Aktualitet

Rritje marramendëse të çmimit të bukës dhe makaronave – pse po ndodh kjo në Itali?

Arsyet e rritjes së çmimeve.

Published

on

Ndonëse për rritjen e çmimeve flitet prej kohësh, konsumatorët në Itali deri më tani nuk kanë vënë re konkretisht ndryshime të mëdha kur shkojnë në supermarket. Mirëpo, kur çmimi i miellit rritet me 38 për qind dhe i bukës me 11 për qind, është e vështirë të mos ndihet në buxhetin e familjes.

“Federsconsumatori”, një shoqatë që merret me lëvizjet e çmimeve në nivel kombëtar, prezantoi rezultatet më të fundit: nga marsi deri në tetor 2021, çmimi i miellit është rritur me 38 për qind për kilogram, ka kaluar 1 euro, makaronat integrale kushtojnë 2,90 euro dhe kilogram bukë 3.86 euro (është rritur me 11 për qind).

Pra, nuk janë rritur vetëm çmimet e energjisë elektrike, gazit dhe benzinës, por edhe ato që zakonisht sjellin në tryezë italianët, raporton larepublica.

Nga ana tjetër, “Assopanificatori” – Shoqata e Bukëpjekësve, do të thotë nga të gjithë ata që bëjnë bukë dhe që e shesin, ai beson se kjo nuk është diçka që italianët do ta ndjejnë veçanërisht duke marrë parasysh faktin se një person në atë vend ha rreth 80 gram bukë në ditë dhe dhjetë vjet më parë hante 250-280 gram, transmeton Telegrafi.

Kryetari i asaj shoqate, Davide Trombini, ka deklaruar për të përditshmen Republika se çmimet e lëndëve të para janë duke u rritur vazhdimisht që nga fillimi i këtij viti dhe se janë munduar që konsumatorët të mos e ndjejnë këtë, por tani është bërë e pamundur.

Instituti Italian i Shërbimeve Bujqësore “Ismea” tregoi se, për sa i përket grurit të butë, d.m.th. ai që kthehet në miell për industrinë e bukës dhe ëmbëlsirave – në muajin shtator të vitit 2021, çmimet u rritën me 35 për qind krahasuar me muajin shtatorin 2020 dhe 10 për qind në gusht të vitit 2021.

Arsyet e rritjes së çmimeve

Arsyeja e parë që çoi në rritje të çmimeve është rritja e çmimit të transportit, veçanërisht për shkak të kontejnerëve që qëndruan për shkak të pandemisë dhe një rënie të lehtë të stoqeve, duke pasur parasysh se këtë vit kërkesa u rrit dhe oferta u ul.

Të korrat në Ukrainë ishin më të dobëta (minus 12.9 për qind se në vitin 2020) dhe Rusia reduktoi eksportet e saj për të mbajtur çmimet brenda kufijve të saj. Kjo është e rëndësishme për Italinë, sepse ata mbulojnë 36 për qind të kërkesës me grurin e tyre.

Sa i përket grurit të përdorur për të bërë miellin e makaronave, përveç rritjes marramendëse të çmimit të transportit në kontejnerë, që ka ndodhur në vitin 2020, një tjetër arsye e rritjes me 71 për qind nga shtatori i vitit të kaluar deri në të njëjtin muaj të këtij viti, ka qenë. është një korrje e dobët edhe në Kanada, për shkak të thatësirës së madhe, për shkak të së cilës u reduktuan eksportet.

Pra, konkludojnë nga “Isme”, logjistika, kushtet klimatike dhe vendimet politike të disa vendeve kanë çuar në rritjen e çmimit të miellit.

Nga ana tjetër, presidenti i “Federsonsumatori”, Roberto Giordano, beson se ka spekulime se dikush “pompon” çmimet për të shfrytëzuar momentin, ndaj do të donin të vendosnin kontroll dhe antitrust.

Rritja e çmimit nuk kaloi pa u vënë re nga “pastet” dhe “picat” e preferuara. Një kilogram miell në vitin 2020 në Itali kushtonte 0.79 cent, dhe tani 1.09 euro, buka është rritur nga 3.47 euro për kilogram në 3.86, krisur të lehta nga 2.35 në 2.39, një kilogram makarona “Foam” nga 1.64 në 1.72 euro, dhe e njëjta gjë është e vërtetë me spageti.

Makaronat integrale kushtojnë 2.18, dhe tani 2.90 euro, pica margarita 7 euro dhe tani 7.5 dhe “katër stinët” u rritën nga 9 euro në 9.50.

Rritje çmimesh në dukje të vogla, thuajse të padukshme, por për ata që merren me prodhimin dhe shitjen e makaronave, të mëdha, që në terma afatgjatë, krahas rritjeve të tjera të çmimeve, kërcënojnë të zbrazin kuletat italiane. 

