

Kulturë
Sekretet e jetës sipas shkrimtarit të madh rus, Leon Tolstoi
Jeta e hershme e kontit të ri ishte e zhurmshme, imorale dhe e dhunshme.
Published
2 years agoon
By
Betim GashiRoman Krznaric
Tolstoi ishte anëtar i fisnikërisë ruse, nga një familje që zotëronte një pronë dhe qindra shërbëtorë. Jeta e hershme e kontit të ri ishte e zhurmshme, imorale dhe e dhunshme.
“Unë vrisja njerëz në luftëra dhe i sfidoja njerëzit në duele me qëllim që t’i vrisja”, shkruante ai.
“Unë humbisja në bixhoz, konsumoja punën e fshatarëve, i dënoja me ndëshkime, jetoja i lirë, dhe i mashtroja njerëzit… kështu jetova për dhjetë vjet”.
Por ai gradualisht filloi t’i largohej këtij stili jete prej racisti dekadent dhe i hodhi poshtë besimet e marrë prej tabanit aristokratik, duke adoptuar një këndvështrim jotradicional të botës, i cili i trondiste bashkëmoshatarët. Ja çfarë këshillash mund të na ofrojë rrugëtimi personal i Leon Tolstoit, për të riparë filozofinë tonë të jetës.
1. Qëndroni mendjehapur
Një nga dhuntitë më të mëdha të Tostoit ishte aftësia dhe dëshira e tij për të ndryshuar mendjen, bazuar në eksperienca të reja. Gjakderdhja e tmerrshme që ai pa ndërsa luftonte në Luftën e Krimesë në 1850-ën e shndërroi në një pacifist për gjithë jetën. Në 1857-ën, pasi pa një ndëshkim publik në gijotinë në Paris – ai nuk e harroi kurrë zhurmën e kokës së prerë ndërsa binte në kutinë poshtë – ai u bë një kundërshtar i bindur i shtetit dhe i ligjeve të tij, duke besuar që qeveritë nuk ishin vetëm brutale, por në esencë i shërbenin interesave të të pasurve dhe të fuqishmëve.
“Shteti është një komplot”, i shkroi ai një miku. “Prandaj, unë kurrë nuk do t’i shërbej ndonjë qeverie ndokund”.
Tolstoi ishte në rrugën e shndërrimit në anarkist. Ai ishte i pari që do të na nxiste të vinim në dyshim besimet themeltarë dhe dogmat me të cilat jemi rritur.
2. Praktikoni ndjeshmërinë
Tolstoi shfaqi një kapacitet të pazakontë për t’u prekur duke e vënë veten në vendin e njerëzve, jeta e të cilëve ishte shumë e ndryshme nga e tija. Në 1860-ën ai jo vetëm adoptoi veshjen fshatare, por filloi të punonte krahpërkrah me punëtorët e sapoemancipuar në pronën e tij, duke punuar me parmëndë fushat dhe duke riparuar shtëpitë e tyre me duart e tij. Sigurisht që kishte një element paternalizmi, por e vërteta është se ai e shijonte shoqërinë e fshatarëve dhe në mënyrë të vetëdijshme i largohej elitës letrare dhe aristokratike në qytete. Tolstoi besonte se ju nuk mundet kurrë të kuptoni realitetin e jetës së njerëzve të tjerë, nëse nuk e provoni vetë atë.
3. Bëni ndryshimin
Ai u dallua nga moshatarët e tij të kastës së lartë duke ndërmarrë veprime praktike për të lehtësuar vuajtjen e njerëzve të tjerë, më evidente ishte puna e tij për lehtësimin e urisë. Pas dështimit të të lashtave në 1873-shin, Tolstoi ndaloi së shkruari Ana Kareninë-n për një vit, me qëllim që të organizonte ndihmë për ata që vdisnin urie. Në këtë kohë, ai i shkruante një të afërmi: “Nuk mund të shkëputem nga krijesa që janë reale, për t’iu kushtuar krijesave imagjinare”.
Shokët e tij, ashtu si edhe familja, menduan se ishte çmenduri që njëri nga romancierët më të mirë t’i vendoste veprat e tij gjeniale në plan të dytë. Ai e përsëriti këtë gjë gjatë zisë së bukës së 1891-shit, kohë kur kaloi dy vite duke punuar në “kazanët e supës” dhe për mbledhje fondesh. A mund ta imagjinoni dot një shkrimtar të sotëm, nga ata që shesin shumë kopje, që të lënë mënjanë librin dhe t’i kushtohen për dy vite punës humanitare?
4. Zotëroni artin e të jetuarit thjeshtë
Pas një krize nervore në fundin e vitit 1870, Tolstoi hodhi poshtë gjithë fenë e organizuar, duke përfshirë Kishën Ortodokse në të cilën ai ishte rritur. Ai adoptoi një lloj revolucionar të Kristianizmit i bazuar në jetën e thjeshtë shpirtërore e materiale. Ai i dha fund alkoolit, duhanit dhe u bë një vegjetarian. Tolstoi frymëzoi gjithashtu krijimin e komuniteteve utopike të jetesës së thjeshtë, ku pasuria ishte e përbashkët. Këto komunitete “Tolstojane” u përhapën rreth e rrotull botës dhe e shtynë Gandin të themelonte një vendbanim fetar në 1910-ën, me emrin Ferma “Leo Tolstoi”.
5. Kujdes nga kontradiktat tuaja
Kjo jetë e re, më e thjeshtë nuk ishte pa mundime dhe kontradikta. Tolstoi predikonte dashuri universale, megjithatë ishte në mënyrë konstante në luftë me të shoqen. Veç kësaj, apostulli i barazisë nuk ishte kurrë i aftë të braktiste plotësisht pasurinë dhe jetën e privilegjuar. Ai jetoi deri në moshë të madhe në një shtëpi të madhe me shërbëtorë. Por në fillim të 1890-ës ia doli – kundër dëshirës së familjes së tij – të hiqte dorë nga e drejta e autorësisë për një pjesë të madhe të veprave të tij letrare, si pasojë duke sakrifikuar një pasuri të tërë. Duke marrë me mend pozicionin e privilegjuar në të cilin Tolstoi e filloi jetën, transformimi i tij shpirtëror, gjithësesi është për t’u admiruar.
