Botë

Raketa SpaceX nis misione private në Hënë

Published

on

Dy tokëzues hënor të ndërtuar nga kompani private në SHBA dhe Japoni janë larguar nga Toka me një raketë SpaceX si pjesë e një udhëtimi në Hënë. Falcon 9 u ngrit nga Qendra Hapësinore Kennedy në Florida në orën 01:09 me orën lokale të mërkurën, duke mbajtur tokëzues që i përkasin Aeroplanit Amerikan Firefly dhe hapësirës hapësinore të Japonisë.

Zbarkuesit përfundimisht do të ndahen sapo të arrijnë në orbitën e Hënës dhe të kryejnë eksplorime të pavarura. Ato janë më të fundit në një numër në rritje të misioneve komerciale në Hënë. Roveri i Firefly, Blue Ghost, pritet të marrë rreth 45 ditë për të arritur në Hënë, pasi të jetë ndarë nga raketa SpaceX.

Më pas do të shpojë, mbledhë mostra dhe gjithashtu do të marrë imazhe me rreze X të fushës magnetike të Tokës për të “përparuar kërkimin për misionet e ardhshme njerëzore në Hënë dhe për të ofruar njohuri se si moti i hapësirës ndikon në planet”, sipas SpaceX.

Ndërkohë, zbarkuesit Resilence të Space do t’i duhen deri në pesë muaj për të arritur në sipërfaqen e Hënës, ku do të vendosë një rover për eksplorim dhe përpjekje për të grumbulluar materiale të sipërfaqes së lirshme të njohur si regolith.

Nasa po mbështet përpjekjen, e cila, nëse do të jetë e suksesshme, do të jetë dërgesa e saj më e madhe komerciale në Hënë deri më tani. Intuitive Machines vitin e kaluar u bë veshja e parë komerciale që vendosi një tokëzues në Hënë , një arritje e realizuar më parë vetëm nga SHBA, Bashkimi Sovjetik, Kina, India dhe Japonia.

Më vete, SpaceX po kryen gjithashtu testin e shtatë të fluturimit orbital të raketës së saj Starship, e cila do të ngrihet nga Teksasi në orën 16:00 me kohën lokale.

Botë

Pesë të vdekur, pesë të lënduar pasi avioni transportues i Amazon doli nga pista në Miami

Published

on

Të paktën pesë persona kanë humbur jetën pasi një avion transportues i Amazon doli nga pista gjatë uljes në Aeroportin Ndërkombëtar të Miamit të dielën pasdite, duke goditur disa automjete dhe më pas duke u përfshirë nga zjarri.

Pesë persona të tjerë u lënduan në aksident, bëri të ditur shefi i Shërbimit të Zjarrfikësve dhe Shpëtimit të Miami-Dade, Raied “Ray” Jadallah, gjatë një konference për media të dielën në mbrëmje.

Tre prej të lënduarve janë në gjendje kritike dhe janë dërguar në një qendër traumatologjike, ndërsa dy të tjerë janë transportuar në një spital lokal.

Sipas Jadallah, disa nga viktimat kishin mbetur të bllokuara brenda automjeteve që u goditën nga avioni dhe ekipet e shpëtimit u detyruan t’i nxirrnin nga to.

Avioni, një Boeing 767-300 për transport mallrash, po fluturonte nga San Juani i Porto Rikos drejt Miamit. Administrata Federale e Aviacionit e Shteteve të Bashkuara bëri të ditur se fluturakja doli nga pista pasi u ul në Miami rreth orës 14:00.

Ende nuk dihet arsyeja pse avioni nuk arriti të ndalej.

Sipas të dhënave të faqes për gjurmimin e fluturimeve Flightradar24, avioni po lëvizte me shpejtësi prej afro 209 kilometrash në orë kur doli nga pjesa e përdorshme e pistës.

CNN, pas shqyrtimit të komunikimeve ndërmjet pilotëve dhe kontrollit të trafikut ajror, raportoi se ekuipazhi nuk kishte shpallur gjendje emergjente para uljes, transmeton KosovaPress.

Më shumë se 60 njësi të emergjencës mbërritën në vendin e ngjarjes, ku gjetën avionin të përfshirë nga flakët, ndërsa një re e dendur tymi të zi ishte ngritur mbi zonë.

“Djema, avioni është në zjarr. Avioni është në zjarr. Bëhuni gati”, dëgjohet duke thënë një pjesëtar i ekipeve të emergjencës në komunikimet e siguruara nga Broadcastify.

