Lajmet

Rruga më e shpejtë drejt paqes në Ukrainë

Rusia po shkakton një krizë globale ushqimore, duke i bllokuar portet e Ukrainës.

Published

4 years ago

on

Nga András Tóth–Czifra

“Center for European Policy Analysis”

Disa elementë të dobësisë perëndimore janë krijuar nga qeveria ruse. Përveç rajonit ukrainas të Donbasit, ku ka nisur një betejë e përgjakshme, dhe Ukrainës Jugore, e cila po përballet me plaçkitje dhe rrëmbime në shkallë industriale nën pushtimin rus, teatri i tretë i luftës është tani pa asnjë diskutim hapësira e informacionit në demokracitë perëndimore.

Rusia po shkakton një krizë globale ushqimore, duke i bllokuar portet e Ukrainës, duke grabitur drithërat e Ukrainës, dhe duke bombarduar tokat bujqësore dhe infrastrukturën bujqësore të këtij vendi. Po ashtu, ajo po përhap narrativën se kriza ushqimore dhe inflacioni në rritje të shpejtë në Evropë dhe SHBA u shkaktuan nga sanksionet perëndimore.

Ajo po nxit frikën se do ta përshkallëzojë më tej luftën, duke e kërcënuar Lituaninë për shkak të “bllokadës” ndaj enklavës së Kaliningradit, të cilën Kremlini e shpiku, dhe duke u përpjekur të minojë besimin midis Ukrainës dhe mbështetësve të saj perëndimorë, dhe përhapjes së thashethemeve të pabaza se Polonia dëshiron ta pushtojë Ukrainën Perëndimore.

Moska ka reduktuar dërgesat e gazit përmes gazsjellësit “Nord Stream” dhe “Turk Stream”, si dhe ka pezulluar dërgesat e gazit në disa vende anëtare të BE-së. Si gjithmonë, lufta informative e Kremlinit nuk do të funksiononte pa padurimin, hapësirën e shkurtër të vëmendjes dhe ankthin në demokracitë perëndimore, të cilat Rusia i njeh shumë mirë.

Madje, ajo ka mësuar t’i shfrytëzojë ato në avantazhin e vet. Të kombinuara së bashku, ato kanë nxitur zëra që u bëjnë thirrje vendimmarrësve të ndryshojnë rrugën ose fokusin. Zyrtarët e qeverisë amerikane flasin në mënyrë anonime për shqetësimin e tyre për “dëmet anësore” më të mëdha se sa pritej nga sanksionet.

Ndërkohë disa analistë të ekstremit të djathtë dhe të majtë, nënkuptojnë në mënyrë të rreme se ndihma ushtarake dhe humanitare që i është dhënë Ukrainës (54 miliardë dollarë në rastin e SHBA-së, apo rreth 1 për qind e buxhetit federal), është disi e krahasueshme me koston e paketës financiare të stimulit të brendshëm.

Në Evropë, diskursi është strukturuar gabimisht si një debat midis ithtarëve të “paqes”, dhe kundërshtarëve të tyre që duan vazhdimin e luftës, si nga politikanët jo liberalë po ashtu edhe nga analistë liberalë (edhe pse sigurisht me thekse të ndryshme). Ky debati nxjerr shpesh në pah sesa pak kuptohet Rusia.

Për shembull, kriza e gazit ishte tërësisht e parashikueshme. Meqë Rusia nuk ka më një aksion në tregun evropian të gazit, ajo përballet vetëm me kosto dhe përfitime afatshkurtra, dhe mund t’i maksimizojë përfitimet politike dhe shumë të mundshme financiare nëpërmjet reduktimit të dërgesave të gazit.

Megjithatë, ka pak planifikim të dukshëm për emergjencën që kemi përballë, madje edhe në komunikim. Retorika e ekzagjeruar e Rusisë për një “bllokadë” në Kaliningrad (nuk preken pasagjerët dhe mallrat që nuk janë në listën e sanksioneve), diktohet kryesisht nga faktorë të brendshëm.

Ky rajoni përballet në shtator me zgjedhjet lokale, ndërsa ka nisur tashmë edhe një krizë ekonomike. Megjithatë, BE-ja nuk ka dhënë një përgjigje të fortë ndaj deklaratës provokuese të Moskës. Paaftësia për t`iu përgjigjur sfidës së Kremlinit është shumë shqetësuese, pasi ka gjeneruar një sërë mendimesh plot ankth dhe të argumentuara shumë dobët.

Shumë prej tyre vijnë nga analistët, që fatmirësisht nuk janë në gjendje të marrin vendime, por që megjithatë e diktojnë ende debatin publik. Disa prej tyre kanë sugjeruar që Perëndimi duhet të ushtrojë presion ndaj Ukrainës që të heqë dorë nga një pjesë e territorit, me qëllim parandalimin e një krizë globale ushqimore.

