Shëndeti

Revolucioni psikedelik po ndodh, po punohet në forcat shëruese të përbërjeve që përmirësojnë mendjen

Published

on

Ka qenë një udhëtim i gjatë dhe i çuditshëm në katër dekada që kur Rick Doblin, një studiues pionier i psikologjisë, hodhi hitin e tij të parë të acidit në kolegj dhe vendosi t’ia kushtonte jetën e tij forcave shëruese të përbërjeve që ndryshonin mendjen. Edhe pse fushatat antidrogë çuan në kriminalizimin e Ecstasy, LSD dhe kërpudhave magjike dhe dëboi shumicën e studiuesve nga fusha, Dr. Doblin vazhdoi studimin e tij.

Kërkimi i tij për të fituar pranimin e zakonshëm të ‘psychedelics’ mori një hap të rëndësishëm përpara të hënën kur revista Nature Medicine publikoi rezultatet e studimit të tij laboratorik mbi MDMA, ilaçi i klubit i njohur gjerësisht si Ecstasy dhe Molly. Studimi, zbuloi se MDMA e shoqëruar me këshillimin solli lehtësim të dukshëm për pacientët me çrregullime të rënda të stresit post-traumatik.

Rezultatet, që vijnë javë pas një studimi të New England Journal of Medicine që nxori në pah përfitimet e trajtimit të depresionit me psilocibinë, përbërësi psikoaktiv në kërpudhat magjike, kanë entuziazmuar shkencëtarë, psikoterapistë. Ata thonë se është vetëm çështje kohe që Administrata e Ushqimit dhe Barnave të japë aprovim për përbërjet psikoaktive që do të përdoren në mënyrë terapeutike – për MDMA sa më shpejt që në vitin 2023, e ndjekur nga psilocibina një ose dy vjet më vonë.

Nevoja për terapi të reja ka fituar një urgjencë më të madhe mes një epidemie kombëtare të abuzimit të opioideve dhe vetëvrasjeve.

“Disa ditë zgjohem dhe nuk mund të besoj se sa larg kemi arritur”, tha Dr. Doblin, 67-vjeçar, i cili tani mbikëqyr Shoqatën Multidisiplinare për Studime Psikedelike, që punëson 130 neuroshkencëtarë, farmakologë dhe specialistë të rregullatorit që punojnë për të hedhur bazat për revolucionin e ardhshëm të psikologjisë.

Universitetet më të mira të vendit po garojnë për të ngritur qendra kërkimore psikedelike. Shtetet në të gjithë vendin kanë filluar të lirojnë kufizimet mbi ilaçet, dhe shpresojnë se kjo do të çojë në dekriminalizimin federal të psikologjikëve për përdorim terapeutik dhe madje edhe rekreativ.

Studime të shumta kanë treguar që psikedelikët klasikë si LSD dhe psilocibina nuk janë varësie dhe nuk shkaktojnë dëmtime të organeve edhe në doza të larta. Madje në kundërshtim me njohuritë, Ecstasy nuk lë vrima në trurin e përdoruesve, thonë studimet, as një udhëtim i keq i acidit nuk do të çojë në dëmtimin e kromozomeve.

Por shumica e shkencëtarëve kërkojnë hulumtim për efektet anësore të mundshme – si p.sh. si ilaçet mund të ndikojnë tek ata me probleme kardiake.

Dr. Michael P. Bogenschutz, profesor i psikiatrisë që drejton Qendrën për Mjekësi Psikedelike në NYU Langone Health, tha se shumica e studimeve ishin kryer me një numër të vogël të njerëzve të cilët u kontrolluan me kujdes ekranimi i atyre me skizofreni dhe probleme të tjera serioze mendore.

Edhe shkencëtarët po studiojnë psikedelikët mund të jenë efektivë në trajtimin e gjithçkaje, nga depresioni, autizmi dhe varësia nga opioidet deri tek anoreksia dhe ankthet e përjetuara nga të sëmurët terminalë.

Studiuesit ende po përpiqen të kuptojnë mekanikën njohëse dhe terapeutike të psikologjikëve, ata kanë arritur në përfundim se psilocibina, DMT dhe kimikatet e tjera psikoaktive mund t’i ndihmojnë njerëzit të ndiejnë më shumë tolerancë, mirëkuptim dhe ndjeshmëri.

