Lajmet
Rusia duhet të kishte mësuar nga Napoleoni
Nuk është çudi që analistët ushtarakë po flasin për moralin e ulët në mesin e forcave ruse.
Published
4 years agoon
By
Betim GashiNga Dell Dailey & James P.Farwell
Ushqimi, karburanti dhe kujdesi mjekësor, dhe jo plumbat apo bombat, mund të përcaktojnë se kush e fiton luftën në Ukrainë. Me vlerësimin e NATO-s se humbjet e rusëve në të vrarë dhe të plagosur mund të jenë deri në 40.000, komunikimet e përgjuara të trupave pushtuese zbulojnë se ato po vuajnë nga uria dhe i ftohti.
Nuk është çudi që analistët ushtarakë po flasin për moralin e ulët në mesin e forcave ruse. Rritja e numrit të viktimave dhe mungesa e furnizimeve, mund të sjellin një katastrofë ushtarake të rusëve kundër ushtrisë dhe popullit ukrainas më të vogël në numër, por shumë të vendosur për të mbrojtur vendin e tyre.
Situata aktuale paraqet një ironi të madhe historike. Vladimir Putin mbështetet shumë për këshilla ushtarake tek shefi i tij i Shtabit të Përgjithshëm Valeri Gerasimov. Gerasimov u bë i njohur për artikullin e tij të vitit 2013 në “Military-Industrial Kurier” dhe për fjalimin e tij të vitit 2017 në Akademinë e Shkencave Ushtarake.
Shumë analistë besonin se komentet e tij përbënin një doktrinë të re të luftës hibride. Në fakt ushtria ruse nuk e ka një doktrinë të tillë. Ajo e trajton luftën si konflikt të armatosur. Kjo qasje është në kontrast të dukshëm me atë të administratës presidenciale të Kremlinit, e cila përqafon qasje jo-kinetike, pra të luftës informative ndaj konflikteve.
Komentet e Gerasimov në vitin 2013, pasqyronin botëkuptimin e tij mbi karakterin bashkëkohor të luftës, pas analizës ruse të konflikteve të zhvilluara nga Perëndimi gjatë një periudhe 30-vjeçare. Fjalimi i tij i vitit 2017 në Akademinë e Shkencave Ushtarake, tregonte se si mund të përdoren veprimet kinetike për të arritur tek efekte jo-kinetike.
Toni i të dyve ishte mbrojtës. Thelbi është se ndërsa Gerasimov mund të ketë fituar një reputacionin e një strategu të madh, fokusi i tij ishte në mbrojtjen aktive, dhe jo në sulm. Kjo është e rëndësishme të nënvizohet, sepse kur Putin mblodhi një rreth të ngushtë bashkëpunëtorësh për të planifikuar se si ta detyronte Ukrainën të kapitullonte ndaj kërkesave të Rusisë, ai po i drejtohej një gjenerali, ekspertiza e të cilit nuk kishte rrënjë në konfliktin e armatosur sulmues.
Ne kemi argumentuar, dhe besojmë ende se grumbullimi i ushtrisë ruse përpara pushtimit që nisi më 24 shkurt, ishte një ushtrim në kuadër të luftës së informacionit. Larg skenarit që po shohim tani, Putini priste që qeveria e Ukrainës të pranonte kërkesën e tij dhe që qytetarët ukrainas të mirëprisnin rreshtimin me Rusinë dhe jo me Perëndimin.
Pikëpamja jonë është se emocionet e mposhtën gjykimin e shëndoshë të Putinit, dhe ai ndërmori pushtimin aktual, që po sjell efektet e kundërta politike, dhe ka prodhuar një situatë që mund të çojë në rrëzimin përfundimtar të Putinit nga pushteti.
Në takimin e tij të Sigurisë Kombëtare të datës 22 shkurt, Putinit sulmoi ashpër publikisht shefin e Shërbimit të Inteligjencës së Jashtme, Sergei Naryshkin, por edhe zyrtarë të tjerë të lartë si Ministrin e Jashtëm Sergei Lavrov.
Mediat e lajmeve kanë raportuar se FSB-ja i ka informuar vazhdimisht ukrainasit mbi komplotet për të vrarë presidentin Volodimir Zelenski. Këto mund të paraqesin një kundërshtim më të thellë – ndoshta në rritje – kundër luftës dhe Putinit brenda shërbimeve të inteligjencës, dhe një rrezik real për vazhdimësinë e qëndrimit të tij në pushtet.
