Published
3 years agoon
By
UBT newsMariana Mazzucato
Nga debatet e politikave të nivelit të lartë dhe manifestet politike deri te lajmet e përditshme, ankthi për rritjen ekonomike është kudo. Në Gjermani, buxheti i fundit i qeverisë identifikon rritjen më të fortë si një prioritet kryesor. Në Indi, udhëheqësit janë të etur për të rimarrë vendin si ekonomia me rritjen më të shpejtë në botë. Në Kinë, ku prespektiva e deflacionit është shfaqur në horizont, qeveria është e shqetësuar për arritjen e objektivit të saj, për një rritje ekonomike prej 5% për këtë vit.
Në Mbretërinë e Bashkuar, Keir Starmer, kreu i Partisë Laburiste në opozitë, është zotuar të sigurojë rritjen më të lartë të qëndrueshme në G7 nëse merr pushtet, dhe konservatorët në pushtet shprehin ambicie të ngjashme (kujtoni mantrën e ish-kryeministres Liz Truss: “rritje, rritje dhe rritje”).
Por vendosja e rritjes ekonomike në qendër të politikëbërjes është gabim. Edhe pse e rëndësishme, rritja në abstrakt nuk është një qëllim apo mision koherent. Përpara se të angazhohen për objektiva të veçantë (qoftë rritja e PBB-së, prodhimi i përgjithshëm e kështu me radhë), qeveritë duhet të fokusohen në drejtimin që duhet të marrë ekonomia. Në fund të fundit, çfarë dobie ka një rritje ekonomike e lartë, nëse arritja e saj kërkon kushte të këqija pune apo një industri në zgjerim të lëndëve djegëse fosile?
Për më tepër, qeveritë kanë qenë më të suksesshme në katalizimin e rritjes ekonomike, kur kanë ndjekur qëllime të tjera – duke mos e trajtuar rritjen si objektiv në vetvete. Misioni i NASA-s për të dërguar një njeri në Hënë (dhe për ta rikthyer shëndoshë e mirë) solli risi në hapësirën ajrore, materiale, në elektronikë, ushqim dhe softuerë, që më vonë do të sillnin vlerë të shtuar të konsiderueshme, ekonomike dhe tregtare. Por NASA nuk u nis për të krijuar këto teknologji, dhe për këtë arsye, ndoshta nuk do t’i kishte zhvilluar kurrë ato nëse misioni i saj do të kishte qenë thjesht për të rritur prodhimin.
Njësoj me këtë, interneti erdhi e u shfaq nga nevoja për të bërë që satelitët të komunikonin me njëri-tjetrin. Për shkak të adoptimit të gjerë të tij, PBB-ja dixhitale është rritur 2.5 herë më shpejt se PBB-ja fizike gjatë dekadës së kaluar dhe tani ekonomia dixhitale është në rrugën e duhur për të arritur vlerën e 20.8 trilion dollarëve, deri në vitin 2025. Sërish, shifra të tilla rritjeje ekonomike janë rezultat i angazhimit me mundësitë që ofron dixhitalizimi; rritja ekonomike në vetvete nuk ishte qëllimi.
Në vend që të fokusohen në përshpejtimin e rritjes së PBB-së dixhitale, qeveritë duhet të synojnë ngushtimin e hendekut dixhital dhe të sigurojnë që rritja aktuale dhe e ardhshme të mos bazohet në abuzimin e kompanive të Big Tech, me fuqinë e tregut. Duke pasur parasysh se sa shpejt po përparon inteligjenca artificiale, kemi nevojë urgjente për qeveri që mund të formësojnë revolucionin e ardhshëm teknologjik, në interes të publikut.
NXitja e rritjes ekonomike në një drejtim më gjithëpërfshirës do të thotë largim nga financimi i veprimtarisë ekonomike dhe riangazhim për investime në ekonominë reale. Siç janë gjërat, shumë kompani jo-financiare (përfshirë prodhuesit) po shpenzojnë më shumë për blerjen e aksioneve dhe pagesat e dividentëve, sesa për kapitalin njerëzor, makineritë dhe kërkimin e zhvillimin. Ndërsa aktivitete të tilla mund të rrisin çmimin e aksioneve të kompanive në afat të shkurtër, ato reduktojnë burimet e disponueshme për riinvestim te punëtorët, duke zgjeruar ndarjen midis atyre që kontrollojnë kapitalin dhe atyre që nuk e kontrollojnë.