Të tjerë kanë argumentuar heqjen e sanksioneve ndaj Rusisë, pasi ato nuk kanë arritur ta bindin Moskën që t’i japë fund luftës. Dhe ca të tjerë, deklarojnë se negociatat duhet të fillojnë përpara një afati të caktuar. Këtyre argumenteve u mungojnë zakonisht përgjigjet për pyetjet e rëndësishme në lidhje me kostot dhe përfitimet, apo detajet e proceseve që mbrojnë.

Për shembull, marrim çështjen e rikthimit sa më shpejt të palëve në tryezën e bisedimeve. Kur e vënë theksin tek urgjenca, por nuk përshkruajnë se çfarë duhet të ndodhë përpara fillimit të bisedimeve, këta analistë apo zyrtarë sugjerojnë në mënyrë të hapur se tashmë janë pjekur kushtet për bisedime, kur në fakt kjo nuk është e vërtetë.

Kjo nga ana tjetër mund të çojë lehtësisht në argumentin, se nëse nuk fillojnë negociatat, një Perëndimi kërkues dhe Ukraina janë fajtorë për rezultatin, duke e dobësuar pozitën e Kievit. Zyrtarët rusë po e përdorin tashmë këtë argument. Por në vend të kësaj, diskutimi duhet të fokusohet tek kushte dhe procesi.

Të kuptosh se si mund ta detyrosh Rusinë që të dëmshpërblejë Ukrainën për shkatërrimet që i ka sjellë, ose të pohosh se kjo e fundit ka të drejtë të rimarrë kontrollin mbi kufijtë e saj të vitit 2014, do ta forcojë shumë më tepër pozitën e Ukrainës dhe Perëndimit se sa diskutimet boshe për kufijtë.

Apo merrni debatin për lëshimet territoriale, të përkohshme apo të përhershme qofshin. Edhe nëse Bashkimi Evropian dhe SHBA-ja mund ta detyrojnë Ukrainën të bjerë dakord, në këmbim të dhënies fund të luftimeve, kjo zgjidhje do të refuzohej pothuajse me siguri në një referendum popullor, dhe do ta dobësonte qeverinë e Zelenskyy, gjë që nuk do jetë në interesin e Perëndimit.

Siç tregoi përvoja e 8 viteve të para të luftës (kur Rusia u lejua de fakto ta pushtonte Krimenë dhe disa pjesë të Donbasit), lëshimet territoriale vetëm sa i japin mundësi Rusisë të rigrupohet dhe më pas ta përshkallëzojë luftën. Këtë herë, rreziqet do të ishin shumë më të larta, pasi dështimi i dytë për të vepruar, do të dëmtonte më tej normat ndërkombëtare, dhe do të inkurajonte shtetet e tjera autoritare të veprojnë njëlloj si Moska.

Problemi është se këto kosto janë afatgjata dhe të vështira për t’u llogaritur. Ndërsa kostot e krizës ushqimore dhe energjetike, si dhe nevojat financiare të Ukrainës janë të matshme dhe afatshkurtra. Ky ekuacion i ezauron nervat e politikanëve që mendojnë sipas cikleve zgjedhore.

Gjithsesi, vendimmarrësit duhet të imagjinojnë kostot e paqëndrueshmërisë së përhershme në Evropën Qendrore dhe Lindore, ndërprerjen e tregtisë globale, luftëra të ngjashme pushtuese që shpërthejnë gjetkë, dhe më shumë gjasa zhdukjen e çdo mundësie kuptimplotë për të ruajtur shkallën e bashkëpunimit ndërkombëtar, të nevojshëm për të trajtuar problemin e ndryshimeve klimatike.

Kjo do të thotë sipas të gjitha llogarive, mënyra më e shkurtër dhe më e lirë për të arritur një zgjidhje të qëndrueshme në Ukrainë duhet të jetë sigurimi i mjeteve – ushtarake, financiare dhe diplomatike – që Ukraina të diktojë kushtet e fitores së saj mbi Rusinë – edhe nëse kjo do të thotë një rikthim në kufijtë e vitit 2014. Gjestet simbolike të rëndësishme dhe të mirëpritura, si vizita e javës së kaluar e presidentit francez dhe rumun, kancelarit gjermane dhe kryeministrit italian në Kiev, dhe tentativat për të zhbllokuar eksportet ukrainase, duhet të pasohen nga hapa vendimtarë.

Kjo do të thotë dhënien e statusit të kandidatit për në BE për Ukrainën dhe Moldavinë, dhe konfirmimin se Lituania po zbaton në Kaliningrad sanksionet e vendosura nga BE. Dërgesat e armëve dhe sanksionet duhet të rriten sa më shpejt që të jetë e mundur.

