Lajmet

​Raporti për Kosovën: Llogaridhënia menaxheriale mbetet sfidë

Kosova duhet të sigurojë zbatimin e vazhdueshëm të standardeve ndërkombëtare të auditimit të brendshëm.

Published

on

Zbatimi efikas i llogaridhënies menaxheriale mbetet një sfidë për përdoruesit e buxhetit si në nivel qendror ashtu edhe në atë lokal. Kosova duhet të sigurojë zbatimin e vazhdueshëm të standardeve ndërkombëtare të auditimit të brendshëm dhe të delegojë më mirë kompetencat menaxhuese në entitetet publike.

Kështu thuhet në raportin e Komisionit Evropian për Kosovën, ku ndër të tjera është fokusuar edhe te auditimi i brendshëm, i jashtëm, paratë e falsifikuara, kontrolli financiar, si dhe mbrojtja e interesave financiare të BE-së.

Sipas raportit, procesi i racionalizimit të agjencive qeveritare po ecën ngadalë dhe është i pamjaftueshëm për të sjellë ndonjë përmirësim.

“Zbatimi i Rregullores për menaxhimin financiar dhe kontrollin mbetet joefikas, dhe linjat e delegimit dhe llogaridhënies nuk janë ende të ngulitura në kulturën administrative të përdoruesve buxhetorë. Ligji për organizimin dhe funksionimin e administratës dhe agjencive të pavarura, i cili përcakton linjat e llogaridhënies ndërmjet njësive shpenzuese të nivelit të parë dhe organeve vartëse, nuk zbatohet në mënyrë konsistente”, thuhet në raport.

Pjesë nga raporti për Kosovën:

Kapitulli 32: Kontrolli financiar

BE-ja promovon reformën e sistemeve kombëtare të qeverisjes për të përmirësuar përgjegjshmërinë menaxheriale, menaxhimin e shëndoshë financiar të të ardhurave dhe shpenzimeve dhe auditimet e jashtme të fondeve publike. Rregullat e kontrollit financiar mbrojnë më tej interesat financiare të BE-së kundër mashtrimeve në menaxhimin e fondeve të BE-së dhe mbrojnë euron nga falsifikimi.

Ka një nivel përgatitjeje në këtë fushë. Kosova ka bërë progres të kufizuar gjatë periudhës raportuese duke miratuar strategjinë e re të STMFP (Strategjia e Reformës së Menaxhimit të Financave Publike) 2022-2026 dhe planin e saj të veprimit. Zbatimi i të dyjave duhet të përshpejtohet. Kosova duhet të harmonizojë më tej legjislacionin e saj të kontrollit të brendshëm financiar publik (KBFP) me praktikat më të mira të BE-së. Përveç kësaj, zbatimi i llogaridhënies menaxheriale, duke përfshirë delegimin e përgjegjësive vendimmarrëse; (ii) adresimin e masave efektive të kontrollit të brendshëm; dhe (iii) ndjekja sistematike e rekomandimeve të auditimit të brendshëm dhe të jashtëm mbeten prioritetet kryesore.

Mbikëqyrja parlamentare e menaxhimit të fondeve publike nuk është efikase. Për shkak se rekomandimet e vitit paraprak nuk ishin zbatuar plotësisht, Kosova në vitin e ardhshëm duhet:

→ të zbatojë me efikasitet strategjinë e re të STMFP 2022-2026 dhe veprimet e saj në lidhje me KBFP dhe auditimin e jashtëm;

→ duhet të hartojë dhe miratojë Ligjin e ri për menaxhimin e financave publike dhe llogaridhënien bazuar në praktikat më të mira të BE-së dhe të harmonizojë këtë ligj të ri me ligjin për KBFP;

→ duhet të përmirësojë llogaridhënien menaxheriale të përdoruesve buxhetorë si në nivel qendror ashtu edhe në atë lokal;

→ duhet të përmirësojë bashkëpunimin ndërmjet Zyrës Kombëtare të Auditimit të Kosovës (ZKA) dhe Parlamentit duke: (i) bërë përmirësimin e shqyrtimit parlamentar të zbatimit të buxhetit; dhe (ii) duke zbatuar dhe ndjekur në mënyrë të vazhdueshme dhe efikase rekomandimet e auditimit të ZKA-së.

Kontrolli i brendshëm financiar publik

Kosova ka bërë disa përparime në përmirësimin e kornizës së saj strategjike për KBFP, pasi miratoi strategjinë e re të STMFP 2022-2026 dhe planin e saj të veprimit. Kosova duhet të bëjë përpjekje të mëtejshme për të siguruar koordinim ndërinstitucional dhe për të përmirësuar kornizën e saj për monitorim dhe raportim. Bërja e përmirësimeve në këtë kuadër do të çojë në një qasje më të qëndrueshme dhe koherente në zbatimin e standardeve të kontrollit të brendshëm. Ka filluar puna për hartimin e ligjit të ri për STMFP dhe llogaridhënie. Ky ligj i ri duhet të harmonizohet me legjislacionin e KBFP.

