Lajmet

Pyetja e vërtetë që duhet të bëjmë për rritjen ekonomike

Nga Mariana Mazzucato.

Published

on

Mariana Mazzucato

Nga debatet e politikave të nivelit të lartë dhe manifestet politike deri te lajmet e përditshme, ankthi për rritjen ekonomike është kudo. Në Gjermani, buxheti i fundit i qeverisë identifikon rritjen më të fortë si një prioritet kryesor. Në Indi, udhëheqësit janë të etur për të rimarrë vendin si ekonomia me rritjen më të shpejtë në botë. Në Kinë, ku prespektiva e deflacionit është shfaqur në horizont, qeveria është e shqetësuar për arritjen e objektivit të saj, për një rritje ekonomike prej 5% për këtë vit.

Në Mbretërinë e Bashkuar, Keir Starmer, kreu i Partisë Laburiste në opozitë, është zotuar të sigurojë rritjen më të lartë të qëndrueshme në G7 nëse merr pushtet, dhe konservatorët në pushtet shprehin ambicie të ngjashme (kujtoni mantrën e ish-kryeministres Liz Truss: “rritje, rritje dhe rritje”).

Por vendosja e rritjes ekonomike në qendër të politikëbërjes është gabim. Edhe pse e rëndësishme, rritja në abstrakt nuk është një qëllim apo mision koherent. Përpara se të angazhohen për objektiva të veçantë (qoftë rritja e PBB-së, prodhimi i përgjithshëm e kështu me radhë), qeveritë duhet të fokusohen në drejtimin që duhet të marrë ekonomia. Në fund të fundit, çfarë dobie ka një rritje ekonomike e lartë, nëse arritja e saj kërkon kushte të këqija pune apo një industri në zgjerim të lëndëve djegëse fosile?

Për më tepër, qeveritë kanë qenë më të suksesshme në katalizimin e rritjes ekonomike, kur kanë ndjekur qëllime të tjera – duke mos e trajtuar rritjen si objektiv në vetvete. Misioni i NASA-s për të dërguar një njeri në Hënë (dhe për ta rikthyer shëndoshë e mirë) solli risi në hapësirën ajrore, materiale, në elektronikë, ushqim dhe softuerë, që më vonë do të sillnin vlerë të shtuar të konsiderueshme, ekonomike dhe tregtare. Por NASA nuk u nis për të krijuar këto teknologji, dhe për këtë arsye, ndoshta nuk do t’i kishte zhvilluar kurrë ato nëse misioni i saj do të kishte qenë thjesht për të rritur prodhimin.

Njësoj me këtë, interneti erdhi e u shfaq nga nevoja për të bërë që satelitët të komunikonin me njëri-tjetrin. Për shkak të adoptimit të gjerë të tij, PBB-ja dixhitale është rritur 2.5 herë më shpejt se PBB-ja fizike gjatë dekadës së kaluar dhe tani ekonomia dixhitale është në rrugën e duhur për të arritur vlerën e 20.8 trilion dollarëve, deri në vitin 2025. Sërish, shifra të tilla rritjeje ekonomike janë rezultat i angazhimit me mundësitë që ofron dixhitalizimi; rritja ekonomike në vetvete nuk ishte qëllimi.

Në vend që të fokusohen në përshpejtimin e rritjes së PBB-së dixhitale, qeveritë duhet të synojnë ngushtimin e hendekut dixhital dhe të sigurojnë që rritja aktuale dhe e ardhshme të mos bazohet në abuzimin e kompanive të Big Tech, me fuqinë e tregut. Duke pasur parasysh se sa shpejt po përparon inteligjenca artificiale, kemi nevojë urgjente për qeveri që mund të formësojnë revolucionin e ardhshëm teknologjik, në interes të publikut.

NXitja e rritjes ekonomike në një drejtim më gjithëpërfshirës do të thotë largim nga financimi i veprimtarisë ekonomike dhe riangazhim për investime në ekonominë reale. Siç janë gjërat, shumë kompani jo-financiare (përfshirë prodhuesit) po shpenzojnë më shumë për blerjen e aksioneve dhe pagesat e dividentëve, sesa për kapitalin njerëzor, makineritë dhe kërkimin e zhvillimin. Ndërsa aktivitete të tilla mund të rrisin çmimin e aksioneve të kompanive në afat të shkurtër, ato reduktojnë burimet e disponueshme për riinvestim te punëtorët, duke zgjeruar ndarjen midis atyre që kontrollojnë kapitalin dhe atyre që nuk e kontrollojnë.