Kryeqytetet perëndimore nuk kanë luksin të shpërqendrohen në këtë fazë të luftës. Ato duhet të pranojnë se duhet paguar një çmim i lartë për një rikthim të shpejtë tek normaliteti relativ. Ata duhet të përqendrohen tek komunikimi i kësaj të vërtete tek votuesit, të cilët po ushqehen gjithnjë e më shumë me gënjeshtrën se janë qeveritë e tyre dhe që po kryejnë luftën, dhe jo Rusia.

Shënim:András Tóth–Czifra, anëtar i Qendrës për Analizën e Politikave Evropiane.

Related Topics:
Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 2 gusht 1993-1998?

Published

8 hours ago

on

August 2, 2026

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.
 
 
Foto: Për çdo ditë njoftime për të vrarë në rajonin e Drenicës: Skënderaj
 
 
2 gusht 1993
 
Bastisje në Prishtinë dhe Obiliq
Sot, rreth orës 5 të mëngjesit, policia serbe bastisi shtëpinë e Hamit Avdiut, në rrugën “Xhemail Ibishi” në Prishtinë. Policët kërkonin Ramadan Avdiun, ish-i burgosur i ndërgjegjes, i cili nuk gjendej në shtëpi.
Gjatë bastisjes, policët serbë me vandalizëm thyen dhe demoluan orenditë e shtëpisë, ndërsa me vete morën Hamitin dhe vëllain e Ramadanit, Rexhepin, të cilët ende po mbahen në organet e policisë në Prishtinë.
Në lagjen “Kodra e Trimave” në Prishtinë, rreth orës 8.30 u bastis shtëpia e Hajdin Krasniqit. Policia serbe kërkoi Xhavit Hazirin, ish i burgosur politik, i cili banon te Hajdini. Gjatë bastisjes policia u soll brutalisht ndaj familjes Krasniqi. Xhavit Haziri u arrestua.
Po ashtu sot rreth orës 5 të mëngjesit, policia serbe bastisi familjen e Bajram Hazirit, të cilët kërkuan djalin e tij Hazirin, ish i burgosur i ndërgjegjes.
Sot, rreth orës 5 të mëngjesit, tetë policë serbë bastisën familjet e Idriz Sveçlës dhe të Ahmet Haxhiut, ish i burgosur i ndërgjegjes. Përveç Ahmetit, policët arrestuan edhe Ismail Haxhiun, të cilët siç merret vesh ende po mbahen në lokalet e policisë në Prishtinë.
 
2 gusht 1994
Dje vazhdoi seanca në procesin e montuar në Prishtinë
Dje në Gjyqin e Qarkut në Prishtinë (të udhëhequr nga pushteti okupues serb) përfundoi marrja në pyetje e të shtatë shqiptarëve të akuzuar për gjoja ushtrime ushtarake në Fushën e Labinotit në Shqipëri.
Gjyqtarët e instaluar serbë dje morën në pytje Luan Hetën, Beqir Mulecin, Hysni Francën dhe Bajram Gallapenin. Këta të akuzuar rrëfyen për torturat që ua kishin bërë inspektorët gjatë hetuesisë.
– Nuk kemi bërë kurrfarë ushtrimesh ushtarake në Fushë të Labinotit. Ajo që shkruan në aktakuzë është rrenë. Inspektorët na rrahën e na shanë, na detyruan të nënshkruajmë deklaratat, duke na u kërcënuar edhe me likuidim, deklaruan dje para
gjykatës këta të akuzuar.
Fehmi Leshtrani madje është liruar si i paaftë për ushtri për rekrutim në Nish, meqenëse mbanë syzat minus 12. I paaftë për ushtri ishte edhe Luan Heta. Beqir Muleci nga ish-APJ e patën lëshuar si të paaftë pas gjashtë muajsh shërbimi. Beqiri është i sëmurë mentalisht.
Kryetari i trupit gjykues të të treve Zoran Saveliq kumtoi se seanca do të vazhdojë nesër, kur pritet të lexohen disa shkresa të lëndës. Shtatë mbrojtësit do të paraqesin edhe propozimet e tyre në fazën e procedurës së provave.
 
2 gusht 1995
Në burgun e Dubravës së Istogut – keqtrajtohen të burgosurit shqiptarë
Në burgun e Dubravës në Istog, në të cilin po vuajnë dënimet edhe një numër i madh të burgosurish politikë shqiptarë të Kosovës, më 23 korrik të këtij viti nga gardianët e burgut u keqtrajtuan rëndë, Hysen Gega nga Sallagrazhda e Suharekës, i cili është i dënuar për herë të dytë me 2,5 vjet burg, derisa dënimin e parë e vuajti me 10 vjet. Po për të njëjtën vepër në këtë burg gjendet edhe Gëzim Lushi, po ashtu i burgosur politik, njofton KI i Degës së LDK-së në Suharekë.
Njoftohet se ata nga gardianët e burgut janë keqtrajtuar rëndë, vetëm pse kanë përcjellë programin televiziv në gjuhën shqipe.
Bëhet e ditur se Gëzim Lushit të keqtrajtuar rëndë i është ofruar ndihmë mjekësore vetëm pas tre ditësh, ndërsa Hysen Gega pas një ndëshkimi është duke bërë grevë urie.
Ndërkaq, KI i Degës së LDK-së në Suharekë njofton se në Burgun e Qarkut në Prizren është keqtrajtuar rëndë fizikisht edhe Shaip Mustafa, i cili po mbahet nën hetime, kinse për formimin e SPB-së të Republikës së Kosovës.
Shaip Mustafa momentalisht për shkak të keqtrajtimeve të rënda fizike gjendet i shtrirë në spitalin e Prizrenit.
 