Të dhënat tregojnë se ky mentalitet ishte arsyeja kryesore e dështimit të bujshëm për të përcaktuar një strategji koherente ushtarake ose politike për Ukrainën, ose për të planifikuar ekzekutimin taktik të saj. Siç e konfirmojnë përgjimet radiofonike nga forcat ruse, rezultati është se automjeteve ushtarake kanë mbetur pa karburant.
Po ashtu, ushtria ruse ka pak ushqim dhe kujdes mjekësor, duke e detyruar Putinin që t’i lutet Kinës ta furnizojë me ushqime, për të ushqyer trupat e tij. Putin dhe Gerasimov do të kishin bërë mirë të studionin pushtimin fatkeq të Napoleon Bonapartit në Rusi në vitin 1812, përpara se të planifikonin aventurën e tyre të keqe në Ukrainë.
Duke e shpërfillur këshillën e Ministrit të tij të Jashtëm, Sharl–Moris dë Talejran, që ishte kundër pushtimit të Rusisë, Napoleoni vazhdoi përpara me planin e tij. Siç e kanë vënë në dukje historianë si Frenk Meklin, mendimet e dëshiruara dhe vetë-mashtrimi e mposhtën racionalitetin.
Ai mori me vete furnizime për 400.000 burra për 50 ditë, edhe pse ushtria e tij pushtuese kishte 675.000 njerëz. Koordinimi ishte një rrëmujë e vërtetë. Rusët nuk u sollën ashtu siç priste Napoleoni, pjesërisht edhe për shkak se ai nuk arriti të çlironte bujkrobërit.
Askush nuk mendoi se si t’i dërgonte furnizimet në pjesën e përparme të frontit, dhe një e treta e furnizimeve ushqimore u konsumuan gjatë transportit. Sëmundjet vranë shumë lopë dhe kuaj, por dhe trupat franceze. Hollivudi e përshkruan tërheqjen nga Moska si çekiçin që e dërrmoi pushtimin. Megjithatë, fushata e Napoleoni ishte e humbur që para se të fillonte. Tërheqja ishte akti fatal përfundimtar.
Planifikimi ushtarak i gabuar i Gerasimov i bën jehonë fatit të Napoleonit. Dështimi i tij i ofron Ukrainës mundësinë që t’i japi rusëve një goditje të fortë, dhe me shumë gjasa që t`i imponojnë një fund të pranueshëm të armiqësive.
Shtetet e Bashkuara duhet të inkurajojnë ukrainasit që të përdorin çdo mjet për të dobësuar më tej moralin e trupave ruse duke dërguar mesazhe se Putini po bën luftë për egon e tij personale, dhe jo për interesat e Rusisë. Po ashtu, SHBA-ja duhet gjithashtu të sigurojnë që ukrainasit të kenë çdo mjet komunikimi të nevojshëm për ta përhapur atë mesazh.
Karl Von Klauzeviç shkroi dikur se fati i luftës vendoset nga një kombinim i vullnetit moral, pra i të pasurit vullnet ose pasion për të luftuar, dhe i një kauze ose qëllimi për të cilin ia vlen të vdesësh. Ukraina i ka të gjitha këto. Pushtuesit nuk zotërojnë asnjërën prej tyre. Lufta e fortë e informacionit mund ta shfrytëzojë këtë dobësi, dhe ndoshta të ndihmojë në arritjen e një rezultati pozitiv për Ukrainën ndaj një konflikti të armatosur të karakterizuar nga krimet ruse të luftës dhe vrasjet e të pafajshmëve.
Thënë këtë, ne theksojmë se zgjidhja e këtij konflikti qëndron në fund tek diplomacia. Shtetet e Bashkuara duhet të shmangin një përshkallëzim të situatës, dhe nuk mund t’i nënshtrohen shantazhit bërthamor të Moskës.
T’i tregosh Putinit se nuk mund të dominojë në këtë luftë, do ta ndihmojë atë të angazhohet në diplomaci serioze, e cila në mënyrë të pashmangshme do të prodhojë lëshime nga të dyja palët, që të ruajnë sovranitetin e Ukrainës dhe t`i japin fund luftës.
“National Interest” – Bota.al
Vendi
Grabitje në Prishtinë – viktima sulmohet me sprej, i merren para të gatshme
Published
9 minutes agoon
April 23, 2026By
UBT News
Sipas raportit të Policisë, një grabitje ka ndodhur dje, rreth orës 16:55, në afërsi të rrethrrotullimit të Qendrës Tregtare Prishtina Mall.
