Aktualitet

REL: Kosova përballë një testi të mundshëm të sigurisë

Published

on

Raportimet për një rishikim të pranisë ushtarake amerikane në Evropë, duke përfshirë Kosovën, po shtohen.

Pentagoni nuk e konfirmon dhe as mohon ndonjë plan të mundshëm, duke lënë të hapur pyetjen për stabilitetin në KFOR.

Ekspertët theksojnë se roli amerikan në Kosovë shkon përtej aspektit ushtarak, duke përfshirë edhe një funksion të rëndësishëm politik dhe parandalues.

Në qershor të vitit 1999, ndërsa Kosova po dilte nga lufta dhe refugjatët po ktheheshin, NATO-ja vendosi misionin e saj paqeruajtës, KFOR, me qëllim krijimin e një mjedisi të sigurt dhe parandalimin e rikthimit të dhunës. Ai nuk ishte misioni i parë i aleancës ushtarake, por do të bëhej misioni i saj më jetëgjatë, operacioni më i madh aktiv dhe një nga ndërhyrjet më të suksesshme.

Forca shumëkombëshe numëronte fillimisht mbi 50.000 ushtarë, prej të cilëve rreth 7.000 amerikanë. Sfidat për ndërtimin e një të ardhmeje pas shkatërrimit të gjerë që la sulmi serb, ishin të jashtëzakonshme, sipas presidentit të atëhershëm amerikan, Bill Clinton.

Pesë muaj pas përfundimit të luftës, ai udhëtoi në Kosovë për të takuar trupat amerikane në kampin Bondsteel – bazën më të madhe ushtarake të SHBA-së në Ballkan dhe një nga simbolet më të fuqishme të pranisë së saj në rajon.

“E di se shumë nga detyrat tuaja janë ende të rrezikshme. E vlerësoj punën e palodhshme që keni bërë për të mbrojtur të gjithë njerëzit në Kosovë, përfshirë edhe serbët. Dhe, e vlerësoj ndërmjetësimin tuaj të vazhdueshëm mes njerëzve që kanë ende një rrugë të gjatë drejt pajtimit”, tha Clinton në nëntor të vitit 1999.

Më shumë se 26 vjet më vonë, siguria në Kosovë është përmirësuar ndjeshëm, ndërsa prania e KFOR-it është zvogëluar në rreth 4.700 trupa. Megjithatë, reduktimi i forcave nuk do të thotë se stabiliteti është i garantuar.

Mungesa e pajtimit të plotë dhe refuzimi i vazhdueshëm i Serbisë për ta njohur pavarësinë e Kosovës, e mbajnë hapur dimensionin e sigurisë. Në këtë kontekst, çdo sinjal për një rol më të vogël të Shteteve të Bashkuara në KFOR merr peshë të veçantë.

Ndryshimet në prioritetet globale të sigurisë kanë nxitur diskutime – jo gjithmonë zyrtare – për mundësinë e një reduktimi të angazhimit amerikan në KFOR, duke hapur pyetje edhe për të ardhmen e arkitekturës së sigurisë në Kosovë.

Në një përgjigje që mori Radio Evropa e Lirë prej Pentagonit më 19 shkurt u tha se nuk ka ndonjë njoftim për ndryshim të dislokimit të forcave. Por, po atë ditë, gazeta amerikane, Politico, duke cituar katër diplomatë të NATO-s, raportoi se Shtetet e Bashkuara po kërkojnë nga aleatët të shqyrtojnë reduktimin e angazhimeve të jashtme të aleancës, përfshirë edhe misionin në Kosovë.

Kjo nuk është hera e parë që ngrihen pikëpyetje për të ardhmen e trupave amerikane në Evropë.

Në shkurt të vitit të kaluar, sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, paralajmëroi se kontinenti duhet të përgatitet për një rishikim dhe reduktim eventual të pranisë ushtarake amerikane, duke theksuar se vendimet do të varen nga kërcënimet globale dhe prioritetet strategjike të Uashingtonit.

