Kulturë

Ritmi i historisë: 306 vjetori i operës ‘Scanderbeg’ nga Vivaldi në udhëheqje

Published

on

Më 22 korrik të vitit 1718, në skenën e teatrit “Teatro di via della Pergola” në Firence, u shfaq për herë të parë opera “Skënderbeu” e kompozuar nga Antonio Vivaldi, një vepër e rrallë në repertorin e tij. Opera ishte një nderim ndaj heroit kombëtar shqiptar Gjergj Kastrioti Skënderbeu.

Teatri “Teatro di via della Pergola” ishte një institucion i rëndësishëm në kulturën italiane, i themeluar që nga viti 1657 me emrin “Teatro dell’Accademia degli Immobili”. Ai ishte një nga qendrat e inovacionit në operën italiane, duke marrë frymë nga propozimet artistike venedikase që kishin dominuar në fillim të shekullit XVII.

Libretisti i operës “Skënderbeu” ishte Antonio Salvi da Lucignano, ndërsa pjesët e mbetura të partiturave ruhen sot në Bibliotekën Kombëtare në Torino. Megjithëse mungon partitura e plotë, autografi i Vivaldit për këtë operë gjendet në vëllimin e dytë të koleksionit, duke përfshirë gjashtë kapituj të plotë të muzikës.

Kronikat e kohës tregojnë se opera u shfaq rreth 18 herë rresht, duke mbledhur sukses në çdo paraqitje. Studiuesit besojnë se faktori kryesor i suksesit të kësaj opere në atë periudhë ishte konteksti politik i kohës. Pas fitoreve të mëdha të Skënderbeut kundër Perandorisë Osmane, figura e tij ishte e rëndësishme në shpirtin e kohës në Venedik dhe shtetet italiane të tjera. Interesi për të ishte gjithashtu i lartë për shkak të rrezikut të ekspansionit otoman në Evropë.

“Skënderbeu” shënon një pikë kryesore në karrierën e Vivaldit si kompozitor operistik, duke i hapur atij rrugën për të fituar njohje të mëtejshme në skenën e operasë evropiane. Përkundër faktit që protagonisti i operës nuk i përket mitologjisë, por një figurë historike të afërt për kohën, figura e Skënderbeut mbeti e rëndësishme për kujtesën italiane dhe evropiane si udhëheqës i pavarur që rezistoi me sukses kundër forcave otomane.

Opera “Skënderbeu” tregon aftësitë kompozitore të Vivaldit për të trajtuar temat e historisë dhe heroizmit me një stil të jashtëzakonshëm muzikor, duke e bërë atë një kontribut të rëndësishëm në repertorin e operasë italiane të shekullit XVIII./UBTNews/

Kulturë

Komedia “Thashethemet” vjen së shpejti në Teatrin e Qytetit “Hadi Shehu”

Published

on

By

Së shpejti, Teatri i Qytetit “Hadi Shehu” do të ngrejë siparin për shfaqjen e re “Thashethemet”, një komedi e bazuar në veprën e njohur të Neil Simon.

Shfaqja sjell në skenë situata që të gjithë i njohim, pasi të gjithë jemi hasur me thashetheme të paktën një herë në jetë. Me humor dhe ritëm të shpejtë, aktorët eksplorojnë fuqinë dhe pasojat e fjalëve që qarkullojnë nga njëri tek tjetri, duke krijuar momente qesharake, por edhe reflektuese për audiencën.

Në rolet kryesore do të shohim Arbies Komoni, Altina Kusari, Besfort Berberi, Edmund Hafizademi, Edi Gjakova, Elida Shasivari, Ulera Pylla, Vlora Dervishi dhe Ylber Mehmeti, të cilët premtojnë të sjellin energji, dinamizëm dhe situata të papritura në skenë.

Premiera e “Thashethemeve” pritet të mbahet shumë shpejt, dhe publiku ftohet të bëhet pjesë e një komedie që premton të sjellë të qeshura, emocione dhe argëtim pa fund.

Mos i besoni çdo fjale… por merrni pjesë dhe shihni si shpalosen thashethemet në skenë!

Continue Reading

Kulturë

Shqiptari Sokol Keraj në ekipin e filmit që fitoi “Golden Bear”

Published

on

By

Festivalin Ndërkombëtar të Filmit në Berlin, një nga ngjarjet më prestigjioze të kinematografisë botërore, çmimi i madh “Golden Bear” për film të shkurtër iu nda filmit “Someday, a Child”, me regji nga regjisorja libaneze Marie-Rose Osta dhe me drejtor fotografie shqiptarin Sokol Keraj.

Filmi, me gjatësi 27 minuta, pati premierën e tij botërore në Berlin dhe është një bashkëprodhim mes Francës, Rumanisë dhe Libanit.

