Published
3 years agoon
By
UBT newsMariana Mazzucato
Nga debatet e politikave të nivelit të lartë dhe manifestet politike deri te lajmet e përditshme, ankthi për rritjen ekonomike është kudo. Në Gjermani, buxheti i fundit i qeverisë identifikon rritjen më të fortë si një prioritet kryesor. Në Indi, udhëheqësit janë të etur për të rimarrë vendin si ekonomia me rritjen më të shpejtë në botë. Në Kinë, ku prespektiva e deflacionit është shfaqur në horizont, qeveria është e shqetësuar për arritjen e objektivit të saj, për një rritje ekonomike prej 5% për këtë vit.
Në Mbretërinë e Bashkuar, Keir Starmer, kreu i Partisë Laburiste në opozitë, është zotuar të sigurojë rritjen më të lartë të qëndrueshme në G7 nëse merr pushtet, dhe konservatorët në pushtet shprehin ambicie të ngjashme (kujtoni mantrën e ish-kryeministres Liz Truss: “rritje, rritje dhe rritje”).
Por vendosja e rritjes ekonomike në qendër të politikëbërjes është gabim. Edhe pse e rëndësishme, rritja në abstrakt nuk është një qëllim apo mision koherent. Përpara se të angazhohen për objektiva të veçantë (qoftë rritja e PBB-së, prodhimi i përgjithshëm e kështu me radhë), qeveritë duhet të fokusohen në drejtimin që duhet të marrë ekonomia. Në fund të fundit, çfarë dobie ka një rritje ekonomike e lartë, nëse arritja e saj kërkon kushte të këqija pune apo një industri në zgjerim të lëndëve djegëse fosile?
Për më tepër, qeveritë kanë qenë më të suksesshme në katalizimin e rritjes ekonomike, kur kanë ndjekur qëllime të tjera – duke mos e trajtuar rritjen si objektiv në vetvete. Misioni i NASA-s për të dërguar një njeri në Hënë (dhe për ta rikthyer shëndoshë e mirë) solli risi në hapësirën ajrore, materiale, në elektronikë, ushqim dhe softuerë, që më vonë do të sillnin vlerë të shtuar të konsiderueshme, ekonomike dhe tregtare. Por NASA nuk u nis për të krijuar këto teknologji, dhe për këtë arsye, ndoshta nuk do t’i kishte zhvilluar kurrë ato nëse misioni i saj do të kishte qenë thjesht për të rritur prodhimin.
Njësoj me këtë, interneti erdhi e u shfaq nga nevoja për të bërë që satelitët të komunikonin me njëri-tjetrin. Për shkak të adoptimit të gjerë të tij, PBB-ja dixhitale është rritur 2.5 herë më shpejt se PBB-ja fizike gjatë dekadës së kaluar dhe tani ekonomia dixhitale është në rrugën e duhur për të arritur vlerën e 20.8 trilion dollarëve, deri në vitin 2025. Sërish, shifra të tilla rritjeje ekonomike janë rezultat i angazhimit me mundësitë që ofron dixhitalizimi; rritja ekonomike në vetvete nuk ishte qëllimi.
Në vend që të fokusohen në përshpejtimin e rritjes së PBB-së dixhitale, qeveritë duhet të synojnë ngushtimin e hendekut dixhital dhe të sigurojnë që rritja aktuale dhe e ardhshme të mos bazohet në abuzimin e kompanive të Big Tech, me fuqinë e tregut. Duke pasur parasysh se sa shpejt po përparon inteligjenca artificiale, kemi nevojë urgjente për qeveri që mund të formësojnë revolucionin e ardhshëm teknologjik, në interes të publikut.
NXitja e rritjes ekonomike në një drejtim më gjithëpërfshirës do të thotë largim nga financimi i veprimtarisë ekonomike dhe riangazhim për investime në ekonominë reale. Siç janë gjërat, shumë kompani jo-financiare (përfshirë prodhuesit) po shpenzojnë më shumë për blerjen e aksioneve dhe pagesat e dividentëve, sesa për kapitalin njerëzor, makineritë dhe kërkimin e zhvillimin. Ndërsa aktivitete të tilla mund të rrisin çmimin e aksioneve të kompanive në afat të shkurtër, ato reduktojnë burimet e disponueshme për riinvestim te punëtorët, duke zgjeruar ndarjen midis atyre që kontrollojnë kapitalin dhe atyre që nuk e kontrollojnë.
Financializimi ka të bëjë më shpesh me nxjerrjen e vlerës dhe maksimizimin afatshkurtër të fitimit, sesa me krijimin e vlerës për hir të shoqërisë në tërësi. Për të arritur një rritje gjithëpërfshirëse, ne duhet të pranojmë se punëtorët janë krijuesit e vërtetë të vlerës dhe interesat e tyre duhet të jenë të zënë një vend parësor, në diskutimet rreth të ardhurave dhe shpërndarjes së pasurisë.