Ankuesi, një mashkull kosovar i punësuar në një kompani private, ka raportuar se derisa ishte duke drejtuar automjetin e firmës, është goditur nga prapa nga një veturë tjetër. Pas përplasjes, nga vetura kanë dalë dy persona të dyshuar, të cilët kanë përdorur sprej ndaj viktimës. Nën kërcënimin dhe pas neutralizimit të tij, të dyshuarit kanë arritur t’i marrin çantën ku ndodheshin para të gatshme në vlerë të konsiderueshme, dhe më pas janë larguar në drejtim të panjohur.
Rasti është duke u hetuar nga njësitet kompetente policore.
Lajmet
Gjuha angleze – ura që lidh të rinjtë me botën dhe të ardhmen
Published
43 minutes agoon
April 23, 2026By
UBTNews
Shkruan: Dr. Sc. Eglantina Bilalli
Çdo vit, më 23 prill, shënohet Dita e Gjuhës Angleze, një datë simbolike e zgjedhur nga United Nations. Kjo ditë përkon me lindjen dhe vdekjen e William Shakespeare, një nga figurat më të shquara të letërsisë botërore dhe një kontribuues i jashtëzakonshëm në zhvillimin e gjuhës angleze
Gjuha angleze ka fituar një rol shumë të rëndësishëm në botën e sotme. Ajo nuk është thjesht një mjet komunikimi, por një urë që lidh njerëz, kultura dhe mundësi nga vende të ndryshme të botës. Pikërisht për këtë arsye, rëndësia e saj historike, kulturore dhe globale vazhdon të theksohet gjithnjë e më shumë, duke nxitur njëkohësisht edhe shumëgjuhësinë, dialogun ndërkulturor dhe përdorimin e barabartë të gjuhëve në nivel ndërkombëtar.
Çdo vit, më 23 prill, shënohet Dita e Gjuhës Angleze, një datë simbolike e zgjedhur nga United Nations. Kjo ditë përkon me lindjen dhe vdekjen e William Shakespeare, një nga figurat më të shquara të letërsisë botërore dhe një kontribuues i jashtëzakonshëm në zhvillimin e gjuhës angleze.
Përmes kësaj përzgjedhjeje, synohet të theksohet rëndësia historike, kulturore dhe globale e anglishtes, si dhe të promovohet shumëgjuhësia, dialogu ndërkulturor dhe përdorimi i barabartë i gjuhëve zyrtare në nivel ndërkombëtar.
Sot, anglishtja është bërë pothuajse gjuha kryesore e teknologjisë, shkencës, biznesit dhe komunikimit global. Shumica e informacioneve në internet, artikujve shkencorë dhe kurseve online janë të disponueshme në këtë gjuhë. Për të rinjtë, kjo do të thotë më shumë mundësi për të mësuar, për t’u zhvilluar profesionalisht dhe për të fituar aftësi që kërkohen gjithnjë e më shumë në tregun e punës.
Edhe në aspektin e punësimit, njohja e anglishtes është një avantazh i madh, e shpeshherë edhe një domosdoshmëri. Në fusha si teknologjia e informacionit, turizmi, marketingu digjital, shërbimi ndaj klientit apo puna në organizata ndërkombëtare, aftësia për të komunikuar në
anglisht rrit ndjeshëm mundësitë për punësim dhe përparim në karrierë. Sidomos sot, kur puna në distancë po zë gjithnjë e më shumë vend, kjo gjuhë u jep të rinjve mundësinë të punojnë për kompani të huaja edhe pa u larguar nga vendi i tyre.
Përtej anës profesionale, anglishtja ndikon edhe në zhvillimin personal e kulturor. Përmes saj, të rinjtë mund të lexojnë libra, të ndjekin filma, të dëgjojnë muzikë dhe të njohin ide e realitete të ndryshme nga e gjithë bota. Kjo i ndihmon të zgjerojnë horizontin, të kuptojnë më mirë kulturatë tjera dhe të zhvillojnë mendim më kritik e më të hapur.
Një rol shumë të rëndësishëm anglishtja ka edhe në arsim. Studentët që e zotërojnë këtë gjuhë kanë më shumë mundësi të ndjekin studime jashtë vendit, të përfshihen në programe shkëmbimi apo të aplikojnë për bursa ndërkombëtare. Shumë universitete të njohura në botë ofrojnë programe në anglisht, ndaj njohja e saj është shpesh një hap i domosdoshëm për këdo që synon një formim më të lartë dhe më konkurrues.