6. Bëhuni zanatçi
Tolstoi kuptoi që arritja e një ekuilibri midis mendjes dhe trupit ishte një pjesë thelbësore e procesit të tij krijues. Ai jo vetëm e linte vazhdimisht penën për të marrë plugun mespërmes fushës, por mbante një kosë dhe priste me sharrë duke u mbështetur pas murit ngjitur me tavolinën e shkrimit. Në vitet e tij të fundit, kur gazetarë e shkrimtarë vinin të respektonin plakun e zgjuar me mjekër, ata gjithmonë befasoheshin kur gjenin një nga autorët më të famshëm botërorë të mbledhur kruspull mbi veglat e punës, duke bërë një palë çizme. Nëse Tolstoi do të ishte këtu sot, ai pa dyshim do të na sugjeronte të fusnim ndonjë zanat në jetën. Më mirë se sa të kalonim kaq shumë kohë në Twitter apo duke bërë mesazhe.
7. Zgjeroni rrethin tuaj shoqëror
Leksioni më themelor për jetën që ofron Tolstoi është të kuptojmë se rruga më e mirë për të sfiduar hamendësimet dhe paragjykimet tona, dhe të gjejmë rrugë të reja mbi vështrimin e botës është ta rrethojmë veten me njerëz, pikëpamjet e të cilëve dhe stili i jetës së të cilëve ndryshon nga i yni. Tek “Ringjallja” ai tregoi se shumica e njerëzve – qofshin ata politikanë, biznesmenë ose hajdutë – “instiktivisht kapen pas rrethit të atyre njerëzve që ndajnë pikëpamjet e tyre për jetën dhe vendin e tyre në të”. Të përkëdhelur brenda grupit të shoqërisë sonë, ne mund ta mendojmë absolutisht normale dhe të justifikueshme të zotërojmë dy shtëpi, ose të kundërshtojmë martesat brenda të njëjtit seks, ose të bombardojmë vendet në Lindjen e Mesme. Ne nuk e shohim që pikëpamje të tilla mund të jenë perverse, të padrejta, ose të pavërteta, sepse ne ndodhemi brenda qarqeve që vetë i kemi krijuar. Sfida është t’i përhapim krahët e bisedës tonë dhe të harxhojmë kohë me ata njerëz, vlerat dhe eksperiencat e të cilëve bien ndesh me tonat. Tolstoi do të na këshillonte se detyra jonë finale është të udhëtojmë përtej perimetrit të rrethit./bookoflife – bota.al
Magazinë
Billie Eilish tregon se cilët janë artistët e saj të preferuar
Published
10 hours agoon
April 3, 2025
Ndërsa po bën një pushim nga turneu i saj botëror “Hit Me Hard and Soft”, i cili filloi në shtator 2024 dhe do të vazhdojë në Suedi në prill 2025, Billie Eilish zbuloi se cilët janë artistët dhe krijuesit e saj të preferuar.
Këngëtarja nëntë herë fituese e Grammy-it, në një intervistë të fundit me YouTuber-in Quenlyn Blackwell, u pyet për njerëzit që rendit si kryesues në kategori të ndryshme.
Kur u pyet për reperen femër që ajo e konsideron më të mirën, Eilish u përgjigj pa hezitim: “Nicki Minaj është, padyshim.
Lidhur me këngët që shërbejnë si “himn të jetës” për të, Billie përmendi disa hite më të vjetra të Lady Gaga:
“Sinqerisht, unë dëgjoj shumë Gaga të vjetra, si poker Face, komentoi ajo gjëja ime tani, GndroUY” .
Megjithatë, kur erdhi koha të përgjigjej për aktorin më të mirë të të gjitha kohërave, Eilish nuk mundi të zgjidhte vetëm një dhe zgjodhi dy nga të preferuarit e saj, Steve Carell dhe Jake M. Johnson.
Diskutimi u shtri edhe në botën e transmetuesve, ku këngëtarja pranoi se nuk e ka të qartë se kush bie në sy.
“Unë i njoh disa, se di çfarë është e mirë a e keqe për asnjërin prej tyre. E vetmja që më vjen në mendje është…” Blackwell e ndërpreu atë, duke përmendur emrin e Kai Senat, e cila ka mbi 7 milionë abonentë në YouTube. Eilish ra dakord, duke komentuar: “Ai është i madh”.
Kulturë
Fjalësi i “Enciklopedisë shqiptare” do të miratohet brenda 15 majit
Published
11 hours agoon
April 3, 2025By
UBT NEWS
Në Akademinë e Shkencave të Shqipërisë u zhvillua mbledhja e redaksisë qendrore dhe vendore të Tiranës për projektin e “Enciklopedisë shqiptare”. Takimi kishte për qëllim shqyrtimin e konkluzioneve të takimit dyditor të redaksive Shqipëri-Kosovë, që u mbajt në Vërmicë më 25-26 mars 2025, dhe ecurinë e mëtejshme të projektit.
Gjatë mbledhjes, u diskutua për miratimin e fjalësit të “Enciklopedisë shqiptare”, që pritet të realizohet deri më 15 maj. Ky miratim do të mundësojë kalimin në fazën e kategorizimit të artikujve dhe përcaktimin e autorëve që do t’i hartojnë ata. Akademik Gjinushi njoftoi se në takimin e Vërmicës u formuluan disa detyra dhe rekomandime për redaksitë përkatëse, të cilat do të përmblidhen në një udhëzues për të orientuar punën e mëtejshme.
Dr. Arian Leka, Drejtori i Qendrës së Botimeve Enciklopedike dhe Albanologjike, theksoi rëndësinë e verifikimit të plotësimit të kritereve për çdo artikull, pasi 70% e “Enciklopedisë shqiptare” është material i ri, që kërkon një shqyrtim të kujdesshëm dhe të detajuar.