Në këtë kuptim, qëndrimi i ri i Partisë Laburiste të Mbretërisë së Bashkuar për të drejtat e punëtorëve është shqetësues. Në një përpjekje për të joshur drejtuesit e korporatave dhe për t’u dalë kundër pretendimeve se janë “anti-biznes”, Laburistët e kanë zbutur angazhimin e tyre të shpallur më parë, për mbrojtje më të forta për punëtorët. Megjithatë, rritja ekonomike e udhëhequr nga investimet, dhe të drejtat e punëtorëve nuk duhet të konsiderohen si prioritete konkurruese. Ekuilibrimi i angazhimit të korporatës me një përkushtim ndaj punëtorëve nuk është vetëm thelbësor për arritjen e rritjes ekonomike gjithëpërfshirëse; tashmë është vërtetuar se nxit produktivitetin dhe rritjen në terma afatgjatë.
Ekonomia nuk do të rritet vetë, në një drejtim të dëshirueshëm shoqëror. Siç e theksova 10 vjet më parë, shteti ka një rol të rëndësishëm sipërmarrës për të luajtur. Pas përpjekjeve të fundit të qeverive për të ristartuar ekonomitë e tyre pas pandemisë, është e qartë se kemi ende nevojë për një mendim të ri se si të arrijmë një rritje ekonomike që nuk është vetëm “e zgjuar”, por edhe e gjelbër dhe gjithëpërfshirëse.
Qeveritë kanë nevojë për udhërrëfyes të politikave ekonomike me qëllime të qarta, bazuar në atë që ka më shumë rëndësi për njerëzit dhe planetin. Mbështetja publike për bizneset duhet të kushtëzohet me investime të reja që do të “ndërtojnë më mirë të ardhmen” drejt një ekonomie reale më të gjelbër dhe më gjithëpërfshirëse. Kini parasysh Aktin e CHIPS dhe Shkencës të Shteteve të Bashkuara, i cili synon të stimulojë industrinë vendase të gjysmëpërçuesve. Ligji ndalon përdorimin e fondeve për kthimin e aksioneve dhe mund të imagjinohen kollaj dispozita shtesë, të cilat kërkojnë që fitimet e ardhshme të riinvestohen në trajnimin e fuqisë punëtore.
Por për ta çuar rritjen ekonomike në drejtimin e duhur, qeveritë duhet të bëjnë gjithashtu investime të orientuara drejt aftësive, mjeteve dhe institucioneve të tyre. Kontraktimi i jashtëm i kapaciteteve bazë ka dëmtuar aftësinë e tyre për t’iu përgjigjur nevojave dhe kërkesave në ndryshim, duke reduktuar përfundimisht potencialin e tyre për të krijuar rritje të qëllimshme dhe vlerë publike. Edhe më keq, ndërsa aftësitë dhe ekspertiza e sektorit publik janë zbrazur, ai është bërë më i ndjeshëm për t’u kapur nga interesa të fshehta.
Vetëm me kapacitetet dhe kompetencat e duhura qeveritë mund të mobilizojnë me sukses burimet dhe të koordinojnë përpjekjet me bizneset që janë të gatshme të punojnë drejt qëllimeve të përbashkëta. Një strategji industriale e orientuar nga misioni kërkon që sektori publik dhe privat të punojnë së bashku në mënyrë simbiotike. E bërë siç duhet, një qasje e tillë mund të maksimizojë përfitimet publike afatgjata dhe vlerën e palëve të interesuara: rritja e udhëhequr nga inovacioni bëhet sinonim i rritjes gjithëpërfshirëse.
Pyetja që duhet të bëjmë nuk është se sa rritje mund të arrijmë, por të çfarë lloji. Për të arritur një prodhim më të madh ekonomik që është gjithashtu gjithëpërfshirës dhe i qëndrueshëm, qeveritë do të duhet të përqafojnë potencialin e tyre për të qenë krijues të vlerave dhe forca të fuqishme që formësojnë ekonominë. Riorientimi i institucioneve publike rreth misioneve ambicioze – në vend të obsesionit pas objektivave të ngushta të rritjes ekonomike – do të na lejojë të përballemi me sfidat e mëdha të shekullit të 21-të dhe të sigurojmë që ekonomia të rritet në drejtimin e duhur.
Mariana Mazzucato, Drejtoreshë Themeluese e Institutit UCL për Inovacionin dhe Qëllimet Publike, është Kryetare e Këshillit të Organizatës Botërore të Shëndetësisë për Ekonominë e Shëndetit për të Gjithë. / El Pais – Bota.al
Vendi
Studimet e Sigurisë në UBT – një mundësi për të rinjtë që synojnë karrierë në siguri, politikë dhe teknologji
Published
3 hours agoon
August 29, 2026By
UBTNews
Në një kohë kur siguria është bërë një nga çështjet më të rëndësishme për shoqëritë moderne, njohuritë dhe profesionistët e rinj në këtë fushë po marrin gjithnjë e më shumë rëndësi. Për të rinjtë që duan të kuptojnë më mirë zhvillimet politike, institucionet e sigurisë, kërcënimet bashkëkohore dhe sfidat që lidhen me sigurinë kombëtare e ndërkombëtare, programi i Studimeve të Sigurisë në UBT ofron një mundësi për zhvillim akademik dhe profesional.