Në qendër të rrëfimit është një djalë 11-vjeçar me aftësi të pazakonta, i cili jeton me xhaxhanë e tij në një fshat në Liban, ku zhurma e avionëve luftarakë është pjesë e përditshmërisë. Ndërsa xhaxhai përpiqet ta bëjë të duket “normal”, djali në fshehtësi vë në provë një fuqi që mezi e kupton. Kur ai aksidentalisht shkakton rrëzimin e dy avionëve luftarakë, ajo që ishte e fshehur bëhet e pamundur për t’u kontrolluar, duke e çuar historinë drejt një tensioni dramatik dhe simbolik.

Sokol Keraj, i cili në këtë projekt mban rolin e drejtorit të fotografisë, ka studiuar regji filmi në Rumani dhe aktualisht është pedagog në Universitetin Politecnico Grancolombiano në Bogota, Kolumbi.

Ndër projektet e tij të mëparshme përmenden filmat “Dita e fundit e Loro Shestanit” dhe “Gëzuar Vitin e Ri 1982”, të cilët dëshmojnë për një profil artistik të konsoliduar dhe një kontribut të rëndësishëm në fushën e kinemasë. /euronews/

Continue Reading

Lajmet

Fatlume Bunjaku nderohet me çmimin “European Shooting Star” në Berlinale

Published

on

By

Aktorja shqiptare nga Kosova, Fatlume Bunjaku, është shpallur fituese e çmimit prestigjioz European Shooting Stars në kuadër të Berlinale, duke shënuar një arritje të jashtëzakonshme për kinematografinë shqiptare dhe atë ballkanike në skenën ndërkombëtare. Ky program, i organizuar çdo vit nga European Film Promotion në bashkëpunim me Berlinalen, konsiderohet një nga platformat më prestigjioze për promovimin e aktorëve evropianë me potencial për një karrierë ndërkombëtare të suksesshme.

Juria e këtij edicioni përbëhej nga emra të njohur të botës së filmit, përfshirë regjisorin fitues të Oscar-it, Danis Tanović, aktoren Danica Ćurčić, kritiken e filmit Leila Latif, regjisoren Jo Monteiro dhe producentin Jacques-Henri Bronckart. Sipas vlerësimit të tyre, Bunjaku lë një gjurmë të pashlyeshme te shikuesi, duke shfaqur një prezencë të fuqishme në ekran dhe një thellësi emocionale mbresëlënëse. Juria theksoi se talenti dhe angazhimi i saj e bëjnë atë një aktore me potencial të jashtëzakonshëm.

Përveç suksesit në film, Fatlume Bunjaku njihet edhe si profesoreshë në Fakultetin e Arteve Dramatike në UBT, ku ndan eksperiencën dhe pasionin e saj me studentët, duke i frymëzuar ata drejt karrierave në art dhe aktrim. Prania e saj si “Shooting Star” në Berlinale u cilësua si një moment historik jo vetëm për Kosovën dhe Shqipërinë, por për të gjithë rajonin e Ballkanit.

Gjatë ceremonisë, Bunjaku tërhoqi vëmendjen e agjentëve dhe regjisorëve ndërkombëtarë, jo vetëm për interpretimin e saj bindës, por edhe për qasjen modeste dhe të ngrohtë. Në fjalimin e saj, ajo bëri thirrje që industria globale e filmit të vlerësojë kineastët e Ballkanit, duke theksuar potencialin e madh të rajonit dhe nevojën për më shumë mundësi dhe bashkëpunime ndërkombëtare.

Aktorja u nominua në këtë program për filmin Hana, me regji nga Ujkan Hysaj, ku interpreton rolin suportues të Mrikës. Ky vlerësim i hap rrugë prezantimit të saj në një nga skenat më të rëndësishme të kinematografisë botërore dhe shënon një kapitull të ri krenarie për artin shqiptar në nivel evropian dhe global.

Continue Reading

Kulturë

Sa mund ta dëmtojë arrestimi i Andrew Familjen Mbretërore?

Published

on

By

Sa mund ta dëmtojë arrestimi i Prince Andrew Familjen Mbretërore? Si mund të përfundojë kjo ndryshe veçse keq për Pallatin, për Familjen Mbretërore dhe për monarkinë?

Vëllai i Mbretit është arrestuar, është marrë nga shtëpia e tij në pronën e Mbretit në Sandringham, është fotografuar dhe i janë marrë shenjat e gishtërinjve, raporton BBC.

Vetëm pak ditë më parë, ky ishte njeriu që jetonte në Royal Lodge, në luks me tridhjetë dhoma në Windsor Great Park.

Vetëm pak javë më parë, ky ishte “Princi” Andrew, duke nxjerrë një deklaratë përmes Pallatit ku shpallte shërbim dhe pafajësi. Vetëm pak muaj më parë, ai u fotografua në shkallët e Westminster Cathedral, mes pjesës tjetër të familjes në funeralin e Dukeshës së Kentit.