Financializimi ka të bëjë më shpesh me nxjerrjen e vlerës dhe maksimizimin afatshkurtër të fitimit, sesa me krijimin e vlerës për hir të shoqërisë në tërësi. Për të arritur një rritje gjithëpërfshirëse, ne duhet të pranojmë se punëtorët janë krijuesit e vërtetë të vlerës dhe interesat e tyre duhet të jenë të zënë një vend parësor, në diskutimet rreth të ardhurave dhe shpërndarjes së pasurisë.
Në këtë kuptim, qëndrimi i ri i Partisë Laburiste të Mbretërisë së Bashkuar për të drejtat e punëtorëve është shqetësues. Në një përpjekje për të joshur drejtuesit e korporatave dhe për t’u dalë kundër pretendimeve se janë “anti-biznes”, Laburistët e kanë zbutur angazhimin e tyre të shpallur më parë, për mbrojtje më të forta për punëtorët. Megjithatë, rritja ekonomike e udhëhequr nga investimet, dhe të drejtat e punëtorëve nuk duhet të konsiderohen si prioritete konkurruese. Ekuilibrimi i angazhimit të korporatës me një përkushtim ndaj punëtorëve nuk është vetëm thelbësor për arritjen e rritjes ekonomike gjithëpërfshirëse; tashmë është vërtetuar se nxit produktivitetin dhe rritjen në terma afatgjatë.
Ekonomia nuk do të rritet vetë, në një drejtim të dëshirueshëm shoqëror. Siç e theksova 10 vjet më parë, shteti ka një rol të rëndësishëm sipërmarrës për të luajtur. Pas përpjekjeve të fundit të qeverive për të ristartuar ekonomitë e tyre pas pandemisë, është e qartë se kemi ende nevojë për një mendim të ri se si të arrijmë një rritje ekonomike që nuk është vetëm “e zgjuar”, por edhe e gjelbër dhe gjithëpërfshirëse.
Qeveritë kanë nevojë për udhërrëfyes të politikave ekonomike me qëllime të qarta, bazuar në atë që ka më shumë rëndësi për njerëzit dhe planetin. Mbështetja publike për bizneset duhet të kushtëzohet me investime të reja që do të “ndërtojnë më mirë të ardhmen” drejt një ekonomie reale më të gjelbër dhe më gjithëpërfshirëse. Kini parasysh Aktin e CHIPS dhe Shkencës të Shteteve të Bashkuara, i cili synon të stimulojë industrinë vendase të gjysmëpërçuesve. Ligji ndalon përdorimin e fondeve për kthimin e aksioneve dhe mund të imagjinohen kollaj dispozita shtesë, të cilat kërkojnë që fitimet e ardhshme të riinvestohen në trajnimin e fuqisë punëtore.
Por për ta çuar rritjen ekonomike në drejtimin e duhur, qeveritë duhet të bëjnë gjithashtu investime të orientuara drejt aftësive, mjeteve dhe institucioneve të tyre. Kontraktimi i jashtëm i kapaciteteve bazë ka dëmtuar aftësinë e tyre për t’iu përgjigjur nevojave dhe kërkesave në ndryshim, duke reduktuar përfundimisht potencialin e tyre për të krijuar rritje të qëllimshme dhe vlerë publike. Edhe më keq, ndërsa aftësitë dhe ekspertiza e sektorit publik janë zbrazur, ai është bërë më i ndjeshëm për t’u kapur nga interesa të fshehta.
Vetëm me kapacitetet dhe kompetencat e duhura qeveritë mund të mobilizojnë me sukses burimet dhe të koordinojnë përpjekjet me bizneset që janë të gatshme të punojnë drejt qëllimeve të përbashkëta. Një strategji industriale e orientuar nga misioni kërkon që sektori publik dhe privat të punojnë së bashku në mënyrë simbiotike. E bërë siç duhet, një qasje e tillë mund të maksimizojë përfitimet publike afatgjata dhe vlerën e palëve të interesuara: rritja e udhëhequr nga inovacioni bëhet sinonim i rritjes gjithëpërfshirëse.
Pyetja që duhet të bëjmë nuk është se sa rritje mund të arrijmë, por të çfarë lloji. Për të arritur një prodhim më të madh ekonomik që është gjithashtu gjithëpërfshirës dhe i qëndrueshëm, qeveritë do të duhet të përqafojnë potencialin e tyre për të qenë krijues të vlerave dhe forca të fuqishme që formësojnë ekonominë. Riorientimi i institucioneve publike rreth misioneve ambicioze – në vend të obsesionit pas objektivave të ngushta të rritjes ekonomike – do të na lejojë të përballemi me sfidat e mëdha të shekullit të 21-të dhe të sigurojmë që ekonomia të rritet në drejtimin e duhur.