Programi është i orientuar drejt përgatitjes së studentëve me njohuri teorike, por edhe me aftësi praktike që mund t’u shërbejnë në karrierën e tyre të ardhshme. Një nga veçoritë kryesore të këtij programi është mundësia që studentët të thellojnë njohuritë në fusha të ndryshme të specializimit, duke kuptuar më mirë zhvillimet e politikave të sigurisë dhe mënyrën se si ato zbatohen në praktikë.
Për një të ri që zgjedh këtë drejtim studimi, përfitimi nuk kufizohet vetëm te marrja e një diplome. Studenti zhvillon aftësi për të analizuar situata të ndryshme të sigurisë, për të identifikuar rreziqet dhe kërcënimet dhe për të propozuar zgjidhje konkrete. Këto aftësi janë veçanërisht të rëndësishme në një realitet ku siguria nuk lidhet më vetëm me aspektet tradicionale, por edhe me teknologjinë, sigurinë kibernetike, emergjencat civile, gjeopolitikën dhe marrëdhëniet ndërkombëtare.
Një tjetër mundësi e rëndësishme që ofron programi është specializimi në fusha me rëndësi të veçantë për tregun bashkëkohor. Studentët mund të orientohen drejt Sigurisë Nacionale dhe Emergjencave Civile, si dhe drejt Sigurisë Kibernetike, duke krijuar një profil profesional më të përshtatur me interesat dhe objektivat e tyre.
Ndërthurja mes teorisë dhe praktikës e bën programin një mundësi të vlefshme për të rinjtë që synojnë të ndërtojnë një karrierë në institucione të sigurisë, administratë publike, organizata vendore dhe ndërkombëtare, institucione kërkimore, sektorin e teknologjisë apo fusha të tjera që lidhen me sigurinë.
Gjatë studimeve, studentët njihen me koncepte dhe tema nga disa fusha të ndërlidhura, përfshirë ligjin, psikologjinë, gjeopolitikën, institucionet shtetërore, marrëdhëniet ndërkombëtare, politikën e jashtme, sigurinë kibernetike, teknologjinë informative dhe metodologjinë e kërkimit. Kjo qasje multidisiplinare i ndihmon të rinjtë të krijojnë një perspektivë më të gjerë dhe të kuptojnë se si faktorë të ndryshëm ndikojnë në sigurinë e një shteti dhe të shoqërisë.
Programi i kushton rëndësi të veçantë edhe zhvillimit të aftësive për hartimin e dokumenteve dhe strategjive të politikave të sigurisë. Studentët mund të fitojnë aftësi për të përgatitur dokumente që lidhen me politikat e Sigurisë Nacionale, Emergjencave Civile dhe Sigurisë Kibernetike. Kjo përvojë mund të jetë një avantazh i rëndësishëm për një të ri që në të ardhmen synon të angazhohet në institucione publike, organizata ndërkombëtare apo role që kërkojnë analizë dhe hartim të politikave.
Mësimdhënia akademike mbështetet në kurrikula dhe literaturë bashkëkohore, duke marrë referenca edhe nga programe të studimeve të sigurisë në universitete të njohura në Evropë dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Në këtë mënyrë, studentët kanë mundësi të njihen me qasje moderne dhe zhvillimet më të fundit në fushën e sigurisë, ndërsa programi është i orientuar edhe drejt nevojave konkrete të tregut të Kosovës.
Për të rinjtë që e shohin të ardhmen e tyre në fushën e sigurisë, politikëbërjes, analizës strategjike apo sigurisë kibernetike, studimi në këtë drejtim mund të jetë një hap i rëndësishëm drejt ndërtimit të një karriere profesionale. Përveç njohurive, studentët përfitojnë aftësi në hulumtim shkencor, komunikim, analizë kritike, zgjidhjen e problemeve dhe hartimin e dokumenteve strategjike.
Në përfundim të programit, synimi është që të diplomuarit të jenë në gjendje të kuptojnë dhe analizojnë zhvillimet kryesore të politikave të sigurisë, të vlerësojnë rreziqet dhe kërcënimet, të argumentojnë në mënyrë profesionale dhe të kontribuojnë në hartimin e politikave që lidhen me sigurinë e Kosovës dhe rajonit. Për një gjeneratë të re që përballet me sfida gjithnjë e më komplekse, një formim i tillë mund të krijojë bazën për një profesion me përgjegjësi, por edhe me mundësi të shumta zhvillimi.
Studimet e Sigurisë në UBT janë një mundësi për të rinjtë që duan të shkojnë përtej njohurive teorike dhe të ndërtojnë kompetenca konkrete për një të ardhme profesionale në një nga fushat më dinamike dhe më të rëndësishme të kohës.
Lajmet
Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 29 gusht 1993-1998?
Published
4 hours agoon
August 29, 2026By
UBTNews
Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.
29 gusht 1994
Bastisje në Prishtinë dhe në rrethinën e Gjilanit
Më 20 gusht u morën në stacionin e policisë Ilaz e Muharrem Krasniqi dhe Bislim Hamiti, banorë të lagjes “Dragodani”. Ilazi është aktivist i LDK-së, dhe pronar i shtëpisë ku punon Fakulteti i Ndërtimtarisë dhe i Arkitekturës së UP-së. Ai është marrë në pyetje edhe më 22 e 23 gusht. Më parë prej tij kërkohej një revole, ndërsa herën e fundit, policia kërkoi prej tij edhe një pushkë. Më 27 gusht policia, në mungesë të Ilazit, mori në stacion babain e tij Hamitin 83 vjeçar.
