
Lajmet
Rezistenca përballë censurës: Poetja rumune, Ana Blandiana fiton çmimin prestigjioz të letërsisë në Asturias
Published
2 years agoon
By
Betim GashiAna Blandiana ka fituar në një ceremoni të transmetuar drejtpërdrejt nga qyteti veriperëndimor spanjoll i Oviedos. Në përzgjedhjen e saj si fituese, juria e Asturias vuri në pah “poezinë e paepur” të Blandianës, me të cilën ajo ka treguar një “aftësi të jashtëzakonshme për rezistencë përballë censurës”.
Çmimi vjetor i Fondacionit Princesha e Asturias vlerëson “veprën e kultivimit dhe përsosjes së krijimtarisë letrare në të gjitha gjinitë e saj”. Presidenti i jurisë, Santiago Muñoz, deklaroi se Blandiana u zgjodh si “një krijues radikalisht i veçantë“, shkrimi i së cilës “kombinon transparencën dhe kompleksitetin, ngre pyetje themelore për ekzistencën e qenieve njerëzore në vetmi dhe shoqërinë përballë natyrës dhe historisë”.
Blandiana, sipas jurisë, “ka treguar me poezinë e saj të paepur një kapacitet të jashtëzakonshëm rezistence përballë censurës”.

E lindur në Timisoara në vitin 1942, Blandiana njihet edhe për aktivizmin e saj politik. Pas Revolucionit të vitit 1989 në Rumani, ajo themeloi një fushatë që promovonte eliminimin e trashëgimisë komuniste të vendit dhe loboi për krijimin e një shoqërie të hapur. Ajo është një anëtare themeluese dhe presidente e Fondacionit të Aleancës Qytetare që nga viti 1994, një lëvizje apolitike që kundërshton ndikimin e 50 viteve të komunizmit në Rumani.
Libri i saj i parë me poezi u botua në vitin 1964 dhe ajo u bë një poete e njohur në të njëjtën dekadë me veprat “Thembra e pambrojtur” dhe “Sakramenti i tretë”. Që atëherë, Blandiana ka zhvilluar statusin e kultit në Evropë dhe vepra e saj është përkthyer në më shumë se njëzet gjuhë.
Çmimi i Princeshës së Asturias i bën jehonë konsensusit të gjerë të kritikëve, të cilët theksuan se autorja, eseiste dhe politikane, mishëron “ndërgjegjen dhe dëshminë e kohës së saj, kundërshtimin emblematik ndaj regjimit dhe luftën kundër censurës”, ndërsa ofron “një reflektim mbi krijimin artistik dhe gjendjen njerëzore”.
Fituesit e mëparshëm përfshijnë Haruki Murakami, Philip Roth, Anne Carson, Leonardo Padura dhe Antonio Muñoz Molina, ndër të tjera. Gjithsej 38 kandidatë nga 21 kombësi konkurruan për çmimin prestigjioz në edicionin e këtij viti. Duke komentuar fitoren e saj, Blandiana tha: “Është e vështirë për mua të shpreh emocionin dhe mirënjohjen time për nderin e madh që përfaqëson për mua Çmimi i Princeshës së Asturias”. Ajo shtoi: “Faleminderit për jehonën që çmimi juaj prestigjioz do t’u japë ideve dhe poezive të mia dhe që do t’i amplifikojë ato në ndërgjegjen e lexuesve spanjollë në mbarë botën”.
Çmimi i Letërsisë të Fondacionit Princesha e Asturias është një nga çmimet më prestigjioze në botën letrare, i cili nderon individët ose organizatat që kanë dhënë një kontribut të shquar në kulturën dhe shoqërinë përmes letërsisë. Ky çmim është një nga tetë çmimet e ndara çdo vit nga Fondacioni Princesha e Asturias në fushat e komunikimit dhe humaniteteve, artit, shkencave sociale, sportit, kërkimit shkencor dhe teknik, bashkëpunimit ndërkombëtar, dhe pajtimit.
Fondacioni Princesha e Asturias, i themeluar në vitin 1980, ka për qëllim promovimin dhe inkurajimin e vlerave shkencore, kulturore dhe humanitare që janë pjesë e trashëgimisë universale. Çmimet e tij janë ndër njohjet më të rëndësishme në botë, dhe ceremonia e ndarjes së tyre mbahet çdo vit në Oviedo, Spanjë, duke tërhequr vëmendjen e komunitetit ndërkombëtar. /UBTNews/
Përktheu nga Euronews, Dionesa Ebibi

Rajoni
Ka nisur protesta në Shkup, studentë nga Kosova në mbështetje të kolegëve
Published
15 hours agoon
May 18, 2026By
UBT News
Ka nisur grumbullimi i qytetarëve dhe studentëve në Shkup për protestën e paralajmëruar nga studentët e universiteteve në gjuhën shqipe, të cilët kërkojnë mbrojtjen e të drejtës për përdorimin e gjuhës shqipe në provimet profesionale.
Protesta, e organizuar me moton “Bashkohuni me studentët – të gjithë një zëri”, pjesëmarrësit kanë filluar të mblidhen në Urën e Gurit.
Në mbështetje të kolegëve të tyre kanë ardhur edhe studentë nga Kosova, të cilët thanë se përkrahja e tyre nuk do të mungojë dhe se protestat do të zhvillohen në mënyrë të qytetëruar.
“Studentët në Maqedoninë e Veriut nuk janë vetë, ne jemi këtu për t’i ndihmuar. Duam të tregojmë se mbështetja jonë është e vazhdueshme dhe nuk do të ndalemi këtu”, tha një student nga Kosova. Ai shtoi se në protestë po marrin pjesë të rinj nga të gjitha qytetet e Kosovës.
“Ne kemi ardhur si grup me autobus dhe këtë protestë po e bëjmë në mënyrë të qytetëruar. Jemi prej të gjitha qyteteve të Kosovës”, u shpreh ai.
Organizatorët u kanë bërë thirrje edhe sportistëve, artistëve dhe figurave publike që t’i bashkohen protestës dhe të mbështesin kërkesat e studentëve.
Kjo është protesta e dytë e organizuar nga studentët, pas asaj të mbajtur më 6 prill të këtij viti.