Mariana Mazzucato, Drejtoreshë Themeluese e Institutit UCL për Inovacionin dhe Qëllimet Publike, është Kryetare e Këshillit të Organizatës Botërore të Shëndetësisë për Ekonominë e Shëndetit për të Gjithë. / El Pais – Bota.al
Vendi
Kosova pritet të ballafaqohet me Andorrën në ditën e zgjedhjeve
Published
1 hour agoon
May 8, 2026By
UBTNews
Kryetari i Federatës së Futbollit të Kosovës, Agim Ademi, ka bërë të ditur se Andorra pritet të jetë kundërshtarja e radhës e “Dardanëve” në ndeshjet miqësore të muajit qershor. Takimi parashihet të zhvillohet mbrëmjen e 7 qershorit në stadiumin “Fadil Vokrri” në Prishtinë.
Ndonëse e njëjta datë përkon me mbajtjen e zgjedhjeve të parakohshme në Kosovë, i pari i FFK-së ka sqaruar se procesi zgjedhor nuk do të jetë pengesë për zhvillimin e lojës. Ademi theksoi se orari i ndeshjes nuk ndryshon, pasi takimi fillon pas mbylljes së vendvotimeve dhe është i paraparë brenda datave zyrtare të FIFA-s, siç raporton Koha.
“Jemi në kontakte me zyrtarët e Federatës së Andorrës dhe besoj se ata do të jenë një nga kundërshtarët tanë. Nuk ka nevojë për ndryshim të datës, pasi ndeshja nis kur zgjedhjet tashmë kanë përfunduar,” deklaroi Ademi për Kohën.
Ky cikël miqësoresh vjen pas një rrugëtimi emocionues të Kosovës në muajin mars, ku ekipi ishte shumë pranë kualifikimit për Botërorin 2026. Pasi mposhtën Sllovakinë me rezultat 4:3 në Bratislavë, “Dardanët” u ndalën në finale të plejofit nga Turqia, që triumfoi 1:0 në Prishtinë.
Këto ndeshje do t’i shërbejnë përzgjedhësit Franco Foda si përgatitje finale për edicionin e ri të Ligës së Kombeve, që nis në shtator. Kosova, e promovuar për herë të parë në Ligën B, ndodhet në një grup sfidues me Austrinë, Irlandën dhe Izraelin, ndërsa fushatën e hap më 24 shtator si nikoqire e Irlandës. /KOHA/
Lajmet
Ditët e Artit dhe Dizajnit 2026 në UBT sjellin një mbrëmje të veçantë kulturore me promovimin e albumit pianistik të Ardita Bufaj dhe librit “Opera – Koncept dhe Strukturë”
Published
2 hours agoon
May 8, 2026By
ubtnews
Në kuadër të programit Ditët e Artit dhe Dizajnit 2026, që po zhvillohet në UBT, Fakulteti i Artit dhe Dizajnit organizon një nga ngjarjet më të veçanta artistike dhe akademike të këtij edicioni, duke sjellë një mbrëmje që ndërthur muzikën, filmin, artin skenik dhe reflektimin shkencor në një platformë unike kulturore.
Më 8 maj 2026, në ambientet e UBT, do të promovohet albumi pianistik i pianistes së njohur Ardita Bufaj, me titull “Eko e një kohe të largët”, një projekt artistik që sjell për publikun interpretimin e kolonave zanore të filmave të kompozitorit Haig Zacharian, duke rikthyer përmes pianos emocione, kujtesë artistike dhe dimensione të veçanta të trashëgimisë muzikore filmike.
Ky promovim përfaqëson një përvojë artistike të rrallë, ku muzika pianistike shndërrohet në urë lidhëse ndërmjet kujtesës, artit vizual dhe ndjeshmërisë bashkëkohore, duke e vendosur publikun përballë një dialogu të thellë mes tingullit dhe narrativës filmike.
Në të njëjtën mbrëmje do të promovohet edhe libri “Opera – Koncept dhe Strukturë” nga Prof. Asoc. Dr. Holta Sina Kilica, një vepër akademike që trajton në mënyrë të thelluar dimensionet strukturore, estetike dhe konceptuale të operës, duke sjellë një kontribut të rëndësishëm në studimet muzikore dhe artistike.
Ky aktivitet multidimensional synon të krijojë një hapësirë të avancuar diskutimi mbi artin, muzikën dhe teorinë, përmes pjesëmarrjes së një paneli të përbërë nga emra të njohur të artit dhe akademisë, përfshirë Haig Zacharian, Ardita Bufaj, Holta Sina Kilica, Indira Çipa, Dafina Zeqiri, Korab Shaqiri, Armend Xhoni dhe Xhovana Marku.
Përmes këtij organizimi, Fakulteti i Artit dhe Dizajnit në UBT vazhdon të dëshmojë misionin e tij për të promovuar aktivitete që tejkalojnë format tradicionale të edukimit, duke krijuar ura mes praktikës artistike, kërkimit akademik dhe përvojës kulturore ndërkombëtare.
Vendi
Studentët e Fakultetit Shkenca të Ushqimit dhe Bioteknologji në UBT eksplorojnë ekosistemin e inovacionit dhe sipërmarrjes në teknoparkun e Universitetit të Stambollit
Published
2 hours agoon
May 8, 2026By
ubtnews
Në kuadër të vizitës së tyre akademike në Turqi, studentët e Fakultetit Shkenca të Ushqimit dhe Bioteknologji në UBT zhvilluan një vizitë të rëndësishme teknike dhe profesionale në teknoparkun që vepron në kuadër të Universitetit të Stambollit, duke përjetuar nga afër një prej ekosistemeve më dinamike të teknologjisë, inovacionit dhe sipërmarrjes universitare.
Kjo përvojë unike u ofroi studentëve mundësinë të njihen me funksionimin e teknoparkeve moderne, strukturat mbështetëse për zhvillimin e ideve inovative, si dhe me kompani start-up që operojnë në sektorë strategjikë si shkenca ushqimore, bioteknologjia, kërkim-zhvillimi (R&D) dhe teknologjitë e avancuara.
Gjatë programit, studentët morën pjesë në prezantime të specializuara mbi proceset e sipërmarrjes, ndërtimin e modeleve të biznesit të bazuara në inovacion, mekanizmat e financimit dhe mbështetjes për kërkim-zhvillim, si dhe mënyrat se si projektet akademike transformohen në produkte dhe shërbime të komercializuara në treg.
Vizita shërbeu si një platformë e rëndësishme edukative për të kuptuar se si njohuritë teorike dhe kërkimi shkencor bashkohen me industrinë, duke krijuar mundësi reale për zhvillim ekonomik, teknologjik dhe profesional. Studentët patën rastin të shohin konkretisht rolin që bashkëpunimi universitet-industri luan në ndërtimin e sipërmarrjes së qëndrueshme dhe avancimin e sektorëve strategjikë.
Një pjesë veçanërisht inspiruese e kësaj eksperience ishte prezantimi i produkteve inovative, projekteve kërkimore dhe historive të suksesit nga kompanitë pjesëmarrëse, ku sipërmarrës të rinj dhe profesionistë të teknologjisë ndanë rrugëtimin e tyre drejt krijimit të bizneseve të suksesshme me bazë shkencore dhe teknologjike.
Këto histori suksesi shërbyen si një burim i fuqishëm motivimi për studentët e UBT-së, duke i inkurajuar ata të shohin veten jo vetëm si profesionistë të ardhshëm, por edhe si inovatorë, hulumtues dhe potencialisht themelues të projekteve të reja në sektorët e shkencës ushqimore dhe bioteknologjisë.
Programi Shkenca Ushqimore dhe Bioteknologji në UBT vazhdon të promovojë një qasje moderne dhe multidisiplinare të edukimit, ku përvoja ndërkombëtare, praktika profesionale, kërkimi shkencor dhe sipërmarrja janë pjesë integrale e formimit të studentëve.




Lajmet
Studentët e Shkencës Ushqimore dhe Bioteknologjisë në UBT realizojnë vizitë akademike në İstanbul Nişantaşı Üniversitesi
Published
2 hours agoon
May 8, 2026By
ubtnews
Në kuadër të angazhimit të vazhdueshëm të UBT-së për ndërkombëtarizimin e arsimit, fuqizimin e përvojës praktike dhe krijimin e mundësive konkrete për zhvillim profesional të studentëve, studentët e Fakultetit Shkenca të Ushqimit dhe Bioteknologjisë zhvilluan një vizitë akademike në İstanbul Nişantaşı Üniversitesi, një eksperiencë e rëndësishme studimore që synon zgjerimin e njohurive dhe lidhjen e studentëve me standardet ndërkombëtare të arsimit dhe kërkimit shkencor.

Gjatë kësaj vizite, studentët patën mundësinë të vizitojnë nga afër laboratorët e shkencave ushqimore, të njihen me infrastrukturën moderne laboratorike, teknologjitë bashkëkohore të përdorura në analizat shkencore, si dhe me aktivitetet akademike dhe kërkimore që zhvillohen në këtë institucion prestigjioz.
Programi përfshiu prezantime të specializuara akademike, përmes të cilave studentët u njohën me praktikat moderne në fushën e shkencës ushqimore, bioteknologjisë dhe inovacionit shkencor, ndërsa informacion të detajuar mbi laboratorët, metodologjitë kërkimore dhe punën shkencore prezantoi Prof. Dr. Ali Paşazade, duke ofruar një perspektivë të avancuar mbi zhvillimet më të fundit në këtë sektor strategjik.
Vizita nuk u fokusua vetëm në aspektin studimor, por shërbeu edhe si një platformë e rëndësishme institucionale për zgjerimin e bashkëpunimit ndëruniversitar. Në këtë kuadër, Dekani i Fakultetit të Shkencave Ushqimore dhe Bioteknologjisë në UBT, Prof. Dr. Fidan Feka, zhvilloi një takim zyrtar me Rektoren e İstanbul Nişantaşı Üniversitesi, Prof. Dr. Ayşegül Komsuoğlu Çıtıpıtıoğlu, ku u diskutuan mundësitë e bashkëpunimit akademik, shkëmbimeve studentore, mobilitetit të stafit dhe projekteve të përbashkëta kërkimore ndërmjet dy institucioneve.
Pjesë e delegacionit akademik të UBT-së në këtë vizitë ishin edhe Cengiz Çesko dhe Gani Kastrati, duke dëshmuar përkushtimin institucional për krijimin e urave të reja të bashkëpunimit ndërkombëtar në funksion të avancimit të programeve akademike.
Programi Shkencat e Ushqimit dhe Bioteknologji në UBT vazhdon të dëshmojë vizionin e tij modern dhe orientimin drejt ekselencës, duke u ofruar studentëve jo vetëm arsim teorik cilësor, por edhe përvoja ndërkombëtare, qasje në laboratorë modernë, partneritete strategjike dhe ekspozim të drejtpërdrejtë ndaj praktikave globale të industrisë dhe kërkimit shkencor.
Përmes aktiviteteve të tilla, UBT forcon pozitën e tij si institucion lider në rajon, duke krijuar një model edukimi ku teoria, praktika, inovacioni dhe ndërkombëtarizimi ndërthuren për të përgatitur profesionistë të rinj të gatshëm për sfidat e tregut global.
Kosova pritet të ballafaqohet me Andorrën në ditën e zgjedhjeve
Ditët e Artit dhe Dizajnit 2026 në UBT sjellin një mbrëmje të veçantë kulturore me promovimin e albumit pianistik të Ardita Bufaj dhe librit “Opera – Koncept dhe Strukturë”
Studentët e Fakultetit Shkenca të Ushqimit dhe Bioteknologji në UBT eksplorojnë ekosistemin e inovacionit dhe sipërmarrjes në teknoparkun e Universitetit të Stambollit
‘E shëmtuar’: Kontradikta rreth pikturës më tronditëse të Picassos
Studentët e Shkencës Ushqimore dhe Bioteknologjisë në UBT realizojnë vizitë akademike në İstanbul Nişantaşı Üniversitesi
Çfarë po ndodh te Real Madridi? Kaos, përleshje mes lojtarëve dhe 35 milionë njerëz nënshkruajnë peticionin për shitjen e Mbappe
Qendra e UBT-së në Prizren vazhdon aktivitetet promovuese me maturantët në Suharekë
Dominique Bertail, emër i madh i romanit grafik francez, vjen në UBT për një eksperiencë unike kreative
Përmbyllet afati i njoftimit në KQZ: 22 parti dhe 3 koalicione konfirmojnë pjesëmarrjen në zgjedhje
Të kërkuara
-
Lajmet3 months agoUBT nderon Familjen Jashari me Dekoratën Jetësore të Nderit
-
Lajmet2 months agoKoordinatorja e projektit AKIL-EU në UBT, prof. Manjola Zaçellari, referon në University of Oxford
-
Lajmet2 months agoPërfundon seanca e sotme në Hagë për pengim të drejtësisë
-
Live3 months agoKryegjykatësi Smith III shpall mbylljen e çështjes gjyqësore