Po atëkohë, zëvendëspresidenti amerikan, JD Vance, e lidhi të ardhmen e trupave në Evropë me politikëbërjen në rajon, duke deklaruar se amerikanët nuk do të mbështesin mbajtjen e trupave në Gjermani, nëse qytetarët atje përballen me ndëshkime për postime fyese në rrjetet sociale.

Radio Evropa e Lirë pyeti NATO-n nëse vendet evropiane kanë kapacitet të mbushin boshllëkun që mund të krijohet nga një tërheqje ose reduktim i mundshëm i forcave amerikane në KFOR, të cilat aktualisht numërojnë rreth 590 ushtarë.

Në përgjigjen e marrë nga një zyrtar, nuk jepen detaje konkrete, por theksohet se “Shtetet e Bashkuara vazhdojnë të luajnë një rol themelor në sigurimin e stabilitetit afatgjatë të Kosovës dhe të rajonit, përmes misionit të KFOR-it, të udhëhequr nga NATO-ja”.

/REL/

 

Continue Reading

Live

Irani akuzon SHBA-në për shkelje të armëpushimit pas sulmeve të reja ajrore

Published

on

By

Irani ka akuzuar Shtetet e Bashkuara të Amerikës për “shkelje të rëndë” të armëpushimit, pas sulmeve të reja ajrore të kryera gjatë 48 orëve të fundit.

Komanda Qendrore Amerikane (CENTCOM) njoftoi se kishte goditur lokacione raketore iraniane dhe mjete detare që dyshohej se po vendosnin mina në jug të Iranit, duke i cilësuar sulmet si “veprime vetëmbrojtëse”.

Ministria e Jashtme iraniane deklaroi se SHBA-ja mban përgjegjësi për pasojat e “veprimeve agresive dhe të pajustifikuara” në rajonin Hormozgan, përgjatë Ngushticës së Hormuzit, një nga rrugët më të rëndësishme të transportit të naftës në botë.

Irani paralajmëroi se nuk do të lërë “asnjë veprim armiqësor pa përgjigje” dhe se do të mbrojë interesat e vendit.

Ndërkohë, sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, deklaroi se një marrëveshje për përfundimin e konfliktit mbetet ende e mundur, megjithëse negociatat mund të zgjasin edhe disa ditë.

Bisedimet për konfliktin po ndërmjetësohen kryesisht nga Pakistani, ndërsa këtë javë negociatorët iranianë po zhvillojnë takime edhe në Katari./BBC/

 

Continue Reading

Lajmet

Hapet aplikimi për shtesat prej 100 euro për studentët

Published

on

By

Është hapur aplikimi për studentët për përfitimin e shtesave në vlerë prej 100 eurosh, në kuadër të Pakos për Përballje me Inflacionin 2.0.

Lajmin e ka bërë të ditur ministri në detyrë i Financave dhe Transfereve, Hekuran Murati, i cili ka njoftuar se aplikimi bëhet përmes platformës e-Kosova, në kategorinë “Familja”.

Sipas Muratit, janë dy formularë aplikimi, një për studentët shtetas të Kosovës dhe një tjetër për studentët që studiojnë në Kosovë, por nuk janë shtetas të saj.

Ai ka bërë të ditur se afati për aplikim do të jetë i hapur deri më 5 qershor.

Ndërkohë, gjatë ditës së sotme janë ekzekutuar edhe shtesat e njëhershme prej 100 eurosh për fëmijët dhe pensionistët.

Qeveria në detyrë e kishte miratuar më 22 maj Pakon për Përballje me Inflacionin 2.0, e cila përfshin mbështetje financiare për pensionistët, fëmijët, studentët dhe punëtorët e sektorit privat me të ardhura nën 1000 euro.

Continue Reading

Vendi

Ekosistemi AI Fully Empowered i UBT-së, rol model në Javën Ndërkombëtare në Technical University of Sofia

Published

on

By

Stafi i UBT-së po merr pjesë në Javën Ndërkombëtare që po organizohet nga Technical University of Sofia, në Bullgari, ku po prezantohen zhvillimet më të fundit në teknologji, inteligjencë artificiale, inovacion dhe kërkim shkencor nga universitete dhe institucione të ndryshme ndërkombëtare.

