Botë

Shefi i IAEA thotë se priten “dëme shumë të mëdha” në centralin Fordo të Iranit

Published

on

Bombardimet nga Shtetet e Bashkuara ka gjasa të kenë shkaktuar “dëme shumë të mëdha” në zonat nëntokësore të centralit për pasurimin e uraniumit Fordo në Iran, i cili është i ndërtuar nën tokë brenda një mali, edhe pse ende nuk dihet shkalla e plotë e dëmeve, tha të hënën shefi i vëzhguesit bërthamor të OKB-së, Rafael Grossi.

Shtetet e Bashkuara hodhën të dielën bombat më të mëdha konvencionale nga arsenali i tyre mbi objektet bërthamore iraniane, duke përdorur për herë të parë në luftë bombat që depërtojnë thellë në bunkerë, në përpjekje për t’i shkatërruar centralet për pasurimin e uraniumit, përfshirë edhe atë Fordo.

Në këtë kohë, askush, përfshirë IAEA-n, nuk është në gjendje t’i ketë vlerësuar plotësisht dëmet nëntokësore në Fordo”, tha Grossi në një deklaratë drejtuar një mbledhjeje emergjente të Bordit të Guvernatorëve të Agjencisë Ndërkombëtare për Energjinë Atomike.

IAEA-ja nuk ka qenë në gjendje të kryejë inspektime në Iran që nga fillimi i sulmeve ushtarake izraelite mbi objektet bërthamore më 13 qershor.

Duke pasur parasysh ngarkesën shpërthyese të përdorur dhe ndjeshmërinë e lartë të centrifugave ndaj dridhjeve, pritet që dëmet të jenë shumë të mëdha”, shtoi Grossi.

Përveç shkallës së dëmeve në sallat nëntokësore të pasurimit të Fordos, një nga pikëpyetjet kryesore është gjendja e rezervave të uraniumit të pasuruar, veçanërisht të më shumë se 400 kilogramëve uranium i pasuruar deri në 60 për qind pastërti. Kjo përqindje është një hap larg rreth 90 përqindëshit që shihet si shkalla e nevojshme për të zhvilluar armë bërthamore.

Sipas matjeve të IAEA-s, kjo sasi do të mjaftonte, nëse pasurohet më tej, për të prodhuar nëntë armë bërthamore. Megjithatë, Irani pohon se qëllimet e tij janë paqësore dhe se nuk synon të prodhojë armë atomike.

Irani njoftoi gjithashtu IAEA-n më 13 qershor se do të ndërmerrte “masa të veçanta” për të mbrojtur materialet dhe pajisjet e tij bërthamore që janë nën të ashtuquajturat masa mbikëqyrjeje të IAEA-s, të parashikuara nga Traktati për Mospërhapjen e Armëve Bërthamore, tha Grossi.

“Në përgjigjen time po atë ditë, theksova se çdo transferim i materialit bërthamor nga një objekt i mbikëqyrur në një vend tjetër në Iran duhet të deklarohet te agjencia”, tha Grossi.

Ai shtoi se “çdo masë e veçantë nga Irani për të mbrojtur materialet dhe pajisjet e tij bërthamore … mund të bëhet në përputhje me detyrimet e tij ndaj masave mbikëqyrëse … Kjo është e mundur”./REL/

Lajmet

8-vjeçarja nga Luiziana humb jetën nga “ameba trungrënëse” pas notit në liqen

Published

on

Një vajzë 8-vjeçare nga Luiziana, Lillian Smart, ka humbur jetën pasi u infektua me Naegleria fowleri, një amebë e rrallë e njohur si “ameba trungrënëse”.

Sipas familjes, Lillian nga Ruston ndërroi jetë pak pasi kishte festuar ditëlindjen e saj të tetë, ndërsa dëmtimet në trurin e saj ishin shumë të rënda.

Departamenti i Shëndetësisë i Luizianës kishte njoftuar më herët për një rast të dyshuar të infektimit me këtë amebë te një banor i zonës, pas notit në liqenin Claiborne, rreth 48 kilometra në veriperëndim të Ruston. Dyshohet se edhe infektimi i vajzës ka ndodhur gjatë notit në ujë të ëmbël.

Naegleria fowleri gjendet zakonisht në ujëra të ëmbla dhe të ngrohta. Infeksioni mund të ndodhë kur uji i kontaminuar hyn përmes hundës dhe arrin në tru.

Autoritetet theksojnë se ameba nuk shkakton infeksion kur uji gëlltitet dhe nuk transmetohet nga personi në person.

Departamenti i Shëndetësisë e ka cilësuar infeksionin si “jashtëzakonisht të rrallë, por pothuajse gjithmonë fatal”.

Në Shtetet e Bashkuara janë raportuar vetëm 180 raste të konfirmuara të infeksionit me Naegleria fowleri nga viti 1937 deri në vitin 2025./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Vizitë në ditën e pavarësisë: Kryeministri britanik Andy Burnham udhëton drejt Ukrainës

Published

on

By

Kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar, Andy Burnham, ka arritur të hënën në Ukrainë, në udhëtimin e tij të parë zyrtar jashtë vendit që nga marrja e detyrës.

Kjo vizitë përkojnë me 35-vjetorin e pavarësisë së Ukrainës nga Bashkimi Sovjetik. Gjatë këtij qëndrimi, Burnham pritet të njoftojë arritjen e një marrëveshjeje që i mundëson Ukrainës nisjen e prodhimit të versioneve të saj të raketave britanike “Storm Shadow”.

Me të mbërritur, ai u prit nga ministri i Jashtëm ukrainas, Andrii Sybiha, ndërsa në agjendë është paraparë edhe një takim me presidentin Volodymyr Zelensky.

