Lajmet

Pyetja e vërtetë që duhet të bëjmë për rritjen ekonomike

Nga Mariana Mazzucato.

Published

on

Mariana Mazzucato

Nga debatet e politikave të nivelit të lartë dhe manifestet politike deri te lajmet e përditshme, ankthi për rritjen ekonomike është kudo. Në Gjermani, buxheti i fundit i qeverisë identifikon rritjen më të fortë si një prioritet kryesor. Në Indi, udhëheqësit janë të etur për të rimarrë vendin si ekonomia me rritjen më të shpejtë në botë. Në Kinë, ku prespektiva e deflacionit është shfaqur në horizont, qeveria është e shqetësuar për arritjen e objektivit të saj, për një rritje ekonomike prej 5% për këtë vit.

Në Mbretërinë e Bashkuar, Keir Starmer, kreu i Partisë Laburiste në opozitë, është zotuar të sigurojë rritjen më të lartë të qëndrueshme në G7 nëse merr pushtet, dhe konservatorët në pushtet shprehin ambicie të ngjashme (kujtoni mantrën e ish-kryeministres Liz Truss: “rritje, rritje dhe rritje”).

Por vendosja e rritjes ekonomike në qendër të politikëbërjes është gabim. Edhe pse e rëndësishme, rritja në abstrakt nuk është një qëllim apo mision koherent. Përpara se të angazhohen për objektiva të veçantë (qoftë rritja e PBB-së, prodhimi i përgjithshëm e kështu me radhë), qeveritë duhet të fokusohen në drejtimin që duhet të marrë ekonomia. Në fund të fundit, çfarë dobie ka një rritje ekonomike e lartë, nëse arritja e saj kërkon kushte të këqija pune apo një industri në zgjerim të lëndëve djegëse fosile?

Për më tepër, qeveritë kanë qenë më të suksesshme në katalizimin e rritjes ekonomike, kur kanë ndjekur qëllime të tjera – duke mos e trajtuar rritjen si objektiv në vetvete. Misioni i NASA-s për të dërguar një njeri në Hënë (dhe për ta rikthyer shëndoshë e mirë) solli risi në hapësirën ajrore, materiale, në elektronikë, ushqim dhe softuerë, që më vonë do të sillnin vlerë të shtuar të konsiderueshme, ekonomike dhe tregtare. Por NASA nuk u nis për të krijuar këto teknologji, dhe për këtë arsye, ndoshta nuk do t’i kishte zhvilluar kurrë ato nëse misioni i saj do të kishte qenë thjesht për të rritur prodhimin.

Njësoj me këtë, interneti erdhi e u shfaq nga nevoja për të bërë që satelitët të komunikonin me njëri-tjetrin. Për shkak të adoptimit të gjerë të tij, PBB-ja dixhitale është rritur 2.5 herë më shpejt se PBB-ja fizike gjatë dekadës së kaluar dhe tani ekonomia dixhitale është në rrugën e duhur për të arritur vlerën e 20.8 trilion dollarëve, deri në vitin 2025. Sërish, shifra të tilla rritjeje ekonomike janë rezultat i angazhimit me mundësitë që ofron dixhitalizimi; rritja ekonomike në vetvete nuk ishte qëllimi.

Në vend që të fokusohen në përshpejtimin e rritjes së PBB-së dixhitale, qeveritë duhet të synojnë ngushtimin e hendekut dixhital dhe të sigurojnë që rritja aktuale dhe e ardhshme të mos bazohet në abuzimin e kompanive të Big Tech, me fuqinë e tregut. Duke pasur parasysh se sa shpejt po përparon inteligjenca artificiale, kemi nevojë urgjente për qeveri që mund të formësojnë revolucionin e ardhshëm teknologjik, në interes të publikut.

NXitja e rritjes ekonomike në një drejtim më gjithëpërfshirës do të thotë largim nga financimi i veprimtarisë ekonomike dhe riangazhim për investime në ekonominë reale. Siç janë gjërat, shumë kompani jo-financiare (përfshirë prodhuesit) po shpenzojnë më shumë për blerjen e aksioneve dhe pagesat e dividentëve, sesa për kapitalin njerëzor, makineritë dhe kërkimin e zhvillimin. Ndërsa aktivitete të tilla mund të rrisin çmimin e aksioneve të kompanive në afat të shkurtër, ato reduktojnë burimet e disponueshme për riinvestim te punëtorët, duke zgjeruar ndarjen midis atyre që kontrollojnë kapitalin dhe atyre që nuk e kontrollojnë.

Financializimi ka të bëjë më shpesh me nxjerrjen e vlerës dhe maksimizimin afatshkurtër të fitimit, sesa me krijimin e vlerës për hir të shoqërisë në tërësi. Për të arritur një rritje gjithëpërfshirëse, ne duhet të pranojmë se punëtorët janë krijuesit e vërtetë të vlerës dhe interesat e tyre duhet të jenë të zënë një vend parësor, në diskutimet rreth të ardhurave dhe shpërndarjes së pasurisë.

Në këtë kuptim, qëndrimi i ri i Partisë Laburiste të Mbretërisë së Bashkuar për të drejtat e punëtorëve është shqetësues. Në një përpjekje për të joshur drejtuesit e korporatave dhe për t’u dalë kundër pretendimeve se janë “anti-biznes”, Laburistët e kanë zbutur angazhimin e tyre të shpallur më parë, për mbrojtje më të forta për punëtorët. Megjithatë, rritja ekonomike e udhëhequr nga investimet, dhe të drejtat e punëtorëve nuk duhet të konsiderohen si prioritete konkurruese. Ekuilibrimi i angazhimit të korporatës me një përkushtim ndaj punëtorëve nuk është vetëm thelbësor për arritjen e rritjes ekonomike gjithëpërfshirëse; tashmë është vërtetuar se nxit produktivitetin dhe rritjen në terma afatgjatë.

Ekonomia nuk do të rritet vetë, në një drejtim të dëshirueshëm shoqëror. Siç e theksova 10 vjet më parë, shteti ka një rol të rëndësishëm sipërmarrës për të luajtur. Pas përpjekjeve të fundit të qeverive për të ristartuar ekonomitë e tyre pas pandemisë, është e qartë se kemi ende nevojë për një mendim të ri se si të arrijmë një rritje ekonomike që nuk është vetëm “e zgjuar”, por edhe e gjelbër dhe gjithëpërfshirëse.

Qeveritë kanë nevojë për udhërrëfyes të politikave ekonomike me qëllime të qarta, bazuar në atë që ka më shumë rëndësi për njerëzit dhe planetin. Mbështetja publike për bizneset duhet të kushtëzohet me investime të reja që do të “ndërtojnë më mirë të ardhmen” drejt një ekonomie reale më të gjelbër dhe më gjithëpërfshirëse. Kini parasysh Aktin e CHIPS dhe Shkencës të Shteteve të Bashkuara, i cili synon të stimulojë industrinë vendase të gjysmëpërçuesve. Ligji ndalon përdorimin e fondeve për kthimin e aksioneve dhe mund të imagjinohen kollaj dispozita shtesë, të cilat kërkojnë që fitimet e ardhshme të riinvestohen në trajnimin e fuqisë punëtore.

Por për ta çuar rritjen ekonomike në drejtimin e duhur, qeveritë duhet të bëjnë gjithashtu investime të orientuara drejt aftësive, mjeteve dhe institucioneve të tyre. Kontraktimi i jashtëm i kapaciteteve bazë ka dëmtuar aftësinë e tyre për t’iu përgjigjur nevojave dhe kërkesave në ndryshim, duke reduktuar përfundimisht potencialin e tyre për të krijuar rritje të qëllimshme dhe vlerë publike. Edhe më keq, ndërsa aftësitë dhe ekspertiza e sektorit publik janë zbrazur, ai është bërë më i ndjeshëm për t’u kapur nga interesa të fshehta.

Vetëm me kapacitetet dhe kompetencat e duhura qeveritë mund të mobilizojnë me sukses burimet dhe të koordinojnë përpjekjet me bizneset që janë të gatshme të punojnë drejt qëllimeve të përbashkëta. Një strategji industriale e orientuar nga misioni kërkon që sektori publik dhe privat të punojnë së bashku në mënyrë simbiotike. E bërë siç duhet, një qasje e tillë mund të maksimizojë përfitimet publike afatgjata dhe vlerën e palëve të interesuara: rritja e udhëhequr nga inovacioni bëhet sinonim i rritjes gjithëpërfshirëse.

Pyetja që duhet të bëjmë nuk është se sa rritje mund të arrijmë, por të çfarë lloji. Për të arritur një prodhim më të madh ekonomik që është gjithashtu gjithëpërfshirës dhe i qëndrueshëm, qeveritë do të duhet të përqafojnë potencialin e tyre për të qenë krijues të vlerave dhe forca të fuqishme që formësojnë ekonominë. Riorientimi i institucioneve  publike rreth misioneve ambicioze – në vend të obsesionit pas objektivave të ngushta të rritjes ekonomike – do të na lejojë të përballemi me sfidat e mëdha të shekullit të 21-të dhe të sigurojmë që ekonomia të rritet në drejtimin e duhur.

Mariana Mazzucato, Drejtoreshë Themeluese e Institutit UCL për Inovacionin dhe Qëllimet Publike, është Kryetare e Këshillit të Organizatës Botërore të Shëndetësisë për Ekonominë e Shëndetit për të Gjithë. / El Pais – Bota.al

lajme

Shtatzënia kërkon kujdes të bazuar në shkencë – United Hospital sjell ekspertizën e Dr. Sebajdin Gjinit për shëndetin e gruas

Published

on

By

Me teknologji moderne, staf të specializuar dhe përkushtim ndaj çdo pacienteje, United Hospital po ndërton një model të kujdesit shëndetësor ku profesionalizmi, diagnostikimi i hershëm dhe komunikimi i bazuar në shkencë janë çelësi për një shtatzëni të sigurt dhe një jetë më të shëndetshme për çdo grua.

Në një kohë kur informacionet për shtatzëninë shpesh përzihen mes këshillave popullore dhe miteve të trashëguara ndër breza, United Hospital vazhdon të promovojë një qasje moderne, të bazuar në evidencë shkencore dhe standarde bashkëkohore të kujdesit shëndetësor për gruan.

Nën kujdesin profesional të Dr. Sebajdin Gjinit, specialist i Gjinekologjisë dhe Obstetrikës, pacientet përfitojnë një shërbim të integruar që mbulon të gjitha fazat e shëndetit riprodhues nga kontrollet parandaluese dhe diagnostikimi i hershëm, deri te ndjekja e shtatzënisë, trajtimet gjinekologjike dhe ndërhyrjet kirurgjikale minimalisht invazive.

Nëpërmjet këshillimit profesional, Dr. Gjini ndihmon gratë të dallojnë faktet mjekësore nga besimet e pabazuara. Ai thekson se gjatë shtatzënisë nuk është e nevojshme “të hahet për dy”, por të ushqehet me cilësi; aktiviteti fizik i moderuar është i dobishëm për shumicën e grave shtatzëna; forma e barkut nuk përcakton gjininë e foshnjës; përdorimi i bojërave moderne për flokë është zakonisht i sigurt pas konsultimit me mjekun, ndërsa konsumimi i moderuar i kafesë mund të lejohet sipas rekomandimeve individuale.

United Hospital

Përveç ndjekjes së shtatzënisë dhe udhëheqjes profesionale të lindjes, United Hospital ofron një gamë të gjerë shërbimesh gjinekologjike, përfshirë PAP-testin, ultrasonografinë, diagnostikimin e sëmundjeve gjinekologjike, trajtimin e infertilitetit, planifikimin familjar, si dhe procedura të avancuara si laparoskopia dhe histeroskopia për trajtimin e miomave, kisteve dhe endometriozës.

Me teknologji moderne, staf të specializuar dhe përkushtim ndaj çdo pacienteje, United Hospital po ndërton një model të kujdesit shëndetësor ku profesionalizmi, diagnostikimi i hershëm dhe komunikimi i bazuar në shkencë janë çelësi për një shtatzëni të sigurt dhe një jetë më të shëndetshme për çdo grua.

Në këtë institucion, shëndeti i gruas nuk trajtohet vetëm si një shërbim mjekësor, por si një mision i vazhdueshëm për të garantuar siguri, mirëqenie dhe cilësi jete në çdo etapë të saj./rajonipress/

Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 19 korrik 1993-1998?

Published

on

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

 Foto: Enver Maloku

 19 korrik 1993

Ndjekje e shqiptarëve nga fshatrat e Leposaviqit

Policia serbe, filloi një aksion dhune e presioni mbi shqiptarët e tri fshatrave etnike shqiptare: Bistricë e Shalës, Koshtovë e Vllahisë dhe Çabër të komunës së Leposaviqit.

Më 15 korrik, 100 policë serbë rrethuan fshatrat Koshtovë e Vllahisë dhe Bistricë e Shalës në orën 03 të mëngjesit. Deri në orën 13,00 policia bastisi 53 shtëpi (22 shtëpi në Bistricë e 31 në Koshtovë). Bastisjet u bënë nën pretekst të kërkimit të armëve dhe nën akuzë se gjoja dikush nga këto dy fshatra e ka vrarë një gjuetar serb, që ishte gjetur i vdekur në shkurt të vitit 1992.

Ndërsa sot u bastisën edhe pesë familje shqiptare në fshatin Çabër.

Komisioni i Degës së LDK-së për Informim, njofton se gjatë ekspeditës më 15 korrik, shumë persona janë lënduar rëndë nga rrahjet. Disa prej tyre kanë kërkuar ndihmën mjekësore në Mitrovicë, e shumë të tjerë po shërohen në shtëpitë e tyre. Njoftohet se janë rrahur së paku këta persona: Zeqir Hetemi, Beshir Hetemi, Nazif Musliu, Hamit, Bahri e Basri Imeri, Hajriz Aliu, Ukshin Hajdari, Behxhet e Agron Hetemi, Eset Zahiti, Halit, Sami, Abit, Afrim e Ilmi Imeri, Zenel e Rushit Aliu, Driton Hetemi, Shefki Musliu, Hamide Mustafa dhe Nezir Aliu, të gjithë nga Bistrica e Shalës, ndërsa në Koshtovë të Vllahisë u rrahën: Hasan Hasani, Islam Asllani, Avdi e Bekë Bekteshi, Bashki Fetahu, Behram Asllani, Ahmet Musa, Shukrie Asllani, Hasan e Rrustem Bekteshi, Sokol Fetahu, Naim Murseli, Zahir e Hazir Bekteshi, Ukshin Fetahu dhe Rifat Hasani.

Gjatë bastisjeve, policët u thanë shqiptarëve: “Ikni në Shqipëri, ose do t’u vrasim të gjithëve”!

Fshatrat shqiptare: Koshtovë e Vllahisë, Bistricë e Shalës dhe Çabër, bëjnë pjesë në komunën e Leposaviqit, ku shumica e popullsisë është serbe, mirëpo fshatrat nga drejtimi i Mitrovicës lidhen me fshatra shqiptare.

Përpos aksioneve të policisë serbe, patrullimit nëpër fshatra, të kontrollit të rreptë nëpër rrugët që shpiejnë në këto fshatra, njoftohet se në fshatin Komenicë që banohet me serbë dhe që gjendet përballë fshatit Koshtovë e Vllahisë, grupe serbësh po mblidhen e po lëvizin në drejtim të Koshtovës, duke shtënë me armë.

Nga fshati Çabër, njoftohet se shumë fshatarë i kanë larguar fëmijët, gratë e pleqt nga fshati, nga frika se mund të pasojnë aksione të forcave serbe kundër shqiptarëve.

 

19 korrik 1994

Nesër fillon një proces i ri i montuar politik në Prishtinë

Për nesër në orën dhjetë serbët e istaluar në Gjykatën e Qarkut në Prishtinë kanë paralajmëruar fillimin e një procesi të ri politik kundër:

Fehmi Lestranit (1973) nga fshati Baicë e Gllogovcit, Shkëlzen Bajramit (1973) nga Korretica e Ulët e Gllogovcit, Nexhmedin Sadriut (1963) nga Davidoci i Shtimjes, Luan Hetës (1971) nga Varoshi i Ferizajit, Beqir Mulecit (1956) nga Tërsteniku i Gllogovcit, Hysni Francës (1972) nga Tërsteniku i Gllogocvcit dhe Bajram Gallopenit (1972) nga Dobërçani i Lipjanit.

Këta persona janë arrestuar gjatë shkurtit, marsit dhe prillit të këtij viti, nën akuzën e rrejshme se gjoja kanë stërvitur ushtarakisht në një kazermë ushtarake të Shqipërisë.

Njëri prej mbrojtësve, Fazli Balaj, tha se këta persona, shumica prej tyre të rinj, akuzohen rrejshëm se:”Gjatë gjysmës së dytë të vitit 1992 dhe gjatë vitit 1993, në Republikën e Shqipërisë, bashk me persona të tjerë kanë përgatitur dhe ndërmarrë veprime me qëllim të ushtrimit që me përdorimin e forcës të shkëpusin krahinën e Kosovës dhe pjesë të tjera të territorit të RF të Jugosllavisë të banuara me shqiptarë dhe të formojnë shtet të veçantë ose që ato t’ia bashkojnë Shqipërisë… ashtu që me iniciativën dhe në organizimin e qeverisë ilegale të Republikës së Kosovës, të kreysuar nga Bujar Bukoshi. pastaj nga Ali Aliu, Mehmet Kraja dhe Zymber Berisha – përfaqësues në Përfaqësinë e Republikës së Kosovës në Tiranë, kanë marrë pjesë në ushtrime për kundërspiunazh në Laç, kanë bërë ushtrime shumëmuajshe nën udhëheqjen e oficerëve të Shqipërisë në kazermën Labinot Fushë afër Elbasanit…prandaj kanë bërë veprën penale rrezikimi i tërësisë territoriale, nga neni 116, paragrafi 1 që ndëshkohet sipas nenit 138 të LP të Jugosllavisë”.

Pra, siç shihet kjo është një akuzë e stërpërsëritur e serbëve të instaluar në prokuroritë e gjykatat e Kosovës.

Mbrojtësit e këtyre shtatë të akuzuarëve gjatë muajve të kaluar kanë njoftuar opinionin për torturat që i kanë bërë inspektorët e sigurimit serb ndaj këtyre shqiptarëve, me qëllim të nxjerrjes prej tyre të deklaratave të rrejshme që do të provonin aktakuzën e parapërgatitur.

Mbrojtësit dhe anëtarët e familjeve të të arrestuarëve kanë njoftuar shumë herë deri më tash se këta të rinj ishin gjendur në Shqipëri duke ikur nga fati i luftës në ish-republikat jugosllave, ose duke ikur nga rekrutimi në ushtrinë serbe, e edhe në rrugë për në vendet e perëndimit për të siguruar kafshatën e bukës.

Pas bredhjeve nëpër Shqipëri, disa prej tyre ishin strehuar përkohësisht në kamp, ndërsa më vonë u kthyen në Kosovë, pasi nuk mundën të udhëtonin nëpër vendet e perëndimit.

Pas kthimit në Kosovë, ata u arrestuan dhe u torturuan një kohë të gjatë.

 

19 korrik 1995

Agjencitë e huaja rreth procesit të montuar politik kundër 72 ish-policëve të Kosovës

Shqiptimit të dënimeve në procesin e montuar politik kundër 72 ish-policëve shqiptarë të Kosovës, rëndësi të veçantë i kushtuan edhe agjencitë e huaja të lajmeve.

Kështu, agjencia gjermane DPA, lidhur me këtë proces të montuar politik, në raportin e saj thekson: “Të hënën, gjykata serbe dënoi 72 ish-policë shqiptarë me 230 vjet burg. Të dënuarit janë akuzuar për përpjekje të formimit të Ministrisë së Punëve të Brendshme në Kosovën e sunduar nga serbët”. DPA më tej thekson se “me rrënimin e autonomisë së Kosovës nga ana e Millosheviqit, Beogradi në Kosovë sundon me ligje të jashtëzakonshme dhe me forca të shtuara policore e ushtarake.

Ndërkaq, agjencia amerikane e lajmeve, lidhur me procesin e montuar politik dhe dënimin e 72 ish-policëve njofton se “në vitin 1991 u larguan nga puna 3.500 policë shqiptarë dhe se ndaj shqiptarëve po udhëhiqet një politikë e ndjekjes dhe represionit të përditshëm”.

Agjencia franceze AFP, në raportin e saj lidhur me gjykimin e ish-policëve shqiptarë, thekson se “11 policët që janë arratisur, gjyqi serb i dënoi me burg në mungesë”. Duke iu referuar të dhënave të KMDLNJ-së, AFP shton se gjatë pesë vjetëve të fundit, nga gjyqet serbe janë dënuar qindra shqiptarë nën akuzën për veprimtari seperatiste dhe në këtë mënyrë qeveria serbe që nga viti 1989, është duke shtypur lëvizjen për pavarësi të Kosovës”, përfundon AFP raportin e saj.

Rëndësi të veçantë këtij procesi të montuar politik i kushtoi edhe agjencia angleze “Rojter”, e cila në raportin e saj thekson se “ish-policët shqiptarë kanë formuar organizatën e tyre sindikale, por nuk kanë formuar kurrfarë njësiti policor, ndërsa ish-policët shqiptarë u janë nënshtruar torturave gjatë procesit të hetimeve”.

 

 

 

 

19 korrik 1997

Ambasada Amerikane i quan jobindëse faktet në gjykimin e Prishtinës

Ambasada amerikane në Beograd lëshoi dje këtë kumtesë për shtyp, në të cilën thuhet: “Ambasada amerikane ka përcjellur gjykimin e grupit të 15 shqiptarëve të Kosovës të akuzuar për aksionet terroriste, i cili përfundoi më 11 korrik në Prishitnë. Gjatë këtij gjykimi u vunë re shumë parregullsi: duket se gjykata serbe nuk respektoi procedurën e saj gjyqësore, faktet nuk ishin bindëse, të akuzuarve iu pamundësua të kenë kontakte me avokatët. Neve më së shumti na shqetëson thënia se në fazat që i paraprinë gjykimit, të akuzuarit përjetuan torturë dhe se këto thënie gjyqi nuk i shqyrtoi me kujdes.

Qeverinë amerikane edhe më tutje e shqetëson problemi i terrorizimit, si dhe kërcënimi që ai e paraqet për zgjidhjen e çështjes së Kosovës. Pajitmi në Kosovë mund të arrihet vetëm në bazë të respektimit të plotë të të drejtave të njeriut. Standardet e gyjqit janë pjesë e këtyre të drejtave dhe ne i bëjmë thirrje pushtetit serb që t’i respektojë deri në maksimum standardet e të drejtave të njeriut, në mënyrë që të cysë procesin e pajtimit – thuhet në kumtesën e Ambasadës amerikane në Beograd.

 

 

19 korrik 1998

Përpjekje për atentat kundër përgjegjësit të Qendrës për Informim të Kosovës

Mbrëmë në orën 21:00 u bë një tentim atentati kundër shefit të Qendrës për Informim të Kosovës (QIK), Enver Malokut. Atentatori, pa thënë asnjë fjalë, shtiu me revole dhe shkrehu një plumb në drejtim të z. Maloku derisa ky po hynte në banesën e tij në Kodër të Diellit në Prishtinë, mirëpo për fat të mirë, plumbi nuk e qëlloi.

  1. Maloku tha se derisa po ecte drejt hyrjes së banesës kishte parë tek po zbrisnin shkallëve të korridorit nga katet e epërme dy persona, njëri prej të cilëve tentoi të bënte atentat. Kur arriti në hyrje të banesës, atentatori shtiu me revole në drejtim të z. Maloku, i cili po zbriste shkallëve drejt banesës së vet që gjendet në pozicion përdhes të ndërtesës. Z. Maloku tha se atentatori shtiu me armën e maskuar në një thes apo qese ngjyrë të bardhë.

Mirëpo, edhepse distanca ishte vetëm dy metra, për fat të mirë plumbi huqi cakun, pasi qëlloi grilën e hekurt të parmakut të shkallëve.

Atentatori u bë gati të shtinte edhe një herë, por reagimi me fjalë i z. Maloku, rrethanat që instiktivisht mund t’i jenë dukur atentatorit të disfavorshme për të vazhduar me krimin, apo diç krejt e tretë e pashpjegueshme, mund të kenë bërë që atentatori të largohet nga blloku i banesave dhe të ikën në drejtim të panjohur.

  1. Maloku tha se në vendin ku u tentua të bëhej atentati, u gjet gëzhoja e plumbit 7,65 mm. Një gjurmë e plumbit ka mbetur në shufrën e parmakut dhe në murin e betontë të shkallëve.
  2. Maloku tha se atentatori kishte trup mesatar. Në pjesën e epërme kishte të veshur një bluzë të gjerë ngjyrë të mbyllur. Në kokë kishte një kapelë.

Krisma e revoles u dëgjua në banesë dhe në ndërtesat përreth, duke shkaktuar shqetësim në mesin e banorëve.

Në këtë pjesë të Bregut të Diellit janë kryer deri më tash disa krime serbe, duke përfshirë edhe vrasjen kriminale të studentit Armend Daci. Duket se atentatori kishte planifikuar ta kryente krimin në hyrje të banesës me qëllim të tmerrimit të familjes Maloku dhe rrethinës.

Një dëshmitar tha se kishte parë më herët së paku dy persona që e mbanin nën vëzhgim dhe nën kontroll pjesën përreth banesës ku u tentua të bëhej atentati. Njëri prej tyre ishte serb.

 

Dy rë vrarë në Budakovë të Suharekës

Mbrëmë dhe parmbrëmë forcat serbe granatuan fshatrat Budakovë e Krushicë të Suharekës.

KI i Degës së LDK-së në Suharekë njofton se parmbrëmë, gjatë granatimit të fshatit Budakovë, rreth orës 23 u vra vajza 12- vjeçe Raza Reshat Palushi, e cila u qëllua në oborrin e shtëpisë së saj.

Ndërsa mbrëmë, forcat serbe granatuan fshatin Krushicë dhe lagjet e Hoxhëve dhe të Buzhalëve në Budakovë, me ç’rast u vra Bujar Jahir Buzhala (19).

Sot që nga orët e paradites ka të shtëna të shumta nga snajperistët serbë.

 

Dihet për tre shqiptarë të vrarë në Rahovec

Në Rahovec janë vrarë së paku tre qytetarë shqiptarë, njofton KI i Degës së LDK-së në Malishevë, duke cituar burime të sigurta nga Rahoveci.

Është vrarë Ibrahim Cena, i cili edhe është varrosur, dhe dy qytetarë të tjerë emrat e të cilëve nuk dihen.

 

Në fshatin Vërshec është vrarë djali 17 vjeçar i Habib Vuniqit

Për shkak të bllokimit të plotë të fshatit Vërshevc të Lipjanit nga forca të mëdha të ushtrisë dhe policisë serbe në edicionin e tretë të QIK-ut duke u mbështetur në një dëshmitar të asaj ane kemi publikuar se dje nga granatimet serbe është vrarë një djalosh 16 vjeçar i familjes Dulahu dhe është plagosur babai i tij.

Mirëpo, në një informacion tjetër që morëm më vonë nga Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Lipjan nuk verifikohej lajmi se është vrarë ndonjë anëtar i familjes Dulahu, por megjithatë thuhej se nga granatimet e forcave serbe është dëmtuar rëndë shitorja e Muharrem Dulahut.

Në të vërtetë Komisioni për Informim i kësaj dege njofton se nga granatimet e djeshme në fshatin Vërshec është vrarë djali 17 vjeçar i Habib Vuniqit dhe dyshohet të jetë plagosur rëndë edhe një vajzë. Po ky njoftim mbështetet në dëshmitë e disa banorëve të Vërshecit të cilët kanë arritur të depërtojnë disi në Lipjan, ndonëse edhe ata nuk kanë mundur t’i thonë emrat e plotë të të vrarit dhe të vajzës së plagosur.

 

 

 

Continue Reading

lajme

United Hospital apelon: Mos e neglizhoni rënien e pashpjegueshme në peshë – diagnostikimi i hershëm mund të shpëtojë jetë

Published

on

By

Prishtinë – Shëndeti nuk matet vetëm me mungesën e dhimbjes, por edhe me aftësinë për të njohur në kohë sinjalet që organizmi dërgon. Një nga këto sinjale, që shpesh neglizhohet, është rënia e pashpjegueshme në peshë – një simptomë që mund të fshehë probleme serioze shëndetësore dhe që kërkon vlerësim të menjëhershëm nga specialistët.

Rënia e pashpjegueshme në peshë: Pse nuk duhet ta neglizhoni asnjëherë? Humbja e peshës trupore pa ndryshime në regjimin ushqimor apo pa rritje të aktivitetit fizik mund të perceptohet si një zhvillim pozitiv.

Megjithatë, nga këndvështrimi mjekësor, një ndryshim i tillë mund të përfaqësojë një sinjal të rëndësishëm biologjik, që kërkon vlerësim të kujdesshëm klinik. Në shumë raste, rënia e pashpjegueshme në peshë është një nga simptomat e para të çrregullimeve metabolike, sëmundjeve kronike ose patologjive serioze, ndaj nuk duhet nënvlerësuar apo lënë pa u ekzaminuar nga specialistët.

Me një qasje profesionale dhe të orientuar drejt parandalimit, United Hospital vazhdon të promovojë kulturën e diagnostikimit të hershëm, duke sensibilizuar qytetarët që të mos injorojnë ndryshimet e papritura në organizëm. Përmes këshillave të gastroenterologëve të tij, spitali thekson se humbja e konsiderueshme e peshës pa dietë apo aktivitet fizik, sidomos te personat mbi moshën 50-vjeçare, mund të jetë një shenjë alarmuese që kërkon ekzaminime të specializuara.

Sipas ekspertëve, situata bëhet edhe më serioze kur rënia në peshë shoqërohet me dhimbje barku, shqetësime pas ushqimit, fryrje të vazhdueshme apo simptoma të tjera të traktit gastrointestinal. Këto mund të jenë tregues të sëmundjeve që, nëse zbulohen në fazat e hershme, kanë mundësi shumë më të mëdha trajtimi dhe shërimi.

Në këtë drejtim, United Hospital vë në pah rëndësinë e kontrolleve të rregullta dhe konsultave me gastroenterologun, duke e konsideruar diagnostikimin e hershëm si një nga armët më të fuqishme në luftën kundër sëmundjeve të traktit tretës, përfshirë edhe ato malinje.

Përmes teknologjisë moderne diagnostikuese, stafit të specializuar dhe përkushtimit ndaj pacientit, United Hospital vazhdon të jetë një adresë e besueshme për kujdes shëndetësor cilësor në Kosovë. Mesazhi i specialistëve është i qartë: mos prisni që simptomat të përkeqësohen. Një kontroll në kohën e duhur mund të bëjë dallimin mes një trajtimi të suksesshëm dhe një sëmundjeje të zbuluar me vonesë.

Në mjekësi, çdo ditë ka rëndësi. Kujdesi për shëndetin fillon me ndërgjegjësimin, ndërsa vendimi për t’u kontrolluar në kohë është investimi më i vlefshëm që secili mund të bëjë për jetën e vet./rajonipress/

Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 18 korrik 1993-1998?

Published

on

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

 Foto: Luftë nëpër rrugë – Rahoveci sot

 18 korrik 1994

Një grup serbësh rrahën më 14 korrik së paku 15 shqiptarë në Fushë të Kosovës 

Kryesia e Nëndegës së LDK-së në Fushë Kosovë njoftoi sot se më 14 korrik, pak pas orës 20;15 disa persona civilë serbë, pa kurrëfarë shkasi rrahën sëpaku 15 shqiptarë që po shetisnin në atë kohë.

Njoftohet se rrahja zgjati rreth 30 min. ndërsa ajo u organizua dhe u ekzekutua nga disa policë serbë që në ato momente ishin pa uniformë.

Njëri prej të rrahurve, i riu Rrahim Tërholli (1975) nga Fushë Kosova i dërgua në spital, por mjekët serbë nuk i dhanë ndihmë.

Nëndega e LDK-së në Fushë të Kosovës ka identifikuar deri më tash këta të rrahur: Ramadan Blakçori (1976), Rrahim Tërholli (1975), Ismet Pireva (1973), Afrim Ismaili (1973), Ahmet Zogiani (1951), Feride Zogiani (1956), Zojë Osmani (1973), Feti Osmani (1954), Drita Osmani (1969), Zija Selimi (1975), Rabije Osmani (1958), Ismet Avdiu (1955), Nazmie Avdiu (1932), Fatmir Avdiu (1971), Hamdi Lahu (1969), që të gjithë nga Fushë Kosova.

Dy orë më vonë policia serbe doli në vendin ku u rrahën shqiptarët dhe nisi fushatën e arrestimeve të të gjithë atyre që njëherë ishin rrahur nga policët e civilët serbë.

Afrim Ismajli dhe Ismet Pireva u mbajtën në polici deri në orën 03:00. Policia u tha atyre se shqiptarët e rrahur kishin dalur në rrugë gjojë për të kremtuar mbajtjen e suksesshme të Kuvendit II zgjedhor të LDK-së. Ata treguan se gjatë marrjes në pyetje ishin ofenduar nga policët serbë.

Dëshmitarët thonë se Nazmije Avdiu (1932), derisa po qëndronte para shtëpisë së saj, u rrah nga njëfarë Milovanoviqi i mbathur me çizme ushtarake.

Sipas disa dëshmitarëve, si akterë kryesor në këtë rahje ishin Dragan Radulloviq, Pera Millovanoviq – polic me rroba civile, Dragan Llakusheviq, Marko kovaqeviq – i punësuar në postën e Fushë Kosovës, Radulle Radojqiq, e tjerë.

Vlen të përkujtohet në fund se jo shumë larg vendit ku u rrahën këta shqiptarë, po mbahej Kuvendi II zgjedhor i LDK-së.

 

 

 

18 korrik 1995

Dhuna e përditshme në Kosovë

Gllogoc: – Më 17 korrik, sipas thirrjes së policisë u paraqit Rifat Bilalli, arsimtar nga Tërsteniku i Gllogocit. Gjatë kohës sa ai u mbajt në polici, u pyet rreth aktivitetit të tij politik në LDK. Njoftohet se ai është keqtrajtuar fizikisht në stacionin e policisë në Gllogoc, ndërsa u lirua me porosinë e policisë se do të thirret sërish.

Vushtrri: – Më 1 korrik, policia me pretekst të kërkimit të armëve, ishte në shtëpinë e Niman Sadikut (61) në rr. “Sh.Galica” në Vushtrri

Skënderaj: – Më 7 korrik, policia serbe e postkomandës së Runikut, me pretekst të kërkimit të armëve mori në shtëpinë e tyre Musli dhe Shaban Latifin nga Kllodernica e Skënderajt. Ata janë keqtrajtuar rëndë dhe janë urdhëruar që të paraqiten sërish në polici më 10 korrik.

Më 16 korrik, polcia serbe ishte në fshatin Brojë dhe nga disa fshatarë kërkoi që t’ua tregojnë shtëpinë e Hashim Thaçit mësimdhënës i historisë. Njoftohet se policia njërin nga fshatarët e keqtrajtoi fizikisht pse nuk diti t’ua tregojë shtëpinë e tij, ndërsa bëhet me dije se Hashim Thaçi tash një kohë jeton në Perëndim.

Më 11 korrik, tre policë serbë, në autobusin që qarkullonte në relacionin Skënderaj-Banjë, morën Naser Zekajn (1969). Ai me pretekst të kërkimit të armës u dërgua në postkomandën e policisë në Runik ku u mbajt rreth 3 orë dhe u keqtrajtua rëndë. Ai është urdhëruar që edhe sot të paraqitet në polici. Njoftohet se Naser Zekaj ka pësuar lëndime trupore.

Prizren: – Komisioni për Informim i Nëndegës së LDK-së në Dushanovë, njofton se policia serbe me pretekst të kërkimit të armëve nga 14 korriku bastisi dhjetë familje shqiptare.

Më 15 korrik, policia bastisi shëpitë e Azem e Skënder Çollakut, Rexhep Ndrecajt dhe Latif Morinës, ndërsa në pyetje për të njëjtin pretekst u mor Faik Çollaku, Ramiz Bytyçi dhe Bahti Hoxha. Po këtë ditë në shtëpinë e tij u mor edhe Mehdi Balaj nga Prizreni. Atij iu la thirrja që të paraqitet sërish sot në polici.

Ndërkaq dje në organet e policisë është keqtrajtuar rëndë Osman Hodaj nga Gjonaj i Prizrenit. Ai është marrë në orët e mbrëmjes me të njejtin pretekst, ndërsa ende nuk është liruar.

 

 18 korrik 1997

Policia serbe pengon korrje-shirjet në Panorc të Malishevës

Pardje, në fshatin Panorc, njëfar Ceroviçi, zëvendëskomandant i policisë serbe në Rahovec, iu kërcënua autokombajnerit Sheremet Ibrahimi, që t’i ndërprejë korrje-shirjet, pasi ai nuk ka marrë lejen nga organet e instaluara serbe në Rahovec, njofton KI i Degës së LDK-së në Malishevë.

Ibrahimi u urdhërua që të paraqitet sot në stacionin e policisë serbe në Rahovec.

 

18 korrik 1998

Mbrëmë dhe sot luftë nëpër rrugët e Rahovecit

Dje në orën 17:30, forcat serbe provokuan një konflikt masiv në qytetin e Rahovecit. Në këtë kohë është gjetur një kufomë e paidentifikuar te vendi i quajtur Rrasat, në hyrje të Rahovecit te udhëkryqi për në Malishevë. Një patrullë e policisë, duke shkuar në drejtim të vendit ku ishte parë kufoma, provokoi njerëzit duke shtënë me armë. Krismat e armëve dhe shkëmbimi i zjarrit është përhapur në krejt qytetin dhe ka zgjatur deri në orën 23:00. Mbrëmë në orën 21:00 është ndërprerë rryma elektrike.

Banorët e Rahovecit i thanë QIK-ut se sot në mëngjes përsëri ka të shtëna të shumta me armë në pjesë të ndryshme të qytetit, ndërsa njerëzit janë strehuar nëpër bodrume.

Dëshmitarët e përshkruajnë gjendjen në këtë qytet si gjendje lufte nëpër rrugë. Deri më tash nuk ka të dhëna për të vrarë e të plagosur.

Komuna e Rahovecit ka rreth 60. 000 banorë, ndërsa 92% e popullsisë janë shqiptarë. Vetë qyteti ka 20 000 banorë. Shqiptarët përbëjnë mbi 80% të popullsisë së tij.

 

 

Në Zym të Opojës u vra Hashim Ejupi

Gjatë sulmit të mbrëmshëm serb mbi fshatin Zym të Opojës u vra i riu Hashim Halit Ejupi (19) nga ky fshat.

Ai u qëllua për vdekje nga forcat ushtarake serbe, derisa po qëndronte në ballkonin e shtëpisë së tij, rreth orës 22. 30.

KI i Degës së LDK-së në Dragash njofton se gjatë sulmit që zgjati rreth dy orë me predha u qëlluan dhe u dëmtuan shumë shtëpi.

Pas sulmit, gjatë orëve të natës, banorët e fshatit Zym u larguan nga shtëpitë e tyre dhe u vendosën në fshatra të tjera.

Fsahati vazhdon të mbahet në rrethim të plotë nga forcat serbe, të cilat janë vendosur edhe në varreza, ku kanë hapur llogore.

Për këtë shkak, tash për tash nuk dihet ku e kur do të bëhet varrimi i djaloshit të vrarë.

Në tërë rrethin e Opojës, ku ditëve të fundit janë stacionuar forca të mëdha policoro-ushtarake, është mjaft e rëndë.

 

Gjendje dramatike në kufirin Shqipëri – Kosovë, së paku 30 shqiptarë u plagosën nga granatat serbe që ranë në territorin e Shqipërisë

Ministria e punëve të brendshme e Shqipërisë ka njoftuar se prej orës 02 pas mesnatës deri sot në mesditë disa granata të shkrepura nga forcat serbe kanë rënë në territorin e Shqipërisë, duke plagosur 19 vetë. Në njoftim nuk saktësohet se a bëhet fjalë për refugjatë nga Kosova. Të plagosurit janë bartur me helikopter në Tiranë.

Ndërsa Përfaqësia e Republikës së Kosovës në Tiranë, duke iu referuar burimeve të spitalit në Bajram Curr, tha se janë plagosur së paku 30 shqiptarë. Disa njoftime, të peverifikuara, flasin për një numër edhe më të madh të të plagosurve.

 

 

Continue Reading

Të kërkuara