Aktualitet

Raporti i KE: Ku ka bërë progres dhe ku ngec ende Shqipëria?

Ndikim negativ për besueshmërinë e BE.

Published

on

Në raport-progresin e Komisionit Europian vlerësohet, se Shqipëria e MV i kanë plotësuar të gjitha kushtet për hapjen e konferencës së parë ndërqeveritare me BE. Por përcaktohen edhe reformat prioritare për të ardhmen.

Komisioni Europian (KE) miratoi të martën, (19.10) Paketën e Zgjerimit 2021 dhe vlerësoi situatën dhe progresin e arritur në vendet e Ballkanit Perëndimor (BP) dhe Turqi në proceset e tyre respektive drejt hyrjes në Bashkimin Europian. Vëmendje e veꞔantë i është kushtuar reformave themelore dhe udhëzimeve të qarta për reformat prioritare në vijim, theksohet në njoftimin për shtyp të KE. Josep Borrell, Zv. Presidenti i KE, njëherazi Përfaqësues i lartë i BE për Politikën e Jashtme, citohet të ketë thënë që  “përqasja e metodologjisë së re të zgjerimit është në bazë meritash me fokus në reformat themelore të tilla si sundimi i ligjit, ekonomia, funksionimi i institucioneve demokratike dhe lënia mënjanë e dallimeve mes vendeve kandidate për anëtarësim.”Borell ka kërkuar që BE të mbajë “një process të besueshëm zgjerimi”.

Ndikim negativ për besueshmërinë e BE

Raporti, i cili përfshin periudhën një vjeꞔare qershor 2020-qershor 2021, konstaton se “Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut (MV) po vazhdojnë të plotësojnë kushtet për hapjen e negociatave të hyrjes në BE dhe të dyja vendet po përparojnë në mënyrë të qëndrueshme në rrugën e reformave të BE.” “Vonesat në hapjen zyrtare të negociatave të pranimit me Shqipërinë dhe MV kanë një ndikim negativ në besueshmërinë e BE. Çështjet dypalëshe të mbetura pezull midis Bullgarisë dhe MV duhet të jenë ꞔështje prioritare. Është shumë e rëndësishme që shtetet anëtare të BE të përfundojnë Kuadrot Negociuese pa vonesë të mëtejshme që konferenca e parë ndërqeveritare me të dyja vendet të mbahet sa më parë që të jetë e mundur dhe para mbylljes së këtij viti”, thekson raporti.

Josep Borrell

Shqipëria pa përparim në lirinë e shprehjes

“Shqipëria ka vazhduar të tregojë angazhimin e saj ndaj reformave të orientuara të BE dhe ka arritur rezultate të prekshme dhe të qëndrueshme, pavarësisht sfidave për shkak të pandemisë Covid-19”, vë në dukje raporti i KE. Por theksohet, se Shqipëria duhet të punojë më shumë në fusha të tilla si reforma në administratën publike, sistemi i drejtësisë, lufta kundër korrupsionit e krimit të organizuar si dhe në garantimin e lirisë së shprehjes. “Brenda periudhës së raportimit Shqipëria nuk ka arritur progres lidhur me lirinë e shprehjes”, vëren raporti.

Në të vihet në dukje  që “atmosfera e sulmeve verbale, fushatat e njollosjes dhe aktet e frikësimit ndaj gazetarëve nuk është përmirësuar. Po kështu edhe tensionet mes aktorëve politikë dhe gazetarëve gjatë krizës Covid-19 dhe në kontekstin e zgjedhjeve parlamentare 2021. Sulmet ndaj gazetarëve nuk kanë rezultuar në dënime.” Lidhur me paketën ligjore anti-shpifje të qeverisë Rama raporti thekson që „parlamenti dhe qeveria që dolën nga zgjedhjet e 25 prillit duhet të respektojnë angazhimin për të siguruar që çdo ndryshim i mundshëm në ligjin për mediat të jetë në përputhje me Opinionin e Komisionit të Venecias dhe të miratohet në konsultim me organizatat e medias”.

Organisierte Kriminalität und Drogenschmuggel in Albanien

Përmbushja e kritereve politike

Për përmbushjen e këtyre kritereve, raporti i referohet OSBE kur vlerëson që zgjedhjet parlamentare të 25 Prillit ishin përgjithësisht të organizuara mirë. “Mbeten shqetësuese keqpërdorimi i burimeve publike ose funksioneve zyrtare, akuzat për blerjen e votës dhe rrjedhjen e të dhënave të ndjeshme personale lidhur me preferencat politike të qytetarëve”, thekson raporti. Lidhur me klimën politike pas rezultateve në Zgjedhjet Parlamentare të 2021, raporti tërheq vëmendjen që “shumica dhe opozita në legjislaturën e re do të duhet të përmirësojnë dialogun politik dhe të punojnë së bashku me të gjitha palët e shoqërisë për të ꞔuar më tej përpara programin e reformave të orientuara nga BE si edhe negociatat e pranimit”.

KE në raportin në fjalë konstaton që “sistemi gjyqësor në Shqipëri është deri diku i përgatitur”.”Shqipëria ka vazhduar të zbatojë reformën gjithëpërfshirëse në drejtësi që rezulton në një progres të mirë.” Vihet në dukje se me emërimin e shtatë gjykatësve për Gjykatën Kushtetuese është bërë e mundur mbajtja e sesioneve plenare, por duhet plotësuar e gjithë trupa e gjykatësve që kjo gjykatë të jetë tërësisht funksionale.

Lidhur me procesin e vettingut të gjyqtarëve dhe prokurorëve raporti konstaton që ai ka shkuar përpara “në mënyrë të qëndrueshme.” “Nga shqyrtimi i 437 rasteve, 62 për qind e tyre kanë rezultuar me shkarkime ose me dorëheqje”, theksohet në raport.

Protesta të gazetarëve kundër ligjit për median

Kultura e mos-ndëshkimit në nivelet e larta të shtetit

Në progresin e arritur nga Shqipëria në plotësimin e kushteve për hapjen e negociateve të anëtarësimit në raport përmendet edhe ngritja e Strukturës së Posaꞔme Anti-Korrupsion, (SPAK) dhe e Byrosë Kombëtare të Hetimeve. “Numri i çështjeve për korrupsion, që përfshijnë zyrtarë të lartë ende mbetet i kufizuar dhe vazhdon kultura e mosndëshkimit në nivelet e larta të shtetit”, thekson raporti. Në këtë kontekst raporti e konsideron të nevojshme që SPAK dhe Gjykata për Antikorrupsionin dhe Krimin e Organizuar “të ngrenë aftësitë e tyre hetimore në ndjekjen e korrupsionit”, të cilin raporti e quan „një shqetësim serioz ngaqë mbizotëron në shumë fusha të jetës publike e private.”

Ulen kërkesat për azil nga Shqipëria  në vendet e BE

“Sipas të dhënave të Eurostat numri i qytetarëve shqiptarë që paraqitën aplikime për azil në vendet anëtare të BE u ul me 66 përqind në vitin 2020 në krahasim me vitin 2019, dhe nga 12,130 aplikime në 2017 u ul në 2,985 në vitin 2020. KE po monitoron nga afër këtë ꞔështje në kuadër të mekanizmit monitorues të post- liberalizimit të vizave”, thekson raporti. Lidhur me kuadrin ligjor për migracionin, raporti vë në dukje, se ai është sipas standarteve të BE, por ka nevojë për përditësim sipas zhvillimeve më të funidt.

“Pavarësisht karantinës në mars-maj 2020 Shqipëria vazhdoi të ketë fluks në rritje të emigrantëve të parregullt, shumica nga Greqia, që largoheshin nga Shqipëria pas disa ditësh drejt vendeve të BE. Numri i emigrantëve të parregullt të kapur në Shqipëri në vitin 2020 u rrit me 13 përqind në krahsim me vitin 2019”, thekson raporti.

Përmbushja e kritereve ekonomike

Raporti konstaton që Shqipëria ka bërë progres dhe është pak a shumë e përgatitur për zhvillimin e një ekonomie funksionale të tregut. Sipas tij Shqipëria ka bërë progres lidhur me kapacitetin e saj për të përballuar presionin konkurrues dhe forcat e tregut brenda BE. Po kështu ka shënuar progress lidhur me konkurrencën brenda rajonit dhe presioneve të tregjeve rajonale. “Por konkurrueshmëria e Shqipërisë pengohet nga mungesa e dijeve në fushën e sipërmarrjes dhe teknologjisë, informaliteti i konsiderueshëm, mungesa e investimeve për kapitalin njerëzor dhe fizik”, thekson raporti.

Porti i Durrësit

Marrëdhëniet mes BE dhe Shqipërisë

Shqipëria është vend kandidat për hyrje në BE që nga viti 2014, vë në dukje raporti. Në vitin 2018 KE lëshoi një rekomandim të pakushtëzuar për të hapur negociatat e pranimit. Pas dy vitesh, në mars 2020, Këshilli Europian miratoi vendimin për hapjen me Shqipërinë të negociatave të pranimit. Në maj të këtij viti KE informoi Këshillin Europian që Shqipëria i kishte plotësuar të gjitha kushtet para mbajtjes së Konferencës së Parë Ndërqeveritare të BE për hapjen e negociatave. Shqipëria është i vetmi vend në rajon, thekson raporti, që ka nënshkruar marrëveshje bashkëpunimi me të gjitha agjencitë e drejtësisë dhe çështjeve të brendshme të BE.DW

Continue Reading

Vendi

Prokuroria nis hetimet ndaj KEDS-it për njehsorët elektrikë: Dyshime për mashtrim me faturat

Published

on

By

Prokuroria Themelore në Prishtinë njofton se ka nisur zyrtarisht grumbullimin e informatave lidhur me dyshimet për parregullsi në njehsorët elektrikë të kompanisë KEDS.

Sipas organit të akuzës, ekziston një dyshim i bazuar se këto pajisje nuk po bëjnë matjen e saktë të energjisë elektrike të shpenzuar nga konsumatorët.

Në këtë drejtim, Prokuroria dyshon se është kryer vepra penale “Mashtrimi”, sipas nenit 323 të Kodit Penal të Republikës së Kosovës. Për të zbardhur rastin, Prokurori i Shtetit ka autorizuar Policinë e Kosovës që të ndërmarrë të gjitha veprimet e nevojshme hetimore me qëllim sigurimin dhe grumbullimin e provave shtesë.

“Prokurori i Shtetit ka autorizuar Policinë e Kosovës për ndërmarrjen e të gjitha veprimeve të nevojshme hetimore, me qëllim të sigurimit dhe grumbullimit të provave shtesë lidhur me këtë rast, përfshirë edhe veprimet ndaj zyrtarëve të KEDS-it”, thuhet në njoftimin zyrtar.

Hetimet vijnë pas shqetësimeve se njehsorët nuk pasqyrojnë realisht shpenzimet, duke dëmtuar kështu qytetarët. Prokuroria ka theksuar se mbetet e përkushtuar në ushtrimin e kompetencave ligjore për të garantuar zbatimin e ligjit.

“Lidhur me rastin e parregullsive të dyshuara në njehësorët elektrikë të KEDS-it, ekziston dyshimi se këta njehësorë nuk bëjnë matjen e saktë të energjisë elektrike të shpenzuar… Prokuroria Themelore në Prishtinë mbetet e përkushtuar në ushtrimin e kompetencave ligjore, duke garantuar zbatimin e ligjit dhe mbrojtjen e interesit publik”, përfundon njoftimi i Prokurorisë.

Continue Reading

Aktualitet

Qeveria miraton Projektligjin për Çmimet Tavan

Published

on

By

Lajm në zhvillim:

Qeveria e Kosovës në mbledhjen e mbajtur sot me 3 prill ka miratuar edhe Projektligjin për masat e përkohshme të produkteve bazë në raste të veçanta të destabilizimit në treg, një nismë kjo që synon të vendosë kontroll mbi rritjen e pakontrolluar të çmimeve.

Ministrja e Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë, Mimoza Kusari-Lila, bëri të ditur se ky ligj vjen si mbrojtje direkte për qytetarët, duke u fokusuar veçanërisht te produktet esenciale.

Gjatë prezantimit, ministrja theksoi se pas vërejtjeve të mëparshme, projektligji marrë parasysh rekomandimet e Gjykatës Kushtetuese.

Sipas saj, ligji i ri do të operojë përmes dy masave kryesore: caktimin e marzhës tregtare (fitimit të lejuar) për shitësit me shumicë e pakicë dhe përcaktimin e çmimit maksimal për produktet bazë.

“Ky projektligj ka për qëllim të përcaktojë kornizën ligjore për vendosjen e masave të përkohshme dhe proporcionale për produktet themelore,” deklaroi Kusari-Lila, duke shtuar se synimi kryesor mbetet mbrojtja e interesit publik në kohë krizash.

Në kuadër të këtij ligji është edhe krijimi i një mekanizmi të ri mbikëqyrës që garanton paanësi në vendimmarrje.

Bord i Pavarur Institucional do të jetë përgjegjës për menaxhimin e situatave kur tregu pëson luhatje të theksuara dhe ky bord do të emërohet direkt nga Kuvendi i Kosovës dhe do t’i raportojë atij për çdo masë të ndërmarrë, sipas ministres.

Ministrja përfundoi duke thënë se ky ligj do të parandalojë spekulimet në treg që bëhen në kurriz të konsumatorëve. Tashmë, projektligji pritet të kalojë në Kuvend për shqyrtim dhe miratim final, duke i dhënë shtetit mjetet e nevojshme ligjore për të ndërhyrë sa herë që stabiliteti i çmimeve rrezikohet.

 

Qeveria miraton Projektligjin për Sigurime Shëndetësor; Vitia: Synojmë qasje universale dhe cilësi në shërbime

Ekzekutivi i Kosovës i ka dhënë “dritën e gjelbër” Projektligjit për Sigurimet Shëndetësore gjatë mbledhjes së mbajtur këtë mëngjes.

Pas prezantimit nga ministri i Shëndetësisë, Arben Vitia, ky projektligj është miratuar për procedim të tutje, duke shënuar një hap drejt njërës prej reformave më të diskutuara në sektorin e shëndetësisë publike.

Gjatë fjalimit të tij, ministri Vitia vuri theksin te rëndësia e kësaj nisme pas një periudhe të gjatë sfidash. Ai bëri të ditur se për hartimin e tij janë analizuar mangësitë e sistemit aktual dhe janë studiuar praktikat ndërkombëtare për të krijuar një ligj që i përgjigjet realitetit ekonomik dhe social në vend.

“Është me rëndësi të veçantë të theksoj që ky projektligj vjen pas një periudhe të gjatë sfidash dhe diskutimesh,” u shpreh ministri Vitia, duke shtuar se synimi është krijimi i një ligji të zbatueshëm që u përgjigjet nevojave të qytetarëve.

Sipas ministrit, ky projektligj rregullon disa çështje kyçe që prekin drejtpërdrejt popullatën:

  • Gjithëpërfshirja: Ligji synon qasje universale për të gjithë qytetarët dhe ngritjen e cilësisë së shërbimeve.
  • Financimi: Rregullohen kontributet për sigurime si burim shtesë financimi, krahas buxhetit aktual.
  • Paketa e përfitimeve: Parashihet një paketë adekuate shërbimesh që do të përditësohet çdo vit.

Ministri Vitia sqaroi se ligji siguron kushte të barabarta për të gjithë dhe rregullon mbarëvajtjen e sistemit.

“Ky ligj e përfshin gjithë popullatën duke synuar qasje universale dhe ngritjen e cilësisë në shërbimet shëndetësore,” deklaroi ai, duke nënvizuar se përmes këtij rregullimi do të ketë një performancë më të lartë në të gjithë sistemin shëndetësor në Kosovë.

Miratimi i këtij projektligji në Qeveri konsiderohet si një kthesë drejt funksionalizimit të sigurimeve shëndetësore, proces ky që ka qenë pezull prej vitesh.

Continue Reading

Vendi

Qeveria procedon dy projektligje: Çmimet tavan dhe sigurimet shëndetësore

Published

on

By

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, ka prezantuar dy projektligje që i ka cilësuar si jetike për qytetarët në mbledhjen e tetë të radhës së ekzekutivit.

Bëhet fjalë për Projektligjin për çmimet tavan për produktet bazë dhe atë për sigurimet shëndetësore, reforma këto që sipas kreut të qeverisë, synojnë mbrojtjen e xhepit dhe shëndetit të qytetarëve.

Sa i përket rregullimit të tregut, Kurti ka theksuar se Ligji për çmimet tavan do të shërbejë si mburojë në kohë krizash ekonomike.

Sipas tij, ky ligj “garanton furnizimin dhe çmime të përballueshme për produktet bazë”, duke u bërë një barrierë kundër abuzimeve në treg. Kryeministri shtoi se përmes kësaj nisme “parandalohen spekulimet dhe fitimet e pajustifikueshme në kurriz të qytetarëve”, si dhe sigurohet një “reagim i shpejtë institucional kur tregu destabilizohet”.

Një risi e këtij ligji, sipas Kurtit, është krijimi i një mekanizmi të ri mbikëqyrës.

“Për herë të parë krijojmë mekanizëm të pavarur, bordin i cili vendos mbi bazën e të dhënave dhe interesit publik,” u shpreh ai, duke shtuar se mungesa e një rregullimi të tillë deri më tani u ka kushtuar shtrenjtë qytetarëve.

Në anën tjetër, mbledhja e qeverisë shënoi edhe rikthimin e një prej reformave më të diskutuara në sektorin e shëndetësisë.

Kurti bëri të ditur se po e risjellin Projektligjin për sigurime shëndetësore, i cili ishte sfiduar më parë në Gjykatën Kushtetuese nga opozita.

“Sot po ashtu po e risjellim edhe një tjetër ligj jetik për qytetarët dhe shëndetësinë publike,” tha Kurti, duke nënvizuar se qeveria do t’i qëndrojë besnike premtimeve të dhëna. Ai e cilësoi këtë nismë si një shtyllë të fortë për shtetin, duke deklaruar se: “Kjo reformë e bën shtetin më të fortë në përmbushjen e detyrimit themelor në mbrojtjen e jetës së qytetarëve”.

Këto dy projektligje tani pritet të kalojnë në procedurat e mëtutjeshme parlamentare, ku pritet të ketë debate mes pozitës dhe opozitës.

Continue Reading

Aktualitet

Kriza e re në NATO: Trump paralajmëron tërheqjen pas tensioneve për Iranin

Published

on

By

Aleanca e NATO-s i ka mbijetuar viteve të fundit sfidave ekzistenciale – që nga lufta në Ukrainë e deri te presionet dhe fyerjet e shumta nga Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, i cili ka vënë në dyshim misionin e saj kryesor dhe ka kërcënuar me marrjen e Grenlandës.

Por është lufta SHBA-Izrael me Iranin, mijëra milje larg Evropës, ajo që pothuajse e ka shkatërruar bllokun 76-vjeçar dhe kërcënon ta lërë atë në gjendjen më të dobët që nga krijimi, thonë analistët dhe diplomatët.

Trump, i tërbuar që vendet evropiane kanë refuzuar të dërgojnë flotat e tyre detare për të hapur Ngushticën e Hormuzit për tregtinë globale pas fillimit të luftës ajrore më 28 shkurt, ka deklaruar se po shqyrton tërheqjen nga aleanca.

“A nuk do ta bënit edhe ju po të ishit në vendin tim?” pyeti Trump në një intervistë për Reuters të mërkurën.

Në një fjalim të mërkurën mbrëma, Trump kritikoi aleatët e SHBA-së, por u ndal para dënimit të hapur të NATO-s, siç mendonin shumë ekspertë se mund të bënte.

Por, të kombinuara me thumbime të tjera drejtuar evropianëve javët e fundit, komentet e Trumpit kanë nxitur një shqetësim të paparë se SHBA-ja nuk do t’u dalë në ndihmë aleatëve evropianë nëse ata sulmohen, pavarësisht nëse Uashingtoni largohet zyrtarisht apo jo.

Rezultati, thonë analistët dhe diplomatët, është se aleanca e krijuar gjatë Luftës së Ftohtë, që ka shërbyer prej kohësh si struktura bazë e sigurisë evropiane, po shpërbëhet dhe marrëveshja e mbrojtjes reciproke në bërthamën e saj nuk merret më si e mirëqenë.

“Kjo është gjendja më e keqe ku ka qenë (NATO) që nga themelimi i saj,” tha Max Bergmann, një ish-zyrtar i Departamentit të Shtetit, i cili tani drejton Programin për Evropën, Rusinë dhe Eurazinë në Qendrën për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare në Uashington. “Është vërtet e vështirë të mendosh diçka që i afrohet kësaj.”

Ky realitet po bëhet i qartë për evropianët, të cilët janë mbështetur te NATO si një mburojë kundër një Rusie gjithnjë e më agresive.

Së fundmi, në shkurt, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, e kishte hedhur poshtë idenë e mbrojtjes së Evropës pa SHBA-në si një “mendim budalla”. Tani, shumë zyrtarë dhe diplomatë e konsiderojnë këtë si pritshmërinë kryesore.

“NATO mbetet e nevojshme, por ne duhet të jemi të aftë të mendojmë për NATO-n pa amerikanët,” tha Gjenerali Francois Lecointre, i cili shërbeu si shef i forcave të armatosura të Francës nga viti 2017 deri në 2021. “Nëse duhet të vazhdojë të quhet ende NATO – Organizata e Traktatit të Atlantikut të Veriut – kjo është një pyetje e vlefshme.”

Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Anna Kelly, tha: “Presidenti Trump e ka bërë të qartë zhgënjimin e tij me NATO-n dhe aleatët e tjerë, dhe siç theksoi Presidenti, ‘Shtetet e Bashkuara do të mbajnë mend’.”

Një përfaqësues i NATO-s nuk iu përgjigj menjëherë kërkesës për koment./ Reuters/

Continue Reading

Të kërkuara