Ministri britanik i Mbrojtjes, Luke Pollard, deklaroi se përzgjedhja e Ukrainës si destinacioni i parë ndërkombëtar i kryeministrit Burnham dëshmon qartë shkallën e lartë të mbështetjes së Mbretërisë së Bashkuar për këtë shtet.

Pollard theksoi nevojën për rritjen e kapaciteteve të mbrojtjes ajrore, duke vënë në dukje se zhvillimet dhe konflikti në Lindjen e Mesme kanë rritur kërkesën globale për sistemet “Patriot”.

“Për këtë arsye, Mbretëria e Bashkuar po e ndihmon Ukrainën me mjete të tjera mbrojtëse, jo vetëm për të rrëzuar raketat kruiz të lëshuara nga Rusia, por edhe për të neutralizuar dronët”, deklaroi ai për BBC-në. /BBC/

Continue Reading

Aktualitet

Luftë tregtare SHBA-Kanada: Vendosen tarifa të reja prej 50%

Published

on

By

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka thënë se Kanada dëshiron “përfitimet e të qenit një shtet [i SHBA-së], pa qenë një i tillë”, pasi bisedimet tregtare midis dy vendeve dështuan vonë të premten.

Prishja e negociatave nxiti tarifa të reja prej 50% nga ana e SHBA-së mbi një sërë mallrash kanadeze. Trump tha gjithashtu se fermerët amerikanë janë ngarkuar me “shuma masive tarifash” për vite me rradhë.

Kryeministri kanadez Mark Carney i quajti tarifat e reja një “llogaritje të gabuar” të projektuar për “të na dëmtuar dhe përçarë”.

Carney konfirmoi se do t’u përgjigjej tarifave të Trump “dollar për dollar” nga 8 shtatori, përfshirë taksat mbi çelikun, produktet e qumështit, pajisjet shtëpiake dhe elektronikën, duke thënë se SHBA dhe Kanada tashmë janë në një luftë tregtare.

Të dyja vendet ishin optimiste për një marrëveshje në fillim të javës, por bisedimet u dështuan pasi të dyja palët akuzuan njëra-tjetrën për bërjen e ndryshimeve të minutës së fundit.

“Ata kërkuan tepër shumë dhe ofruan tepër pak”, tha Carney të shtunën. “Je në luftë kur sulmohesh. Ne u sulmuam.”

Komentet e fundit të Trump i bëjnë jehonë referencave të tij të përsëritura për ta bërë Kanadanë “shtetin e 51-të” të Amerikës që nga rikthimi i tij në detyrë, çka ka nxitur frustrim te udhëheqësit dhe banorët e saj.

Dështimi i bisedimeve tregtare përmbysi një marrëdhënie tregtare thellësisht të integruar, pa asnjë rrugë të qartë drejt zgjidhjes.

“Ne nuk mund të pranojmë atë që ata kanë ofruar dhe nuk do të japim atë që ata kanë kërkuar”, tha Carney.

Trump i tha Fox News të dielën se kanadezët ishin “të marrë” që u angazhuan në një luftë tregtare me SHBA-në dhe mendojnë se “do të fitojnë faktikisht”.

Tarifat e reja 50% të SHBA-së do të zbatohen për një sërë mallrash kanadeze, përveç tarifave ekzistuese të SHBA-së mbi çelikun, aluminin, automjetet dhe lëndën drusore kanadeze.

Ato janë të kufizuara në fushëveprim, duke mbuluar rreth 20 miliardë dollarë (15 miliardë stërlina; 28 miliardë dollarë kanadezë) importe nga Kanada, ose rreth 5% të totalit, përfshirë verën, produktet e qumështit, çimenton, veshmbathjet dhe pajisjet e hokejit.

Kryeministri tha se Kanada po hakmerrej “me hezitim” për të mbrojtur interesat e saj, ndërsa detajet e kundërmasave pritet të publikohen në ditët në vijim. /BBC/

Continue Reading

Aktualitet

Disa të plagosur pas një sulmi me shpatë në një shkollë në Suedi

Published

on

By

Një sulmues i armatosur me shpatë plagosi disa persona në një shkollë të mesme në Suedinë qendrore, thanë autoritetet të premten, teksa mediat kanë raportuar se autori i dyshuar i sulmit është qëlluar nga policia.

“Një sulmues i armatosur me shpatë ka hyrë në Brinellskolan dhe ka plagosur disa persona”, tha komuna e Fagerstas përmes një deklarate, duke shtuar se sulmuesi ishte arrestuar nga policia.

Gazeta Aftonbladet raportoi se një person i armatosur me një hanxhar ishte plagosur me armë zjarri në këmbë nga policia.

Komuna nuk specifikoi numrin e të plagosurve, por tha se policia po kontrollon shkollën dhe se shkollat e tjera në zonë ishin mbyllur.

Transmetuesi publik SVT tha se ambulanca, makina të policisë dhe një helikopter kanë shkuar në shkollën që gjendet në qytetin me rreth 12.000 banorë.

Suedia është përballur me disa sulme në institucione arsimore.

Në shkurt të vitit 2025, një 35-vjeçar vrau dhjetë persona në një qendër të arsimit për të rritur në Orebro. Policia tha ky sulm kishte për motiv synimin e autorit për të bërë vetëvrasje për shkak të problemeve financiare dhe psikologjike.

Në mars të vitit 2022, një nxënës 18-vjeçar vrau me thikë dy mësues në një shkollë të mesme në qytetin jugor të Malmos.

Ndërsa në tetor të vitit 2015, tre persona u vranë në një sulm me motive racore në një shkollë në qytetin perëndimor Trollhatan, nga një sulmues i armatosur me shpatë, i cili u vra nga policia./REL/

Continue Reading

Të kërkuara