 
2 gusht 1997
Mitrovicë: Policia plaçkiti tre të rinj shqiptarë
Pardje, policia serbe plaçkiti disa tregtarë shqiptarë në lagjen Bair të Mitrovicës.
Policia ndaloi Lulzim M. Nulin (18), ia plaçkiti mallin që po e dërgonte në treg dhe pastaj e ktheu në shtëpinë e tij ku i plaçkiti mallin me vlerë prej 1500 DM.
Policia plaçkiti edhe Burhan Sahatçiun (20) duke i marrë mall me vlerë prej mbi 300 DM dhe Fadil Abitin (20) të cilit i mori mall me vlerë prej mbi 2000 DM.
Të tre tregtarët e plaçkitur u dërguan në lokalet e policisë në Mitrovicë ku u mbajtën rreth tri orë.
Lulëzim Nulit, më 28 korrik policia i pat plaçkitur mall me vlerë prej 700 DM, njofton KI i Degës së LDK-së në Mitrovicë.
 
2 gusht 1998
 
Njoftohet për 8 shqiptarë të vrarë në fshatrat e Drenicës
Gjatë sulmeve të sotme të forcave policore ushtarake serbe në disa fshatra të Drenicës, deri më tash dihet për 8 shqiptarë të vrarë.
Burimet e KMDLNJ njoftojnë se në fshatin Jashanicë të Klinës janë vrarë tre pjesëtarë të UÇK. Ndërkaq në fshatin Shtuticë të Skënderajt janë vrarë katër shqiptarë, për identitetin e të cilëve ende nuk dihet.
Në fshatin Polac dihet se është vrarë Fatmir Xhemajl Veliqi (20).
Njoftohet se sot janë sulmuar edhe fshatrat Polluzhë e Tërstenik.
 
Forcat serbe vranë katër e plagosën katër anëtarë të tjerë të familjes Zeqiri në fshatin Shtuticë të Gllogocit
Sot në fshatin Shtuticë të Gllogocit forcat serbe vranë katër dhe plagosën katër anëtarë të tjerë të familjes Zeqiri, njofton KI i degës së LDK.
Tragjedia mbi këtë familje ndodhi derisa forcat serbe po granatonin në drejtim të fshatrave Polac, Kryshec, Morinë e Shtuticë. Gjatë këtyre momenteve familja Zeqiri derisa po dilte nga shtëpia, për t’i ikur granatimeve të parreshtura të ushtrisë serbe, në oborrin e kësaj familjeje ra një granatë që ishte fatale. Me atë rast u vranë: Sofije Zeqiri (60), Vahide Zeqiri (20), Kada Zeqiri (17) dhe gruaja e Halimit, Emine Zeqiri. Ndërkaq u plagosën: Halim Zeqiri, (flitet se ka vdekur), Besim Zeqiri, Sherif Zeqiri dhe Rizah Zeqiri.
Gjithashtu sulmet serbe shkaktuan dëme të mëdha materiale, duke shkatërruar shtëpi, makina bujqësore, shtalla, e të tjera.

Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 1 gusht 1993-1998?

Published

1 day ago

on

August 1, 2026

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.
 