Më 21 gusht në fshatin Pozharan të Vitisë u keqtrajtuan nga policia serbe të rinjët Shefki (18), Sherif (16) dhe Fadil (18) Momçilla nga fshati Sllakofci i Epërm i Gjilanit. Ata po ktheheshin nga mulliri, ndërsa policia, pasi i pyeti se kush ka armë në fshatin e tyre, i rrahu dhe u shkaktoi lëndime trupore.
Më 22 gusht, në orën 03:00 u ndalua në Zubin Potok i riu Naim Rexhepi nga Pograxha, i cili po udhëtonte për në Ulqin. Ai u dërgua në burgun ushtarak të Nishit për shkak se nuk e ka kryer shërbimin në ushtrinë serbe.
Më 26 gusht, me pretekst të kërkimit të armës u bastis në fshatin Pograxhë familja e Sylejman Azemit. Policia mori djalin e tij Samiun (1966) dhe e mbajti në stacion prej orës 07: 30 deri në orën 12:00.
Më datën 26 gusht, me pretekst të kërkimit të armës, në këtë fshat u bastis edhe familja e Naser Selmanit. Prej tij u kërkua që të paraqitet në stacionin e policisë.
29 gusht 1995
Kolonizimi i Kosovës me refugjatë serbë nga Kroacia
Klinë – Gjatë ditës së djeshme këtu u sollën 72 refugjatë serbë, të cilët u vendosën në hotelet “Mirusha” dhe “Metohia”, pastaj në objektet e kooperativës bujqësore dhe në shtëpitë private. Në këtë komunë parashihet që të sillen 100 familje refuagjtësh nga Kroacia, kurse 53 familje serbe nga Shqipëria tashmë gjenden qe tri vjet në motelin e këtushëm “Nora”.
Zubinpotok – Në këtë komunë të banuar kryesisht me popullsi serbe tashmë janë vendosur 180 refugjatë. Në mesin e tyre ka edhe paramilitarë serbë nga Kroacia, si Zharko Treskavica, i cili që nga ditët e para të luftës ka qenë në uniformë dhe nën armë, si dhe Sllavko Jagliq, i cili bashkë me paramalitarët e tjerë serbë i kishin lënë armët në Banjallukë. Një plak 70 vjeçar, ndonëse është i “kënaqur” me pritjen, pyet se çka do të bëjë më tutje.
Gjakovë – Refugjatët serbë nga Kroacia në këtë qytet janë vendosur në ndërtesën e shkollës normale, në oborrin e së cilës mund të shihen traktorë me rimorkio të mbushur me gjësende që kanë sjellë me vete refugjatët serbë. Një serb deklaroi se gjoja dëshiron të vendoset përgjithnjë në Gjakovë dhe kërkon tokë pune. Ai vendosjen në këtë qytet e kushtëzon me ardhjen e farefisit e të fqinjëve të tij të dikurshëm.
Vushtrri– Tashmë nja 250 kolonë serbë janë sjellë këtu. Shumë familje janë vendosur në fshatin Nedakoc te serbët e atjeshëm. Administrata serbe e Vushtrrisë ka punësuar shumë kolonë serbë. Kështu ndërmarrja “Sitnica” ka punësuar 7, kurse ndërmarrja ndërtimore “Kosova” do të punësojë 50 kolonë. Poashtu edhe fabrikat e këtushmë, si ajo llamarinës së zinktuar, e llaqeve dhe e ngjyrave “Ekstra” do të punësojnë shumë punëtorë, madje për ata me kualifikim të lartë numri është i pakufizuar. Poashtu thuhet se janë duke u bërë planet për adaptimin e objekteve banesore për vendosjen përgjithnjë të kolonëve serbë. Kryqi i kuq i kontrolluar nga serbët në këtë komunë kërkon nga qytetarët që shtëpitë që nuk janë duke u shfrytëzuar t’u jipen kolonëve serbë.
Shtërpcë – Ndonëse këtu nuk jipet numri i saktë i refugjatëve serbë të vendosur në këtë komunë, sipas shtypit serb tashmë janë sjellë nja 30 refugjatë. Shumica e tyre janë vendosur në objektin e “Elektrokosovës”, e cila me “zemërgjerësi” u është dhënë refugjatëve serbë. Këtu është vendosur edhe një paramilitar serb me familje – Miodrag Pushkara.
Prishtinë – Shumica e refugjatëve serbë janë të vendosur në qendrën sportive “Boro e Ramizi”, por një numër sish edhe në konviktin e nxënësve dhe në shkollën e mesme të mjekësisë të uzurpuar nga serbët, nga të cilat objekte janë dëbuar me dhunë nxënësit shqiptarë.
Edhe serbët kundër vendosjes së refugjatëve nga Kroacia në Serbi
Shoqata e serbëve autoktonë të Serbisë ka shpëndarë një pamflet me të cilin kërkohet që të ndalohet vendosja e refugjatëve serbë nga Kroacia në Serbi. Në të thuhet se serbët e kanë krijuar dhe i kanë rrumbullaksuar territoret e tyre të tashme në Luftën e Parë Botërore, pa ndihmën e serbëve përtej Drinës. Kah fundi i Luftës së Dytë Botërore, malazezët, refugjatë nga Lika dhe Hercegovina bashkë me trupat e Bashkimit Sovjetik e okupuan Serbinë dhe në këtë mënyrë e vendosën pushtetin diktatorial joserb.
Sipas autorit të tekstit – Vllajko Popoviqit – gati të gjitha funksionet udhëheqëse i morën në dorë joserbët dhe prandaj kërkohet çlirimi i Serbisë nga dominimi i enklavave malazeze, hercegovase dhe likase. Poashtu kjo shoqatë kërkon që armata e policia të përbëhet kryekëput nga shtetas të Serbisë, sepse këto organizata tash po sjellin dhe po punësojnë vetëm punëtorët e Krainës.
Në apelin e kësaj shoqate thuhet se serbët autoktonë po largohen nga puna si tepricë teknologjike e vendet e tyre po i zënë dezertorët dhe refugjatët dhe se janë okupuar konviktet e studentëve. Serbia në luftimet e fundit ka humbur mëse 16 mijë të rinj, kurse 27 mijë janë bërë invalidë.
29 gusht 1997
Vazhdojnë aksionet e plaçkitësve nga Shqipëria
Vjedhjet dhe plaçkitjet nga persona e banda të armatosura dhe të paidentifikuara nga territori i Shqipërisë po vazhdojnë në fshatrat e brezit kufitar.
Në një njoftim të KI i Degës së LDK- së në Gjakovë thuhet se pardje në Ponoshec të Gjakovës persona të panjohur vodhën shtatë lopë Hysen Idrizit.
Në një informatë të KI të Degës së LDK-së në Prizren thuhet se po vjedhjet e bagëtive dhe plaçkitjet nuk kanë të ndalur. Madje nga dita në ditë po rrezikohet edhe jeta e banorëve nga persona të paidentifikuar dhe të armatosur. Disa sish kërcënuan me jetë plakën Zade Ahmeti nga Mazreku, me ç’rast plaçkitën dy lopë të saj dhe të Nebih Karavidajt.
Më 26 gusht një bandë e armatosur plaçkiti 5 krerë lopë të Ibish Jahajt dhe nga një lopë të Shemsedin dhe të Adem Jahajt nga i njëjti fshat.
29 gusht 1998
Të vrarë e të plagosur gjatë sulmeve serbe në fshatrat e Gllogocit
Mbrëmë, në orën 18. 30 forcat ushtarako-policore serbe filluan granatimin e fshatrave Nekoc, Kizharekë, Fushticë e Ulët, Sankoc dhe disa lagje të Komoranit. Granatimi i mbrëmshëm, që zgjati disa orë, ka shkaktuar edhe viktima e të plagosur, mirëpo deri më tash nuk dihet identiteti i tyre. Ndërkaq, u dogjën disa shtëpi në Komoran dhe në Fushticë të Ulët, si dhe mulliri elektrik në Komoran, bën të ditur Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Gllogoc.
Po ky burim njofton se forcat e ushtrisë serbe, të vendosura në Çukën e Zabelit, ka urdhëruar dje banorët e këtij fshati që të dorëzojnë armët dhe të largohen të gjithë nga fshati.
Dje pasdite forcat serbe kanë djegur sërish fshatin Sankoc. Flaka e zjarrit, që kishte përfshirë lagjen që është afër Zabelit të Lartë, nuk është shuar deri në orët e hershme të mëngjesit. Ndërsa, sot forcat serbe ua vunë zjarrin sipërfaqeve të mbjella me drithëra.
Në Gllogoc e rrethinë ende nuk dihet për fatin e shumë shqiptarëve që konsiderohen të zhdukur, që prej fillimit të ofensivës së forcave serbe, më 25 gusht. I zhdukur konsiderohet edhe Hasan Ramë Dulaku nga Komorani.
Burimet në terren të Komisionit për Informim të Degës së LDK-së në Gllogoc bëjnë të ditur se gjendja e popullsisë civile që gjendet në male po bëhet dramatike. Për shkak të mungesës së ushqimeve dhe të ilaçeve ka vdekur foshnja tremuajshe e Hajdin Shalës nga fshati Kleçkë.
Dëshmitarët pohojnë se pa kurrfarë mbuloje mbi kokë, pa veshmbathje të mjaftueshme, pa ushqim dhe pa ilaçe, kanë mbetur mbi 20 mijë civilë.
Mbi 32 mijë refugjatë në komunën e Prizrenit
Pas ofensivës serbe mbi fshatrat e komunave të Suharekës e të Malishevës, numri i refugjatëve në komunën e Prizrenit ka arritur në 32 mijë. Nënkëshillat përkatëse të fshatrave të Përdrinisë janë organizuar mirë. Deri më tash janë të strehuar të gjithë refugjatët, mirëpo mungojnë rezervat ushqimore dhe sidomos ilaqet.
Refugjatët janë përqëndruar në qytet dhe në fshatrat Mamushë, Medvec, Piranë, Korishë, Grejkoc, Gjinoc, Randobravë, Krushë e Vogël, Landovicë, Lutogllavë, Malësi e Re, Dushanovë e tjerë.
Shumë refugjatë kanë marrë me vete edhe bagëtinë, gjë që ka vështirësuar dukshëm siutatën.
Foto: Drenasi (Gllogoci)
Aktualitet
Përfundon gërmimi në Kalludër dhe Jabukë, mbetjet mortore dërgohen për ADN në Hagë
Published
21 hours agoon
August 28, 2026By
UBT News
Institucionet e Kosovës bënë të ditur se ka përfunduar gërmimi në tri lokacione në zonën e Kalludrës dhe Jabukës në Zubin Potok, ku janë gjetur mbetje mortore që dyshohet se mund të lidhen me fatin e 23 personave të zhdukur gjatë luftës në Kosovë, të njohur si “Grupi i intelektualëve”.
Deri tani, të paktën 10 mbetje kockore janë dërguar në laboratorin e ADN-së në Hagë, ndërsa identifikimi përfundimtar pritet të bëhet pas përfundimit të të gjitha ekzaminimeve mjekoligjore dhe analizave të ADN-së.
Ministri në detyrë për Punë, Familje dhe Vlerat e Luftës Çlirimtare, Andin Hoti, tha se familjarët tashmë janë më afër së vërtetës dhe drejtësisë, por kërkoi durim deri në përfundimin e të gjitha procedurave.
“Janë familjarët e 23 personave të zhdukur apo grupit të çka quhet grupi i intelektualëve apo grupi Ademi Ademit”. Dhe sot pak e ndjej, sepse jam vetë familjar, që është një ditë shumë e rëndë për ta. Por unë nuk di t’ju drejtohem juve, por atyre që duhet të gjejnë forcën, sepse së paku janë shumë më afër të vërtetës sot sesa që kanë qenë më herët. Por edhe më afër të drejtës, të drejtësisë. Ju e dini që deri më tash janë arrestuar katër potencialisht kriminelë serbë që kanë marrë pjesë në ato krime këtu. Uroj që të gjejnë forcën që të përballojnë këtë dhimbje. E dimë që ka edhe mbi 1500 familje që vazhdojnë me pritë fatin e më të dashurve të tyre, këtu përfshirë edhe mua personalisht.
Siç e tha prokurorja, unë e kam thënë disa herë në media, familjarët nuk duhet të jenë të shqetësuar sepse është një proces që merr kohë deri në identifikimin e saktë të këtyre personave. Kjo nënkupton që mostrat të cilat tash janë dërguar çe dy-tre ditë të trupave që janë gjetur në këtë lokacion do të dërgohen në Hagë, në laboratorin e Komisionit Ndërkombëtar për Personat e Zhdukur, kështu që dhe bëhet krahasimi i këtyre me gjakun që e keni dhënë ju tash e 20 e sa vite, dhe pastaj tek pastaj del identifikimi i saktë dhe vetëm tek pastaj mund të konkludojmë saktë që bëhet fjalë për ata persona, pavarësisht që informacionet të gjitha kanë qenë për ata që janë këtu. Duhet të jeni të fortë.”, tha Hoti.
Hoti tha se procesi i identifikimit përmes ADN-së është i domosdoshëm për të konfirmuar nëse mbetjet mortore u përkasin 23 personave të zhdukur, ndërsa kritikoi Serbinë për, siç tha, mosbashkëpunim në zbardhjen e fatit të personave të zhdukur.
“Ende kemi punë shumë, sepse fatkeqësisht kemi punë me një shtet që ka mendësi kriminale. Nuk është që e ka pasur në vitet ’90 vetëm, por e ka edhe sot. Shteti serb, ju siç e dini edhe sot, mos me shkua më larg se sot, po tentojnë të varrosin me nderime të larta shtetërore kryekriminelin serb që ka bërë krime në Bosnje Hercegovina, Mlladiq. Kjo nënkupton që ata ende sot e kanë një mendësi të tillë kriminale. Ata nuk e pranojnë as fajin, as krimet që i kanë bërë, as gjenocidin që e kanë bërë ndaj neve dhe Bosnjës e Kroacisë. Ende sot kanë të njëjtën mendësi. Prandaj ne e kemi goxha të vështirë përballjen me ta edhe në raport me fatin e personave të zhdukur. E dini që disa vite kemi marrë pjesë në bisedime në Bruksel edhe siç shihni në vende të tjera, por informacionet që ata duhet t’i japin, të cilat i kanë, të cilat ne po vazhdojmë me iu kërku përmes arkivave të tyre të klasifikuara, vazhdojnë me i mbajtë të hekurta në sirtarët e tyre dhe jo t’i shpërndajnë apo t’i japin për të zbardhur më tutje fatin e personave të zhdukur”, deklaroi ai.
Prokurorja Florije Shamolli tha se rastin e 23 personave të zhdukur është duke e trajtuar prej shtatë vitesh dhe se provat e mbledhura deri tani i çojnë hetimet drejt tyre, por identifikimi nuk mund të konfirmohet pa rezultatet e ADN-së.
