Presidenti i Libanit ka bërë thirrje për negociata të drejtpërdrejta me Izraelin si pjesë e një propozimi për t’i dhënë fund konfliktit në rritje me Hezbollahun, ndërsa ka kritikuar ashpër grupin e mbështetur nga Irani për tërhiqjen e vendit në një luftë më të gjerë rajonale.
Një zëdhënës i Presidentit Joseph Aoun i tha BBC-së se Libani është i gatshëm të negociojë, por jo për sa kohë që vendi mbetet nën zjarrin izraelit. Gjatë një takimi virtual me zyrtarë të lartë të Bashkimit Evropian të hënën, Aoun skicoi atë që ai e përshkroi si një rrugë drejt “marrëveshjeve të përhershme të sigurisë dhe stabilitetit në kufijtë tanë”.
Zyrtarët izraelitë kanë dhënë pak shenja mbështetjeje për negociata dhe qeveria nuk komentoi menjëherë. Sipas planit katërpikësh të presidentit libanez, një “armëpushim i plotë” do të përkonte me çarmatimin e Hezbollahut dhe ndihmën ndërkombëtare për Forcat e Armatosura Libaneze, për t’i ndihmuar ato të rimarrin kontrollin e “zonave të tensionit”.
Pasojat e luftës dhe kritikat ndaj Hezbollahut
“Dhe simulutanisht, Libani dhe Izraeli të nisin negociata të drejtpërdrejta nën sponsorizim ndërkombëtar, me qëllim ekzekutimin e planit të lartpërmendur,” thuhej në një deklaratë.
Aoun tha se lufta ka pasur një kosto shkatërruese për Libanin, me më shumë se 700,000 njerëz të zhvendosur, duke përfshirë 200,000 fëmijë, dhe qindra të vrarë nga sulmet izraelite gjatë nëntë ditëve të fundit, sipas Kombeve të Bashkuara. “Disa prej tyre janë në rrugë. Ata nuk kanë strehë dhe as nevojat më elementare për jetesë,” u shpreh ai.
Presidenti gjithashtu lëshoi një kritikë jashtëzakonisht të hapur ndaj Hezbollahut, duke akuzuar milicinë dhe lëvizjen politike myslimane shiite për veprime kundër interesave kombëtare të Libanit. Duke iu referuar Hezbollahut si një “fraksion i armatosur”, Aoun tha se ai nuk i jep “asnjë peshë interesave të Libanit apo jetëve të njerëzve të tij” dhe dëshiron “kolapsin e shtetit libanez nën agresion dhe kaos”.
Presioni ndërkombëtar dhe dështimi i armëpushimit
Këto komente vijojnë pas deklaratës së qeverisë javën e kaluar se operacionet ushtarake të Hezbollahut ishin të paligjshme, megjithëse shteti aktualisht nuk ka kapacitete për ta çarmatosur grupin i vetëm. Javën e kaluar, Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu iu drejtua drejtpërdrejt qeverisë libaneze në platformën X, duke shkruar: “Është përgjegjësia juaj të zbatoni marrëveshjen e armëpushimit dhe është përgjegjësia juaj të çarmatosni Hezbollahun.”
Joshua Zarka, ambasadori i Izraelit në Francë, tha të martën se Bejruti nuk ka ndërmarrë hapa domethënës drejt çarmatimit të grupit. “Në këtë fazë, nuk jam në dijeni të ndonjë vendimi për të hyrë në negociata për t’i dhënë fund kësaj lufte,” tha ai. “Ajo që do t’i jepte fund është çarmatimi i Hezbollahut – dhe kjo është një zgjedhje e qeverisë libaneze.”
Megjithëse një armëpushim u ra dakord midis Izraelit dhe Libanit në nëntor 2024 nën ndërmjetësimin e SHBA-së dhe Francës, ai kryesisht ka dështuar të mbajë. Izraeli ka vazhduar sulmet pothuajse të përditshme në Liban, duke akuzuar Hezbollahun për përpjekje për t’u riarmatosur dhe për të rindërtuar praninë e tij.
Dy ditë pas fillimit të sulmit të përbashkët SHBA-Izrael ndaj Iranit, Hezbollahu hyri në konflikt duke lëshuar një numër raketash dhe dronësh në veri të Izraelit. Grupi tha se po hakmerrej për vrasjen e Udhëheqësit Suprem të Iranit, Ajatollah Ali Khamenei, dhe sulmet e vazhdueshme izraelite. Megjithatë, Aoun e përshkroi këtë si një pritë të qëllimshme ndaj Libanit dhe ushtrisë së tij, të krijuar për të tërhequr ushtrinë izraelite në një tjetër inkursion. /BBC/