrojnë diçka më shumë se udhëzime: ato janë një kurs i përmbledhur mbi vendin, një ftesë për të ndaluar dhe për të zbuluar historitë që fshihen përtej autostradës.

Continue Reading

Lajmet

Rita Ora mahnit në tapetin e kuq në Londër me stil gotik

Published

on

Këngëtarja shqiptare me famë botërore, Rita Ora, ka tërhequr vëmendjen në tapetin e kuq të Festivalit të 70-të të Filmit në Londër, me një paraqitje elegante në stilin gotik.

Artistja mori pjesë në premierën e filmit të ri “Klara and the Sun”, me regji të bashkëshortit të saj, Taika Waititi. Çifti pozoi së bashku para fotografëve, duke shkëmbyer momente afërsie.

Rita zgjodhi një fustan të zi, të ngushtë pas trupit dhe të mbuluar me dantellë. Fundi i strukturuar në formë rrethi i jepte veshjes një siluetë të veçantë, ndërsa aksesorët në kokë, me forma që ngjanin me brirë dhe spirale, e plotësonin stilin e saj gotik.

Pamjen e kombinoi me grim me nuanca të argjendta dhe shkëlqim, flokë të mbledhur lart dhe këpucë të zeza me taka të larta, të lidhura përpara në stilin e korseit.

Ndërkohë, regjisori Taika Waititi u paraqit me një kostum klasik të errët dhe kravatë, duke plotësuar paraqitjen elegante të çiftit në tapetin e kuq./A.K/

Continue Reading

Lajmet

“Netflix” synon të ulë kostot, shkurton rreth 1000 vende pune

Published

on

Gjiganti i transmetimit të filmave dhe serialeve, Netflix, planifikon të shkurtojë rreth 6 për qind të vendeve të punës, në një kohë kur po përballet me ngadalësimin e rritjes së biznesit, raporton revista “Variety”.

Lajmi u bë i ditur nga bashkëdrejtuesit ekzekutivë të kompanisë, Greg Peters dhe Ted Sarandos.

Në fund të vitit të kaluar, Netflix kishte rreth 16 mijë punonjës, çka do të thotë se shkurtimet mund të prekin afërsisht 1.000 vende pune. Sipas raportimeve, masat do të përfshijnë disa sektorë, mes tyre burimet njerëzore, shërbimet ligjore dhe teknologjinë.

Disa javë më parë, Sarandos kishte pranuar se kompania po rritej më ngadalë sesa do të dëshironte.

Megjithatë, Netflix vazhdon të jetë një nga platformat kryesore globale të transmetimit. Sipas të dhënave të kompanisë, në fund të vitit 2025 shërbimi kishte më shumë se 325 milionë familje abonente.

Ndërkohë, gara në industrinë e transmetimit po intensifikohet. Pasi oferta e Netflix për të blerë aktivitetet e prodhimit të filmave dhe serialeve të Warner Bros u tejkalua nga Skydance, kjo e fundit synon të bashkojë platformën Paramount+ me HBO Max, duke krijuar një konkurrent më të fuqishëm në treg.

Pavarësisht shkurtimeve të planifikuara, drejtuesit e Netflix kanë theksuar se kompania do të vazhdojë të investojë në fushat me potencial të lartë rritjeje. Rezultatet e ardhshme financiare tremujore pritet të japin më shumë detaje për ecurinë e biznesit./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Vrasja e Tupac Shakur: Duane “Keffe D” Davis pritet të dëgjojë sot dënimin

Published

on

Duane “Keffe D” Davis pritet të dëgjojë sot në Las Vegas dënimin për vrasjen e reperit të njohur Tupac Shakur, i cili u qëllua për vdekje në vitin 1996, në moshën 25-vjeçare.

Davis, 63 vjeç, u shpall fajtor për vrasje të shkallës së parë në gusht dhe përballet me mundësinë e burgimit të përjetshëm pa të drejtë lirimi me kusht.

Tupac u qëllua më 7 shtator 1996, teksa ndodhej në një veturë BMW të zezë së bashku me producentin muzikor Marion “Suge” Knight. Një Cadillac i bardhë u ndal pranë tyre në një semafor, nga i cili u hap zjarr. Reperi ndërroi jetë gjashtë ditë më vonë, ndërsa Knight mbijetoi.