“Një gjë duhet ta dimë: dyshimet, të gjitha provat të cilat ne i kemi na dërgojnë tek zhdukja e 23 intelektualëve apo të quajtur doktorët. Mirëpo për të ardhur deri te rezultati final duhet të kemi durim, duhet të bëhet ADN-ja e saktë. Pa ADN-në, ne dyshimet të gjitha na dërgojnë aty, të gjitha provat na dërgojnë aty. Mirëpo, duhet të presim edhe pak kohë deri të vijnë të gjitha ekspertizat, për shkak se duhet të konstatohet ADN-ja, duhet të konstatohet shkaku i vdekjes, mbetjet mortore, domethënë një numër ekspertizash. Unë e shfrytëzoj rastin, kam pasur planifikim që të gjithë familjarët e këtij rasti t’i thërras në zyrën time dhe të vijnë. Ata do ta kenë derën e hapur në çdo kohë. Për çdo informacion të cilin prokuroria e posedon në lidhje me këtë rast, brenda kompetencave për sa i përket që të kenë njohuri familjarët, në çdo kohë, në çdo orë mund të drejtohen në zyrën time. Ju lutem familjarë, këto janë raste të ndjeshme. Mos bini pre e informacioneve të ndryshme. Informacionin zyrtar ejani dhe kërkojeni në zyrën time. Unë do të jam aty deri në momentin e fundit, deri te rezultati final. Se si do të vijë deri te momenti, t’ju informoj: janë tre persona nën paraburgim, të dyshuar. Mirëpo duhen edhe prova të tjera. Sigurisht, në qoftë se vijmë deri te ngritja e aktakuzës, atëherë gjykimi do të jetë publik dhe do të keni mundësi të gjithë ta përcillni atë rast”, tha Shamolli.
Kryesuesi i Komisionit Qeveritar për Persona të Zhdukur, Agron Limani, tha se zbulimi i varrezave masive është rezultat i një pune disavjeçare të institucioneve të Kosovës.
“Për fat të mirë, përpjekja disavjeçare e institucioneve të Kosovës më në fund u kurorëzua me rezultate konkrete. Pra, opinion është i njoftuar se nuk është çështja e një muaji angazhimit të institucioneve tona, të cilat kanë qenë të involvuara në këtë çështje, po është një involvim disavjeçar dhe për fat të mirë të gjitha këto kanë rezultuar me sukses evidente. Natyrisht ne si popull kemi pasur atë fatkeqësinë që përveç të afërmit tanë na janë privuar nga e drejta për të jetuar, për fat të keq ata janë privuar edhe nga e drejta për të pasur një varr. Pra një vend ku familjarët do t’i përkujtonin. Një gjë pozitive është për familjarët e këtyre 23 personave që tash e tutje megjithatë kjo pjesa e dytë e pamundësisë së përkujtimit do të eliminohet.”, tha Limani.
Ndërsa, shefi i Sektorit për Hetimin e Personave të Zhdukur gjatë Luftës pranë Drejtorisë për Hetimin e Krimeve të Luftës, Florim Elshani, tha se hetimet për këtë rast janë intensifikuar nga viti 2024.
“Edhe në këtë rast kemi punuar edhe në rastin e njohur si grupi i intelektualëve. Hetimet kanë vazhduar për një periudhë të gjatë ashtu siç e potencuan të gjithë parafolësit e mi, po më intensive kanë qenë prej vitit 2024 e këndej në lidhje me saktësimin dhe lokalizimin e këtij lokacioni, derisa kemi arritur me datën 27 në specifikimin e saktë të vendvarrezës së parë. Por domethënë deri në ato momente ne nuk kemi ditur se çka saktë me çka kemi të bëjmë apo se çfarë çfarë kemi, por me të filluar punimet, ekipet profesionale të antropologëve, mjekoligjorëve dhe arkeologëve dhe forenzikës kanë konstatuar se hapësira dhe kushtet e varrezës nuk mund me qenë të përshtatshme për një grup kaq të madh, domethënë kjo ka zgjuar kureshtjen te ne dhe kemi intensifikuar veprimet hetimore me ç’rast kemi lokalizuar edhe varrezën e dytë e po ashtu pas një intervali kohor prej dy-tri ditësh edhe varrezën e tretë masive në të cilën kemi nxjerrë deri më tash çfarë mund të thuhet paktën 23 trupa apo të individëve”, tha Elshani.
Valon Hyseni nga Instituti i Mjekësisë Ligjore tha se pas evidentimit të tri lokacioneve, procesi tashmë ka kaluar në fazën e ekzaminimit dhe identifikimit.
“Sigurisht që përfundimi i lokacionit nuk është fundi i kësaj pune. Pra, këtu fillon puna më e madhe e cila tash do të bëhet në laboratorin për Mjekësi Ligjore, ku ka filluar ekzaminimi i këtyre mbetjeve mortore dhe ku ka filluar edhe marrja e mostrave dhe dërgimi i tyre për analizat e ADN-së. Deri tash mund t’ju konfirmoj që kemi çuar të paktën 10 mbetje kockore pra, në laboratorin e ADN-së në Hagë dhe shpresojmë që shumë shpejt do të kemi edhe rezultatet e para dhe tek atëherë mund të flasim se për kë bëhet fjalë”, tha Hyseni.