Foto: Eliot Engëll
 
 
1 gusht 1994
 
Represioni në Kosovë
Prizren: Parmbrëmë, disa ushtarë serbë në vendin e quajtur Mllaqne, afër liqenit të Bjeshkëve të Sharrit, rrahën rëndë Ramadan Fazliun nga fshati Lubinjë e Prizrenit, në kohën derisa ai po kthehej nga Maqedonia ku kishte blerë naftë.
Bëhet me dije se ushtarët serbë Ramadan Fazliut ia thyen hundën, nofullën, dy dhëmbë, si dhe i shkaktuan lëndime të rënda trupore.
Ramadan Fazliu njoftoi Komisionin për Informim të Degës së LDK-së në Prizren se ushtria serbe po i mban peng edhe 15 bashkëfshatarë të tij, për fatin e të cilëve nuk dihet.
Dje, policia mori në shtëpinë e tij Asllan Temajn nga Prizreni, i cili në stacionin e policisë në Prizren u lidh për radiatori dhe u keqtrajtua brutalisht. Inspektorët serbë u interesuan të dinë nga Asllan Temaj se kush ka armë, rreth veprimtarisë së tij si arsimtar dhe aktivist i LDK-së.
Asllam Temaj në polici u mbajt deri rreth orës 15:00 dhe u porosit që të mos e informojë askend. Asslan temajt policia ia plaçkiti orën e dorës.
Mitrovicë: – Parmbrëmë një patrullë e policisë serbe, nën pretekst të kërkimit të armëve, ishte në shtëpinë e Faik Ibrahimit në fshatin Rekë të Mitrovicës, nga i cili kërkuan që të dorëzojë një pushkë dhe një revole.
Policia urdhëroi Faik Ibrahimin që të paraqitet në stacionin e policisë në Mitrovicë.
Më 28 korrik, policia ishte dy herë në shtëpinë e Qerim Rrudhanit në rr.”Gjon Kenedi” në Mitrovicë për të kërkuar djalin e tij Besim Rrudhanin.
Ndërkaq, pardje policia mori Besim Rrudhanin dhe së bashku me të shkuan në fshatin Shipol në shstëpinë e Xhafer Rrudhanit, nga i cili kërkuan që të dorëzojë një pushkë dhe një revole.
Vushtri: – Më 28 korrik, një policë serb së bashku me rojën e fushës, keqtrajtuan rëndë Nazmi Sadikun dhe vëllain e tij (emrin e të cilëit nuk arritëm ta mësojmë). Rrahja e Nazmi Sadikut dhe vëllait të tij u bë pa kurrfarë shkaku.
Po këtë ditë një ekspeditë e policisë serbe, shkoi në fshatin Shilovicë të Vushtrrisë dhe bastisi nën pretekst të kërkimit të armëve shtëpitë e Ramadan Mehmetit, Hadi e Sadri Begut, Zymer Behramit dhe atë të Izet Krasniqit. Policia gjatë bastisjes rrahu brutalisht Ramadan Mehmetin dhe Sadri Begun.
1 gusht 1995
 