Një burrë është gjetur i vdekur sot pas mesditës në lagjen “Ulpiana” në Prishtinë.
Lajmin e ka konfirmuar zëdhënësi i Policisë për rajonin e Prishtinës, Enis Pllana, i cili bëri të ditur se rasti është raportuar rreth orës 14:30.
Pas marrjes së informatës, ekipet e urgjencës dhe policia kanë dalë menjëherë në vendngjarje, ku ekipi mjekësor ka konstatuar vdekjen e viktimës.
“Rreth orës 14:30 kemi pranuar informatën se një person pa shenja jete gjendet në lagjen Ulpiana në Prishtinë. Vdekjen e viktimës (mashkull) e ka konstatuar ekipi mjekësor në vendin e ngjarjes”, ka deklaruar Pllana.
Policia, në koordinim me Prokurorin e Shtetit, ka nisur menjëherë hetimet dhe po ndërmerr të gjitha veprimet e nevojshme për të ndriçuar dhe sqaruar rrethanat e këtij rasti. Për momentin, autoritetet nuk kanë dhënë detaje shtesë rreth identitetit të viktimës apo shkaqeve të vdekjes.
Vendi
Ka nisur Java e 17-të e Albanologjisë në Prishtinë
Published
17 hours agoon
May 18, 2026By
UBT News
Përgjatë katër ditëve, studiues nga Kosova, rajoni dhe më gjerë do të prezantojnë tema që lidhen me gjuhën, letërsinë, historinë, folklorin dhe etnologjinë shqiptare, duke trajtuar edhe zhvillime bashkëkohore si inteligjenca artificiale, digjitalizimi i shqipes dhe ndikimi i komunikimit virtual në gjuhë.
Programi përfshin sesione të veçanta për letërsinë shqipe, historiografinë, trashëgiminë kulturore dhe antropologjinë e ushqimit, me fokus në identitetin kulturor dhe zhvillimet moderne të shoqërisë shqiptare.
Organizatorët theksojnë se konferenca synon të promovojë kërkimin shkencor dhe të krijojë hapësirë për shkëmbim akademik mbi gjuhën, kulturën dhe historinë shqiptare.
Lajmet
Aksident fatal në Koshare të Ferizajt, humb jetën një person
Published
18 hours agoon
May 18, 2026By
UBTNews
Një aksident komunikacioni ka ndodhur sot në fshatin Koshare të Ferizajt, ku si pasojë ka mbetur i vdekur një person i moshës 60-vjeçare.
Sipas njoftimit zyrtar nga Policia e Kosovës, në aksident janë përfshirë dy vetura me targa vendore, ndërsa rasti ka ndodhur rreth orës 12:15. Për shkak të lëndimeve të rënda, viktima ka ndërruar jetë në vendin e ngjarjes.
Zëdhënësi i Policisë për rajonin e Ferizajt, Kanun Veseli, ka konfirmuar detajet e kësaj ngjarjeje tragjike.
“Sot rreth orës 12:15 kemi pranuar informatën se në fshatin Koshare të Ferizajt ka ndodhur një aksident trafiku ku janë përfshirë dy vetura me targa vendore. Si pasojë e këtij aksidenti ka humbur jetën një person, mashkull, i moshës 60 vjeç, vdekja e të cilit është konfirmuar në vendin e ngjarjes nga ekipi mjekësor”, ka thënë Veseli.
Njësitet policore të trafikut kanë dalë menjëherë në vendngjarje dhe po hetojnë shkaqet që çuan deri te ky aksident fatal.

Ka nisur protesta në Shkup, studentë nga Kosova në mbështetje të kolegëve

Gjendet i vdekur një burrë në “Ulpianë”

Xherdan Shaqiri konfirmon qëndrimin te Basel pas sezonit zhgënjyes

Bullgaria pret me festë Darën pas triumfit historik në Eurovision 2026

Ka nisur Java e 17-të e Albanologjisë në Prishtinë

Droni rus godet anijen kineze në Ukrainë, një ditë para vizitës së Putinit te Xi Jinping

Përfaqësuesja e Kosovës në boks udhëton drejt Zagrebit për turneun “Grand Prix”

Aksident fatal në Koshare të Ferizajt, humb jetën një person

Hajrizi: Arsimi tradicional nuk mjafton më, UBT po ndërton universitetin e së ardhmes
Të kërkuara
Lajmet2 months agoKoordinatorja e projektit AKIL-EU në UBT, prof. Manjola Zaçellari, referon në University of Oxford
Live3 months agoKryegjykatësi Smith III shpall mbylljen e çështjes gjyqësore
Lajmet3 months agoPërfundon seanca e sotme në Hagë për pengim të drejtësisë
Opinione2 months agoAvdimetaj: Ekonomia e Kosovës e rrezikuar nga luhatjet në tregut ndërkombëtar