Anëtari i Komisionit Qeveritar për Persona të Zhdukur, Kushtrim Gara, dha detaje për tri lokacionet dhe numrin e mbetjeve mortore të gjetura.
“Lokacioni aktual ose vendi ku gjendemi aktualisht është lokacioni i parë i varrit masiv, meqë siç u potencua edhe nga kolegët janë edhe dy lokacione të tjera, pra dy varre masive në këtë zonë. Lokacioni i tretë i varrit masiv bie diçka 300 metra, po, distancë nga lokacioni aktual. Ndërsa lokacioni i dytë i varrit masiv bie të jetë diku rreth 1 kilometër distancë, flas gjithmonë me vijë ajrore, pra përkatësisht në fshatin Jabukë. Këtë lokacion, siç u potencua edhe nga kolegët edhe nga kolegët e policisë, po edhe kolegët e komisionit po edhe Institutit të Mjekësisë Ligjore, edhe siç e kemi bërë publike edhe në komunikimin që kemi pasur me media, janë gjetur dhe zhvarrosur mbetjet mortore të 13 personave ose të paktën minimumi 13 individëve. Po e them gjithmonë të paktën si minimumi, meqë zyrtarisht do të përcaktohet nga Instituti i Mjekësisë Ligjore pasi të përfundojnë të gjitha procedurat në kuptim të ekzaminimit mjekoligjor dhe në kuptim të identifikimit përmes analizave të ADN-së”, tha Gara.
Procesi i gërmimet në dy fshatrat në Zubin Potok nisi më 28 korrik 2026.
Aktualisht, lidhur me këtë rast janë duke u hetuar tre persona J.R., M.J dhe M.B. nën dyshimin për kryerjen e veprës penale “Krime lufte kundër popullsisë civile”, të cilët ndodhen në masën e paraburgimit.
Në Kosovë konsiderohen të zhdukur edhe rreth 1 mijë e 560 persona nga lufta e fundit./A.K/
/Kosovapress/
lajme
UBT u uron suksese maturantëve në afatin e dytë të Testit të Maturës Shtetërore 2026
Published
22 hours agoon
August 28, 2026By
ubtnews
Në prag të mbajtjes së afatit të dytë të Testit të Maturës Shtetërore 2026, i cili do të zhvillohet nesër, më 29 gusht, UBT u uron suksese të gjithë maturantëve që do t’i nënshtrohen këtij testi, duke u dëshiruar rezultate të mira dhe përmbushjen e objektivave të tyre akademike.
Ky test përbën një etapë të rëndësishme për maturantët në përfundim të arsimit të mesëm dhe një hap drejt vazhdimit të rrugëtimit të tyre në arsimin e lartë dhe zhvillimit të mëtejmë profesional.
UBT, edhe gjatë këtij viti, ka qenë pranë maturantëve përmes Programit Përgatitor për Maturën Shtetërore 2026, i cili u organizua në qendrat e UBT-së në Prishtinë, Ferizaj, Pejë dhe Prizren.
Përmes këtij programi, maturantët patën mundësi të përgatiten në lëndët kryesore dhe ato zgjedhore, përmes ligjëratave, ushtrimeve praktike, testeve model dhe përsëritjes së njohurive kryesore të nevojshme për testin.
UBT u dëshiron të gjithë maturantëve suksese në afatin e dytë të Testit të Maturës Shtetërore 2026 dhe beson se puna, përkushtimi dhe përgatitja e tyre do të kurorëzohen me rezultate të mira.
Suksese maturantë! UBT beson në ju dhe në potencialin tuaj për të ndërtuar të ardhmen që dëshironi!
Studimet e Sigurisë në UBT – një mundësi për të rinjtë që synojnë karrierë në siguri, politikë dhe teknologji
Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 29 gusht 1993-1998?
Përfundon gërmimi në Kalludër dhe Jabukë, mbetjet mortore dërgohen për ADN në Hagë
Fatjona Kasapi i sjell Kosovës medaljen e dytë në “Taranto 2026”
Kosova pëson tjetër humbje të thellë në Lojërat Mesdhetare
Erza Muminoviq mbetet pa medalje në Taranto
UBT u uron suksese maturantëve në afatin e dytë të Testit të Maturës Shtetërore 2026
Media dhe Komunikim në UBT – mundësi për një karrierë në botën e medias
Sekuestrohet pushkë gjysmëautomatike dhe 40 fishekë në Junik
Të kërkuara
-
Lajmet3 weeks agoInfantino kërkon falje për gabimet, por ruan mbështetjen e drejtuesve të FIFA-s
-
Sport4 weeks agoUellsi tërheq mbështetjen për Infantinon, kërkon ndryshim në krye të FIFA-s
-
Aktualitet3 weeks agoRusia sulmon Ukrainën me raketa balistike dhe dronë: Të paktën 14 të vrarë në Kjiv
-
Lajmet4 weeks ago“Spider-Man: Brand New Day” thyen rekorde, i afrohet miliardit në vetëm pak ditë