Financializimi ka të bëjë më shpesh me nxjerrjen e vlerës dhe maksimizimin afatshkurtër të fitimit, sesa me krijimin e vlerës për hir të shoqërisë në tërësi. Për të arritur një rritje gjithëpërfshirëse, ne duhet të pranojmë se punëtorët janë krijuesit e vërtetë të vlerës dhe interesat e tyre duhet të jenë të zënë një vend parësor, në diskutimet rreth të ardhurave dhe shpërndarjes së pasurisë.

Në këtë kuptim, qëndrimi i ri i Partisë Laburiste të Mbretërisë së Bashkuar për të drejtat e punëtorëve është shqetësues. Në një përpjekje për të joshur drejtuesit e korporatave dhe për t’u dalë kundër pretendimeve se janë “anti-biznes”, Laburistët e kanë zbutur angazhimin e tyre të shpallur më parë, për mbrojtje më të forta për punëtorët. Megjithatë, rritja ekonomike e udhëhequr nga investimet, dhe të drejtat e punëtorëve nuk duhet të konsiderohen si prioritete konkurruese. Ekuilibrimi i angazhimit të korporatës me një përkushtim ndaj punëtorëve nuk është vetëm thelbësor për arritjen e rritjes ekonomike gjithëpërfshirëse; tashmë është vërtetuar se nxit produktivitetin dhe rritjen në terma afatgjatë.

Ekonomia nuk do të rritet vetë, në një drejtim të dëshirueshëm shoqëror. Siç e theksova 10 vjet më parë, shteti ka një rol të rëndësishëm sipërmarrës për të luajtur. Pas përpjekjeve të fundit të qeverive për të ristartuar ekonomitë e tyre pas pandemisë, është e qartë se kemi ende nevojë për një mendim të ri se si të arrijmë një rritje ekonomike që nuk është vetëm “e zgjuar”, por edhe e gjelbër dhe gjithëpërfshirëse.

Qeveritë kanë nevojë për udhërrëfyes të politikave ekonomike me qëllime të qarta, bazuar në atë që ka më shumë rëndësi për njerëzit dhe planetin. Mbështetja publike për bizneset duhet të kushtëzohet me investime të reja që do të “ndërtojnë më mirë të ardhmen” drejt një ekonomie reale më të gjelbër dhe më gjithëpërfshirëse. Kini parasysh Aktin e CHIPS dhe Shkencës të Shteteve të Bashkuara, i cili synon të stimulojë industrinë vendase të gjysmëpërçuesve. Ligji ndalon përdorimin e fondeve për kthimin e aksioneve dhe mund të imagjinohen kollaj dispozita shtesë, të cilat kërkojnë që fitimet e ardhshme të riinvestohen në trajnimin e fuqisë punëtore.

Por për ta çuar rritjen ekonomike në drejtimin e duhur, qeveritë duhet të bëjnë gjithashtu investime të orientuara drejt aftësive, mjeteve dhe institucioneve të tyre. Kontraktimi i jashtëm i kapaciteteve bazë ka dëmtuar aftësinë e tyre për t’iu përgjigjur nevojave dhe kërkesave në ndryshim, duke reduktuar përfundimisht potencialin e tyre për të krijuar rritje të qëllimshme dhe vlerë publike. Edhe më keq, ndërsa aftësitë dhe ekspertiza e sektorit publik janë zbrazur, ai është bërë më i ndjeshëm për t’u kapur nga interesa të fshehta.

Vetëm me kapacitetet dhe kompetencat e duhura qeveritë mund të mobilizojnë me sukses burimet dhe të koordinojnë përpjekjet me bizneset që janë të gatshme të punojnë drejt qëllimeve të përbashkëta. Një strategji industriale e orientuar nga misioni kërkon që sektori publik dhe privat të punojnë së bashku në mënyrë simbiotike. E bërë siç duhet, një qasje e tillë mund të maksimizojë përfitimet publike afatgjata dhe vlerën e palëve të interesuara: rritja e udhëhequr nga inovacioni bëhet sinonim i rritjes gjithëpërfshirëse.