Zbatimi efikas i llogaridhënies menaxheriale mbetet një sfidë për përdoruesit e buxhetit si në nivel qendror ashtu edhe në atë lokal. Kosova duhet të sigurojë zbatimin e vazhdueshëm të standardeve ndërkombëtare të auditimit të brendshëm dhe të delegojë më mirë kompetencat menaxhuese në entitetet publike. Procesi i racionalizimit të agjencive qeveritare po ecën ngadalë dhe është i pamjaftueshëm për të sjellë ndonjë përmirësim. Zbatimi i Rregullores për menaxhimin financiar dhe kontrollin mbetet joefikas, dhe linjat e delegimit dhe llogaridhënies nuk janë ende të ngulitura në kulturën administrative të përdoruesve buxhetorë. Ligji për organizimin dhe funksionimin e administratës dhe agjencive të pavarura, i cili përcakton linjat e llogaridhënies ndërmjet njësive shpenzuese të nivelit të parë dhe organeve vartëse, nuk zbatohet në mënyrë konsistente.

Korniza ligjore për kontrollin e brendshëm është në masë të madhe e harmonizuar me standardet ndërkombëtare, por nuk po zbatohet mjaftueshëm. Menaxhimi financiar dhe kontrolli dhe mbikëqyrja e buxhetit duhet të përmirësohen, duke ndjekur praktikat më të mira të BE-së. Në vitin 2022 ka vazhduar procesi i zhvillimit dhe miratimit të regjistrave të menaxhimit të riskut në nivel qendror dhe vendor. Megjithatë, inkorporimi i këtyre masave në proceset e kontrollit financiar dhe menaxhimit mbetet i pamjaftueshëm.

Sa i përket praktikave të auditimit të brendshëm, nevojiten përpjekje të mëtejshme për zbatimin efikas të standardeve të auditimit të brendshëm në sektorin publik. Shumica e njësive të auditimit të brendshëm kanë mungesë të stafit me përvojë dhe të kualifikuar. Komitetet e auditimit të brendshëm nuk janë efikas dhe nuk funksionojnë siç duhet dhe rekomandohet që të rishqyrtohet roli dhe baza ligjore e tyre. Nevojiten përpjekje të mëtejshme për ngritjen e aftësive të përdoruesve buxhetorë, në mënyrë që ata të mund të përdorin mjetet metodologjike të auditimit të brendshëm në mënyrë të qëndrueshme dhe koherente. Zbatimi i rekomandimeve të auditimit të brendshëm është i kufizuar në praktikë. Metodologjia e sigurimit të cilësisë ende nuk është zbatuar sistematikisht. Udhëzimi Administrativ për programin e trajnimit dhe certifikimit të auditorëve të brendshëm në sektorin publik është përditësuar, por ende i pa miratuar. Prandaj ka vonesa në fillimin e programit kombëtar për certifikimin e auditorëve të brendshëm në sektorin publik. Nevojiten përpjekje të mëtejshme për të ofruar trajnime të vazhdueshme për auditorët e brendshëm, si në nivel qendror ashtu edhe në atë lokal.

Njësia Qendrore e Harmonizimit ofron udhëzime metodologjike dhe koordinon zhvillimin në sektorin publik të auditimit të brendshëm dhe menaxhimit dhe kontrollit financiar. Megjithatë, kapacitetet e saj mbeten të pamjaftueshme, veçanërisht në monitorimin dhe raportimin e funksionimit të sistemit të përgjithshëm të kontrollit të brendshëm. Qeveria miratoi raportin vjetor të KBFP 2022, por struktura dhe fushëveprimi i tij mund të përmirësohen më tej dhe rekomandimet e saj mund të zbatohen në mënyrë më sistematike. Nuk ka asnjë bazë ligjore në ligjin e KBFP në lidhje me anti-korrupsionin dhe nuk ka asnjë mekanizëm për monitorimin e numrit të rasteve të hetuara, të ndjekura penalisht dhe që i nënshtrohen vendimeve gjyqësore si rezultat i auditimeve ose inspektimeve të brendshme.

Auditimi i jashtëm

Ligji për Auditorin e Përgjithshëm dhe Zyrën Kombëtare të Auditimit të Kosovës (ZKA) është në masë të madhe i harmonizuar me standardet e përcaktuara nga Organizata Ndërkombëtare e Institucioneve Supreme të Auditimit. Megjithatë, rishikimi i mëtejshëm i kuadrit ligjor nevojitet për të përmirësuar funksionin e auditimit të jashtëm në sektorin publik, për shembull për të rritur pavarësinë financiare dhe operacionale të ZKA-së dhe për të hequr detyrimin e tij për të kryer auditime financiare vjetore të të gjitha organizatave që marrin një buxhet nga shteti. Këto ndryshime ligjore janë të një rëndësie vendimtare për përmirësimin e kapaciteteve dhe cilësisë dhe ndikimit të punës së auditimit të ZKA. ZKA ka kapacitetin institucional për të kryer detyrat e saj, me 164 punonjës, nga të cilët 82% janë staf auditimi dhe 18% janë punonjës që ofrojnë shërbime të tjera mbështetëse profesionale. Kosova ka vazhduar të zbatojë planin zhvillimor strategjik 2022-2025.