Ekipet e shpëtimit raportuan se pilotët ishin nxjerrë nga avioni dhe po merrnin trajtim mjekësor. Gjendja e tyre shëndetësore nuk është bërë e ditur.

Zyra e Sherifit të Miami-Dade njoftoi se autoritetet po punojnë për konfirmimin e identitetit të personave që humbën jetën. Për familjarët është hapur gjithashtu një linjë e posaçme telefonike për informacione./A.K/

 

Continue Reading

Botë

Sot nis në UBT – Kongresi Ndërkombëtar IFSGC 2026

Published

on

By

Sot, më 7 shtator, në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së, nis Kongresi i Dytë Ndërkombëtar i Shkencave të Ushqimit, Shëndetit dhe Gastronomisë – IFSGC 2026, i cili do të mbahet deri më 9 shtator.

UBT, si institucion pritës dhe bashkëorganizator kryesor, mirëpret ekspertë, akademikë, studiues, profesionistë të industrisë dhe studentë nga Kosova dhe vende të ndryshme të botës, duke e shndërruar Prishtinën në një pikëtakim ndërkombëtar të dijes, inovacionit dhe bashkëpunimit në fushën e ushqimit, shëndetit dhe gastronomisë.

Nën temën “Innovating the Future of Food, Health & Gastronomy”, kongresi do të sjellë diskutime, prezantime dhe shkëmbim të ideve mbi zhvillimet më të fundit shkencore, inovacionin dhe qëndrueshmërinë në këto fusha.

Përgjatë tri ditëve, IFSGC 2026 do të krijojë mundësi të reja për bashkëpunime ndërkombëtare, prezantim të kërkimeve shkencore dhe ndarje të përvojave mes komunitetit akademik dhe profesionistëve të industrisë.

Për më shumë informata: www.ifsgc.net

Continue Reading

Botë

Marta Kos anulon vizitën në Serbi pas glorifikimit të Ratko Mlladiqit

Published

on

Komisionerja evropiane për Zgjerim, Marta Kos, ka njoftuar se ka vendosur të anulojë vizitën e planifikuar në Serbi, pas reagimeve ndaj glorifikimit të Ratko Mlladiqit pas vdekjes së tij.

Në një postim në platformën X, Kos ka thënë se Mlladiqi ishte dënuar për gjenocid, krime kundër njerëzimit dhe krime lufte.

Ajo ka theksuar se glorifikimi i tij është i papajtueshëm me vlerat evropiane dhe se rruga drejt Bashkimit Evropian kërkon përballje me të kaluarën, pajtim dhe respektim të viktimave të krimeve të luftës.

“Kjo rrugë kërkon përballje me të kaluarën, pajtim të vërtetë dhe respektim të viktimave të krimeve të luftës”, ka deklaruar Kos.

Për këtë arsye, ajo ka vendosur që, në këtë moment, të mos e realizojë vizitën e planifikuar në Serbi./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Nëntë ditë nën rrënoja, dy persona gjenden të gjallë në një tunel në Nepal – pamje

Published

on

Dy persona u shpëtuan nga një tunel i hidrocentralit, nëntë ditë pasi përmbytjet katastrofike goditën Nepalin, me më shumë se 4,000 njerëz ende të zhdukur.

Ekipet e shpëtimit, me ndihmën e më shumë se 500 inxhinierëve të mbledhur në një grup në WhatsApp, po vazhdojnë të kërkojnë të zhdukurit.

Në grup, ata shkëmbejnë skica të hidrocentraleve dhe tuneleve dhe informacione rreth planimetrisë së tyre për të ndihmuar ekipet e shpëtimit të gjejnë hyrje dhe të përcaktojnë se ku mund të ketë të mbijetuar.

Kërkimi po vështirësohet nga fakti se përmbytja ndryshoi terrenin përreth tuneleve dhe solli sasi të mëdha balte, shkëmbinjsh dhe materialesh të tjera në to.

Përmbytja la rreth 2.2 milion ton sedimente dhe mbeturina në luginë, dhe në disa vende hyrjet e tuneleve janë varrosur plotësisht.

Më shumë se 1,200 njerëz vdiqën në përmbytjet e shkaktuara nga shembja e akullnajës dhe më shumë se 4,000 njerëz ende rezultojnë të zhdukur.

Fatkeqësia shkatërroi rreth dhjetë përqind të kapacitetit të prodhimit të energjisë elektrike të Nepalit./A.K/

 

Continue Reading

Të kërkuara