Vrasja mbeti e pazbardhur për shumë vite, derisa Davis, ish-udhëheqës i grupit South Side Compton Crips, foli publikisht për përfshirjen e tij në ngjarje.

Ai pretendoi se gjithçka kishte nisur pas një përleshjeje në Las Vegas, ku Tupac dhe shoqëruesit e tij kishin sulmuar nipin e tij. Davis pranoi se kishte qenë në sediljen e pasagjerit të Cadillac-ut dhe se kishte siguruar armën e përdorur në sulm.

Prokuroria u mbështet në deklaratat e tij të mëparshme, duke argumentuar se ai kishte organizuar vrasjen dhe kishte siguruar armën. Ndërkaq, mbrojtja kundërshtoi akuzat, duke vënë në pah mungesën e provave fizike dhe duke pretenduar se Davis kishte dhënë deklarata të rreme për përfitime financiare.

Pas shpalljes fajtor, Davis deklaroi se do ta apelonte vendimin.

Ai mbetet personi i vetëm i akuzuar dhe i dënuar për vrasjen e reperit. Në seancën e dënimit pritet të flasin edhe anëtarë të familjes së Tupac-ut, duke kujtuar reperin jo vetëm si artist me famë botërore, por edhe si djalë, vëlla dhe familjar të dashur./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Etiketat “shkruar nga njeriu”, nisma për të dalluar librat e krijuar pa inteligjencë artificiale

Published

on

Nismat për certifikimin e librave të shkruar nga njerëzit, pa përdorimin e inteligjencës artificiale (IA), po fitojnë gjithnjë e më shumë mbështetje, pas disa rasteve të bujshme ku autorë janë dyshuar se kanë përdorur këtë teknologji pa e deklaruar.

Disa sisteme certifikimi nga Britania e Madhe, Franca dhe Gjermania u prezantuan këtë javë në Panairin e Librit në Frankfurt, një nga ngjarjet më të mëdha të industrisë botërore të librit, ku ndikimi i inteligjencës artificiale ishte ndër temat kryesore të diskutimit.

Një nga rastet që ka nxitur debat është ai i shkrimtarit haitiano-kanadez Thelyson Orelien, i akuzuar se kishte përdorur inteligjencën artificiale për të shkruar romanin e tij të parë, “It Was Either That or Die”. Ai i ka mohuar këto pretendime.

Charlotte Allibert, bashkëthemeluese e kompanisë franceze “Librinova”, e cila ofron shërbime për vetëbotimin e librave, e ka cilësuar rastin si një tronditje të madhe për industrinë franceze të librit.

“Librinova” u mundëson autorëve të paraqesin veprat e tyre për vlerësim dhe, kundrejt një tarife, të marrin etiketën “krijim njerëzor”. Deri më tani, rreth 200 vepra kanë marrë këtë certifikim. Procesi përfshin përdorimin e programeve për zbulimin e përmbajtjeve të krijuara nga IA-ja, si dhe një intervistë me auditorin, i cili e shqyrton veprën.

Në Britaninë e Madhe, kompania “Books By People” ka prezantuar certifikimin “letërsi organike”. Ky standard kërkon që teksti të jetë shkruar nga vetë autori, duke lejuar përdorim të kufizuar të inteligjencës artificiale për kontrolle drejtshkrimore dhe gramatikore.

Ndërkohë, në Shtetet e Bashkuara, organizata “Authors Guild” ka krijuar një sistem vetëcertifikimi me etiketën “shkruar nga njeriu”, të cilën deri më tani e kanë marrë rreth 6 mijë e 500 tituj.

Shqetësimet për përdorimin e IA-së në letërsi janë shtuar edhe pas rastit të romanit horror “Shy Girl”, të autores Mia Ballard. Shtëpia botuese “Hachette” anuloi publikimin e tij në Shtetet e Bashkuara dhe e tërhoqi nga shitja në Britaninë e Madhe. Ballard mohoi se e kishte përdorur vetë këtë teknologji, por pranoi se një person i angazhuar për redaktimin e librit kishte përdorur inteligjencën artificiale.

Raste të tilla kanë shtuar shqetësimet në mesin e autorëve, veçanërisht të atyre që i botojnë vetë veprat, se mund të përballen me dyshime të padrejta për përdorimin e IA-së. Nismat e certifikimit synojnë të rrisin transparencën dhe të krijojnë standarde më të qarta për autorët, botuesit dhe lexuesit./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara