Published
3 years agoon
By
UBT newsMariana Mazzucato
Nga debatet e politikave të nivelit të lartë dhe manifestet politike deri te lajmet e përditshme, ankthi për rritjen ekonomike është kudo. Në Gjermani, buxheti i fundit i qeverisë identifikon rritjen më të fortë si një prioritet kryesor. Në Indi, udhëheqësit janë të etur për të rimarrë vendin si ekonomia me rritjen më të shpejtë në botë. Në Kinë, ku prespektiva e deflacionit është shfaqur në horizont, qeveria është e shqetësuar për arritjen e objektivit të saj, për një rritje ekonomike prej 5% për këtë vit.
Në Mbretërinë e Bashkuar, Keir Starmer, kreu i Partisë Laburiste në opozitë, është zotuar të sigurojë rritjen më të lartë të qëndrueshme në G7 nëse merr pushtet, dhe konservatorët në pushtet shprehin ambicie të ngjashme (kujtoni mantrën e ish-kryeministres Liz Truss: “rritje, rritje dhe rritje”).
Por vendosja e rritjes ekonomike në qendër të politikëbërjes është gabim. Edhe pse e rëndësishme, rritja në abstrakt nuk është një qëllim apo mision koherent. Përpara se të angazhohen për objektiva të veçantë (qoftë rritja e PBB-së, prodhimi i përgjithshëm e kështu me radhë), qeveritë duhet të fokusohen në drejtimin që duhet të marrë ekonomia. Në fund të fundit, çfarë dobie ka një rritje ekonomike e lartë, nëse arritja e saj kërkon kushte të këqija pune apo një industri në zgjerim të lëndëve djegëse fosile?
Për më tepër, qeveritë kanë qenë më të suksesshme në katalizimin e rritjes ekonomike, kur kanë ndjekur qëllime të tjera – duke mos e trajtuar rritjen si objektiv në vetvete. Misioni i NASA-s për të dërguar një njeri në Hënë (dhe për ta rikthyer shëndoshë e mirë) solli risi në hapësirën ajrore, materiale, në elektronikë, ushqim dhe softuerë, që më vonë do të sillnin vlerë të shtuar të konsiderueshme, ekonomike dhe tregtare. Por NASA nuk u nis për të krijuar këto teknologji, dhe për këtë arsye, ndoshta nuk do t’i kishte zhvilluar kurrë ato nëse misioni i saj do të kishte qenë thjesht për të rritur prodhimin.
Njësoj me këtë, interneti erdhi e u shfaq nga nevoja për të bërë që satelitët të komunikonin me njëri-tjetrin. Për shkak të adoptimit të gjerë të tij, PBB-ja dixhitale është rritur 2.5 herë më shpejt se PBB-ja fizike gjatë dekadës së kaluar dhe tani ekonomia dixhitale është në rrugën e duhur për të arritur vlerën e 20.8 trilion dollarëve, deri në vitin 2025. Sërish, shifra të tilla rritjeje ekonomike janë rezultat i angazhimit me mundësitë që ofron dixhitalizimi; rritja ekonomike në vetvete nuk ishte qëllimi.
Në vend që të fokusohen në përshpejtimin e rritjes së PBB-së dixhitale, qeveritë duhet të synojnë ngushtimin e hendekut dixhital dhe të sigurojnë që rritja aktuale dhe e ardhshme të mos bazohet në abuzimin e kompanive të Big Tech, me fuqinë e tregut. Duke pasur parasysh se sa shpejt po përparon inteligjenca artificiale, kemi nevojë urgjente për qeveri që mund të formësojnë revolucionin e ardhshëm teknologjik, në interes të publikut.
NXitja e rritjes ekonomike në një drejtim më gjithëpërfshirës do të thotë largim nga financimi i veprimtarisë ekonomike dhe riangazhim për investime në ekonominë reale. Siç janë gjërat, shumë kompani jo-financiare (përfshirë prodhuesit) po shpenzojnë më shumë për blerjen e aksioneve dhe pagesat e dividentëve, sesa për kapitalin njerëzor, makineritë dhe kërkimin e zhvillimin. Ndërsa aktivitete të tilla mund të rrisin çmimin e aksioneve të kompanive në afat të shkurtër, ato reduktojnë burimet e disponueshme për riinvestim te punëtorët, duke zgjeruar ndarjen midis atyre që kontrollojnë kapitalin dhe atyre që nuk e kontrollojnë.
Financializimi ka të bëjë më shpesh me nxjerrjen e vlerës dhe maksimizimin afatshkurtër të fitimit, sesa me krijimin e vlerës për hir të shoqërisë në tërësi. Për të arritur një rritje gjithëpërfshirëse, ne duhet të pranojmë se punëtorët janë krijuesit e vërtetë të vlerës dhe interesat e tyre duhet të jenë të zënë një vend parësor, në diskutimet rreth të ardhurave dhe shpërndarjes së pasurisë.
Në këtë kuptim, qëndrimi i ri i Partisë Laburiste të Mbretërisë së Bashkuar për të drejtat e punëtorëve është shqetësues. Në një përpjekje për të joshur drejtuesit e korporatave dhe për t’u dalë kundër pretendimeve se janë “anti-biznes”, Laburistët e kanë zbutur angazhimin e tyre të shpallur më parë, për mbrojtje më të forta për punëtorët. Megjithatë, rritja ekonomike e udhëhequr nga investimet, dhe të drejtat e punëtorëve nuk duhet të konsiderohen si prioritete konkurruese. Ekuilibrimi i angazhimit të korporatës me një përkushtim ndaj punëtorëve nuk është vetëm thelbësor për arritjen e rritjes ekonomike gjithëpërfshirëse; tashmë është vërtetuar se nxit produktivitetin dhe rritjen në terma afatgjatë.
Ekonomia nuk do të rritet vetë, në një drejtim të dëshirueshëm shoqëror. Siç e theksova 10 vjet më parë, shteti ka një rol të rëndësishëm sipërmarrës për të luajtur. Pas përpjekjeve të fundit të qeverive për të ristartuar ekonomitë e tyre pas pandemisë, është e qartë se kemi ende nevojë për një mendim të ri se si të arrijmë një rritje ekonomike që nuk është vetëm “e zgjuar”, por edhe e gjelbër dhe gjithëpërfshirëse.
Qeveritë kanë nevojë për udhërrëfyes të politikave ekonomike me qëllime të qarta, bazuar në atë që ka më shumë rëndësi për njerëzit dhe planetin. Mbështetja publike për bizneset duhet të kushtëzohet me investime të reja që do të “ndërtojnë më mirë të ardhmen” drejt një ekonomie reale më të gjelbër dhe më gjithëpërfshirëse. Kini parasysh Aktin e CHIPS dhe Shkencës të Shteteve të Bashkuara, i cili synon të stimulojë industrinë vendase të gjysmëpërçuesve. Ligji ndalon përdorimin e fondeve për kthimin e aksioneve dhe mund të imagjinohen kollaj dispozita shtesë, të cilat kërkojnë që fitimet e ardhshme të riinvestohen në trajnimin e fuqisë punëtore.
Por për ta çuar rritjen ekonomike në drejtimin e duhur, qeveritë duhet të bëjnë gjithashtu investime të orientuara drejt aftësive, mjeteve dhe institucioneve të tyre. Kontraktimi i jashtëm i kapaciteteve bazë ka dëmtuar aftësinë e tyre për t’iu përgjigjur nevojave dhe kërkesave në ndryshim, duke reduktuar përfundimisht potencialin e tyre për të krijuar rritje të qëllimshme dhe vlerë publike. Edhe më keq, ndërsa aftësitë dhe ekspertiza e sektorit publik janë zbrazur, ai është bërë më i ndjeshëm për t’u kapur nga interesa të fshehta.
Vetëm me kapacitetet dhe kompetencat e duhura qeveritë mund të mobilizojnë me sukses burimet dhe të koordinojnë përpjekjet me bizneset që janë të gatshme të punojnë drejt qëllimeve të përbashkëta. Një strategji industriale e orientuar nga misioni kërkon që sektori publik dhe privat të punojnë së bashku në mënyrë simbiotike. E bërë siç duhet, një qasje e tillë mund të maksimizojë përfitimet publike afatgjata dhe vlerën e palëve të interesuara: rritja e udhëhequr nga inovacioni bëhet sinonim i rritjes gjithëpërfshirëse.
Pyetja që duhet të bëjmë nuk është se sa rritje mund të arrijmë, por të çfarë lloji. Për të arritur një prodhim më të madh ekonomik që është gjithashtu gjithëpërfshirës dhe i qëndrueshëm, qeveritë do të duhet të përqafojnë potencialin e tyre për të qenë krijues të vlerave dhe forca të fuqishme që formësojnë ekonominë. Riorientimi i institucioneve publike rreth misioneve ambicioze – në vend të obsesionit pas objektivave të ngushta të rritjes ekonomike – do të na lejojë të përballemi me sfidat e mëdha të shekullit të 21-të dhe të sigurojmë që ekonomia të rritet në drejtimin e duhur.
Mariana Mazzucato, Drejtoreshë Themeluese e Institutit UCL për Inovacionin dhe Qëllimet Publike, është Kryetare e Këshillit të Organizatës Botërore të Shëndetësisë për Ekonominë e Shëndetit për të Gjithë. / El Pais – Bota.al
Lajmet
Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 14 nëntor 1992-1998?
Published
8 hours agoon
November 14, 2026By
UBTNews
14 nëntor 1992
Dr.Ibrahim Rugova nuk pranoi të takohet me kryeministrin e Serbisë
Lidhur me propozimin se kryetari i Qeverisë serbe z. Bozhoviq dëshiron të takohet me zotëri Rugovën me rastin e vizitës së tij në Prizren më 17 nëntor dhe në kuadër të bisedave me përfaqësuesit e partive politike, shoqatave dhe asociacioneve “të cilat veprojnë në territorin e Kosovës e Metohisë”, e ku do të bisedohej për realizimin “e të drejtave të minoriteteve”, kam nderin t’ua bëj me dije se problemi i shqiptarëve në Kosovë nuk mund të zgjidhet me biseda të rastit dhe pa praninë e institucioneve ndërkombëtare (siç është vendosur në Konferencën për ishJugosllavinë në Londër), e aq më pak në kuadër të të “drejtave minoritare”.
Shpresojmë se trajtimi i çështjeve të këtilla të rënda të problemit të Kosovës në të ardhmen do të fillojnë të zgjidhen me dialog serioz, për çka kemi qenë gjithnjë të gatshëm, thuhet në përgjigjen e shefit të kabinetit të kryetarit të Republikës së Kosovës dr.Ibrahim Rugova, lidhur me ftesën e palës serbe për takimin me kryeministrin e Serbisë.
14 nëntor 1994
Ish-presidenti Bush vizitoi Shqipërinë
Dje në Shqipëri në një vizitë private qëndroi ish-presidenti i SHBA-ve, Xhorxh Bush me bashkëshorten Barbara, dhe me këtë rast presidenti i Republikës së Shqipërisë dr.Sali Berisha i bëri atij pritje madhështore në aeroportin e Rinasit.
Në pritjen që i bëri në presidencën e Republikës së Shqipërisë, dr.Sali Berisha i tha ish-presidentit amerikan Xhorxh Bush se pas presidentit Vilson ju jeni miku më i madh dhe i shquar i shqiptarëve. Shqiptarët u janë mirënjohës juve dhe administratës suaj për ndihmën që dhatë për çlirimin e tyre nga diktatura, si dhe për vendosjen e demokracisë.
Presidenti Berisha me këtë rast po ashtu i tha ish-presidentit amerikan se qëndrimi juaj dhe tërheqja e vijës së kuqe prej jush rreth Kosovës ka pasur një rëndësi decidive në dekurajimin e agresorit.
Presidenti i Republikës së Shqipërisë e dekoroi ish-presidentin amerikan Bush me Urdhrin e Artë të Skënderbeut.
Duke u falënderuar për këtë nderim të madh, ish-presidenti amerikan Xhorxh Bush tha se kjo është për mua një suprizë e madhe dhe jam shumë mirënjohës që sot më jepet kjo dekoratë nga një person, i cili është i lidhur me angazhimet për liri e demokraci, siç është presidenti Juaj. Jam mirënjohës jo vetëm atij por gjithë popullit të Shqipërisë që tani synon lirinë, e ndjen se ç’është demokracia dhe punon jetën e tij.
Në ceremoninë e dekorimit të ish-presidentit të SHBA-ve Xhorxh Bush mori pjesë edhe z.Adem Demaçi, kryetar i Këshllit për Mbrojtjen e të Drejtave dhe të Lirive të Njeriut me seli në Prishtinë. Presidenti Berisha i tha Bushit se Adem Demaçi ka vuajtur nëpër burgje të ish-Jugsollavisë mëse 28 vjet dhe ai me të drejtë konsiderohet simbol i rezistencës kombëtare të shqiptarëve të Kosovës.
Gjatë qëndrimit në Shqipëri Xhorxh Bush ishte për një vizitë të shkurtër në Kështjellën e Krujës, kurse dje pasdite ai u largua nga Shqipëria.
14 nëntor 1995
“Tages Anzeiger”: Refugjatët serbë kanë frikë nga dërgimi në Kosovë
Gazeta e Cyrihut “Tages Anzeiger” botoi ditë më parë një artikull rreth gjendjes së refugjatëve serbë të ikur nga Kroacia, të cilët janë vendosur në Nova Pazovë të Serbisë.
Pasi përshkruan kushtet e rënda në të clat jetojnë këta refugjatë, autori i këtij shkrimi paraqet opinionet e tyre lidhur me pozitën aktuale dhe perspektivën e tyre. Shumë nga këta refugjatë ankohen për kushtet e këqija të jetës dhe shprehin dyshimin se po manipulohet me mjetet që ndahen për ta. Në ndërkohë, në kryqin e kuq serb mohojnë të gjitha këto dhe fajin ia lënë bashkësisë ndërkombëtare, e cila gjoja pa jep pak ndihma për refugjatët.
Përgjegjesit e këtij institucioni sikur harrojnë se fajtorë për fatkeqësinë dhe ikjen e këtyre njerëzve nuk është bashkësia ndërkombëtare, por pikërisht pushteti aktual në Serbi, i cili i nxiti serbët e Kroacisë në luftë dhe tash ata i trajton si mysafirë të paftuar.
Në vazhdim të këtij shkrimi theksohet gjithashtu se nuk janë raste të rralla kur refugjatët e aftë për luftë mobilizohen dhe dërgohen me dhunë në Sllavoninë Lindore.
Krahas zemërimit dhe zhgënjimit, në qendrën e refugjatëve në Nova Pazovë mbretëron edhe frika. Refugjatët kanë frikë se do t’i dërgojnë në Kosovë, ku, pas shuarjes së autonomisë nga ana e Millosheviqit, shqiptarët nuk kanë disponim të mirë ndaj serbëve, thuhet në vazhdim të artikullit.
Se në çfarë gjendje janë sjellë refugjatët serbë, të cilët, filimthi kujtuan se në Serbi do të priten si “hyjnorë”, tregon më së miri fakti se një numër i tyre tashmë janë deklaruar se dëshirojnë të kthehen në vendlindje. Vetëm pranë Komitetit të Helsinkit deri tash janë paraqitur mbi 10.000 persona që dëshirojnë të kthehen përsëri prapa.
Gazeta “Tages-Anzeiger” citon në fund një grua nga Knini e cila thotë:” Ndoshta, megjithatë, do të ishte më mirë të kthehemi sërish te Tugjmani”.
14 nëntor 1996
Ekonomistët gjermanë kërkuan hapjen e përfaqësisë së Unionit Evropian në Kosovë
Në një takim të ekonomistëve serbë me kolegët e tyre gjermanë, përfaqësuesit e gjermanë prekën edhe çështjen e Kosovës, shkruan “Nasha borba”.
“Zgjidhja e çështjes së Kosovës, respektimi i të drejtave të njeriut dhe të drejtat e pakicave, marrja e përgjegjësive ndërkombëtare dhe politika e brendshme makroekonomike për Gjermaninë do të jenë tregues se a do të hyjë në një bashkëpunim serioz me Serbinë e Malin e Zi”, u tha në këtë takim.
Siç deklaroi dr. Albreht fon ser Dejeden, kryeshef i Referatit për Evropën e Mesme dhe Lindore të Ministrisë së Punëve të Jashtme të Gjermanisë, nga Beogradi do të kërkohet hapja e përfaqësisë së Unionit Evropian në Kosovë dhe kthimi i refugjatëve.
Gazeta shkruan se në kontakt me njerëzit nga Instituti Gjerman për Evropën Lindore dhe për bashkëpunim ndërkombëtar në Këln mysafirit nga Serbia iu bë me dije për lidhjen e Palës me Kosovën. Atë që merr “republika srpska” në Bosnjë e Hercegovinë do të marrë Kosova në “RFJ”.
14 nëntor 1997
Gjakovë: Provokatori i mesnatës – udhëheqës i operativës nga Peja!
Prishtinë, 14 nëntor (QIK)
Më 6 nëntor rreth orës 23:40, në shtëpinë e Prek Mark Kocës (36) në fshatin Bishtazhin të Gjakovës kishin shkuar persona të maskuar, të cilët pa u prezentuar se kush janë, filluan ta provokojnë atë, njofton KI i Degës së LDK-së në Gjakovë.
Preka kërkoi nga ata që të largoheshin, por ata këtë nuk e bënin.
Pas një ore, në vendin e ngjarjes arrijnë forca policore (rreth 30 policë), të cilët i thanë se ishin në “grupin e parë”!
Pas bisedave dhe kërkimit të armës, ata u larguan dhe e thirrën Prekën me dy vëllezërit e tij të paraqiten në polici.
Sipas pohimve të Prekës, personi i cili deklaroi vetë se kishte qenë herën e parë i maskuar (ishte në rroba civile), dhe që ia vuri tytën e automatikut, sapo doli në derë i tha Prekës: “Pse deshe të na vrasësh”? Ky person ishte udhëheqësi i operativës nga Peja Bato Bullatoviq.
14 nëntor 1998
Malishevë: Prani e madhe e forcave serbe – keqtrajtime të qytetarëve shqiptarë
Në komunën e Malishevës, as ka shenja përmirësimi të situatës, as siguri si pasojë e koncentrimit të madh të forcave të policisë e paramilitarëve serbë në qytezën e Malishevës, pastaj në fshatrat Carrallukë, Smonicë, Tërpezë, Llazicë, Balinc e Mleçan, njofton KI i Degës së LDK-së në Malishevë.
Derisa para dy ditësh defilimet e shpeshta të policisë serbe nga Malisheva për në Rahovec e anasjelltas dhe nga Malisheva në drejtim të Suharekës shoqëroheshin nga vëzhguesit ndërkombëtarë, tashmë policia nuk përcillet dhe kështu asaj po i lihen duart e lira që të shtojë dhunën kundër civilëve shqiptarë në këtë komunë.
Rasti i para pak ditëve kur në afërsi të Malishevës forcat serbe plagosën 4 shqiptarë dhe ai pardje, kur në oborrin e tij në fshatin Mleçan u vra Xhafer Sefë Gashi (50) dhe u plagos rëndë Rexhep Shala, është sinjal i mjaftueshëm për bashkësinë ndërkombëtare se gjendja e këtillë nuk mund të tolerohet dhe njerëzit nuk kanë kurrfarë sigurie për kthim në vatrat e tyre.
Njoftohet se si pasojë e kësaj gjendjeje, procesi mësimor ende nuk ka filluar në disa lokalitete si Kijevë, Llazicë, Bubavec, Dragobil, Carrallukë e Malishevë.
Edhe gjatë dy ditëve të fundit, policia serbe ka keqtrajtuar dhjetëra qytetarë shqiptarë në këtë komunë, siç ndodhi me Agim Berishën (22) nga Gurbardhi dhe me disa shqiptarë të tjerë.
Aktualitet
Katastrofa e Çernobilit dhe censura sovjetike: kur radioaktiviteti zbuloi krizën e informacionit në Bashkimin Sovjetik
Published
9 hours agoon
November 14, 2026By
UBTNews
Ngjarja tregoi se një shtet mund të kontrollonte gazetat, radion dhe televizionin, por nuk mund të kontrollonte realitetin fizik. Retë radioaktive që u përhapën mbi Evropë do ta detyronin Kremlinin të pranonte një katastrofë që fillimisht ishte përpjekur ta fshihte
Më 26 prill 1986, në orën 01:23 të mëngjesit, ndodhi një shpërthim katastrofik në reaktorin numër katër të Centralit Bërthamor të Çernobilit, pranë qytetit Pripjat në Ukrainën e atëhershme sovjetike. Ajo që fillimisht dukej si një aksident industrial do të shndërrohej shpejt në katastrofën më të madhe bërthamore në histori. Mirëpo, përveç pasojave mjedisore dhe njerëzore, Çernobili u bë edhe një simbol i dështimit të sistemit sovjetik të informimit, censurës shtetërore dhe propagandës komuniste.
Ngjarja tregoi se një shtet mund të kontrollonte gazetat, radion dhe televizionin, por nuk mund të kontrollonte realitetin fizik. Retë radioaktive që u përhapën mbi Evropë do ta detyronin Kremlinin të pranonte një katastrofë që fillimisht ishte përpjekur ta fshihte.
Shpërthimi dhe heshtja zyrtare
Pas shpërthimit të reaktorit, autoritetet lokale dhe qendrore sovjetike u përballën me një situatë të paprecedentë. Sasi të mëdha materialesh radioaktive u hodhën në atmosferë, ndërsa zjarrfikësit, teknikët dhe banorët e zonës nuk kishin informacion të plotë për rrezikun që po i kërcënonte.
Megjithatë, reagimi i parë i aparatit shtetëror nuk ishte informimi i publikut, por ruajtja e sekretit. Në traditën e sistemit sovjetik, katastrofat konsideroheshin çështje që mund të dëmtonin prestigjin e shtetit socialist dhe për këtë arsye duhej të minimizoheshin ose të fshiheshin.
Banorët e qytetit Pripjat, i cili ndodhej vetëm disa kilometra larg centralit, vazhduan jetën normale për më shumë se 36 orë pas shpërthimit. Fëmijët luanin nëpër parqe, njerëzit shëtisnin në rrugë, ndërsa nivelet e radioaktivitetit po rriteshin në mënyrë alarmante.
Evakuimi filloi vetëm pasditen e 27 prillit. Edhe atëherë, banorëve u tha se do të largoheshin vetëm për disa ditë dhe se mund të ktheheshin shpejt në shtëpitë e tyre. Në realitet, shumica nuk do të ktheheshin kurrë më.
Bota e mëson aksidentin nga Suedia
Ajo që e bëri të pamundur fshehjen e katastrofës ishte natyra e vetë radioaktivitetit. Mëngjesin e 28 prillit 1986, punonjësit e centralit bërthamor Forsmark në Suedi zbuluan nivele të pazakonta radioaktiviteti në rrobat dhe këpucët e tyre. Fillimisht u dyshua për një rrjedhje në centralin suedez, por kontrollet treguan se burimi ishte jashtë vendit.
Ekspertët suedezë analizuan drejtimin e erërave dhe arritën në përfundimin se ndotja vinte nga territori sovjetik. Qeveria suedeze kërkoi zyrtarisht shpjegime nga Moska.
Vetëm pasi presioni ndërkombëtar u bë i pashmangshëm, agjencia sovjetike e lajmeve TASS publikoi një deklaratë të shkurtër ku pranohej se kishte ndodhur një aksident në centralin e Çernobilit. Njoftimi përmbante shumë pak detaje dhe përpiqej ta minimizonte seriozitetin e situatës.
Në këtë mënyrë, miliona qytetarë sovjetikë dhe evropianë mësuan për katastrofën jo nga mediat sovjetike, por nga qeveritë dhe mediat perëndimore.
| Harta e shpërndarjes së reve të tymit, pas shpërthimit në Çernobil…
Më Rusia nuk mundi ta fshihte ngjarjen. |
Propaganda kundër realitetit
Në ditët dhe javët pas aksidentit, televizioni dhe gazetat sovjetike vazhduan të jepnin informacione të kufizuara. Raportimet theksonin “kontrollin e situatës” dhe përpjekjet heroike të ekipeve të shpëtimit, ndërsa shmangnin diskutimin e plotë të rreziqeve.
Në të njëjtën kohë, stacionet ndërkombëtare si BBC, Deutsche Welle, Voice of America dhe Radio Free Europe raportonin vazhdimisht mbi zhvillimet. Shumë qytetarë sovjetikë i dëgjonin këto transmetime për të marrë informacion që nuk e gjenin në mediat vendore.
Kjo krijoi një hendek të madh besueshmërie. Për herë të parë, një numër i madh qytetarësh kuptuan se informacioni i ofruar nga shteti ishte jo vetëm i paplotë, por në disa raste edhe mashtrues.
Një prej problemeve kryesore ishte se mediat zyrtare nuk kishin traditë të gazetarisë investigative. Gazetarët nuk ishin mësuar të sfidonin institucionet ose të kërkonin transparencë nga pushteti. Për dekada me radhë, funksioni kryesor i medias kishte qenë të mbështeste politikat e partisë dhe jo të kontrollonte veprimet e qeverisë.
Pasojat për njerëzit
Mijëra “likuidatorë”, siç u quajtën punëtorët dhe ushtarët që morën pjesë në pastrimin e zonës, u ekspozuan ndaj niveleve të larta të rrezatimit. Shumë prej tyre zhvilluan më vonë sëmundje të rënda.
Qindra mijëra njerëz u detyruan të zhvendoseshin nga zonat e ndotura. Fshatra të tëra u braktisën përgjithmonë, ndërsa zona përreth centralit u shndërrua në një territor të izoluar.
Për vite me radhë, autoritetet sovjetike publikuan të dhëna të kufizuara mbi numrin e viktimave dhe pasojat afatgjata. Kjo vetëm sa forcoi perceptimin se shteti po përpiqej të fshehte të vërtetën.
Çernobili dhe Glasnost-i
Kur ndodhi aksidenti, Bashkimi Sovjetik drejtohej nga Mikhail Gorbaçovi, i cili kishte filluar programet e reformave të njohura si Perestroika (ristrukturim) dhe Glasnost (hapje dhe transparencë).
Fillimisht, edhe udhëheqja sovjetike reagoi sipas modeleve tradicionale të fshehtësisë. Megjithatë, pasojat e Çernobilit e bindën Gorbaçovin se sistemi nuk mund të vazhdonte të funksiononte me të njëjtin nivel kontrolli mbi informacionin.
Vite më vonë, vetë Gorbaçovi do të deklaronte se Çernobili kishte qenë një nga faktorët që kontribuoi në transformimin e Bashkimit Sovjetik. Sipas tij, katastrofa tregoi dobësitë e thella të burokracisë, kulturës së sekretit dhe mungesës së transparencës.
Pas vitit 1986, mediat sovjetike filluan gradualisht të trajtonin tema që më parë konsideroheshin tabu. Gazetat filluan të publikonin materiale mbi korrupsionin, problemet ekonomike dhe gabimet e administratës shtetërore. Për herë të parë pas shumë dekadash, kritika publike ndaj institucioneve u bë pjesë e debatit publik.
Një pikë kthese në historinë e medias
Historianët e medias e konsiderojnë Çernobilin si një nga momentet më domethënëse në historinë e komunikimit në shekullin XX. Aksidenti tregoi kufijtë e censurës në një epokë ku informacioni mund të kalonte përtej kufijve shtetërorë.
Regjimi sovjetik kishte kontroll absolut mbi gazetat, radion dhe televizionin brenda vendit, por nuk mund të kontrollonte stacionet matëse në Suedi, raportimet e mediave ndërkombëtare apo rrjedhjen e informacionit jashtë kufijve të tij. Për herë të parë, miliona qytetarë panë qartë kontrastin midis propagandës zyrtare dhe realitetit.
Në këtë kuptim, Çernobili nuk ishte vetëm një katastrofë bërthamore. Ai ishte edhe një katastrofë e sistemit sovjetik të informacionit. Ngjarja ekspozoi dobësinë e një modeli mediatik të ndërtuar mbi censurën dhe sekretin shtetëror dhe dëshmoi se, në momente krizash të mëdha, e vërteta është shumë më e vështirë të kontrollohet sesa vetë lajmet. Për këtë arsye, Çernobili mbetet një nga shembujt më të fuqishëm në historinë e medias për mënyrën se si mungesa e transparencës mund ta thellojë një katastrofë dhe të minojë besimin e qytetarëve ndaj institucioneve të shtetit.
Vendi
United Hospital fuqizon shërbimet e kardiologjisë me Dr. Banush Gashin, specialist me 40 vjet përvojë në mjekësi
Published
24 hours agoon
November 13, 2026
Prishtinë – Përvoja shumëvjeçare, ekspertiza në trajtimin e sëmundjeve të zemrës dhe njohuritë e avancuara në fushën e aritmologjisë tashmë janë pjesë e ekipit të United Hospital. Institucioni shëndetësor njofton se në ekipin e tij mjekësor është bashkuar Dr. Banush Gashi, internist, kardiolog dhe aritmolog, me një karrierë 40-vjeçare në mjekësi dhe 24 vjet përvojë në Qendrën Klinike Universitare të Kosovës (QKUK).
United Hospital vazhdon të zgjerojë kapacitetet e veta profesionale, duke sjellë për pacientët ekspertizë të specializuar në diagnostikimin dhe trajtimin e sëmundjeve kardiovaskulare.
Bashkimit të Dr. Banush Gashit me ekipin mjekësor të këtij institucioni i jepet rëndësi e veçantë, duke marrë parasysh përvojën e tij të gjatë në mjekësinë interne, kardiologji dhe veçanërisht në aritmologji – fushë e specializuar që merret me diagnostikimin dhe trajtimin e çrregullimeve të ritmit të zemrës.
Gjatë karrierës së tij profesionale, Dr. Gashi ka realizuar mbi 400 procedura në fushën e aritmologjisë dhe implantimit të pajisjeve kardiake. Përvoja e tij është plotësuar edhe përmes pjesëmarrjes në kongrese, trajnime dhe aktivitete profesionale ndërkombëtare në qendra të njohura evropiane, përfshirë Londrën, Parisin, Romën, Barcelonën dhe Vjenën.
Shërbime të avancuara për diagnostikimin dhe trajtimin e zemrës
Me angazhimin e Dr. Gashit, pacientët e United Hospital do të kenë qasje në një gamë të gjerë ekzaminimesh diagnostikuese dhe procedurash specialistike kardiologjike.
Shërbimet përfshijnë:
Diagnostikimin kardiologjik: Ekokardiografi, testin e stresit dhe monitorimin Holter 24–72 orë për vlerësimin e aktivitetit dhe ritmit të zemrës.
Trajtimin e çrregullimeve të ritmit: Implantimin e stimuluesve kardiakë (Pacemaker DDD dhe CRT), si dhe kontrollin dhe ndërrimin e baterive të pajisjeve PM/ICD.
Procedurat specialistike: Perikardiocentezën dhe kardioversionin, sipas indikacioneve mjekësore.
Këto shërbime kanë rëndësi të veçantë për diagnostikimin në kohë, përcjelljen klinike dhe trajtimin e pacientëve me sëmundje të ndryshme kardiovaskulare.
Përvoja dhe përkushtimi në shërbim të shëndetit të zemrës
Sëmundjet kardiovaskulare kërkojnë vlerësim të kujdesshëm, diagnostikim të saktë dhe trajtim të individualizuar. Për këtë arsye, prania e specialistëve me përvojë të gjatë profesionale përbën një element të rëndësishëm në ofrimin e kujdesit shëndetësor cilësor.
United Hospital, përmes zgjerimit të ekipit specialistik, synon të ofrojë shërbime bashkëkohore kardiologjike, duke vënë në dispozicion të pacientëve përvojën profesionale dhe teknologjinë diagnostikuese e terapeutike.
Kontakti për termine dhe informata:
UNITED HOSPITAL
046 60 70 70
M2, Prishtinë–Ferizaj, km 7, Prishtinë
United Hospital – ekspertizë profesionale dhe kujdes i specializuar për shëndetin e zemrës./rajonipress/
Vendi
Hyn në fuqi Ligji për Byronë e konfiskimit të pasurisë së pajustifikueshme
Published
1 day agoon
November 13, 2026By
UBT News
Presidentja Justina Shiroka-Pula ka dekretuar Ligjin për Byronë Shtetërore për Verifikimin dhe Konfiskimin e Pasurisë së Pajustifikueshme, i cili ishte miratuar në Kuvendin e Kosovës dy javë më parë.
Lajmin e ka bërë të ditur kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, e cila ka njoftuar se gjatë ditës e ka pranuar nga Presidenca dekretin për shpalljen e ligjit.
Haxhiu ka thënë se me dekretimin e tij, ligji po hyn në fazën e zbatimit, duke theksuar se Kuvendi do ta përcjellë nga afër procesin e themelimit të Byrosë.
“Për secilin që ushtron funksion publik, është e qartë se çdo pasuri duhet të ketë burim të ligjshëm dhe të dokumentuar. Kuvendi do ta përcjellë nga afër ngritjen e Byrosë. Qytetarët do ta matin këtë ligj me rezultatet që do të japë”, ka shkruar Haxhiu.
Miratimi i ligjit në Kuvend ishte kundërshtuar nga deputetët e opozitës, të cilët kishin ngritur shqetësime lidhur me zbatueshmërinë e tij.
Nga 24 amendamentet e propozuara për këtë ligj, 12 ishin paraqitur nga opozita, ndërsa deputetët e partisë në pushtet kishin mbështetur vetëm njërin prej tyre.
/A.K/
Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 14 nëntor 1992-1998?
Katastrofa e Çernobilit dhe censura sovjetike: kur radioaktiviteti zbuloi krizën e informacionit në Bashkimin Sovjetik
United Hospital fuqizon shërbimet e kardiologjisë me Dr. Banush Gashin, specialist me 40 vjet përvojë në mjekësi
Hyn në fuqi Ligji për Byronë e konfiskimit të pasurisë së pajustifikueshme
UBT prezanton dy punime shkencore në Konferencën Ndërkombëtare “AI Horizon” të Akademisë së Shkencave të Shqipërisë
Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 13 nëntor 1992-1998?
AUV gjen ADN të pulës në suxhukun shtëpiak të prodhuesit BUQUKU, bllokohen 178 kilogramë produkte
PDK propozon rezolutë për mungesën e barnave onkologjike, nuk votohet për mungesë kuorumi
Dogana zbulon 150 mijë euro të padeklaruara në Vërmicë
Të kërkuara
-
Vendi2 months agoThaçi dënohet me 25 vjet burgim për krime lufte
-
Vendi1 month agoVotohet në parim Projektligji për ndryshimin e Ligjit për Specialen
-
Lajmet2 months ago15 profesorë të UBT-së renditen të parët në Kosovë në Scholarly Index 2026
-
Lajmet2 months agoUBT në IOFOS 2026: Profesoresha Miranda Sejdiu Abazi prezanton hulumtimin në Portugali