Dhe për vite me radhë pas tërheqjes nga roli i të dërguarit tregtar në vitin 2011, ai përdori Pallatin Buckingham si sfond për nismën e tij të investimeve, Pitch Palace.

Askush nuk do ta kishte zili pozitën e Charles III tani; mbështetësit e tij tregojnë për veprimet që ai tashmë ka ndërmarrë – heqjen e titujve dhe të shtëpisë nga vëllai i tij, si dhe premtimin për bashkëpunim me çdo hetim.

Ata theksojnë atë që e quajnë shpejtësi dhe vendosmëri në veprim.

Dhe ata tregojnë për deklaratën e lëshuar brenda orëve pas arrestimit të Andrew Mountbatten-Windsor. Një deklaratë pa asnjë referencë për lidhjet e gjakut mes Mbretit dhe Andrew.

Aty ai shkroi për “shqetësimin e tij më të thellë” lidhur me “Andrew Mountbatten-Windsor dhe dyshimet për keqpërdorim në detyrë publike”; autoritetet, tha ai, “kanë mbështetjen dhe bashkëpunimin tonë të plotë dhe të sinqertë”.

Kjo, thonë mbrojtësit e tij, është Mbreti që po lë mënjanë çfarëdo besnikërie familjare që mund të ndiejë.

Biografi dhe miku i Mbretit, Jonathan Dimbleby, vendosi një vijë ndarëse mes Familjes Mbretërore dhe monarkisë.

“Nuk mendoj se kjo e dëmton monarkinë,” tha ai për arrestimin. “Duhet të ndajmë nocionin e familjes nga institucioni i monarkisë. Është shumë e rëndësishme. Është shumë e lehtë t’i barazosh të dyja.”

Disa besojnë se arrestimi do t’i japë Familjes Mbretërore dhe Pallatit pak hapësirë për frymëmarrje, dhe se trajtimi i Andrew Mountbatten-Windsor si thjesht një i dyshuar tjetër do ta zvogëlojë dëmin e shkaktuar.

Mund të jetë një pikë ngushëllimi në një ditë të rëndë lajmesh. Por kjo nuk e bën aspak situatën më të lehtë.

Për vite, për dekada, Pallati – institucioni që i shërben Familjes Mbretërore nën drejtimin e saj – ka tërhequr një vijë mes rolit publik të anëtarëve të familjes dhe jetës së tyre private. Ndërsa Andrew u tërhoq nga jeta publike, po ashtu u tërhoq edhe Pallati nga përfaqësimi i tij.

Por ky dallim humbet për shumicën e njerëzve; Pallati, Familja Mbretërore dhe monarkia duken si një e vetme.

Andrew mund të mos ketë qenë prej kohësh në ballkonin e Pallatit Buckingham. Por për më shumë se gjashtë dekada ai ishte pjesë e asaj që babai i tij, Prince Philip, e quante “biznesi i familjes”.

Ideja se kjo është një “çështje private” nuk qëndron. Mountbatten-Windsor është ish-Princi Andrew dhe mbetet në vijën e trashëgimisë së Kurorës. Gjaku mbretëror është thelbi i një monarkie trashëgimore.

Edhe sikur të ishte thjesht një qytetar i zakonshëm, marrëdhënia e tij e mëparshme me Familjen Mbretërore do të mjaftonte për ta përfshirë monarkinë në polemikë.

Kush e di çfarë mund të dalë nga “bashkëpunimi i plotë dhe i sinqertë” me hetimet që Mbreti ka premtuar?

Pallati tregon për hapat e paprecedentë të Mbretit deri më tani – heqjen e titujve dhe të shtëpisë, ofrimin e ndihmës dhe shmangien e çdo përpjekjeje për të kërkuar favore nga autoritetet

Nuk ka dyshim për betejën që Mbreti ka pasur, duke balancuar besnikërinë familjare, një situatë që e trashëgoi me ngjitjen në fron, dhe detyrën e tij ndaj Kurorës.

Drama e ditës do të shuhet, por dëmi tashmë është bërë. Pyetja për Pallatin, për Familjen Mbretërore dhe për Kurorën mbetet – sa më shumë ka ende për të ardhur?

Kujtojmë, vëllai i Mbretit, Andrew Mountbatten-Windsor, është lënë i lirë të enjten në mbrëmje pas ndalimit nga autoritetet, të cilat po e hetojnë nën dyshimet për sjellje të papërshtatshme në detyrë publike, lidhur me pretendimet se kishte shpërndarë dokumente konfidenciale qeveritare te Jeffrey Epstein.

/BBC/

Continue Reading

Të kërkuara