Në vitin 2022, u vu re njëfarë progresi pasi plani vjetor i auditimit ishte përmbushur plotësisht, me 133 auditime të kryera, duke përfshirë 3 auditime të pajtueshmërisë dhe 15 auditime të performancës. Për ndikimin e punës së auditimit, të audituarit nuk zbatojnë në mënyrë efektive rekomandimet e ZKA-së. Nga 606 rekomandime të auditimit të dhëna nga ZKA në vitin 2020, 50% janë zbatuar plotësisht, 5% janë zbatuar pjesërisht dhe 45% nuk janë zbatuar. Edhe pse bashkëpunimi ndërmjet ZKA -së dhe Parlamentit është përmirësuar, shqyrtimi parlamentar i përgatitjes dhe zbatimit të përgatitjes së buxhetit duhet të përmirësohet. Në vitin 2022, Komisioni për Mbikëqyrjen e Financave Publike ka shqyrtuar 23 raporte, dy më pak se në periudhën e mëparshme raportuese. Transparenca dhe llogaridhënia e menaxhimit të fondeve publike duhet të sigurohet përmes mekanizmave efikasë monitorues nga ekzekutivi dhe parlamenti, duke përfshirë ndjekjen e rekomandimeve të auditimit të ZKA -së.

Mbrojtja e interesave financiare të BE-së

Në përputhje me “acquis”, legjislacioni kombëtar nuk është ende i harmonizuar me Konventën për mbrojtjen e interesave financiare të BE-së dhe ky harmonizim do të kërkojë ndryshime në Ligjin Penal. Kosova gjithashtu nuk ka krijuar ende një shërbim koordinues kundër mashtrimit (SHKKM) dhe nuk është zhvilluar ende një strategji kombëtare kundër mashtrimit për mbrojtjen e interesave financiare të BE-së. Pasi që autoritetet e Kosovës nuk menaxhojnë drejtpërdrejt fondet e BE-së, parregullsitë nuk i raportohen Komisionit përmes Sistemit të Menaxhimit të Parregullsive. Përderisa nuk ka ende të dhëna solide për bashkëpunimin me Komisionin gjatë hetimeve, Policia e Kosovës siguron bashkëpunim në baza ad-hoc.

Mbrojtja e euros nga falsifikimi

Në përputhje me “acquis”, ka deri diku harmonizim me rregulloret e BE-së për sistemin për luftën kundër falsifikimit të euros. Kodi Penal e konsideron vepër penale falsifikimin e valutës dhe Ligji për Bankën Qendrore rregullon luftën kundër falsifikimit. Kosova ka një Rregullore për operimin e parave të gatshme që detyron institucionet financiare të trajtojnë dhe të tërheqin nga qarkullimi të gjitha kartëmonedhat dhe monedhat e euros të dyshuara si të falsifikuara dhe t’i dorëzojnë ato në polici. Agjencia për

Forenzikë është përgjegjëse për analizën teknike të kartëmonedhave dhe monedhave të dyshuara si të falsifikuara. Ajo ka lidhur një marrëveshje me Komisionin Evropian për monedhat, por jo ende për kartëmonedhat me Bankën Qendrore Evropiane. Në vitin 2022, nga 2162 kartëmonedha të dyshuara të vlerësuara nga agjencia, 718 u konfirmuan si të falsifikuara, dhe nga 12.028 monedha, 10.979 u konfirmuan si të falsifikuara. Nuk ekziston një sistem elektronik i përbashkët për shkëmbimin, përpunimin, analizën dhe raportimin e rasteve me Bankën Qendrore dhe agjencinë. Kosova duhet të ndërtojë kapacitetet e institucioneve kyçe për të përdorur mjete metodologjike dhe për të shkëmbyer të dhëna me autoritetet kombëtare dhe ndërkombëtare. Të gjitha institucionet përkatëse për luftimin e valutës së falsifikuar marrin pjesë në programin “Pericles IV” të BE-së.

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 2 gusht 1993-1998?

Published

on

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.
 
 
Foto: Për çdo ditë njoftime për të vrarë në rajonin e Drenicës: Skënderaj
 
 
2 gusht 1993
 
Bastisje në Prishtinë dhe Obiliq
Sot, rreth orës 5 të mëngjesit, policia serbe bastisi shtëpinë e Hamit Avdiut, në rrugën “Xhemail Ibishi” në Prishtinë. Policët kërkonin Ramadan Avdiun, ish-i burgosur i ndërgjegjes, i cili nuk gjendej në shtëpi.
Gjatë bastisjes, policët serbë me vandalizëm thyen dhe demoluan orenditë e shtëpisë, ndërsa me vete morën Hamitin dhe vëllain e Ramadanit, Rexhepin, të cilët ende po mbahen në organet e policisë në Prishtinë.
Në lagjen “Kodra e Trimave” në Prishtinë, rreth orës 8.30 u bastis shtëpia e Hajdin Krasniqit. Policia serbe kërkoi Xhavit Hazirin, ish i burgosur politik, i cili banon te Hajdini. Gjatë bastisjes policia u soll brutalisht ndaj familjes Krasniqi. Xhavit Haziri u arrestua.
Po ashtu sot rreth orës 5 të mëngjesit, policia serbe bastisi familjen e Bajram Hazirit, të cilët kërkuan djalin e tij Hazirin, ish i burgosur i ndërgjegjes.
Sot, rreth orës 5 të mëngjesit, tetë policë serbë bastisën familjet e Idriz Sveçlës dhe të Ahmet Haxhiut, ish i burgosur i ndërgjegjes. Përveç Ahmetit, policët arrestuan edhe Ismail Haxhiun, të cilët siç merret vesh ende po mbahen në lokalet e policisë në Prishtinë.
 
2 gusht 1994
Dje vazhdoi seanca në procesin e montuar në Prishtinë
Dje në Gjyqin e Qarkut në Prishtinë (të udhëhequr nga pushteti okupues serb) përfundoi marrja në pyetje e të shtatë shqiptarëve të akuzuar për gjoja ushtrime ushtarake në Fushën e Labinotit në Shqipëri.
Gjyqtarët e instaluar serbë dje morën në pytje Luan Hetën, Beqir Mulecin, Hysni Francën dhe Bajram Gallapenin. Këta të akuzuar rrëfyen për torturat që ua kishin bërë inspektorët gjatë hetuesisë.
– Nuk kemi bërë kurrfarë ushtrimesh ushtarake në Fushë të Labinotit. Ajo që shkruan në aktakuzë është rrenë. Inspektorët na rrahën e na shanë, na detyruan të nënshkruajmë deklaratat, duke na u kërcënuar edhe me likuidim, deklaruan dje para
gjykatës këta të akuzuar.
Fehmi Leshtrani madje është liruar si i paaftë për ushtri për rekrutim në Nish, meqenëse mbanë syzat minus 12. I paaftë për ushtri ishte edhe Luan Heta. Beqir Muleci nga ish-APJ e patën lëshuar si të paaftë pas gjashtë muajsh shërbimi. Beqiri është i sëmurë mentalisht.
Kryetari i trupit gjykues të të treve Zoran Saveliq kumtoi se seanca do të vazhdojë nesër, kur pritet të lexohen disa shkresa të lëndës. Shtatë mbrojtësit do të paraqesin edhe propozimet e tyre në fazën e procedurës së provave.
 
2 gusht 1995
Në burgun e Dubravës së Istogut – keqtrajtohen të burgosurit shqiptarë
Në burgun e Dubravës në Istog, në të cilin po vuajnë dënimet edhe një numër i madh të burgosurish politikë shqiptarë të Kosovës, më 23 korrik të këtij viti nga gardianët e burgut u keqtrajtuan rëndë, Hysen Gega nga Sallagrazhda e Suharekës, i cili është i dënuar për herë të dytë me 2,5 vjet burg, derisa dënimin e parë e vuajti me 10 vjet. Po për të njëjtën vepër në këtë burg gjendet edhe Gëzim Lushi, po ashtu i burgosur politik, njofton KI i Degës së LDK-së në Suharekë.
Njoftohet se ata nga gardianët e burgut janë keqtrajtuar rëndë, vetëm pse kanë përcjellë programin televiziv në gjuhën shqipe.
Bëhet e ditur se Gëzim Lushit të keqtrajtuar rëndë i është ofruar ndihmë mjekësore vetëm pas tre ditësh, ndërsa Hysen Gega pas një ndëshkimi është duke bërë grevë urie.
Ndërkaq, KI i Degës së LDK-së në Suharekë njofton se në Burgun e Qarkut në Prizren është keqtrajtuar rëndë fizikisht edhe Shaip Mustafa, i cili po mbahet nën hetime, kinse për formimin e SPB-së të Republikës së Kosovës.
Shaip Mustafa momentalisht për shkak të keqtrajtimeve të rënda fizike gjendet i shtrirë në spitalin e Prizrenit.
 
 
2 gusht 1997
Mitrovicë: Policia plaçkiti tre të rinj shqiptarë
Pardje, policia serbe plaçkiti disa tregtarë shqiptarë në lagjen Bair të Mitrovicës.
Policia ndaloi Lulzim M. Nulin (18), ia plaçkiti mallin që po e dërgonte në treg dhe pastaj e ktheu në shtëpinë e tij ku i plaçkiti mallin me vlerë prej 1500 DM.
Policia plaçkiti edhe Burhan Sahatçiun (20) duke i marrë mall me vlerë prej mbi 300 DM dhe Fadil Abitin (20) të cilit i mori mall me vlerë prej mbi 2000 DM.
Të tre tregtarët e plaçkitur u dërguan në lokalet e policisë në Mitrovicë ku u mbajtën rreth tri orë.
Lulëzim Nulit, më 28 korrik policia i pat plaçkitur mall me vlerë prej 700 DM, njofton KI i Degës së LDK-së në Mitrovicë.
 
2 gusht 1998
 
Njoftohet për 8 shqiptarë të vrarë në fshatrat e Drenicës
Gjatë sulmeve të sotme të forcave policore ushtarake serbe në disa fshatra të Drenicës, deri më tash dihet për 8 shqiptarë të vrarë.
Burimet e KMDLNJ njoftojnë se në fshatin Jashanicë të Klinës janë vrarë tre pjesëtarë të UÇK. Ndërkaq në fshatin Shtuticë të Skënderajt janë vrarë katër shqiptarë, për identitetin e të cilëve ende nuk dihet.
Në fshatin Polac dihet se është vrarë Fatmir Xhemajl Veliqi (20).
Njoftohet se sot janë sulmuar edhe fshatrat Polluzhë e Tërstenik.
 
Forcat serbe vranë katër e plagosën katër anëtarë të tjerë të familjes Zeqiri në fshatin Shtuticë të Gllogocit
Sot në fshatin Shtuticë të Gllogocit forcat serbe vranë katër dhe plagosën katër anëtarë të tjerë të familjes Zeqiri, njofton KI i degës së LDK.
Tragjedia mbi këtë familje ndodhi derisa forcat serbe po granatonin në drejtim të fshatrave Polac, Kryshec, Morinë e Shtuticë. Gjatë këtyre momenteve familja Zeqiri derisa po dilte nga shtëpia, për t’i ikur granatimeve të parreshtura të ushtrisë serbe, në oborrin e kësaj familjeje ra një granatë që ishte fatale. Me atë rast u vranë: Sofije Zeqiri (60), Vahide Zeqiri (20), Kada Zeqiri (17) dhe gruaja e Halimit, Emine Zeqiri. Ndërkaq u plagosën: Halim Zeqiri, (flitet se ka vdekur), Besim Zeqiri, Sherif Zeqiri dhe Rizah Zeqiri.
Gjithashtu sulmet serbe shkaktuan dëme të mëdha materiale, duke shkatërruar shtëpi, makina bujqësore, shtalla, e të tjera.

Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 1 gusht 1993-1998?

Published

on

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.
 
Foto: Eliot Engëll
 
 
1 gusht 1994
 
Represioni në Kosovë
Prizren: Parmbrëmë, disa ushtarë serbë në vendin e quajtur Mllaqne, afër liqenit të Bjeshkëve të Sharrit, rrahën rëndë Ramadan Fazliun nga fshati Lubinjë e Prizrenit, në kohën derisa ai po kthehej nga Maqedonia ku kishte blerë naftë.
Bëhet me dije se ushtarët serbë Ramadan Fazliut ia thyen hundën, nofullën, dy dhëmbë, si dhe i shkaktuan lëndime të rënda trupore.
Ramadan Fazliu njoftoi Komisionin për Informim të Degës së LDK-së në Prizren se ushtria serbe po i mban peng edhe 15 bashkëfshatarë të tij, për fatin e të cilëve nuk dihet.
Dje, policia mori në shtëpinë e tij Asllan Temajn nga Prizreni, i cili në stacionin e policisë në Prizren u lidh për radiatori dhe u keqtrajtua brutalisht. Inspektorët serbë u interesuan të dinë nga Asllan Temaj se kush ka armë, rreth veprimtarisë së tij si arsimtar dhe aktivist i LDK-së.
Asllam Temaj në polici u mbajt deri rreth orës 15:00 dhe u porosit që të mos e informojë askend. Asslan temajt policia ia plaçkiti orën e dorës.
Mitrovicë: – Parmbrëmë një patrullë e policisë serbe, nën pretekst të kërkimit të armëve, ishte në shtëpinë e Faik Ibrahimit në fshatin Rekë të Mitrovicës, nga i cili kërkuan që të dorëzojë një pushkë dhe një revole.
Policia urdhëroi Faik Ibrahimin që të paraqitet në stacionin e policisë në Mitrovicë.
Më 28 korrik, policia ishte dy herë në shtëpinë e Qerim Rrudhanit në rr.”Gjon Kenedi” në Mitrovicë për të kërkuar djalin e tij Besim Rrudhanin.
Ndërkaq, pardje policia mori Besim Rrudhanin dhe së bashku me të shkuan në fshatin Shipol në shstëpinë e Xhafer Rrudhanit, nga i cili kërkuan që të dorëzojë një pushkë dhe një revole.
Vushtri: – Më 28 korrik, një policë serb së bashku me rojën e fushës, keqtrajtuan rëndë Nazmi Sadikun dhe vëllain e tij (emrin e të cilëit nuk arritëm ta mësojmë). Rrahja e Nazmi Sadikut dhe vëllait të tij u bë pa kurrfarë shkaku.
Po këtë ditë një ekspeditë e policisë serbe, shkoi në fshatin Shilovicë të Vushtrrisë dhe bastisi nën pretekst të kërkimit të armëve shtëpitë e Ramadan Mehmetit, Hadi e Sadri Begut, Zymer Behramit dhe atë të Izet Krasniqit. Policia gjatë bastisjes rrahu brutalisht Ramadan Mehmetin dhe Sadri Begun.
1 gusht 1995
 
Eliot Engëll: Kosova është një çështje kyçe
Televizioni shqiptar emetoi parmbrëmë një bisedë me kongresistin amerikan Eliot Engëll, njohës i mirë i çështjes shqiptare dhe bashkëkryetar i Këshillit për Çështje Shqiptare në Kongresin Amerikan.
Duke u përgjigjur në një pyetje lidhur me Kosovën, z. Engëll theksoi se Kosova është një çështje kyçe në rajon dhe se një grup kongresistësh në Kongresin Amerikan janë të interesuar rreth situatës në këtë vend.
– Pas meje në mur është një tabelë e Lidhjes Demokratike të Kosovës, të cilën e kam marrë nga Kosova dhe e kam vendosur në zyrën time. Unë besoj se luftën e shqiptarëve të Kosovës për vetëvendosje do ta bënte çdo popull në botë, tha ai.
Duke folur më poshtë për Kosovën dhe angazhimin e Shqipërisë rreth saj, Eliot Engëll tha:
“Presidenti Berisha do të vijë dhe do të diskutojë për Kosovën me presidentin Klinton. Përfaqësues nga Kosova gjithashtu kanë ardhur në Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe kemi biseduar rreth këtij problemi. Fatkeqësisht ngjarjet në Bosnjë i kanë treguar botës dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës se sa brutal është regjimi i Beogradit dhe njerëzit e Millosheviqit. Ata i kanë ndihmuar më së miri serbët e Bosnjës. Unë them me shqetësim se ajo ç’po ndodh në Bosnjë mund të jetë si pikë uji në det krahasuar me atë çka mund të ndodhë në Kosovë, nëse bota nuk i shikon serbët me shumë vëmendje”.
Lidhur zhvillimet politike në katër vjetët e fundit në Shqipëri, z.Engël theksoi: “Unë mendoj se nuk ka vend që të ketë ecur në rrugë më të drejtë të demokracisë. I heq kapelën popullit shqiptar për atë që ka arritur. Është vërtetë për t’u lavdëruar demokracia në Shqipëri”, tha mes tjerash kongresisti amerikan Eliot Engëll në intervistën për Televizionin Shqiptar.
1 gusht 1997
Inspektorët serbë plaçkitën tregtarët shqiptarë në Prishtinë
Dje, rreth orës 12:00, një ekspeditë e inspektorëve dhe e policisë serbe e përbërë prej rreth 40 vetash bëri një plaçkitje të madhe në Tregun me shumicë të pemëve e perimeve në afërsi të Pallatit të Sporteve në Prishtinë.
Dhjetëra tregtarë u plaçkitën me pretekst se nuk kishin lejet për shitje. Për shkak të dëmtimit dhe drojës nga ndonjë ekspeditë e re sot në këtë treg kishte shumë më pak mall.
Disa tregtarë që ishin plaçkitur dje i thanë sot QIK-ut se
shuma e plaçkitjes individuale kapte shumën deri në 15. 000 dinarë serbë.
Bekim Deliaj nga Peja u dënua me 15 mijë dinarë, Zylbar Ramadani nga Prishtina me 800 dinarë, Ultrim Ymeri me 800 dinarë, Afrim Shala me 300 dinarë, Beqir Gashi me 200 dinarë, Besim Muja me 1. 200 dinarë, Ruzhdi Krasniqi me 350, Emin Sopi me 1. 500 dinarë, Fadil Gashi me 1. 200 dinarë, Fadil Dobratiqi me 620 dinarë etj.
Disa nga tregtarët e plaçkitur shqiptarë deklaruan se edhe përkundër kërkesave për leje të shitjes, organet e instaluara të drejtorisë së tregut në Prishtinë nuk u kanë dhënë lejet. Në këtë mënyrë inspektorët serbë mund plaçkisin se herë që dëshirojnë.
1 gusht 1998
Dihet edhe për një të vrarë e tre të plagosur në Rahovec
Gjatë sulmit të forcave serbe në Rahovec është vrarë edhe Nexhemdin Mushla (61), i cili është varrosur aty edhe ku është vrarë, në oborrin e shtëpisë së tij.
Një i afërm i tij, që kishte arritur të largohet nga Rahoveci, i tha QIK-ut se është plagosur edhe vajza e Nexhmedinit, Hajria, si edhe fqinjtë e tyre Naime e Driton Kadriu.
Skënderaji po i ngjan një baze ushtarake të forcave serbe
Edhe mbrëmë në qytetin e Skënderajt, arriti një konvoj i madh i forcave të ushtrisë serbe i përbërë nga 37 kamionë me ushtarë serbë, të cilët u vendosën në qytetin e Skënderajit dhe në fshatin Polac, njofton NKMDLNJ në Skënderaj.
I njëjti burim njofton se qyteti i Skënderajt është shndërruar në një bazë ushtarake, në të cilin janë vendosur mijëra ushtarë e policë serbë.
Dëshmitarët okularë kanë njoftuar se policia serbe ka ndëryrë pothuaj në secilën shtëpi shqiptare në Skënderaj dhe ka plaçkitur, thyer e demoluar çdo gjë që ka gjetur. Deri tash në tërësi është shkatërruar lagja “Skënderaj 2” dhe Lagjja e Re, ku tashmë nuk ka mbetur asnjë shtëpi e pashkatërruar nga forcat serbe.
Gjendje e rëndë dhe dramatike po mbretëron edhe në rrethinën e Runikut dhe të Turiçecit. Forcat serbe kanë granatuar lagjen Hajzeraj në Leçinë, si dhe ka djegur fshatrat si Padalishtin, Çitakun, Runikun, Kastriotin, Vitakun, Qubrelin, Radishevën e Kotorrin. Sipas informacioneve, forcat e policisë dhe të ushtrisë serbe në zonën e Drenicës po bëjnë spastrim etnik.
I njëjti burim njofton se deri tash nuk dihet për fatin e shumë banorëve shqiptarë si gra, pleq e fëmijë, të cilët kanë mbetur të bllokuar në fshatrat e lartëshënuara, në të cilat kanë hyrë forcat serbe.
Bëhet e ditur se vetëm në fshatin Çubrel kanë mbetur disa kufoma pleqësh ende të pavarrosura.
Ndërkaq, nga fshati Bingjë i Klinës, i banuar kryesisht me serbë, forcat serbe po granatojnë fshatrat e Drenicës, ndërsa granatime kanë arritur deri në Burojë, ku është rrezikuar popullsia civile, e cila ka filluar masovisht t’i braktisë vatrat e tyre.
Banorët shqiptarë që kanë braktisur shtëpitë e tyre, janë strehuar madje edhe në tunelet hekurudhore, ndërsa po bëhen 5 ditë që këtë trevë nuk e ka vizituar asnjë institucion humanitar.
Në këtë hapësirë tash ka filluar të ndodhë edhe katastrofa humanitare, pasi mungojnë të gjithë artikujt ushqimorë, sanitarë e higjenik, ndërsa as që mund të flitet për medikamente.
NKMDLNJ i Skënderajt pohon se propaganda serbe te popullata e këtushme shqiptare po zgjon neveri. Kjo propagandë në njërën anë po provon që ta mashtrojë opinionin botëror, se kinse në rajonin e Drenicës janë krijuar kushtet për kthimin e të ikurve nga shtëpitë e tyre, derisa në anën tjetër mijëra forca të policisë dhe ushtrisë sebe po depërtojnë dhe po i terrorizojnë banorët shqiptarë të Drenicës.

Continue Reading

Lajmet

Profesionet me rritjen më të shpejtë në botë janë pjesë e ofertës akademike të UBT-së

Published

on

By

Në një kohë kur teknologjia po ndryshon rrënjësisht mënyrën se si funksionojnë ekonomitë, bizneset dhe institucionet publike, një pyetje bëhet gjithnjë e më e rëndësishme për të rinjtë: cilat profesione do të jenë më të kërkuarat në pesë apo dhjetë vitet e ardhshme?

Përgjigjja vjen nga Future of Jobs Report 2025, raporti i World Economic Forum, i cili analizon transformimin e tregut global të punës përmes të dhënave të mbledhura nga mijëra punëdhënës në mbarë botën. Sipas raportit, deri në vitin 2030 do të krijohen rreth 170 milionë vende të reja pune, ndërsa miliona role tradicionale do të transformohen ose do të zëvendësohen si rezultat i inteligjencës artificiale, automatizimit, tranzicionit të gjelbër dhe transformimit digjital.

Në krye të listës së profesioneve me rritjen më të shpejtë renditen Big Data Specialists, FinTech Engineers, Artificial Intelligence and Machine Learning Specialists, Software and Applications Developers, Security Management Specialists, Information Security Analysts, Data Scientists, UI/UX Designers, Internet of Things Specialists, Environmental Engineers, Renewable Energy Engineers, si dhe specialistët e automjeteve autonome dhe elektrike.

Në këtë kontekst, një analizë e ofertës akademike të UBT-së tregon një përputhje të qartë me prioritetet që identifikon World Economic Forum. Institucioni ka ndërtuar një ekosistem të arsimit të lartë që i përgjigjet transformimit të tregut të punës, duke ofruar programe studimi në fusha që lidhen drejtpërdrejt me profesionet me rritjen më të shpejtë në nivel global.

Në fushën e teknologjisë, UBT ofron programe si Shkenca Kompjuterike dhe Inxhinieri, Sisteme të Informacionit, Inxhinieri e Mekatronikës, si dhe specializime në Inteligjencë Artificiale, Data Science, Cyber Security, Cloud Computing, Machine Learning, Internet of Things (IoT) dhe Robotikë, duke përgatitur profesionistë për rolet që raporti i World Economic Forum i rendit ndër më të kërkuarat në botë.

Një nga profesionet me rritjen më të shpejtë sipas raportit është FinTech Engineer, një profil që po transformon sektorin financiar përmes teknologjisë. Duke e parë këtë zhvillim, UBT ka zhvilluar programin FinTech, i cili kombinon financën, teknologjinë, analizën e të dhënave dhe inovacionin digjital, duke përgatitur specialistë për industrinë financiare të së ardhmes.

Transformimi global nuk kufizohet vetëm në sektorin e teknologjisë. Raporti evidenton se tranzicioni drejt ekonomisë së gjelbër po krijon një kërkesë të jashtëzakonshme për Environmental Engineers, Renewable Energy Engineers dhe specialistë të sistemeve energjetike. Për këtë arsye, programet e Inxhinierisë së Mjedisit, Inxhinierisë së Energjisë dhe Inxhinierisë Mekanike në UBT marrin një rëndësi strategjike, duke përgatitur profesionistë që do të kontribuojnë në zhvillimin e energjisë së pastër, teknologjive të qëndrueshme, efikasitetit energjetik dhe infrastrukturës moderne.

Në të njëjtën kohë, zhvillimi i industrisë automobilistike drejt automjeteve elektrike dhe autonome po krijon mundësi të reja për inxhinierët mekanikë dhe ekspertët e sistemeve inteligjente, fusha në të cilat UBT ka investuar në laboratorë modernë dhe mjedise praktike të të nxënit.

Raporti i World Economic Forum evidenton gjithashtu rritjen e vazhdueshme të kërkesës për profesionet që lidhen me sigurinë. Përveç Information Security Analysts, të cilët mbrojnë infrastrukturat digjitale nga sulmet kibernetike, raporti rendit edhe Security Management Specialists, si rezultat i sfidave të reja gjeopolitike dhe rritjes së nevojës për menaxhimin e rreziqeve. Në këtë drejtim, UBT ofron programe në Studime të Sigurisë, krahas programeve në Cyber Security, duke kombinuar sigurinë fizike, sigurinë kombëtare dhe atë digjitale në një qasje multidisiplinare.