Ato gjithashtu induktojnë neuroplastikitet, aftësinë e trurit për të ndryshuar dhe riorganizuar mendimet, duke u mundësuar njerëzve me çrregullime psikologjike të gjejnë mënyra të reja për të përpunuar ankthin, depresionin ose traumën e ngulitur thellë.

“Ata mund të ndihmojnë njerëzit që kanë humbur planin e jetës së tyre”, tha Doblin.

Doblin ndan disa shqetësime, edhe nëse instituti i tij do të përfitojë shumë.

“Qëllimi ynë është shëndeti mendor masiv,” tha ai, duke shpjeguar refuzimin e investimeve private nga organizata. “Nuk është për të grumbulluar një mori parash.”

Megjithatë, Doblin nuk është i verbër ndaj mundësisë që magjepsja e shoqërisë me psikologjikët mund të shuhet. “Ne kemi bërë kaq shumë progres kaq shpejt, por ka kaq shumë sfida përpara”, tha ai. “E kuptoj ne mund t’i mashtronim gjërat në minutën e fundit kështu që unë nuk jam duke planifikuar të festoj së shpejti”, përfundoi Doblin./UBTNews

(Arjeta Ibishi, studente në Media dhe Komunikim në UBT)

Shëndeti

Kujdes me përdorimin e aspirinës

Published

on

Personat e moshuar që gëzojnë shëndet të mirë nuk duhet të përdorin aspirinë në baza ditore, ka treguar një studim i realizuar në SHBA dhe Australi.

Deri më tani shumë studime kane treguar se ky ilaç sjellë përfitime të mëdha, veçanërisht në parandalimin e sulmeve në zemër.

Megjithatë, testimi i zhvilluar së fundmi ka treguar se aspirina nuk sjellë përfitime tek personat e shëndoshë mbi moshën 70 vjeçare, si dhe rritë rrezikun për gjakderdhje potencialisht fatale.

Ekspertët i kanë quajtur këto rezultate si tejet të rëndësishme dhe të nevojshme për t’i pasur parasysh para se të vendosni për përdorimin e aspirinës.

Continue Reading

Shëndeti

Si të identifikoni simptomat e ftohjes dhe alergjisë?

Published

on

Në periudhën e pranverës, shumë njerëz përballen me simptoma si teshtitja, hundët e bllokuara dhe lodhja. Kjo ngre dilema se a është një ftohje e zakonshme apo një alergji?

Kur niveli i polenit rritet, dallimi mes këtyre gjendjeve mund të duket i paqartë, por është e rëndësishme të kuptohet saktë çfarë po përjetoni, pasi trajtimi i duhur varet nga diagnoza e saktë.

Chun Tang, një mjek specialist, ka shpjeguar disa dallime kyçe që mund të ndihmojnë në identifikimin e këtyre dy gjendjeve, të cilat, ndonëse ngjajnë, kanë origjinë të ndryshme, raporton Independent.

Ftohja shkaktohet nga një virus, rinovirusi, që përhapet përmes kollës, teshtitjes a kontaktit me sipërfaqe të kontaminuara, alergjia është një reaksion i trupit ndaj substancave të pranishme në ajër, si poleni, pluhuri i barit ose qimet e kafshëve.

Edhe pse simptomat mund të jenë të ngjashme, shkaku është i ndryshëm. Ftohja është ngjitëse e shkaktohet nga një infeksion viral, alergjia është një reagim i tepruar i sistemit imunitar ndaj substancave që nuk janë të dëmshme për shumicën e njerëzve.

Të dyja gjendjet shkaktojnë teshtitje, hundë të bllokuar e ndjenjë lodhjeje, por alergjia ka disa simptoma që nuk i shoqërojnë ftohjen.

“Alergjia ka më shumë gjasa të shkaktojë kruarje në sy, fyt dhe hundë, si dhe mund të shoqërohet me lotim të syve, për shkak të reagimit alergjik ndaj substancave të caktuara në ajër”, shpjegon Tang.

Ftohja shpesh shoqërohet me dhimbje të fytit, kollë dhe ndonjëherë temperaturë të lartë – simptoma që zakonisht nuk janë të pranishme tek alergjitë. Një tjetër aspekt që ndihmon në dallimin e tyre është shpejtësia e shfaqjes së simptomave. Në rastin e alergjisë, simptomat shfaqen papritur dhe me intensitet të lartë, veçanërisht gjatë periudhave kur poleni është i përhapur në ajër.

Ndërsa ftohja ka fillim më gradual, me simptoma që përkeqësohen brenda disa ditësh, duke nisur me hundë të rrjedhshme dhe duke u rënduar më vonë. Një dallim tjetër është kohëzgjatja e simptomave. Ftohja zakonisht zgjat nga një deri në dy javë, derisa trupi ta luftojë virusin. Ndërsa alergjia mund të zgjasë për javë ose muaj të tërë, sidomos gjatë periudhave me nivele të larta të polenit, si pranvera dhe vera.

Për ata që jetojnë në zona me shumë polen, kjo mund të jetë periudhë e vështirë e simptomat mund të vazhdojnë derisa poleni të bjerë.

A është e mundur të keni të dyja në të njëjtën kohë? Përgjigja është po. Nëse dikush vuan nga alergjia ndaj polenit e njëkohësisht prekët nga ftohja, simptomat përkeqësohen. Trupi, i cili lufton një reaksion alergjik, përballet dhe me infeksion viral, duke çuar në lodhje më të madhe dhe simptoma më të forta, si teshtitje më të shpeshta, kollë dhe hundë të bllokuara.

Në rast dyshimi, është e këshillueshme të bëni teste alergjie, që konfirmojnë nëse vuani nga ndonjë alergji dhe cilët janë shkaktarët e saj.

Sa i përket ftohjes, nuk ekziston një test specifik, por mjeku mund ta diagnostikojë bazuar në simptomat tuaja.

Për trajtimin, ftohja kërkon pushim, hidratim të mirë dhe ilaçe për lehtësimin e simptomave, ndërsa alergjia trajtohet më së miri me antihistaminë, sprej për hundën dhe shmangien e alergjenëve, si poleni dhe qimet e kafshëve.

Nëse simptomat janë të forta dhe të papërballueshme, është e udhës të konsultoheni me një mjek. /UBT News/

Continue Reading

Shëndeti

Çfarë ndodh me trupin kur konsumojmë kafe esëll në mëngjes?

Published

on

Të zgjoheni në mëngjes dhe të rrëmbeni me shpejtësi kafen tuaj nuk është zgjidhja më e mirë.

Lumi i kafesë mund të përdoret si bionaftë, dhe në të ardhmen e afërt, tymi i makinës do të vijë erën e një filxhani kapuçino Por, kafja, me të cilën nis ditën një pjesë e mirë e njerëzve mund të mos jetë mënyra më e mirë për të filluar ditën tuaj.

Mjekët besojnë se koha më e mirë për të shijuar kafen  është mëngjes i vonë, midis orës 9:30 dhe 11:30 paradite.

Bright Side tregon efektet që mund të ketë kafeina në trupin tonë  kur e pimë me stomak bosh.

Ndiheni më të fjetur – Kafeja është zgjim, por pirja e saj sapo të dilni nga shtrati ka efekt të kundërt. Kafeina dyfishon nivelet e hormoneve të stresit çon në probleme me gjumin. Nëse e filloni ditën me kafe, ndiheni të përgjumur pas një periudhe të shkurtër kohe. Kjo ndodh se trupi prodhon insulinë për të kompensuar sheqerin, nivelet e glukozës në gjak të bien, që rezulton në mungesë energjie dhe ankthi.

Trupi mund të humbasë mineralet më shpejt – Pirja e kafes ju bën të humbni vitamina e minerale. Mund të sabotojë thithjen e hekurit, magnezit e vitaminave B që janë jetike për sistemin nervor. Shumë kafeinë nxjerrë kalcium nga kockat tuaja, duke i bërë të dobëta.

Mund të krijojë probleme me stomakun – Kafeja aktivizon sistemin nervor, i cili ndikon në zorrën e trashë e shkaktom diarre. Shumë pëlqejnë të shtojnë qumësht ose krem ​​në filxhan e për rrjedhojë kenë vështirësi në tretjen e laktozës, kjo shkakton shqetësime në stomak.

