Tragjedia e fundit në Nepali solli në kujtesë disa tragjedi, afërisht të njëjta, të ndodhur anë këtë rajon. Vërshimet dhe rrëshqitjet e dheut në korrik të vitit 1993 morën jetën e më shumë se 1300 personave. Deri në tragjedinë e këtyre ditëve llogaritej tragjedia më e rëndë, shkaktuar nga vërshimet. Erdhi pas reshjeve të jashtëzakonshme monsunike.

Në vitin 2008, lumi Koshi ndryshoi rrjedhën pas thyerjes së një dige pranë kufirit me Indinë. Qindra mijëra njerëz u detyruan të largohen nga shtëpitë e tyre. Edhe në vitin 2014, ndodhën vërshime dhe rrëshqitje dheu. Reshjet e dendura monsunike shkaktuan përmbytje në pjesën perëndimore të Nepalit. Mbetën mbi 200 viktima, ndërsa mijëra banorë u zhvendosën, si dhe shumë fshatra u izoluan.

Një përmbytje e befasishme në luginën Melamchi, pranë Kathmandusë ndoshi në vitin 2021. Shkas ishin reshjet ekstreme dhe rrjedhjet e fuqishme me baltë e gurë. U shkatërruan ura, rrugë dhe pjesë të projektit të madh të furnizimit me ujë të Kathmandusë. Dhjetëra persona humbën jetën ose u shpallën të zhdukur.

Të paktën 66 persona humbën jetën në përmbytjet e mëdha të shtatorit 2024. Reshjet e mëdha shkaktuan vërshime dhe rrëshqitje të dheut në shumë pjesë të Nepalit. Gjitashtu, u dëmtuan rrugë, ura dhe zona të banuara përreth Kathmandusë.

Detajet e fundit nga ngjarja katastrofike në kufirin mes Nepalit dhe Kinës konfirmojnë se situata në terren mbetet tejet kritike, ndërsa numri i viktimave dhe të zhdukurve vazhdon të rritet pas shembjes masive të akullnajës.

David Fisher, kreu i Kryqit të Kuq në Nepal, bëri të ditur se shumë zona në veri mbeten të izoluara totalisht. Urat dhe rrugët e shkatërruara nga ujërat e furishme e bëjnë të mundur ndërhyrjen vetëm përmes helikopterëve. Fshatra të tërë dhe tregje janë fshirë plotësisht nga dheu, ndërsa mijëra banorë kanë kaluar natën në qiell të hapur.

Ndërkohë, mes qindra të zhdukurve figuron edhe një grup prej të paktën 77 pelegrinësh ndërkombëtarë të fondacionit “Isha Foundation”. Lidhja me ta u shkëput papritur brenda një dritareje prej 10 minutash gjatë rrugëtimit të tyre krah Katmandusë. Në këtë grup ndodhen shtetas nga SHBA-ja, Australia, Mbretëria e Bashkuar dhe vende të tjera evropiane e aziatike.

Përpjekjet e kërkim-shpëtimit po vazhdojnë në kushte tejet të vështira, ndërsa autoritetet lokale dhe organizatat ndërkombëtare frikësohen se bilanci i viktimave do të rritet ende gjatë orëve në vijim. /BBC/

Të paktën 162 persona u vranë në Nepal dhe tre të tjerë në Tibet pasi vërshimet masive në një zonë kufitare mes Nepalit dhe Kinës përmbytën komunitetet të mërkurën, raportuan mediat shtetërore të Kinës, duke paralajmëruar se deri në 1,000 persona mbeten ende të zhdukur në Nepal dhe Tibet nga kjo katastrofë.

Rrëshqitjet e dheut në Tibet lanë tre të vdekur dhe 558 të zhdukur; rreth 260 nga 558 të zhdukurit në Tibet ishin të huaj, ndërsa dy banorë fshati u shpëtuan, raportuan të enjten në mëngjes agjencia shtetërore kineze e lajmeve Xinhua dhe transmetuesi CCTV.

Pamjet nga dronët në Nepal treguan rrugë të shkatërruara dhe ndërtesa të varrosura nga ujërat e furishme me ngjyrë çimentoje të lagur.

“Kur arrita në pazarin Dhunge, brenda gjysmë ore erdhi përmbytja dhe e dëmtoi të gjithë tregun. Njerëzit po bëheshin gati për të shkuar në punë atëherë,” tha një banor tibetian, Shoyam Rajbhandari. “Se sa njerëz janë të zhdukur apo të vdekur, nuk e dimë.”

Shtetas të huaj mes të zhdukurve

Ministrja e Jashtme e Australisë, Penny Wong, u tha gazetarëve të enjten se të paktën 34 australianë që ndodheshin në pelegrinazhe dhe ture ecjeje (hiking) rezultojnë të zhdukur.

“Kuptojmë se këta australianë ishin pjesë e grupeve të ndara të pelegrinazhit dhe tureve,” u tha Wong gazetarëve në Adelaide të Australisë.

Qeveria e Nepalit ende nuk kishte kërkuar ndihmë, por Australia po koordinonte një përgjigje humanitare me Nepalin, Kombet e Bashkuara, Kryqin e Kuq dhe organizata të tjera, tha ajo.

55 malajzianë në Katmandu tani janë të paatreachëm për shkak të vonesave serioze në infrastrukturë, sipas Ministrisë së Jashtme të Malajzisë, e cila rriti numrin e të zhdukurve të enjten. Ajo deklaroi se po bashkëpunon ngushtë me autoritetet për të përcaktuar sigurinë dhe vendndodhjen e viktimave malajziane, por se nuk ka ende ndonjë konfirmim zyrtar për praninë e tyre.

Herët të mërkurën, Shërbimi Gjeologjik i SHBA-së (USGS) raportoi një tërmet me madhësi 4.4 rreth 66 kilometra në veri të Katmandusë, afër kufirit.

USGS më vonë e përditësoi analizën e tij duke sqaruar se ngjarja sizmike që kishte matur ishte faktikisht një shkëputje/shembje akullnaje me madhësi 5.2, e cila dërgoi mbetje që rrodhën teposhtë me një ndikim katastrofik mbi komunitetet.

Ai tha se ky përfundim u bazua në të dhënat nga stacionet sizmike pranë, valët sizmike me periudhë të gjatë dhe imazhet satelitore, dhe se nuk kishte ndodhur asnjë tërmet. /BBC/

Irani dhe Omani kanë arritur marrëveshje për ndarjen e ujërave dhe të ardhurave nga Ngushtica strategjike e Hormuzit, por rihapja e plotë e kësaj rruge ujore mbetet e kushtëzuar nga qëndrimi i Shteteve të Bashkuara. Lajmi është bërë i ditur të mërkurën nga Garda Revolucionare e Iranit.

Zëdhënësi i Gardës Revolucionare, Hossein Mohebbi, tha se Irani dhe Omani kanë zhvilluar negociata për rreth një muaj dhe kanë arritur rezultate që janë të pranueshme për të dyja palët.

Sipas tij, marrëveshja përcakton pjesën e secilit shtet në ujërat e ngushticës, si dhe ndarjen e të ardhurave që gjenerohen nga kjo rrugë ujore.

“Ngushtica e Hormuzit i përket Iranit dhe Omanit”, deklaroi Mohebbi, duke akuzuar njëkohësisht SHBA-në se ka penguar negociatat mes dy vendeve.

Ai paralajmëroi se Hormuzi nuk do të rihapet nëse Uashingtoni nuk pranon kushtet e Teheranit.

“Nëse Shtetet e Bashkuara ndalojnë pengimin dhe rikthehen në marrëveshje, ne mund ta hapim Ngushticën e Hormuzit brenda kuadrit të marrëveshjes së arritur. Nëse SHBA-ja nuk i pranon kushtet tona, ngushtica nuk do të hapet”, tha ai.

Ndërkohë, Irani dhe Omani kanë njoftuar se po diskutojnë një kornizë të përkohshme për rikthimin e lundrimit të sigurt. Plani përfshin krijimin e një korridori të përbashkët të përkohshëm të navigimit dhe një projekt të përbashkët për çminimin e ngushticës. Negociatat teknike do të vazhdojnë për një korridor të përhershëm dhe mënyrën e administrimit të tij.

Ngushtica e Hormuzit është një nga korridoret më të rëndësishme të energjisë në botë. Para fillimit të konfliktit në shkurt, përmes saj kalonte rreth një e pesta e dërgesave globale të naftës dhe gazit natyror të lëngshëm. Ndërprerja e transportit detar ka ndikuar në tregjet globale të energjisë dhe ka rritur shqetësimet për furnizimin.

Zhvillimet e fundit kanë shtuar shpresat për një zgjidhje diplomatike, ndërsa çmimet e naftës kanë shënuar rënie ditët e fundit për shkak të pritjeve për përparim në negociata.

Foto: Associated Press

D.L