Kulturë
Shkëlqeu me rolin e tij në ‘Kontesha Arduini’, intervistë me Mirsad Ferati
Published
12 hours agoon
April 3, 2025
Në Ditën Ndërkombëtare të Teatrit Mitrovica e dha premierën e shfaqjes ‘Kontesha Arduini’.
Komedia nga Aldo de Benedetti dhe në regji të Marigona Bekteshi-Ferati bëri bashkë shikuesit besnik të Teatrit ‘Muharrem Qena’.
“Kontesha Arduini”, një histori magjepsëse që nuk duhet humbur e cila vjen me regji nga Marigona Bekteshi-Ferati që njëherësh është dhe staf akademik në UBT.
Në këtë shfaqje do të luajnë: Artan Hetemi – Snupa TC, Qendresa Jashari Mirsad Ferati, Arbnorë Nuha.
Ngjarja ndodhë në familjen Verani! Të lodhur nga monotonia e jetës, çifti ndjen nevojën për tu “arratisur” nga përditshmëria e tyre.
Zonja Marina Verani shkon në pushime e vetme, pa bashkëshortin me qëllimin se atje do të gjejë rininë e saj dhe të ndjehet sërish e vlerësuar, mbase edhe tërheqëse për të panjohurit.
Zotëri Alberto Verani, i mbetur në qetësinë e shtëpisë, dëshiron që këtë “javë lirie” ta shfrytëzojë në maksimum dhe për fatin e tij të keq apo të mirë, merr një telefonatë të gabuar nga “Kontesha Arduini”, një grua misterioze që porosit dy buqeta me trëndafila të kuq.
Një nga aktorët me rol kryesor është dhe Mirsad Ferati i cili ishte i ftuar në emisionin “n’Ritëm” me Albina Zeneli të Campus Radio dhe i njëjti u shpreh se ishte tejet i lumtur për suksesin e jashtëzakonshëm të këtij krijimi artistik e madje potencon faktin se audienca e Teatrit është gjithnjë e në rritje.
Për më shumë ndiqeni bisedën me artistin nga Mitrovica:
https://www.instagram.com/p/DHv8WzSIEf-/?hl=en
/UBT News/
Magazinë
Brad Pitt rikthehet në Netflix me rolin që i dha Oscar-in
Published
14 hours agoon
April 3, 2025
Brad Pitt do të rikthehet në rolin e Cliff Booth, personazhi për të cilin fitoi çmimin Oscar në filmin e Quentin Tarantino-s, Once Upon a Time in Hollywood.
Ky projekt i ri do të jetë një spin-off i prodhuar nga Netflix, me regjisor David Fincher dhe skenar të shkruar nga vetë Tarantino.
Xhirimet pritet të fillojnë këtë verë, ndërsa titulli dhe detajet e tjera ende nuk janë zbuluar.
Ky lajm ka ngjallur entuziazëm mes fansave të Pitt dhe të kinemasë, duke qenë se rikthimi i aktorit në këtë rol të dashur vjen pas suksesit të madh të filmit të vitit 2019.

Scholz: Nuk mund ta imagjinojë Netanyahun të arrestohet në Gjermani

Çmimi i naftës bie pas tarifave të Trump

Policia gjobit shoferin që drejtoi veturën në anën e kundërt në autostradë

Zëdhënësit e Speciales: Gjykata e Hagës mban përgjegjës individët, jo grupet etnike, organizatat apo komunitetet

Rubio: SHBA do të vijojë të qëndrojë në NATO, e rëndësishme forcimi i aleancës

Pse nuk duhet t’i mbyllni perdet gjatë ditës?

Kurti pret në takim ambasadorin suedez, flasin për aktualitetin politik në vend

Po bëni gabim, ja sa shpesh duhen pastruar furçat e grimit

Billie Eilish tregon se cilët janë artistët e saj të preferuar
Të kërkuara
-
Bota2 months ago
Marrëveshja për pranimin e pakufizuar të emigrantëve, Shtëpia e Bardhë tërhiqet nga tarifat ndaj Kolumbisë
-
Bota2 months ago
Fluturimet e dëbimit kanë filluar, thotë Shtëpia e Bardhë
-
Bota2 months ago
Shtëpia e Bardhë: Armëpushimi në Liban do të zgjatet deri më 18 shkurt
-
Bota3 months ago
Trump zbulon listën e zezë të Shtëpisë së Bardhë