Botë

Raketa SpaceX nis misione private në Hënë

Published

on

Dy tokëzues hënor të ndërtuar nga kompani private në SHBA dhe Japoni janë larguar nga Toka me një raketë SpaceX si pjesë e një udhëtimi në Hënë. Falcon 9 u ngrit nga Qendra Hapësinore Kennedy në Florida në orën 01:09 me orën lokale të mërkurën, duke mbajtur tokëzues që i përkasin Aeroplanit Amerikan Firefly dhe hapësirës hapësinore të Japonisë.

Zbarkuesit përfundimisht do të ndahen sapo të arrijnë në orbitën e Hënës dhe të kryejnë eksplorime të pavarura. Ato janë më të fundit në një numër në rritje të misioneve komerciale në Hënë. Roveri i Firefly, Blue Ghost, pritet të marrë rreth 45 ditë për të arritur në Hënë, pasi të jetë ndarë nga raketa SpaceX.

Më pas do të shpojë, mbledhë mostra dhe gjithashtu do të marrë imazhe me rreze X të fushës magnetike të Tokës për të “përparuar kërkimin për misionet e ardhshme njerëzore në Hënë dhe për të ofruar njohuri se si moti i hapësirës ndikon në planet”, sipas SpaceX.

Ndërkohë, zbarkuesit Resilence të Space do t’i duhen deri në pesë muaj për të arritur në sipërfaqen e Hënës, ku do të vendosë një rover për eksplorim dhe përpjekje për të grumbulluar materiale të sipërfaqes së lirshme të njohur si regolith.

Nasa po mbështet përpjekjen, e cila, nëse do të jetë e suksesshme, do të jetë dërgesa e saj më e madhe komerciale në Hënë deri më tani. Intuitive Machines vitin e kaluar u bë veshja e parë komerciale që vendosi një tokëzues në Hënë , një arritje e realizuar më parë vetëm nga SHBA, Bashkimi Sovjetik, Kina, India dhe Japonia.

Më vete, SpaceX po kryen gjithashtu testin e shtatë të fluturimit orbital të raketës së saj Starship, e cila do të ngrihet nga Teksasi në orën 16:00 me kohën lokale.

Aktualitet

Shkon në 68 numri i të vdekurve në Spanjë nga përplasja e trenave, shpallet tri ditë zi kombëtare

Published

on

By

Spanja ka hyrë në tri ditë zie kombëtare pas një prej aksidenteve më të rënda hekurudhore në historinë moderne të Evropës, ku të paktën 68 persona kanë humbur jetën dhe dhjetëra të tjerë janë plagosur.

Ngjarja e rëndë ndodhi mëngjesin e së mërkurës në Urda (Toledo), kur një tren me shpejtësi të lartë i kompanisë shtetërore “Renfe”, me 397 pasagjerë në bord, u përplas nga prapa me një tren tjetër të kompanisë private “Iryo”, i cili kishte ndaluar në tirë me 147 pasagjerë për shkak të një defekti kompjuterik. Ndikimi i fuqishëm bëri që disa nga vagonët të dilnin nga shinat dhe të rrëzoheshin në buzë të rrugës.

Sipas informacioneve të para, qendra e kontrollit në Madrid kishte marrë përsipër menaxhimin e linjës pas defektit, por bëri një lëvizje “të pashpjegueshme” duke dhënë leje për lëvizjen e trenave pa asnjë kufizim shpejtësie. Rregjistrimet audio sugjerojnë se trenit të dytë i është dhënë dritë jeshile për të ecur edhe pse treni përpara tij kishte ndaluar.

Kryeministri Pedro Sánchez deklaroi se “e gjithë Spanja është në zi” dhe se “jetët janë shkatërruar”, ndërsa e quajti “të papranueshme” që vendi të përballet me dy tragjedi të tilla brenda të njëjtit vit, pas aksidentit të janarit ku humbën jetën 46 persona.

Ekipet e emergjencës punuan gjatë gjithë natës me mjete prerëse për të nxjerrë trupat nga vagonët e dëmtuar, ndërsa po përdoren dronë dhe helikopterë për kërkimin e viktimave. Shumë prej të vdekurve ende nuk janë identifikuar.

Ngjarja ka nxitur edhe reagime të ashpra politike e sociale:

  • Protestat në Madrid: Rreth 1,500 persona u mblodhën para Ministrisë së Transportit duke kërkuar dorëheqjen e zyrtarëve përgjegjës. Policia përdori gaz lotësjellës për të shpërndarë protestuesit.
  • Greva e punonjësve: Sindikata e makinistëve (Semaf) konfirmoi se do të zhvillojë një grevë të enjten në mbrojtje të sigurisë hekurudhore.
  • Pezullimi i fushatës: Shumica e Partive Politike pezulluan fushatën zgjedhore, përveç partisë së e djathtë “Vox”, e cila refuzoi të heshtë ndaj problemeve të infrastrukturës.

Garda Civile Spanjolle ka hapur zyra të posaçme në Madrid, Toledo, Sevilje dhe Kordobë për të mbledhur mostra ADN-je dhe për të ndihmuar familjarët në identifikimin e personave të zhdukur. /BBC/

 

Continue Reading

Aktualitet

Të paktën 64 të vdekur nga përplasja e trenave në Spanjë

Published

on

By

Numri i viktimave nga aksidenti hekurudhor në Spanjë ka arritur në 64 persona, sipas medieve vendase. Në dy trenat e përfshirë në përplasje udhëtonin gjithsej 544 pasagjerë. Megjithëse numri i saktë i të plagosurve nuk është konfirmuar ende, raportohet se disa prej tyre janë në gjendje të rëndë.

Ky aksident tragjik shënon ngjarjen e dytë me pasojë vdekjeprurëse në rrjetin hekurudhor spanjoll përgjatë këtij viti. Më 18 janar, një tjetër përplasje mes dy trenave që udhëtonin nga dhe drejt Madridit në zonën e Adamuzit (Spanja jugore) la të vdekur 45 persona dhe plagosi 170 të tjerë.

Në aksidentin e janarit, një tren i kompanisë Iryo me rreth 300 pasagjerë në bord, i cili po udhëtonte nga Malaga në Madrid, doli nga shinat dhe goditi trenin përballë që po shkonte nga Madridi në Huelva me rreth 200 udhëtarë. Hetimet e mëvonshme për atë ngjarje konstatuan se aksidenti u shkaktua nga një thyerje në shinë përpara përplasjes. /E.A/

 

Continue Reading

Aktualitet

Zgjedhjet në Izrael pa fitues: Ushtria dhe partitë arabe vendosin rezultatin

Published

on

By

Sondazhet e para pas mbylljes së qendrave të votimit tregojnë se zgjedhjet e përgjithshme në Izrael nuk kanë nxjerrë një fitues të qartë. As kryeministri i tanishëm Benjamin Netanyahu dhe as rivali i tij kryesor, ish-shefi i ushtrisë Gadi Eisenkot, nuk kanë arritur të sigurojnë shumicën e nevojshme për formimin e qeverisë së re.

Sipas projeksioneve të dy transmetuesve kryesorë izraelitë, “Blloku i Ndryshimit” i udhëhequr nga Eisenkot me partinë e tij Yashar dhe aleatët opozitarë parashikohet të marrë 51 vende në Knesset-in prej 120 vendesh. Po me aq vende (51) projektohet edhe partia Likud e Netanyahut së bashku me aleatët e saj të së djathtës ekstreme dhe ultra-ortodoksë. Një sondazh i tretë i jep Netanyahut një avantazh të lehtë prej tre vendesh, por përsëri pa arritur pragun e 61 vendeve.

Në këtë situatë bllokade, rolin përcaktues pritet ta luajnë dy partitë arabe, të cilat parashikohet të arrijnë një rezultat rekord prej 18 deri në 19 vendesh në parlament.

Zgjedhjet u karakterizuan nga një pjesëmarrje jashtëzakonisht e lartë. Komisioni Qendror i Zgjedhjeve njoftoi se deri në mbylljen e votimeve në orën 22:00, pjesëmarrja arriti në 77.7% — shifra më e lartë e regjistruar në këtë orë që nga viti 1999.

Rezultatet e para zyrtare kanë nisur të publikohen gjatë natës, mirëpo verdikti përfundimtar do të varet nga numërimi i rreth 600,000 votave me postë (absentee ballots), të hedhura kryesisht nga ushtarakët. Këto vota përbëjnë rreth 10% të totalit dhe numërimi i tyre i plotë pritet të përfundojë të enjten. /BBC/

 

Continue Reading

Lajmet

Izraeli voton të martën: Netanyahu në garë të ngushtë për mbijetesë politike pas tre vitesh luftë

Published

on

By

Tre vjet pas sulmit të 7 tetorit 2023, Izraeli përballet të martën me zgjedhje parlamentare vendimtare, ku kryeministri 77-vjeçar, Benjamin Netanyahu, kërkon rizgjedhjen në një garë jashtëzakonisht të ngushtë.

Zgjedhjet shihen si një plebishit për të ardhmen e vendit dhe llogaridhënien e pushtetit:

Kundërshtarët: Të udhëhequr nga ish-shefi i ushtrisë Gadi Eisenkot, kërkojnë përgjegjësi për dështimet e sigurisë të 7 tetorit dhe e akuzojnë Netanyahun për udhëheqjen e një “luftë të përjetshme” pa fitore politike.

Mbështetësit: E shohin Netanyahun si të vetmin lider që i bëri ballë Hamasit, Hezbollahut dhe Iranit, ndërsa vetë ai ka mbështetur fushatën në sloganin e djathtë kundër krijimit të një shteti palestinez dhe mbështetjen e presidentit amerikan Donald Trump.

Përveç pasojave të luftës, votuesit mbeten të ndarë edhe për përjashtimin e ultraortodoksëve nga shërbimi ushtarak dhe reformën e diskutueshme në gjyqësor. Meqë asnjë parti nuk pritet të fitojë vetëm shumicën prej 61 mandatesh, rezultati do të përcaktohet nga bisedimet e vështira për koalicion.

 

Continue Reading

Të kërkuara