Continue Reading

Aktualitet

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, zbeh rreziqet nga inteligjenca artificiale pas paralajmërimeve drastike të ekspertëve

Published

on

By

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka zbehur rreziqet që kanosen nga inteligjenca artificiale (AI), pas disa ditësh paralajmërimesh drastike nga ekspertët e fushës.

“Keni shumë forcave tepër negative që po e ngrenë këtë çështje pa pasur nevojë dhe po përmendin gjëra që nuk do të ndodhin kurrë,” deklaroi Trump gjatë një vizite në Irlandë.

Një nga paralajmërimet erdhi nga një ish-kërkues i kompanisë Anthropic, i cili tha se “ka një mundësi të madhe që të gjithë të vdesim në një të ardhme të afërt” nëse ritmi i tanishëm i zhvillimit vazhdon.

Të shtunën, krerët kryesorë të industrisë u dëgjuan duke bërë thirrje për një ngadalësim të zhvillimit. Trump nuk iu përgjigj drejtpërdrejt kësaj ideje, por u shpreh: “Ne jemi përpara Kinës në inteligjencën artificiale… dhe, sinqerisht, dua ta mbaj kështu, sepse kushdo që fiton garën e AI, fiton gjithçka”.

Trump foli në të njëjtën ditë kur kërkuesi i AI, Jacob Coxon  i cili u largua nga Anthropic disa ditë më parë tha për BBC-në se stafi që po zhvillon këto sisteme është “vërtet i frikësuar” për të ardhmen e njerëzimit.

Coxon  i cili ka punuar gjithashtu në OpenAI, mirëpriti idenë e një ngadalësimi, por theksoi se ai duhet të koordinohet edhe me Kinën.

Të shtunën, Elon Musk, pronar i xAI, dhe Sam Altman nga OpenAI, mbështetën paralajmërimin e kreut të Anthropic, Dario Amodei, se ritmi i zhvillimit duhet të ngadalësohet “për të reduktuar rrezikun që diçka të shkojë seriozisht keq”.

Udhëheqësi i Anthropic tha se çdo ngadalësim do të duhej të jetë i kufizuar për të parandaluar Kinën që të marrë epërsinë.

 

Shtohen pikëpyetjet se si do të dukej një “ngadalësim” i AI-së

Çështjet që rrethojnë inteligjencën artificiale kanë nxitur debata të ashpra — dhe përfaqësojnë një dilemë për shumë udhëheqës botërorë.

Nga njëra anë, ky sektor shihet si një mundësi e jashtëzakonshme për të nxitur rritjen ekonomike dhe për të përmirësuar sistemet dixhitale e metodat e vjetruara të punës.

Nga ana tjetër, kanë ndodhur edhe disa incidente ku inteligjenca artificiale duket se ka shkuar seriozisht keq.

Në gusht, OpenAI njoftoi se kishte ngadalësuar trajnimin e disave prej modeleve të saj më të avancuara të AI-së për të përmirësuar sigurinë.

Krijuesi i ChatGPT tha se po shton masa të reja pasi agjentët e saj të AI-së anashkaluan mbrojtjet e sigurisë dhe sulmuan kibernetikisht kompaninë teknologjike Hugging Face.

Po në të njëjtin muaj, u bë e ditur se dy nga mjetet më të fuqishme të AI-së në botë krijuan profile të rreme njerëzore për të mashtruar njerëzit gjatë disa tentativave për sulme kibernetike.

Instituti i Sigurisë së AI-së në Britaninë e Madhe (AISI) tha se në rastin më serioz, modeli Mythos AI i kompanisë Anthropic u përpoq të merrte qasje në një shërbim duke dërguar mesazhe private përmes llogarive të rreme që imitonin njerëz të vërtetë  dhe më pas fshiu provat.

/BBC/

Continue Reading

Lajmet

Në përmbyllje të Javës së Gruas, bëhet thirrje për më shumë gra në pozita udhëheqëse

Published

on

By

Kryetarja e Kuvendit dhe ushtruesja e detyrës së Presidentes së Kosovës, Albulena Haxhiu, mori pjesë sot në përmbylljen e “Javës së Gruas”, një program që përgjatë muajve të fundit bëri bashkë përfaqësues nga institucionet, komunat, partitë politike, shoqëria civile dhe mediat.

Gjatë fjalës së saj Haxhiu,  vlerësoi lart kontributin e grave në të gjitha sferat e jetës, nga biznesi, kultura e sporti, e deri te shkenca dhe politika duke theksuar se puna dhe rezultatet e tyre tashmë flasin vetë.