Pyetja që duhet të bëjmë nuk është se sa rritje mund të arrijmë, por të çfarë lloji. Për të arritur një prodhim më të madh ekonomik që është gjithashtu gjithëpërfshirës dhe i qëndrueshëm, qeveritë do të duhet të përqafojnë potencialin e tyre për të qenë krijues të vlerave dhe forca të fuqishme që formësojnë ekonominë. Riorientimi i institucioneve  publike rreth misioneve ambicioze – në vend të obsesionit pas objektivave të ngushta të rritjes ekonomike – do të na lejojë të përballemi me sfidat e mëdha të shekullit të 21-të dhe të sigurojmë që ekonomia të rritet në drejtimin e duhur.

Mariana Mazzucato, Drejtoreshë Themeluese e Institutit UCL për Inovacionin dhe Qëllimet Publike, është Kryetare e Këshillit të Organizatës Botërore të Shëndetësisë për Ekonominë e Shëndetit për të Gjithë. / El Pais – Bota.al

lajme

REL: Miliona nga Serbia për të akuzuarin për sulmin në Banjskë

Published

on

By

Kompania “Rad 028”, në pronësi të Radulle Steviqit, nuk gjendet në adresën në Kosovë, ku figuron e regjistruar në sistemin serb, konstatoi Radio Evropa e Lirë.

Por, kjo nuk i pengon institucionet e Serbisë që t’i ndajnë asaj kontrata milionëshe për punë ndërtimore.

Steviq dhe kompania e tij, tash e pesë vjet, janë nën sanksionet e Shteteve të Bashkuara, për shkak të lidhjeve me Millan Radoiçiqin dhe Zvonko Vesellinoviqin, si dhe për akuza që lidhen me krimin e organizuar dhe korrupsionin.

Në Kosovë, ai përballet gjithashtu me akuza për përfshirje në sulmin e armatosur në Banjskë.

Vetëm që nga fillimi i këtij viti, institucionet serbe kanë lidhur me kompaninë e Steviqit dhjetë kontrata me vlerë mbi një milion euro, edhe pse ajo nuk i ka përfunduar ende më shumë se njëzet punë të mëparshme, të cilat i janë besuar në mjediset me shumicë serbe në Kosovë.

Kjo dëshmohet nga dokumentacioni i tenderëve në bazën e prokurimeve publike të Serbisë, të cilin e analizoi Radio Evropa e Lirë.

Ndërsa në terren mungojnë makineritë dhe punëtorët, Radio Evropa e Lirë nuk mundi të konfirmonte nëse punimet që figurojnë zyrtarisht si të përfunduara, janë realizuar vërtet.

Sipas aktakuzës së Kosovës për sulmin në Banjskë, Steviq, përmes kompanive të tij, e ka ndihmuar udhëheqësin e grupit të armatosur, Millan Radoiçiq, në pastrimin e parave.

Beogradi zyrtar, i cili nuk e njeh Kosovën si shtet, i hedh poshtë këto akuza.

Derisa dy sistemet nuk e njohin njëri-tjetrin, kompania e Steviqit vazhdon të bëjë biznes me institucionet e Serbisë, edhe pse pronari i saj kërkohet me fletarrestim ndërkombëtar, me kërkesë të Kosovës.

Se ku ndodhet aktualisht Radulle Steviq, nuk dihet.

Policia dhe Prokuroria në Beograd nuk iu përgjigjën Radios Evropa e Lirë nëse ai ndodhet në Serbi dhe nëse është nën hetime.

Në pyetjet e REL-it nuk u përgjigjën as kompania e Steviqit dhe as institucionet serbe që vazhdojnë të lidhin kontrata me të.

Rinovimi i shkollave, spitaleve, kishave dhe manastireve në mjediset me shumicë serbe në Kosovë, si dhe ndërtimi i shtëpive për qytetarët në nevojë, janë vetëm disa nga projektet që i janë besuar kësaj kompanie.

 

Selia e kompanisë, prej kohësh, e zbrazët

Sipas regjistrit të bizneseve në Serbi, selia e kompanisë së Radulle Steviqit është e regjistruar në një ndërtesë në qendër të Zveçanit, në veri të Kosovës.

Por, në këtë adresë, Radio Evropa e Lirë gjeti një ndërtesë shumëkatëshe të zbrazët.

Dyert ishin të mbyllura dhe nuk kishte asnjë shenjë që tregonte se aty ushtron veprimtarinë kompania “Rad 028”.

“Prej kohësh nuk është askush aty. Është bosh”, tha për Radion Evropa e Lirë një banore e Zveçanit, e cila kërkoi të mbetet anonime.