Në kuadër të këtij aktiviteti, Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, prezantoi temën “UBT AI Fully Empowered Smart Sustain Society System – Case Studies from Education, Research, Innovation, Developments and Businesses”, përmes së cilës shpalosi modelin inovativ të UBT-së në integrimin e inteligjencës artificiale në arsim, kërkim shkencor, zhvillim teknologjik dhe industri.

Gjatë prezantimit, Rektori Hajrizi prezantoi vizionin strategjik të UBT-së për ndërtimin e një ekosistemi të plotë të mbështetur nga inteligjenca artificiale, duke theksuar se UBT është institucioni që ka lansuar ekosistemin e parë plotësisht AI-powered në Evropë, një model që integron proceset akademike, kërkimore, administrative dhe shërbimet për studentët në një platformë të vetme inteligjente dhe të automatizuar.

Ai potencoi se ky ekosistem u mundëson studentëve, stafit dhe partnerëve institucionalë një përvojë të personalizuar, vendimmarrje të bazuar në të dhëna, automatizim të proceseve dhe qasje të avancuar në teknologji digjitale, duke e pozicionuar UBT-në dhe Kosovën në hartën globale të inovacionit dhe zhvillimit high-tech.

Një fokus i veçantë i konferencës po i kushtohet edhe prezantimeve të stafit akademik dhe hulumtues të UBT-së, të cilët po kontribuojnë me tema të avancuara shkencore në fushën e inteligjencës artificiale, automatizimit, rrjeteve inteligjente dhe teknologjive moderne.

Në mesin e prezantimeve të stafit të UBT-së janë:

“A Hybrid Graph-Coloring and Metaheuristic Framework for Resource Allocation in Dynamic E-Health Wireless Sensor Networks” nga Besnik Qehaja;

“AI-driven personalized timetabling at UBT, a hybrid ML + CP-SAT approach for working students” nga Naim Llumnica;

“AI in Automation Industry – Automating License Plate Recognition for Kosovar Vehicles: A Robust YOLOv8 and EasyOCR Pipeline” nga Rigon Pira.

Pjesëmarrja e gjerë e stafit të UBT-së në këtë aktivitet dëshmon angazhimin e institucionit në promovimin e kërkimit shkencor, inovacionit dhe bashkëpunimit ndërkombëtar, si dhe fuqizimin e rolit të profesorëve dhe hulumtuesve në zhvillimin e teknologjive të së ardhmes.

Java Ndërkombëtare në Technical University of Sofia ka bërë bashkë institucione të arsimit të lartë, profesorë, studiues dhe ekspertë nga vende të ndryshme të Evropës dhe më gjerë, duke krijuar një platformë për shkëmbim përvojash, bashkëpunime akademike dhe prezantim të praktikave më inovative në arsimin e lartë dhe teknologji.

Continue Reading

Lajmet

Arkitekti Lendi Osmani nga UBT vlerësohet me çmimin ndërkombëtar BIG SEE Awards

Published

on

By

Asistent Profesori dhe arkitekti Lendi Osmani, pjesë e UBT-së, është vlerësuar me çmimin ndërkombëtar BIG SEE Awards në fushën e Arkitekturës.

Ky çmim u ndahet arkitektëve që kontribuojnë në arkitekturën bashkëkohore përmes inovacionit, dizajnit dhe ndikimit shoqëror. Ceremonia e ndarjes së çmimeve u mbajt në Slovenia, duke mbledhur arkitektë dhe profesionistë të njohur nga vende të ndryshme të botës.

BIG SEE Awards është një nga platformat më të njohura rajonale dhe ndërkombëtare në fushën e arkitekturës dhe dizajnit, që promovon kreativitetin dhe projektet me ndikim në shoqëri. Ky vlerësim konsiderohet sukses i rëndësishëm edhe për komunitetin akademik të UBT-së.

Continue Reading

Të kërkuara