Ndërkohë, transformimi i industrisë ushqimore dhe rritja e fokusit global në sigurinë ushqimore, teknologjitë e prodhimit dhe zhvillimin e qëndrueshëm kanë rritur rëndësinë e profesionistëve të Shkencave të Ushqimit. Përmes këtij programi, UBT përgatit ekspertë që kontribuojnë në kontrollin e cilësisë, nutricionin, inovacionin ushqimor, teknologjinë e përpunimit dhe standardet ndërkombëtare të sigurisë ushqimore.

Përtej programeve akademike, UBT ka ndërtuar zhvillimin mbi një ekosistem të plotë inovacioni. Institucioni ofron mbi 50 programe studimi, mbi 150 fusha specializimi, më shumë se 200 laboratorë modernë, bibliotekën më të madhe akademike në Kosovë. UBT Smart City, është kthyer në rol model dhe ka tërhequr interesin e institucioneve dhe studiuesve ndërkombëtarë për t’u analizuar si praktikë e zhvillimit universitar, ndërsa së fundmi USA Today e ka përshkruar UBT-në si “Silicon Valley of the Balkans”, duke theksuar rolin në ndërtimin e një ekosistemi të avancuar të teknologjisë, laboratorëve, parqeve teknologjike dhe inovacionit që përgatit profesionistë për tregun global.

Përmes laboratorëve të specializuar dhe qendrave kërkimore, studentët angazhohen në projekte që lidhen me Artificial Intelligence, Big Data, Cyber Security, Internet of Things, Cloud Computing, Virtual Reality, Extended Reality, Smart Cities, 5G, automatizimin industrial dhe transformimin digjital. Kjo qasje i afron ata me teknologjitë që sot po udhëheqin ekonominë globale dhe që sipas World Economic Forum do të përcaktojnë profesionet e dekadës së ardhshme.

Raporti vlerëson se deri në vitin 2030, rreth 39% e aftësive aktuale të fuqisë punëtore do të transformohen, ndërsa punëdhënësit do të kërkojnë gjithnjë e më shumë profesionistë me kompetenca në analizën e të dhënave, inteligjencën artificiale, zhvillimin e softuerit, sigurinë, inxhinierinë, energjinë, qëndrueshmërinë, kreativitetin dhe komunikimin.

Nëse dekada e kaluar u karakterizua nga revolucioni i internetit, dekada që po jetojmë po karakterizohet nga inteligjenca artificiale, ekonomia e të dhënave, tranzicioni i gjelbër dhe transformimi digjital. Treguesit globalë dëshmojnë se profesionet me rritjen më të shpejtë janë pikërisht ato që ndërthurin teknologjinë, inovacionin dhe qëndrueshmërinë. Përmes programeve në Shkenca Kompjuterike dhe Inxhinieri, Sisteme të Informacionit, FinTech, Studime të Sigurisë, Inxhinieri të Mjedisit, Inxhinieri të Energjisë, Inxhinieri Mekanike, Shkenca të Ushqimit, Media dhe Komunikim, si dhe dhjetëra programeve të tjera të orientuara drejt inovacionit, UBT po kontribuon në përgatitjen e profesionistëve që do të jenë pjesë e transformimit të ekonomisë globale dhe e tregut të punës të së ardhmes.

Continue Reading

Lajmet

34 të vdekur dhe mijëra migrantë në Ceutë, Spanja forcon masat në kufi

Published

on

Të paktën 34 persona kanë humbur jetën gjatë përpjekjeve për të kaluar kufirin nga Maroku drejt qytetit autonom spanjoll të Ceutës, në Afrikën e Veriut. Ndërkohë, rreth 60 mijë migrantë raportohet se kanë hyrë në territorin e Ceutës brenda 24 orëve të fundit, duke krijuar një situatë të jashtëzakonshme në kufirin mes Marokut dhe Spanjës.

Kryeministri i Spanjës, Pedro Sánchez, ka deklaruar se qeveria do të përdorë të gjitha mjetet në dispozicion për të garantuar sigurinë në Ceutë, pas tensioneve të fundit të shkaktuara nga fluksi i madh i migrantëve.

“Qeveria spanjolle qëndron me qytetin e Ceutës. Ne e kuptojmë shqetësimin dhe pasigurinë që qytetarët po përjetojnë në orët e fundit,” u shpreh Sánchez.

Ai theksoi se shteti do të angazhojë të gjitha burimet e nevojshme për të mbrojtur qytetarët dhe për të ruajtur rendin dhe bashkëjetesën në këtë territor spanjoll në bregdetin e Afrikës së Veriut.

“Qeveria do të përdorë çdo burim të shtetit për të garantuar sigurinë e qytetarëve të Ceutës,” shtoi ai, duke nënvizuar se asnjë qeveri e mëparshme nuk ka investuar aq shumë burime në këtë territor sa administrata aktuale.

Sánchez njoftoi gjithashtu se autoritetet do të vendosin barriera lundruese në zonën e molit si masë e përkohshme, ndërsa po shqyrtohen edhe ndryshime ligjore për menaxhimin e situatës.

Ceuta, e vendosur në bregun verior të Afrikës dhe e rrethuar nga territori maroken, mbetet një nga pikat kryesore të hyrjes së migrantëve drejt Bashkimit Evropian. Fluksi i ditëve të fundit ka rritur ndjeshëm tensionet në këtë zonë kufitare, duke shtuar presionin mbi autoritetet spanjolle./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara