Aktualitet

QKSS: 71% e qytetarëve vlerësojnë se pandemia ndikoi negativisht në jetën e tyre

Published

on

Qendra Kosovare për Studime të Sigurisë (QKSS) ka publikuar sot raportin “Perceptimet e qytetarëve mbi menaxhimin COVID-19 nga institucionet e Kosovës”, i cili shqyrton qëndrimet e qytetarëve mbi pandeminë dhe çështjeve aktuale në lidhje me situatën me koronavirus në vendin tonë.

Shumica e të anketuarve 53 për qind pohuan se situata e pandemisë u menaxhua më mirë në periudhën para qershorit 2020, duke nënkuptuar periudhën kur Qeveria e Kosovës drejtohej nga kryeministri i atëhershëm Albin Kurti (shkurt-qershor 2020).

Gjatë kësaj periudhe vendi kaloi nën masa të forta izolimi të vendosura nga Qeveria, ndërsa numri i rasteve të infektuara dhe i vdekjeve ishte dukshëm më i ulët. Nga ana tjetër, vetëm 15 për qind e qytetarëve u përgjigjën se pandemia u menaxhua më mirë në kohën që korrespondon me masat e ndërmarra nga kabineti qeveritar i sapoformuar atëherë nën ish-kryeministrin Avdullah Hoti, periudha qershor-shtator 2020, ndërsa hulumtimi në terren për këtë anketë ishte realizuar nga ekipi i QKSS në shtator-tetor 2020.

Të anketuarit dhanë mendimet, sugjerimet dhe rekomandimet se çka duhej të ishte bërë nga institucionet shtetërore për menaxhim më të mirë të situatës me COVID-19 në vend.

E para në listë, e shprehur nga 24 për qind e të anketuarve, është zbatimi i masave parandaluese dhe vigjilenca e qytetarëve kundër infeksionit me koronavirus. Ajo pasohet nga masa më të rrepta dhe ndëshkime ndaj atyre që nuk zbatojnë masat 16 për qind, ndihma shtetërore për qytetarët 11 për qind, angazhimi më i madh i Qeverisë 10 për qind, stabiliteti politik 10 për qind.

Ngjashëm si të gjitha vendet e prekura nga pandemia, Kosova aktualisht po përballet me sfida të rënda dhe pasojat e dala nga kriza e pandemisë. Kjo u konfirmua nga përgjigjet e të anketuarve në anketë që pohuan se sfidat kryesore janë ato të natyrës socio-ekonomike.

Për më tej, pyetësori i zhvilluar nga QKSS përfshiu tri pyetje të hapura mbi ndikimin e pandemisë në jetën e përditshme të qytetarëve. Në parim, shumica e qytetarëve ose 71 për qind, vlerësuan se pandemia ka ndikuar negativisht në jetën e tyre, duke përfshirë ndikimin negativ në kushtet ekonomike dhe shëndetin mendor. Ndërsa, 29 për qind e të anketuarve deklaruan se COVID-19 nuk kishte ndonjë ndikim negativ kundrejt tyre.

Veç kësaj, kjo anketë mati edhe ndikimin socio-ekonomik të pandemisë COVID-19 në Kosovë dhe perceptimet lidhur me mbështetjen/ndikimin e jashtëm në Kosovë gjatë pandemisë COVID-19.

Perceptimet e paraqitura në raport u mblodhën nga Barometri Kosovar i Sigurisë (BKS), një mjet i veçantë ky përmes të cilit QKSS për çdo vit mat perceptimet e publikut në Kosovë mbi besimin ndaj institucioneve dhe mbi çështje të lidhura me sigurinë, përfshi situatën e pandemisë në Kosovë.

Continue Reading

Lajmet

Caktohet seanca për 53 të akuzuarit për krime lufte në Kosovë

Published

on

Gjykata Themelore në Prishtinë, Departamenti Special, ka caktuar seancën e shqyrtimit fillestar ndaj 53 personave të akuzuar për veprën penale “Krime Lufte kundër popullsisë civile”.

“Departamenti Special, njofton opinionin publik se ka caktuar seancën e shqyrtimit fillestar në çështjen penale PS.nr.66/2023, e cila ka për objekt shqyrtimi aktakuzën e ngritur nga Prokuroria Speciale e Republikës se Kosovës – PPS.nr.60/2010 të datës 23.12.2024, kundër të pandehurve Momir Stojanoviq, Sreten Çamoviq, Nikolla Miqunoviq, Millovan Kovaçeviq, Sergej Peroviq, Verolub Zhivkoviq, Millan Kotur, Radomir Çoliq, Danillo Zeçeviq, Dragutin Josifoviq, Franko Simatoviq, Momçillo Stanojeviq, Vllatko Vukoviq, Ilija Todorov, Stevo Kaponja, Dragan Zhivanoviq, Millosh Gjoshаn, Predrag Stojanoviq, Dimitrije Rashoviq, Millosh Shqepanoviq, Aleksandar Pekoviq, Zhivko Vuksanoviq, Millutin Novakoviq, Sokol Abazi, Novica Stankoviq, Misho Popoviq, Millan Noviqeviq, Nenad Rajiçeviq, Muharrem Ibraj, Millan Slavkoviq, Dragan Isailloviq, Sasha Antiq, Zllatko Odak, Savo Llekiq, Dragan Raciq, Milladin Novakoviq, Dragan Pekoviq, Njegosh Prashçeviq, Zoran Mirkoviq, Dushan Prashçeviq, Ranko Vukadinoviq, Momçillo Stijoviq, Dushan Nedoviq, Gjokica Mihajlloviq, Mirash Gegoviq, Aleksandar Miqunoviq, Llazar Drashkoviq, Mihill Abazi, Momçillo Novakoviq, Marko Abramoviq, Smajl Beqiri, Momçillo Pantiq dhe Predrag Miqunoviq”.

Sipas njoftimit të gjykatës, aktakuza është ngritur nga Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës, më 23 dhjetor 2024.

Gjykata njofton se, me propozim të Prokurorisë Speciale, procedura gjyqësore do të zhvillohet në mungesë të të pandehurve, pasi ata kanë qenë të paarritshëm deri në momentin e ngritjes së aktakuzës.

Përmes njoftimit publik, gjykata u ka bërë thirrje të akuzuarve që të paraqiten dhe të dorëzohen para organeve të ndjekjes së Republikës së Kosovës.

Po ashtu, gjykata ka kërkuar nga të gjithë personat që kanë informacione relevante për vendndodhjen e të akuzuarve që këto të dhëna t’ua përcjellin Policisë së Kosovës ose organeve të tjera kompetente.

Seanca e shqyrtimit fillestar është caktuar të mbahet më 15 shtator 2026, në ora 09:00, në Gjykatën Themelore në Prishtinë, Pallati i Drejtësisë në Hajvali, Objekti D.

Seancën do ta udhëheqë kryetarja e trupit gjykues, Violeta Namani-Hajra./E.O/A.K/

Continue Reading

Lajmet

Sveçla pret në takim shefin e ri të EULEX-it, e falënderon për ndihmën në gërmimet në Zubin-Potok

Published

on

By

Ministri i Punëve të Brendshme në detyrë, Xhelal Sveçla, ka mirëpritur sot në një takim njoftues shefin e ri të misionit EULEX në Kosovë, Antero Lopes, të cilin e ka uruar për marrjen e detyrës së re.

Përmes një njoftimi zyrtar, bëhet e ditur se gjatë takimit është diskutuar për rëndësinë e bashkëpunimit dypalësh mes institucioneve të Kosovës, EULEX-it dhe partnerëve të tjerë ndërkombëtarë. Me këtë rast, ministri Sveçla ka shprehur mirënjohje të veçantë për mbështetjen teknike dhe profesionale që ky mision ka dhënë gjatë gërmimeve të fundit në varrezat masive në Zubin-Potok.

“Ministri Sveçla falënderoi EULEX-in për kontributin e vazhdueshëm dhe bashkëpunimin me institucionet e Republikës së Kosovës. Gjithashtu, Ministri Sveçla shprehu mirënjohje edhe për mbështetjen e dhënë gjatë gërmimeve të zhvilluara në varrezat masive në Zubin-Potok,” thuhet në njoftimin e Ministrisë së Punëve të Brendshme.

Ky takim vjen vetëm një ditë pasi kryeministri në detyrë, Albin Kurti, bëri me dije se mbetjet mortore të gjetura në tri lokacione në Zubin-Potok dyshohet se u përkasin së paku 23 personave, numër ky që përkon me të ashtuquajturin “grupi i intelektualëve”. Procesi i identifikimit të mbetjeve mortore tashmë ka nisur dhe sipas autoriteteve pritet të zgjasë disa muaj. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Kosova e varur nga mishi brazilian, ndërsa BE-ja vendos kufizime

Published

on

By

Mbi 50 milionë euro mish gjedhi dhe pule nga Brazili ka importuar Kosova vetëm në shtatë muajt e parë të këtij viti.

Brazili është furnizuesi më i madh i Kosovës me këto produkte, por nga 3 shtatori një pjesë e eksporteve të tij me origjinë shtazore do të përballet me kufizime në Bashkimin Evropian.

Arsyeja lidhet me rregullat e BE-së për përdorimin e antimikrobikëve te kafshët që përfundojnë në zinxhirin ushqimor.

Shqipëria ka njoftuar se do të zbatojë masa të ngjashme nga e njëjta datë.

Kosova, deri më tani, nuk ka njoftuar për ndonjë masë, ndonëse një pjesë e konsiderueshme e mishit që importon, vjen pikërisht nga ky shtet i Amerikës Jugore.

Sipas të dhënave të Doganës së Kosovës, nga janari deri në korrik të vitit 2026, vlera e mishit të gjedhit dhe të pulës të importuar nga Brazili ka kaluar 50 milionë euro.

Për krahasim, importet e këtyre dy llojeve të mishit nga të gjitha shtetet e tjera së bashku kanë arritur në mbi 65 milionë euro gjatë së njëjtës periudhë.

Në këto shifra nuk përfshihen kafshët e gjalla që importohen për therje dhe as produktet e përpunuara të mishit të gjedhit dhe të pulës.

 

Pse BE-ja po vendos kufizime?

Sipas rregullave të Bashkimit Evropian, kafshët e gjalla dhe produktet me origjinë shtazore që importohen nga vendet e treta nuk duhet të vijnë nga kafshë të trajtuara me produkte antimikrobiale për nxitjen e rritjes ose rritjen e prodhimit.

Një zëdhënës i Komisionit Evropian tha për Radion Evropa e Lirë se, nga 3 shtatori 2026, të gjitha kafshët dhe produktet me origjinë shtazore për konsum njerëzor që eksportohen drejt BE-së, duhet t’i përmbushin këto kërkesa.

“Brazili u përjashtua nga lista e vendeve të autorizuara, sepse nuk kishte vendosur masat e nevojshme për t’i dhënë BE-së garanci se rregullat për përdorimin e antimikrobikëve janë respektuar gjatë gjithë ciklit jetësor të kafshëve”, thuhet në përgjigjen e Komisionit Evropian.

Antimikrobikët janë substanca që përdoren për të luftuar mikroorganizmat që shkaktojnë sëmundje.

Në këtë grup bëjnë pjesë edhe antibiotikët.

Mish pule i importuar nga Brazili shihet në një dyqan në Prishtinë, Kosovë, 24 gusht 2026.

Profesori i sigurisë ushqimore në Universitetin e Prishtinës, Sali Salihu, thotë se përdorimi i pakontrolluar i antibiotikëve në blegtori mund të favorizojë krijimin e baktereve rezistente, të cilat mund të kalojnë te njerëzit edhe përmes zinxhirit ushqimor.

“Kur bakteret bëhen rezistente ndaj antibiotikëve, trajtimi i infeksioneve te njerëzit bëhet shumë më i vështirë dhe sëmundja mund të zgjasë më shumë”, thotë Salihu për Radion Evropa e Lirë.

Për këtë arsye, ai vlerëson se edhe Kosova duhet t’i shqyrtojë masat e ndërmarra nga Bashkimi Evropian, sidomos për shkak të varësisë së madhe nga importet braziliane.

“Kosova duhet t’i harmonizojë edhe ligjet, edhe vendimet me BE-në”, thotë ai.

 

A duhet Kosova ta ndjekë BE-në?

Kosova nuk është anëtare e Bashkimit Evropian dhe, ndryshe nga vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor, nuk e ka statusin e vendit kandidat, ndonëse ka aplikuar për anëtarësim në dhjetor të vitit 2022.

Komisioni Evropian sqaron se masa për importet zbatohet për shtetet anëtare të BE-së.

“Në kuadër të negociatave për anëtarësim në BE, vendet kandidate do të duhet të harmonizojnë plotësisht legjislacionin e tyre me kërkesat e BE-së deri në momentin e anëtarësimit”, thuhet në përgjigjen e Komisionit.

Ministria e Bujqësisë e Kosovës nuk iu përgjigj pyetjeve të Radios Evropa e Lirë nëse po shqyrton masa të ngjashme ndaj importeve nga Brazili.

Çfarë do të ndodhte nëse kufizohen importet?

Çdo kufizim eventual ndaj mishit brazilian do të prekte një treg që tashmë varet në masë të madhe nga importet.

Sipas të dhënave të Ministrisë së Bujqësisë, prodhimi vendor i mishit mbulon vetëm 34.2 për qind të nevojave për konsum, ndërsa konsumi vjetor i mishit është rreth 35.7 kilogramë për banor.

Mishi i importuar nga Brazili gjendet në markete dhe mishtore, por, sipas Salihut, përdoret veçanërisht në sektorin e gastronomisë, ndër të tjera për shkak të çmimit më të ulët.

 

A mund të jetë kjo një mundësi për prodhimin vendor?

Salihu thotë se mungesa e mishit të importuar nga Brazili mund të shfrytëzohet si mundësi për të rritur prodhimin vendor.

Sipas tij, për këtë nevojitet rritja e fondit blegtoral dhe mbështetja më e madhe e fermerëve.

“Fermerët duhet të investojnë në këtë sektor. Është në interesin e tyre që ky sektor të bëhet i rëndësishëm, sepse kërkesa në treg po rritet. Por, pastaj, edhe shteti duhet ta rrisë fondin blegtoral”, thotë Salihu.

Kosova i mbështet fermerët përmes subvencioneve dhe granteve investuese.

Sipas Raportit të Gjelbër, në vitin 2024, buxheti për Programin e Pagesave Direkte ishte mbi 66 milionë euro.

Në kuadër të skemave për blegtorinë, për lopët qumështore janë ndarë 90 euro për një në vit, për therjen e raportuar të gjedheve 50 euro për një dhe për viçat 25 euro për një.

Megjithatë, fondi blegtoral nuk ka shënuar rritje të qëndrueshme.

Në vitin 2025, Kosova kishte 241.423 gjedhe – rreth 20 mijë më pak se në vitin 2020.

Për Salihun, pikërisht këtu duhet kërkuar një pjesë e zgjidhjes për varësinë nga importet.

“Çdo fermer që do të shtojë numrin e viçave, qoftë për mish apo për qumësht, mund të ketë interes ekonomik. Kushtet janë, vetëm nevojitet interesimi dhe efektet do të jenë zinxhirore: fiton fermeri, ekonomia, por edhe qytetarët ushqehen me mish cilësor dhe të sigurt”, përfundon Salihu. /REL/

 

 

 

Continue Reading

Aktualitet

SHBA-ja heq Sirinë nga lista e shteteve sponsorizuese të terrorizmit pas 47 vjetësh

Published

on

By

Shtetet e Bashkuara të Amerikës kanë hequr zyrtarisht Sirinë nga lista e shteteve sponsorizuese të terrorizmit pas gati gjysmë shekulli. Ky vendim heq pengesat kryesore për hyrjen e investimeve të sektorit privat dhe i hap rrugën riintegrimit të vendit në ekonominë globale.

Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, deklaroi se ky hap vjen si njohje e veprimeve pozitive të qeverisë së re siriane për t’u distancuar plotësisht nga terrorizmi ndërkombëtar. Administrata e Presidentit Trump ka ndërtuar marrëdhënie të mira me presidentin e ri të Sirisë, Ahmed al-Sharaa – një ish-militant ndaj të cilit SHBA-ja dikur kishte caktuar një shpërblim financiar kur ai udhëhiqte një fraksion të lidhur me al-Qaeda-n.

Paralelisht me këtë vendim, nga lista amerikane e organizatave terroriste ndërkombëtare është hequr edhe grupi islamist Hayat Tahrir al-Sham (HTS). Grupi, i njohur më parë si Fronti al-Nusra, shërbeu si dega e al-Qaeda-s në Siri deri në vitin 2016, kohë kur Sharaa ndërpreu përfundimisht lidhjet me rrjetin xhihadist. Në fund të vitit 2024, HTS udhëhoqi ofensivën e rebelëve që përmbysi regjimin e Bashar al-Assadit dhe aktualisht dominon administratën kalimtare të vendit.

Përmes kësaj strategjie, Uashingtoni synon ta afrojë Sirinë pranë sferës së vet të ndikimit, duke parandaluar orientimin e saj drejt Rusisë apo Kinës. Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se rreziqet mbeten të larta: Siria është ende larg garancive të sigurisë, vuan nga mungesa e një qeverisjeje gjithëpërfshirëse dhe ndodhet në qendër të tensioneve gjithnjë e më të ashpra mes Izraelit dhe Turqisë. /BBC/

 

Continue Reading

Të kërkuara