Eliot Engëll: Kosova është një çështje kyçe
Televizioni shqiptar emetoi parmbrëmë një bisedë me kongresistin amerikan Eliot Engëll, njohës i mirë i çështjes shqiptare dhe bashkëkryetar i Këshillit për Çështje Shqiptare në Kongresin Amerikan.
Duke u përgjigjur në një pyetje lidhur me Kosovën, z. Engëll theksoi se Kosova është një çështje kyçe në rajon dhe se një grup kongresistësh në Kongresin Amerikan janë të interesuar rreth situatës në këtë vend.
– Pas meje në mur është një tabelë e Lidhjes Demokratike të Kosovës, të cilën e kam marrë nga Kosova dhe e kam vendosur në zyrën time. Unë besoj se luftën e shqiptarëve të Kosovës për vetëvendosje do ta bënte çdo popull në botë, tha ai.
Duke folur më poshtë për Kosovën dhe angazhimin e Shqipërisë rreth saj, Eliot Engëll tha:
“Presidenti Berisha do të vijë dhe do të diskutojë për Kosovën me presidentin Klinton. Përfaqësues nga Kosova gjithashtu kanë ardhur në Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe kemi biseduar rreth këtij problemi. Fatkeqësisht ngjarjet në Bosnjë i kanë treguar botës dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës se sa brutal është regjimi i Beogradit dhe njerëzit e Millosheviqit. Ata i kanë ndihmuar më së miri serbët e Bosnjës. Unë them me shqetësim se ajo ç’po ndodh në Bosnjë mund të jetë si pikë uji në det krahasuar me atë çka mund të ndodhë në Kosovë, nëse bota nuk i shikon serbët me shumë vëmendje”.
Lidhur zhvillimet politike në katër vjetët e fundit në Shqipëri, z.Engël theksoi: “Unë mendoj se nuk ka vend që të ketë ecur në rrugë më të drejtë të demokracisë. I heq kapelën popullit shqiptar për atë që ka arritur. Është vërtetë për t’u lavdëruar demokracia në Shqipëri”, tha mes tjerash kongresisti amerikan Eliot Engëll në intervistën për Televizionin Shqiptar.
1 gusht 1997
Inspektorët serbë plaçkitën tregtarët shqiptarë në Prishtinë
Dje, rreth orës 12:00, një ekspeditë e inspektorëve dhe e policisë serbe e përbërë prej rreth 40 vetash bëri një plaçkitje të madhe në Tregun me shumicë të pemëve e perimeve në afërsi të Pallatit të Sporteve në Prishtinë.
Dhjetëra tregtarë u plaçkitën me pretekst se nuk kishin lejet për shitje. Për shkak të dëmtimit dhe drojës nga ndonjë ekspeditë e re sot në këtë treg kishte shumë më pak mall.
Disa tregtarë që ishin plaçkitur dje i thanë sot QIK-ut se
shuma e plaçkitjes individuale kapte shumën deri në 15. 000 dinarë serbë.
Bekim Deliaj nga Peja u dënua me 15 mijë dinarë, Zylbar Ramadani nga Prishtina me 800 dinarë, Ultrim Ymeri me 800 dinarë, Afrim Shala me 300 dinarë, Beqir Gashi me 200 dinarë, Besim Muja me 1. 200 dinarë, Ruzhdi Krasniqi me 350, Emin Sopi me 1. 500 dinarë, Fadil Gashi me 1. 200 dinarë, Fadil Dobratiqi me 620 dinarë etj.
Disa nga tregtarët e plaçkitur shqiptarë deklaruan se edhe përkundër kërkesave për leje të shitjes, organet e instaluara të drejtorisë së tregut në Prishtinë nuk u kanë dhënë lejet. Në këtë mënyrë inspektorët serbë mund plaçkisin se herë që dëshirojnë.
1 gusht 1998
Dihet edhe për një të vrarë e tre të plagosur në Rahovec
Gjatë sulmit të forcave serbe në Rahovec është vrarë edhe Nexhemdin Mushla (61), i cili është varrosur aty edhe ku është vrarë, në oborrin e shtëpisë së tij.
Një i afërm i tij, që kishte arritur të largohet nga Rahoveci, i tha QIK-ut se është plagosur edhe vajza e Nexhmedinit, Hajria, si edhe fqinjtë e tyre Naime e Driton Kadriu.
Skënderaji po i ngjan një baze ushtarake të forcave serbe
Edhe mbrëmë në qytetin e Skënderajt, arriti një konvoj i madh i forcave të ushtrisë serbe i përbërë nga 37 kamionë me ushtarë serbë, të cilët u vendosën në qytetin e Skënderajit dhe në fshatin Polac, njofton NKMDLNJ në Skënderaj.
I njëjti burim njofton se qyteti i Skënderajt është shndërruar në një bazë ushtarake, në të cilin janë vendosur mijëra ushtarë e policë serbë.
Dëshmitarët okularë kanë njoftuar se policia serbe ka ndëryrë pothuaj në secilën shtëpi shqiptare në Skënderaj dhe ka plaçkitur, thyer e demoluar çdo gjë që ka gjetur. Deri tash në tërësi është shkatërruar lagja “Skënderaj 2” dhe Lagjja e Re, ku tashmë nuk ka mbetur asnjë shtëpi e pashkatërruar nga forcat serbe.
Gjendje e rëndë dhe dramatike po mbretëron edhe në rrethinën e Runikut dhe të Turiçecit. Forcat serbe kanë granatuar lagjen Hajzeraj në Leçinë, si dhe ka djegur fshatrat si Padalishtin, Çitakun, Runikun, Kastriotin, Vitakun, Qubrelin, Radishevën e Kotorrin. Sipas informacioneve, forcat e policisë dhe të ushtrisë serbe në zonën e Drenicës po bëjnë spastrim etnik.
I njëjti burim njofton se deri tash nuk dihet për fatin e shumë banorëve shqiptarë si gra, pleq e fëmijë, të cilët kanë mbetur të bllokuar në fshatrat e lartëshënuara, në të cilat kanë hyrë forcat serbe.
Bëhet e ditur se vetëm në fshatin Çubrel kanë mbetur disa kufoma pleqësh ende të pavarrosura.
Ndërkaq, nga fshati Bingjë i Klinës, i banuar kryesisht me serbë, forcat serbe po granatojnë fshatrat e Drenicës, ndërsa granatime kanë arritur deri në Burojë, ku është rrezikuar popullsia civile, e cila ka filluar masovisht t’i braktisë vatrat e tyre.
Banorët shqiptarë që kanë braktisur shtëpitë e tyre, janë strehuar madje edhe në tunelet hekurudhore, ndërsa po bëhen 5 ditë që këtë trevë nuk e ka vizituar asnjë institucion humanitar.
Në këtë hapësirë tash ka filluar të ndodhë edhe katastrofa humanitare, pasi mungojnë të gjithë artikujt ushqimorë, sanitarë e higjenik, ndërsa as që mund të flitet për medikamente.
NKMDLNJ i Skënderajt pohon se propaganda serbe te popullata e këtushme shqiptare po zgjon neveri. Kjo propagandë në njërën anë po provon që ta mashtrojë opinionin botëror, se kinse në rajonin e Drenicës janë krijuar kushtet për kthimin e të ikurve nga shtëpitë e tyre, derisa në anën tjetër mijëra forca të policisë dhe ushtrisë sebe po depërtojnë dhe po i terrorizojnë banorët shqiptarë të Drenicës.