Megjithatë, rëndësia e anglishtes nuk duhet kuptuar si zëvendësim i gjuhës amtare. Përkundrazi, ajo duhet parë si një vlerë shtesë. Ruajtja dhe zhvillimi i gjuhës shqipe mbetet thelbësor për identitetin tonë kulturor dhe kombëtar. Prandaj, shumëgjuhësia është rruga më e mirë: të njohësh anglishten pa humbur lidhjen me gjuhën dhe rrënjët e tua.
Në fund, mund të thuhet se në një botë ku kufijtë po bëhen gjithnjë e më të vegjël, anglishtja mbetet një nga mjetet më të rëndësishme për zhvillim personal dhe shoqëror. Ajo u jep të rinjve më shumë besim, më shumë mundësi dhe një dritare më të gjerë drejt botës. Të investosh në mësimin e saj do të thotë të investosh në të ardhmen.
Nëse do që të tingëllojë edhe më natyral, si ese e shkruar nga një nxënës/student, ja jap edhe në një version më pak formal.
Dr. Sc. Eglantina Bilalli është profesoreshë në Fakultetin e Gjuhës Angleze dhe Fakultetin Media dhe Komunikim në UBT.

Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit (MINT) ka publikuar çmimet maksimale të lejuara për shitjen e derivateve të naftës për datën 23 prill 2026.
Sipas vendimit të fundit, çmimet që hyjnë në fuqi nga ora 10:00 janë: Nafta (dizel): 1.64 euro për litër Benzina: 1.39 euro për litër; Gasi: 0.87 euro për litër.
MINT ka njoftuar qytetarët se për çdo parregullsi apo ankesë lidhur me çmimet në treg, mund të adresohen në emailin zyrtar të departamentit të konsumatorit ose përmes numrit të telefonit pa pagesë.
Këto çmime po vazhdojnë të mbeten në nivele të larta, kryesisht si pasojë e pasigurisë në tregjet ndërkombëtare dhe tensioneve të vazhdueshme nga konflikti mes SHBA-së, Iranit dhe Izraelit, gjë që ka reflektuar drejtpërdrejt në koston e karburanteve edhe në tregun tonë.
Lajmet
Rahoveci drejt një qendre moderne për art dhe inovacion
Published
2 hours agoon
April 23, 2026By
UBT News
Në Rahovec po vazhdon ndërtimi i Qendrës për Arte, Kulturë dhe Inovacion, një projekt që synon të krijojë një hapësirë bashkëkohore për zhvillimin e jetës kulturore dhe kreative në qytet. Kjo qendër pritet t’u shërbejë artistëve, të rinjve dhe gjithë komunitetit artdashës, duke ofruar kushte më të avancuara për krijimtari, bashkëpunim dhe zhvillim profesional.
Me një investim që tejkalon 3 milionë euro, projekti synon të forcojë infrastrukturën kulturore në Rahovec dhe të hapë mundësi të reja për zhvillimin e artit dhe inovacionit, jo vetëm në nivel lokal, por edhe më gjerë.
Grabitje në Prishtinë – viktima sulmohet me sprej, i merren para të gatshme
Policia konfiskon tri armë brenda 24 orëve në rajonin e Prishtinës, arrestohet një person
23 Prilli – Dita Botërore e Librit dhe e të Drejtave të Autorit
Gjuha angleze – ura që lidh të rinjtë me botën dhe të ardhmen
Beverley Callard largohet nga reality show pas incidentit shëndetësor, më pas diagnostikohet me kancer
Yjet rikthehen në vazhdimin e “The Devil Wears Prada” pas dy dekadash
Sot nafta 1.64 euro, benzina 1.39 euro
Rahoveci drejt një qendre moderne për art dhe inovacion
Baleti Kombëtar i Kosovës prezantohet me “Carmina Burana” në Medellín
Të kërkuara
-
Lajmet2 months agoUBT nderon Familjen Jashari me Dekoratën Jetësore të Nderit
-
Lajmet3 months agoStudentët e UBT-së në vizitë studimore në Presidencën e Republikës së Kosovës
-
Lajmet2 months agoPërfundon seanca e sotme në Hagë për pengim të drejtësisë
-
Lajmet2 months agoKoordinatorja e projektit AKIL-EU në UBT, prof. Manjola Zaçellari, referon në University of Oxford