Megjithatë, ajo ngriti shqetësimin për pabarazinë që ende ekziston në shoqëri, ku shumë grave u duhet të punojnë dyfish për të marrë të njëjtin vlerësim si burrat.

“Këtë pabarazi nuk duhet ta pranojmë si normale. Gratë duhet të vlerësohen për punën dhe aftësinë e tyre dhe të kenë të njëjtat mundësi për të marrë përgjegjësi e për të udhëhequr. Dua të shoh më shumë gra në krye të listave, në udhëheqjen e komunave, institucioneve e kompanive dhe kudo ku merren vendime”, u shpreh ajo.

Në përmbyllje, u përmend se përparimi i grave është drejtpërdrejt i lidhur me përparimin e të gjithë shoqërisë, pasi suksesi i një gruaje hap rrugën për ecjen përpara të të tjerave. /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

Kurti bën thirrje për çështjen e presidentit: Të papranueshme zgjedhjet e reja, të gjejmë kompromis

Published

on

By

Kryeministri Albin Kurti, gjatë mbledhjes së parë të Qeverisë së re, u ka bërë thirrje subjekteve politike dhe deputetëve të Kuvendit që të gjejnë një zgjidhje për zgjedhjen e presidentit të ri të vendit. Ai e cilësoi si të pafalshme mundësinë që vendi të shkojë sërish në zgjedhje për këtë çështje.

Sipas Kurtit, një dialog i hapur dhe i sinqertë mes palëve mund të çojë në zgjedhjen e kreut të shtetit. Ai përmendi marrëveshjen politike mes Lëvizjes Vetëvendosje dhe LDK-së, duke i vënë theksin sfidës me qëndrimet e disa deputetëve të LDK-së që po hezitojnë ta zbatojnë këtë marrëveshje.

“Jemi kaq afër zgjidhjes së presidentit saqë do të ishte e pafalshme të shkojmë në zgjedhje sërish për të ardhur prapë në të njëjtën pikë. Ju bëj thirrje liderëve politikë dhe deputetëve le ta zgjidhin çështjen e presidentit. Le t’i japim vendit tonë institucionet në përputhje me vullnetin qytetar dhe le të ecim përpara”, deklaroi ai.

Kryeministri shtoi se gjetja e një kompromisi politik është plotësisht e mundur dhe sjell rezultate, duke marrë si dëshmi konkrete të këtij bashkëpunimi vetë konstituimin e Kuvendit. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

PDK dërgon në Kushtetuese konstituimin e Kuvendit, kërkon masë të menjëhershme të përkohshme

Published

on

By

Partia Demokratike e Kosovës ka dorëzuar këtë të hënë në Gjykatën Kushtetuese kërkesën për vlerësimin e kushtetutshmërisë së procedurave dhe vendimeve që lidhen me konstituimin e Legjislaturës XI të Kuvendit të Kosovës. Kërkesa është dorëzuar fizikisht nga Kryetari i Grupit Parlamentar të PDK-së, Arian Tahiri, deputeti Përparim Gruda dhe avokati Faton Fetahu.

Përmes këtij hapi, opozita konteston zyrtarisht tri vendime të ditëve të fundit: vendimin e 9 shtatorit për zgjedhjen e Kryetarit të Kuvendit, vendimin procedural të 11 shtatorit lidhur me mënyrën e votimit të nënkryetarëve, si dhe konstatimin e 13 shtatorit që shpallte të konstituar Legjislaturën XI. PDK kërkon nga Gjykata që t’i vlerësojë këto procese dhe të përcaktojë qartë pasojat juridike të shkeljeve që pretendohet se janë bërë.

Gjatë dorëzimit të lëndës, përfaqësuesit e PDK-së deklaruan se ky veprim është i domosdoshëm për të mbrojtur renditjen kushtetuese nga kalkulimet politike. Arian Tahiri theksoi se institucioni më i lartë i interpretimit të Kushtetutës duhet ta thotë fjalën e vet përfundimtare, ndërsa deputeti Përparim Gruda shtoi se rregullat në Kosovë duhet t’i përcaktojë Kushtetuta dhe jo vullneti i një partie politike.

Krahas kërkesës kryesore, avokati Faton Fetahu bëri me dije se i kanë kërkuar Gjykatës Kushtetuese të vendosë menjëherë një masë të përkohshme. Kjo masë synon pezullimin e pasojave të mëtejshme juridike dhe parandalimin e krijimit të fakteve të reja institucionale derisa të merret një vendim përfundimtar. Ndërkohë, Partia Demokratike e Kosovës ka paralajmëruar se ditën e nesërme do të dërgojë në Kushtetuese edhe një lëndë tjetër të veçantë, e cila ka të bëjë me procesin e formimit të Qeverisë. /E.A/

 

Continue Reading

Të kërkuara