Continue Reading

Lajmet

Profesionet me rritjen më të shpejtë në botë janë pjesë e ofertës akademike të UBT-së

Published

2 days ago

on

July 31, 2026

By

Në një kohë kur teknologjia po ndryshon rrënjësisht mënyrën se si funksionojnë ekonomitë, bizneset dhe institucionet publike, një pyetje bëhet gjithnjë e më e rëndësishme për të rinjtë: cilat profesione do të jenë më të kërkuarat në pesë apo dhjetë vitet e ardhshme?

Përgjigjja vjen nga Future of Jobs Report 2025, raporti i World Economic Forum, i cili analizon transformimin e tregut global të punës përmes të dhënave të mbledhura nga mijëra punëdhënës në mbarë botën. Sipas raportit, deri në vitin 2030 do të krijohen rreth 170 milionë vende të reja pune, ndërsa miliona role tradicionale do të transformohen ose do të zëvendësohen si rezultat i inteligjencës artificiale, automatizimit, tranzicionit të gjelbër dhe transformimit digjital.

Në krye të listës së profesioneve me rritjen më të shpejtë renditen Big Data Specialists, FinTech Engineers, Artificial Intelligence and Machine Learning Specialists, Software and Applications Developers, Security Management Specialists, Information Security Analysts, Data Scientists, UI/UX Designers, Internet of Things Specialists, Environmental Engineers, Renewable Energy Engineers, si dhe specialistët e automjeteve autonome dhe elektrike.

Në këtë kontekst, një analizë e ofertës akademike të UBT-së tregon një përputhje të qartë me prioritetet që identifikon World Economic Forum. Institucioni ka ndërtuar një ekosistem të arsimit të lartë që i përgjigjet transformimit të tregut të punës, duke ofruar programe studimi në fusha që lidhen drejtpërdrejt me profesionet me rritjen më të shpejtë në nivel global.

Në fushën e teknologjisë, UBT ofron programe si Shkenca Kompjuterike dhe Inxhinieri, Sisteme të Informacionit, Inxhinieri e Mekatronikës, si dhe specializime në Inteligjencë Artificiale, Data Science, Cyber Security, Cloud Computing, Machine Learning, Internet of Things (IoT) dhe Robotikë, duke përgatitur profesionistë për rolet që raporti i World Economic Forum i rendit ndër më të kërkuarat në botë.

Një nga profesionet me rritjen më të shpejtë sipas raportit është FinTech Engineer, një profil që po transformon sektorin financiar përmes teknologjisë. Duke e parë këtë zhvillim, UBT ka zhvilluar programin FinTech, i cili kombinon financën, teknologjinë, analizën e të dhënave dhe inovacionin digjital, duke përgatitur specialistë për industrinë financiare të së ardhmes.

Transformimi global nuk kufizohet vetëm në sektorin e teknologjisë. Raporti evidenton se tranzicioni drejt ekonomisë së gjelbër po krijon një kërkesë të jashtëzakonshme për Environmental Engineers, Renewable Energy Engineers dhe specialistë të sistemeve energjetike. Për këtë arsye, programet e Inxhinierisë së Mjedisit, Inxhinierisë së Energjisë dhe Inxhinierisë Mekanike në UBT marrin një rëndësi strategjike, duke përgatitur profesionistë që do të kontribuojnë në zhvillimin e energjisë së pastër, teknologjive të qëndrueshme, efikasitetit energjetik dhe infrastrukturës moderne.

Në të njëjtën kohë, zhvillimi i industrisë automobilistike drejt automjeteve elektrike dhe autonome po krijon mundësi të reja për inxhinierët mekanikë dhe ekspertët e sistemeve inteligjente, fusha në të cilat UBT ka investuar në laboratorë modernë dhe mjedise praktike të të nxënit.

Raporti i World Economic Forum evidenton gjithashtu rritjen e vazhdueshme të kërkesës për profesionet që lidhen me sigurinë. Përveç Information Security Analysts, të cilët mbrojnë infrastrukturat digjitale nga sulmet kibernetike, raporti rendit edhe Security Management Specialists, si rezultat i sfidave të reja gjeopolitike dhe rritjes së nevojës për menaxhimin e rreziqeve. Në këtë drejtim, UBT ofron programe në Studime të Sigurisë, krahas programeve në Cyber Security, duke kombinuar sigurinë fizike, sigurinë kombëtare dhe atë digjitale në një qasje multidisiplinare.

Ndërkohë, transformimi i industrisë ushqimore dhe rritja e fokusit global në sigurinë ushqimore, teknologjitë e prodhimit dhe zhvillimin e qëndrueshëm kanë rritur rëndësinë e profesionistëve të Shkencave të Ushqimit. Përmes këtij programi, UBT përgatit ekspertë që kontribuojnë në kontrollin e cilësisë, nutricionin, inovacionin ushqimor, teknologjinë e përpunimit dhe standardet ndërkombëtare të sigurisë ushqimore.