Mund të çojë në shtim të peshës – Edhe pse kafeja e zezë mund të ju ndihmojë të digjni dhjamin, ajo prish modelet e shëndetshme të gjumit. Kur nuk flini mjaftueshëm, keni tendencë të ndjeheni më të uritur dhe të keni më shumë dëshira për ushiqme të ëmbla. Shumë lloje kafesh, si pijet me kafe të përzjera me ëmbëlsues, janë të mbushura me sheqer dhe kalori duke u bërë shkak për shtim në peshë.

Mund të përkeqësojë ankthin – Kur zgjoheni në mëngjes, nivelet e hormoneve të stresit janë të larta. Për shkak se kafeina është një stimulues, ajo i jep trupit një efekt nervoz e madje mund të shtojë ankthin për disa njerëz.

Mund të thajë lëkurën – Për shkak se kafeja ju bën të përdorni tualetin shpesh, dehidraton trupin. Kur dehidroheni, është vështirë që toksinat të dalin nga trupi përmes lëkurës. Kjo, e than lëkurën, e bën më të prekshme ndaj problemeve, si rrudhat e parakohshme.

 Mund të rrisë nivelin e sheqerit në gjak – Filxhani juaj i kafesë në mëngjes e bën më të vështirë për qelizat për të rregulluar sheqerin në gjak, i cili çon në sëmundje të ndryshme. Sheqeri i lartë në gjak, çon në shtim në peshë e madje rrit rrezikun e infeksioneve të lëkurës. /UBT News/

Continue Reading

Shëndeti

Kur është koha e duhur për të përdorur vajin e peshkut

Published

on

Marrja e suplementëve të acideve yndyrore omega-3 është e dobishme për shëndetin e organizmit. Përfitimi i të gjitha vlerave është në varësi edhe të kohës se kur këto suplementë duhen marrë.

Me kohën nuk nënkuptojmë një orë të caktuar të ditës por rëndësinë e vakteve ushqimore në përthithjen më të mirë të këtyre acideve.

Yndyrnat e marra gjatë një vakti ndihmojnë në përthithjen sa më të mirë të suplementëve nga sistemi, përthithja e acideve yndyrore nga vaji i peshkut është tre herë më e lartë kur këto suplementë merren gjatë një vakti të mirë.

Gatë marrjes së tyre duhet të keni parasysh rekomandimet e mëposhtme:

Përfitimet e marrjes së Omega-3 në mëngjes – Mëngjesi është periudha më e mirë për organizmin e disa individëve, nëse keni një rutinë të caktuar, në të mund të përfshini edhe marrjen e suplementëve të omega-3. Nëse në fillim të ditës, hani ushqim të pasur me vezë, avokado dhe lëngje perimesh dhe frutash, atëherë në mëngjes organizmi do të përthithë më mirë acidet yndyrore.

Nëse ju në mëngjes hani vetëm fruta, acidet yndyrore është më mirë të mos i merrni në mëngjes.

Përfitimet e marrjes së suplementëve në drekë – Nëse vakti i drekës përbëhet nga mishi, peshku apo arrorët, kjo është periudha e duhur për acidet yndyrore. Për më tepër, në mbrëmje mund të ndiheni më të qetë dhe të vëmendshëm.

Suplementët e lëngshëm apo kapsula

Nëse nuk ju pëlqejnë suplementët e ngurtë, mund të zgjidhni të lëngshëm, që kanë pak yndyrë në përmbajtjen e tyre.

Një këshillë të fundit:

Përzgjedhja e kohës së marrjes së suplementëve ka rol të rëndësishëm në marrjen e përfitimeve, nëse merrni medikamente tjera në mbrëmje, atëherë në këtë kohë mund të merrni edhe vajin e peshkut.

Zgjidhni formatin që ju përshtatet e jini të rregullt në marrjen e suplementëve, shpesh keni dëgjuar që vaji i peshkut nuk rekomandohet të merret gjatë muajve të ngrohtë. Studimet tregojnë se kjo është e pavërtetë, e mbetur nga koha kur vaji i peshkut nuk ruhej në freski.

Vaji nëse nuk ruhet siç duhet oksidohet, nëse ruhet në frigorifer, rekomandohet të merret gjatë muajve të ngrohtë. Mbase në sasi pak më të reduktuara. Gjatë verës është e rekomandueshme të konsumohet edhe më shumë peshk, pasi organizmi e pranon dhe e përvetëson më mirë. /UBT News/

Continue Reading

Të kërkuara