Ndërtesa ku është e regjistruar selia e kompanisë “Rad 028” dhe e cila, sipas pretendimeve të qytetarëve me të cilët bisedoi REL-i, është “e zbrazët që një kohë të gjatë”. REL-i nuk e gjeti askënd në këtë ndërtesë.

Qytetarë të tjerë të Zveçanit, me të cilët bisedoi Radio Evropa e Lirë, thanë se kompania është zhvendosur në Rashkë, qytet në Serbi pranë kufirit me Kosovën.

Radio Evropa e Lirë nuk mundi ta konfirmonte në mënyrë të pavarur këtë pretendim.

Ndërtesa ku thuhet se është selia e “Rad 028” në Zveçan.

fdEkipi i Radios Evropa e Lirë vizitoi gjashtë lokacione në Kosovë, ku, sipas kontratave të lidhura me institucionet serbe gjatë një viti e gjysmë të fundit, kompania “Rad 028” duhej të kryente punime ndërtimore.

Në asnjërin prej këtyre lokacioneve nuk u panë punime në zhvillim.

Po ashtu, mungonin edhe tabelat informuese që zakonisht tregojnë për investitorin dhe kompaninë zbatuese të projektit.

Radio Evropa e Lirë nuk mundi të konfirmonte nëse punimet janë kryer gjatë muajve të kaluar dhe kush i ka realizuar ato, pasi kompania nuk iu përgjigj pyetjeve të saj.

 

Me kë punon “Rad 028”?

Numrin më të madh të kontratave, kompania e Radulle Steviqit e ka lidhur me organet e përkohshme komunale, të themeluara sipas ligjeve të Serbisë.

Këto institucione vepronin në komunat me shumicë serbe në Kosovë deri në vitin 2024, kur autoritetet e Kosovës i mbyllën, duke i cilësuar si të paligjshme.

Megjithatë, ato vazhduan punën nga lokacione alternative në qytete të Serbisë, pranë kufirit me Kosovën.

Radio Evropa e Lirë i pyeti këto organe se mbi çfarë kriteresh ia ndajnë kontratat kompanisë “Rad 028” dhe si mbikëqyren projektet që ajo zbaton, duke pasur parasysh se pronari i saj është nën aktakuzë në Kosovë dhe nën sanksione ndërkombëtare.

As organet e përkohshme komunale, as Qeveria e Serbisë dhe Zyra e saj për Kosovën nuk iu përgjigjën pyetjeve të REL-it.

Në tre vjetët e fundit, autoritetet e Kosovës kanë ndaluar një sërë projektesh ndërtimore, të financuara nga Beogradi, me arsyetimin se ato nuk i kanë pasur lejet e nevojshme nga institucionet e Kosovës.

Nga dhjetë kontratat që “Rad 028” ka lidhur me institucionet serbe që nga fillimi i vitit 2026, vetëm dy figurojnë në regjistrin e prokurimit publik si të realizuara.

Njëra prej tyre ka të bëjë me furnizimin e nxënësve të shkollave fillore në Kosovë me pako për Vitin e Ri.

Gjatë vitit 2025, kompania lidhi më shumë se 30 kontrata me vlerë mbi 6.4 milionë euro.

Lista e tenderëve, sipas ueb-faqes së prokurimit, që u fituan nga “Rad 028” më 2026. Në këtë listë shihet se vetëm dy kontrata janë “ekzekutuar”.

Ato përfshijnë ndërtimin e shtëpive për familjet në nevojë, si dhe rinovimin e shkollave, çerdheve dhe spitaleve në disa komuna të Kosovës.

Institucionet arsimore dhe shëndetësore në zonat me shumicë serbe në Kosovë vazhdojnë të funksionojnë në kuadër të sistemit të Serbisë.

Lista e tenderëve të fituar nga kompania “Rad 028” më 2025. Në të mund të shihen se nga 30 kontrata, dhjetë thuhet se janë “zbatuar”, ndërsa puna për të tjerat nuk ka përfunduar.

Sipas të dhënave zyrtare, 20 nga kontratat e vitit 2025 nuk janë realizuar ende.

Ndërkaq, 11 të tjera figurojnë si të përfunduara, përfshirë ndërtimin e shtëpive dhe rinovimin e objekteve publike.

Radio Evropa e Lirë nuk mundi të verifikonte në terren nëse këto punime janë kryer vërtet, përkatësisht nëse shtëpitë janë ndërtuar dhe objektet janë rinovuar.

Pasqyrat financiare të kompanisë “Rad 028”, të publikuara në regjistrin e bizneseve në Serbi, tregojnë se gjatë vitit 2025 ajo ka pasur vetëm nëntë të punësuar, ndërsa ka realizuar të ardhura prej mbi 8.7 milionë eurosh.

Dokumentet nuk zbulojnë nëse kompania ka angazhuar nënkontraktorë apo bashkëpunëtorë të tjerë për të realizuar projektet e financuara nga institucionet shtetërore.

Dokumentacioni i tenderëve, i analizuar nga Radio Evropa e Lirë, tregon se “Rad 028” ka bashkëpunuar ndër vite me disa kompani që përmenden në aktakuzën e Kosovës për sulmin në Banjskë, si pjesë e një skeme të dyshuar të pastrimit të parave.

Qendra Klinike Spitalore, e cila funksionon në kuadër të sistemit shëndetësor të Serbisë, u zhvendos nga Prishtina në Graçanicë dhe Llapnasellë pas luftës në Kosovë, në vitin 1999.

Edhe sot, një pjesë e shërbimeve ofrohet në kontejnerë metalikë, ndërsa objekti është zgjeruar pjesë-pjesë ndër vite.

Qendra Klinike dhe Spitalore në Llapnasellë.

Gjatë vizitës në terren, Radio Evropa e Lirë nuk arriti të verifikonte nëse çatia është rinovuar dhe nëse krahu i majtë i objektit është lyer, siç parashihej në kontratë.

Deri në publikimin e këtij artikulli, konfirmimin për kryerjen e punimeve nuk e dha as Qendra Klinike Spitalore.

Qeveria e Serbisë ka paralajmëruar qysh në vitin 2018 se do të financojë ndërtimin e një spitali të ri në Graçanicë, por punimet për këtë projekt nuk kanë nisur ende.

 

Tri kontrata brenda një dite

Në korrik të vitit 2025, kompania “Rad 028” fitoi tre tenderë brenda një dite, me vlerë të përgjithshme prej rreth 250 mijë eurosh.

Të trija kontratat iu dhanë nga Qendra Studentore “Prishtina”, me seli në Mitrovicën e Veriut, për punime në objektet e saj – nga lyerja, suvatimi dhe rregullimi i fasadave, deri te ndërrimi i çative dhe dritareve.

Sipas sistemit të prokurimit publik të Serbisë, të analizuar nga Radio Evropa e Lirë, punimet figurojnë si të përfunduara në tetor dhe nëntor të vitit 2025.

Megjithatë, gjatë vizitës në terren, Radio Evropa e Lirë nuk arriti të verifikonte se cilat punime ishin kryer.

Ndërtesa e Qendrës Studentore në Mitrovicë të Veriut në qershor 2026.

Për këtë nuk dha përgjigje as Qendra Studentore, e cila funksionon në kuadër të sistemit arsimor të Serbisë.

Qendra menaxhon konvikte, mensën, poliklinikën dhe shërbime të tjera për studentët e Universitetit të Prishtinës, i cili, pas luftës së vitit 1999, u zhvendos në Mitrovicën e Veriut.

Një nga ndërtesat e Qendrës Studentore në Mitrovicë të Veriut. Qershor, 2026.

Përballë Qendrës Studentore ndodhet edhe objekti i papërfunduar i Universitetit.

Ndërtimi i tij financohet nga Zyra për Kosovën në Qeverinë e Serbisë, por në korrik të vitit 2023 autoritetet e Kosovës i pezulluan punimet, me arsyetimin se projekti nuk kishte leje ndërtimi.

Edhe këtë objekt po e ndërtonte kompania e Radulle Steviqit.

Ndërtesa e papërfunduar e Universitetit në Mitrovicë të Veriut. Qershor, 2026.

Radio Evropa e Lirë pyeti Ministrinë e Administrimit të Pushtetit Lokal në Kosovë nëse ka njohuri për projektet që financohen dhe zbatohen nga institucionet serbe në Kosovë, por, deri në publikimin e këtij artikulli, nuk mori përgjigje.

Përgjigje nuk kishte as në pyetjet nëse këto projekte mbikëqyren nga institucionet e Kosovës dhe nëse, pas ngritjes së aktakuzës ndaj Steviqit, janë pezulluar projektet e kompanisë së tij në mjediset me shumicë serbe.

 

Shkolla në Zveçan

Në Zveçan, kompanisë “Rad 028” i është besuar riparimi i një pjese të çatisë dhe rinovimi i tualeteve të një shkolle fillore.

Vlera e kontratës është rreth 40 mijë euro.

Sipas bazës së prokurimeve publike, projekti ende nuk figuron si i përfunduar.

Shkolla Fillore “Vuk Karaxhiq” në Zveçan e fotografuar në qershor të vitit 2026.

Kontrata, e nënshkruar në dhjetor të vitit 2025, parasheh afat njëvjeçar për realizimin e punimeve.

Megjithatë, gjatë vizitës në terren, Radio Evropa e Lirë nuk pa as punime dhe as tabelë që tregon se projekti është duke u zbatuar.

Shkolla Fillore “Vuk Karaxhiq” në Zveçan.

 

Punime edhe në objekte fetare

Në fshatin Zherovnicë, afër Zveçanit, kompanisë “Rad 028” iu besuan në janar të vitit 2026 punimet për rinovimin dhe zgjerimin e kishës së fshatit.

Kontrata, me vlerë 120 mijë euro, përfshin sanimin dhe zgjerimin e kishës, kapelës dhe një objekti ndihmës.

Punimet u kontraktuan nga organi i përkohshëm i komunës së Zveçanit, me afat realizimi prej një viti.

Gjatë vizitës në terren, Radio Evropa e Lirë nuk arriti të konfirmonte nëse punimet kishin nisur apo çfarë ishte realizuar deri në atë kohë.

Objekti përballë kishës dukej se ishte rinovuar ose zgjeruar së voni, por nuk kishte dëshmi se bëhej fjalë për projektin e kontraktuar.

Një nga ndërtesat në oborrin e kishës në Zherovnicë, afër Zveçanit. Qershor, 2026.

Radio Evropa e Lirë pyeti edhe Kishën Ortodokse Serbe në Kosovë nëse punimet janë kryer dhe kush është duke i realizuar ato, por, deri në publikimin e këtij artikulli, nuk mori përgjigje.

Përgjigje nuk kishte as në pyetjen nëse Dioqeza Rashkë-Prizren ishte në dijeni se punimet në objektet fetare, nën administrimin e saj, i ishin besuar një kompanie, pronari i së cilës në Kosovë akuzohet për pastrim parash.

Kisha në Zherovnicë nuk është i vetmi objekt fetar ku kompania “Rad 028” ka fituar kontrata.

Hyrja në kishën në Zhernovicë, afër Zveçanit. Qershor, 2026.

Asaj i është besuar edhe rikonstruktimi i një objekti brenda oborrit të një kishe tjetër afër Zveçanit, me vlerë rreth 60 mijë euro, si dhe ndërtimi i një etno-fshati pranë Manastirit të Dragancit, afër Gjilanit.

Për projektin e fundit, kompania pritet të përfitojë mbi 1.2 milion euro.

Kontrata është nënshkruar në qershor të vitit 2025, me afat realizimi një vit, por në regjistrin e prokurimeve publike ende nuk figuron si e përfunduar.

Në prill të vitit 2025, kompania e Radulle Steviqit fitoi edhe një kontratë me vlerë rreth 280 mijë euro për ndërtimin e rrugëve kundër zjarrit dhe një strehe për makineritë, pranë një depoje frigoriferike në Badovc, afër Graçanicës.

Kontrata, me afat realizimi prej gjashtë muajsh, u dha nga organi i përkohshëm i komunës së Prishtinës.

Po gjatë gjysmës së parë të vitit 2025, kompania fitoi edhe dy tenderë të tjerë, me vlerë të përgjithshme rreth 300 mijë euro, për punime shtesë në të njëjtin kompleks, përfshirë ndërtimin e një nënstacioni elektrik dhe një rezervuari për mbetjet organike të fermës.

Ende nuk ka rrugë të shtruar që të çon deri te depoja frigoriferike. Qershor, 2026.

Depoja frigoriferike dhe objektet e tjera ndodhen në një pronë të Dioqezës Rashkë-Prizren të Kishës Ortodokse Serbe.

Në këtë kompleks, Manastiri i Graçanicës menaxhon një ekonomi bujqësore me ferma gjedhësh dhe shpezësh, si dhe objekte për përpunimin e qumështit, mishit, frutave dhe perimeve.

Sipas informacioneve të Radios Evropa e Lirë, ferma e shpezëve ende nuk është funksionale.

Vizita në terren tregoi gjithashtu se rruga që, sipas kontratave, duhej të çonte drejt depos frigoriferike dhe fermës së shpezëve, nuk ekziston.

Po ashtu, tri kontratat që parashihnin ndërtimin e kësaj rruge dhe të strehës për makineri ende nuk figurojnë si të përfunduara në regjistrin e prokurimeve publike, edhe pse afati për realizimin e tyre ka kaluar.

Një rrugë e pashtruar që gjendet në pronën e manastirit në Graçanicë.

Në nëntor të vitit të kaluar, kompania “Rad 028” fitoi edhe një kontratë tjetër, me vlerë rreth 187 mijë euro, për rikonstruktimin e një rruge me zhavorr në Badovc.

Kontrata ishte paraparë të realizohej brenda tre muajsh, por edhe kjo nuk figuron ende si e përfunduar.

Dragani, banor i Badovcit, tha për Radion Evropa e Lirë se nuk ka dijeni për këtë investim.

“Ajo që di është se, së fundmi, janë asfaltuar dy rrugë të shkurtra, rreth 200 metra secila. Nuk e di se kush i ka ndërtuar”, tha ai.

Një nga rrugët në Badovc. Qershor, 2026.

“Në sistemin e ujësjellësit është punuar gjithashtu, por as ai nuk ka përfunduar”, shtoi Dragani.

Radio Evropa e Lirë pyeti edhe udhëheqjen e Komunës së Graçanicës nëse është në dijeni për kontratat që kompania “Rad 028” ka fituar në këtë komunë dhe zonat përreth, por, deri në publikimin e këtij artikulli, nuk mori përgjigje.

Një rrugë në Badovc e fotografuar në qershor të vitit 2026.

 

Kush është Radulle Steviq?

Radulle Steviq i ka regjistruar kompanitë e tij si në sistemin e Kosovës, ashtu edhe në atë të Serbisë.

Për vite me radhë, ai ka përfituar kontrata publike me vlerë prej miliona eurosh si nga institucionet në Beograd, ashtu edhe nga ato në Prishtinë.

Por, pasi Shtetet e Bashkuara vendosën sanksione ndaj tij, institucionet e Kosovës ndaluan t’i jepnin kontrata, e ato të Serbisë vazhduan ta angazhojnë. /REL/ /E.A/

 

Continue Reading

Live

Rusia godet sërish Kievin: 9 të vrarë para Samitit të NATO-s në Turqi

Published

on

By

Kryeqyteti ukrainas është përballur me një tjetër valë të përgjakshme sulmesh, ku të paktën nëntë persona kanë humbur jetën. Ekipet e shpëtimit në Kiev po garojnë me kohën për të nxjerrë të mbijetuarit nën rrënojat e ndërtesave të banimit që u shkatërruan pjesërisht nga raketat balistike ruse.

Shefi i administratës ushtarake të Kievit, Timur Tkachenko, njoftoi se nga ky sulm — i dyti masiv brenda një jave — kanë mbetur të plagosur edhe 46 persona të tjerë, në mesin e të cilëve janë të paktën pesë fëmijë.

Kjo goditje e radhës nga Moska vjen në një moment tejet të ndjeshëm politik, pikërisht në prag të Samitit të NATO-s që po mbahet në Turqi. Në këtë samit, presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky pritet të zhvillojë bisedime të rëndësishme ballë për ballë me presidentin amerikan, Donald Trump.

Vetëm pak orë para se raketat të goditnin qytetin, Zelensky kishte paralajmëruar publikisht se inteligjenca ukrainase kishte sinjale për një “sulm masiv”, pas bombardimeve të përgjakshme të së enjtes që lanë 30 të vrarë.

Kryetari i Kievit, Vitali Klitschko, bëri të ditur se raketat ruse shënjestruan lagje të banuara, duke shkaktuar zjarre të mëdha në disa komplekse apartamentesh, si dhe duke dëmtuar depo e punishte mekanike. Pamjet e publikuara nga vendngjarja tregojnë një situatë apokaliptike: rrënoja në flakë, makina të shkrumbuara dhe ekipe emergjente që po gërmojnë pa ndalur për të gjetur qytetarët e bllokuar. /Reuters/ /E.A/

 

Continue Reading

Aktualitet

Haaland thyen Brazilin, Norvegjia shkruan historinë

Published

on

By

Norvegjia ka siguruar një kualifikim historik në çerekfinalet e Kupës së Botës, duke eliminuar Brazilin e madh me rezultatin 2:1 në stadiumin “MetLife” të New Jerseyt. Heroi i mbrëmjes ishte kush tjetër përveç Erling Haaland, i cili përmbysi ndeshjen me dy gola elektrikë në fundin e lojës.

Ndonëse qëndroi në hije për pjesën më të madhe të sfidës, Haaland shpërtheu pikërisht atëherë kur kombëtarja e tij kishte më shumë nevojë. Në minutën e 80-të, ai shfrytëzoi në maksimum një asist perfekt nga zëvendësuesi Andreas Schjelderup për të zhbllokuar shifrat me kokë. Pak minuta më vonë, i njëjti dyshe bashkëpunoi sërish: Schjelderup shërbeu dhe Haaland shënoi golin e dytë personal, duke vulosur fatin e takimit dhe duke u ngjitur në kuotën e 7 golave në këtë Botëror — aq sa Lionel Messi dhe Kylian Mbappe.

Krejt në fund të shtesës, Neymar shënoi nga penalltia për Brazilin, por ky gol shërbeu vetëm për statistika.

Ndeshja nisi me ritëm të çmendur. Norvegjisë iu anulua fillimisht një gol i Patrick Berg për pozicion jashtë loje. Më pas, Brazili shpërdoroi një shans të artë kur Bruno Guimaraes gaboi nga pika e bardhë, pas një penalltie të fituar nga Matheus Cunha — gjuajtje që u ndal nga portieri norvegjez, Orjan Nyland, i cili bëri një paraqitje heroike me disa pritje vendimtare.

Ky eliminim shënon dështimin më të hershëm të Brazilit në një Kupë Bote që nga viti 1990 në Itali. Për më tepër, “Seleçao” konfirmon mallkimin e madh përballë skuadrave evropiane në fazat me eliminim direkt, të cilat nuk i mposht dot që nga viti 2002, kur u shpall për herë të fundit kampion bote./E.A/

Continue Reading

Lajmet

UBT dhe Universiteti “Fan S. Noli” nga Korça diskutojnë projekte të përbashkëta në fushën e inovacionit dhe inteligjencës artificiale

Published

on

By

Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, mirëpriti në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik një delegacion nga Universiteti “Fan S. Noli” në Korçë, të kryesuar nga Rektori Prof. Dr. Lorenc Ekonomi, së bashku me stafin Dr. Aida Mosko, Prof. As. Dr. Lorena Zeqo dhe Marie Dojçe.

Gjatë vizitës, delegacioni pati mundësinë të njihej nga afër me infrastrukturën moderne të UBT-së, laboratorët inovativë, hapësirat teknologjike dhe projektet zhvillimore që realizohen në kuadër të Parkut Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik.

Në takimin ndërmjet përfaqësuesve të dy institucioneve u diskutua për avancimin e bashkëpunimit akademik dhe institucional, zhvillimin e projekteve të përbashkëta shkencore dhe kërkimore, si dhe krijimin e mundësive të reja për studentët dhe stafin akademik.

Fokus i veçantë iu kushtua inovacionit në arsim, inteligjencës artificiale, programeve ndërkombëtare, shkëmbimeve akademike dhe ndërlidhjes së studimeve me tregun e punës dhe industrinë.

Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, vlerësoi rëndësinë e bashkëpunimit ndëruniversitar, duke theksuar se partneritete të tilla kontribuojnë drejtpërdrejt në ngritjen e cilësisë në arsim, shkencë dhe teknologji, si dhe në krijimin e urave të reja të bashkëpunimit ndërmjet institucioneve të Kosovës dhe Shqipërisë.

Gjithashtu, delegacioni mori pjesë edhe në Konferencën për Lidership, ku Rektori i Universitetit “Fan S. Noli”, Prof. Dr. Lorenc Ekonomi, theksoi:

“UBT është pararojë jo vetëm në trojet shqiptare, por edhe në botë. Korça është një qytet me traditë në arsim dhe vendi ku u hap shkolla e parë shqipe. Ne do të vazhdojmë të angazhohemi së bashku për të zhvilluar më tej projektet tona të përbashkëta, sidomos në fushën e inteligjencës artificiale”, tha Ekonomi.

Continue Reading

Të kërkuara