Përtej programeve akademike, UBT ka ndërtuar zhvillimin mbi një ekosistem të plotë inovacioni. Institucioni ofron mbi 50 programe studimi, mbi 150 fusha specializimi, më shumë se 200 laboratorë modernë, bibliotekën më të madhe akademike në Kosovë. UBT Smart City, është kthyer në rol model dhe ka tërhequr interesin e institucioneve dhe studiuesve ndërkombëtarë për t’u analizuar si praktikë e zhvillimit universitar, ndërsa së fundmi USA Today e ka përshkruar UBT-në si “Silicon Valley of the Balkans”, duke theksuar rolin në ndërtimin e një ekosistemi të avancuar të teknologjisë, laboratorëve, parqeve teknologjike dhe inovacionit që përgatit profesionistë për tregun global.

Përmes laboratorëve të specializuar dhe qendrave kërkimore, studentët angazhohen në projekte që lidhen me Artificial Intelligence, Big Data, Cyber Security, Internet of Things, Cloud Computing, Virtual Reality, Extended Reality, Smart Cities, 5G, automatizimin industrial dhe transformimin digjital. Kjo qasje i afron ata me teknologjitë që sot po udhëheqin ekonominë globale dhe që sipas World Economic Forum do të përcaktojnë profesionet e dekadës së ardhshme.

Raporti vlerëson se deri në vitin 2030, rreth 39% e aftësive aktuale të fuqisë punëtore do të transformohen, ndërsa punëdhënësit do të kërkojnë gjithnjë e më shumë profesionistë me kompetenca në analizën e të dhënave, inteligjencën artificiale, zhvillimin e softuerit, sigurinë, inxhinierinë, energjinë, qëndrueshmërinë, kreativitetin dhe komunikimin.

Nëse dekada e kaluar u karakterizua nga revolucioni i internetit, dekada që po jetojmë po karakterizohet nga inteligjenca artificiale, ekonomia e të dhënave, tranzicioni i gjelbër dhe transformimi digjital. Treguesit globalë dëshmojnë se profesionet me rritjen më të shpejtë janë pikërisht ato që ndërthurin teknologjinë, inovacionin dhe qëndrueshmërinë. Përmes programeve në Shkenca Kompjuterike dhe Inxhinieri, Sisteme të Informacionit, FinTech, Studime të Sigurisë, Inxhinieri të Mjedisit, Inxhinieri të Energjisë, Inxhinieri Mekanike, Shkenca të Ushqimit, Media dhe Komunikim, si dhe dhjetëra programeve të tjera të orientuara drejt inovacionit, UBT po kontribuon në përgatitjen e profesionistëve që do të jenë pjesë e transformimit të ekonomisë globale dhe e tregut të punës të së ardhmes.

Continue Reading

Lajmet

34 të vdekur dhe mijëra migrantë në Ceutë, Spanja forcon masat në kufi

Published

2 days ago

on

July 31, 2026

By

Të paktën 34 persona kanë humbur jetën gjatë përpjekjeve për të kaluar kufirin nga Maroku drejt qytetit autonom spanjoll të Ceutës, në Afrikën e Veriut. Ndërkohë, rreth 60 mijë migrantë raportohet se kanë hyrë në territorin e Ceutës brenda 24 orëve të fundit, duke krijuar një situatë të jashtëzakonshme në kufirin mes Marokut dhe Spanjës.

Kryeministri i Spanjës, Pedro Sánchez, ka deklaruar se qeveria do të përdorë të gjitha mjetet në dispozicion për të garantuar sigurinë në Ceutë, pas tensioneve të fundit të shkaktuara nga fluksi i madh i migrantëve.

“Qeveria spanjolle qëndron me qytetin e Ceutës. Ne e kuptojmë shqetësimin dhe pasigurinë që qytetarët po përjetojnë në orët e fundit,” u shpreh Sánchez.

Ai theksoi se shteti do të angazhojë të gjitha burimet e nevojshme për të mbrojtur qytetarët dhe për të ruajtur rendin dhe bashkëjetesën në këtë territor spanjoll në bregdetin e Afrikës së Veriut.

“Qeveria do të përdorë çdo burim të shtetit për të garantuar sigurinë e qytetarëve të Ceutës,” shtoi ai, duke nënvizuar se asnjë qeveri e mëparshme nuk ka investuar aq shumë burime në këtë territor sa administrata aktuale.

Sánchez njoftoi gjithashtu se autoritetet do të vendosin barriera lundruese në zonën e molit si masë e përkohshme, ndërsa po shqyrtohen edhe ndryshime ligjore për menaxhimin e situatës.

Ceuta, e vendosur në bregun verior të Afrikës dhe e rrethuar nga territori maroken, mbetet një nga pikat kryesore të hyrjes së migrantëve drejt Bashkimit Evropian. Fluksi i ditëve të fundit ka rritur ndjeshëm tensionet në këtë zonë kufitare, duke shtuar presionin mbi autoritetet spanjolle./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara