Published
3 years agoon
By
UBT newsMariana Mazzucato
Nga debatet e politikave të nivelit të lartë dhe manifestet politike deri te lajmet e përditshme, ankthi për rritjen ekonomike është kudo. Në Gjermani, buxheti i fundit i qeverisë identifikon rritjen më të fortë si një prioritet kryesor. Në Indi, udhëheqësit janë të etur për të rimarrë vendin si ekonomia me rritjen më të shpejtë në botë. Në Kinë, ku prespektiva e deflacionit është shfaqur në horizont, qeveria është e shqetësuar për arritjen e objektivit të saj, për një rritje ekonomike prej 5% për këtë vit.
Në Mbretërinë e Bashkuar, Keir Starmer, kreu i Partisë Laburiste në opozitë, është zotuar të sigurojë rritjen më të lartë të qëndrueshme në G7 nëse merr pushtet, dhe konservatorët në pushtet shprehin ambicie të ngjashme (kujtoni mantrën e ish-kryeministres Liz Truss: “rritje, rritje dhe rritje”).
Por vendosja e rritjes ekonomike në qendër të politikëbërjes është gabim. Edhe pse e rëndësishme, rritja në abstrakt nuk është një qëllim apo mision koherent. Përpara se të angazhohen për objektiva të veçantë (qoftë rritja e PBB-së, prodhimi i përgjithshëm e kështu me radhë), qeveritë duhet të fokusohen në drejtimin që duhet të marrë ekonomia. Në fund të fundit, çfarë dobie ka një rritje ekonomike e lartë, nëse arritja e saj kërkon kushte të këqija pune apo një industri në zgjerim të lëndëve djegëse fosile?
Për më tepër, qeveritë kanë qenë më të suksesshme në katalizimin e rritjes ekonomike, kur kanë ndjekur qëllime të tjera – duke mos e trajtuar rritjen si objektiv në vetvete. Misioni i NASA-s për të dërguar një njeri në Hënë (dhe për ta rikthyer shëndoshë e mirë) solli risi në hapësirën ajrore, materiale, në elektronikë, ushqim dhe softuerë, që më vonë do të sillnin vlerë të shtuar të konsiderueshme, ekonomike dhe tregtare. Por NASA nuk u nis për të krijuar këto teknologji, dhe për këtë arsye, ndoshta nuk do t’i kishte zhvilluar kurrë ato nëse misioni i saj do të kishte qenë thjesht për të rritur prodhimin.
Njësoj me këtë, interneti erdhi e u shfaq nga nevoja për të bërë që satelitët të komunikonin me njëri-tjetrin. Për shkak të adoptimit të gjerë të tij, PBB-ja dixhitale është rritur 2.5 herë më shpejt se PBB-ja fizike gjatë dekadës së kaluar dhe tani ekonomia dixhitale është në rrugën e duhur për të arritur vlerën e 20.8 trilion dollarëve, deri në vitin 2025. Sërish, shifra të tilla rritjeje ekonomike janë rezultat i angazhimit me mundësitë që ofron dixhitalizimi; rritja ekonomike në vetvete nuk ishte qëllimi.
Në vend që të fokusohen në përshpejtimin e rritjes së PBB-së dixhitale, qeveritë duhet të synojnë ngushtimin e hendekut dixhital dhe të sigurojnë që rritja aktuale dhe e ardhshme të mos bazohet në abuzimin e kompanive të Big Tech, me fuqinë e tregut. Duke pasur parasysh se sa shpejt po përparon inteligjenca artificiale, kemi nevojë urgjente për qeveri që mund të formësojnë revolucionin e ardhshëm teknologjik, në interes të publikut.
NXitja e rritjes ekonomike në një drejtim më gjithëpërfshirës do të thotë largim nga financimi i veprimtarisë ekonomike dhe riangazhim për investime në ekonominë reale. Siç janë gjërat, shumë kompani jo-financiare (përfshirë prodhuesit) po shpenzojnë më shumë për blerjen e aksioneve dhe pagesat e dividentëve, sesa për kapitalin njerëzor, makineritë dhe kërkimin e zhvillimin. Ndërsa aktivitete të tilla mund të rrisin çmimin e aksioneve të kompanive në afat të shkurtër, ato reduktojnë burimet e disponueshme për riinvestim te punëtorët, duke zgjeruar ndarjen midis atyre që kontrollojnë kapitalin dhe atyre që nuk e kontrollojnë.
Financializimi ka të bëjë më shpesh me nxjerrjen e vlerës dhe maksimizimin afatshkurtër të fitimit, sesa me krijimin e vlerës për hir të shoqërisë në tërësi. Për të arritur një rritje gjithëpërfshirëse, ne duhet të pranojmë se punëtorët janë krijuesit e vërtetë të vlerës dhe interesat e tyre duhet të jenë të zënë një vend parësor, në diskutimet rreth të ardhurave dhe shpërndarjes së pasurisë.
Në këtë kuptim, qëndrimi i ri i Partisë Laburiste të Mbretërisë së Bashkuar për të drejtat e punëtorëve është shqetësues. Në një përpjekje për të joshur drejtuesit e korporatave dhe për t’u dalë kundër pretendimeve se janë “anti-biznes”, Laburistët e kanë zbutur angazhimin e tyre të shpallur më parë, për mbrojtje më të forta për punëtorët. Megjithatë, rritja ekonomike e udhëhequr nga investimet, dhe të drejtat e punëtorëve nuk duhet të konsiderohen si prioritete konkurruese. Ekuilibrimi i angazhimit të korporatës me një përkushtim ndaj punëtorëve nuk është vetëm thelbësor për arritjen e rritjes ekonomike gjithëpërfshirëse; tashmë është vërtetuar se nxit produktivitetin dhe rritjen në terma afatgjatë.
Ekonomia nuk do të rritet vetë, në një drejtim të dëshirueshëm shoqëror. Siç e theksova 10 vjet më parë, shteti ka një rol të rëndësishëm sipërmarrës për të luajtur. Pas përpjekjeve të fundit të qeverive për të ristartuar ekonomitë e tyre pas pandemisë, është e qartë se kemi ende nevojë për një mendim të ri se si të arrijmë një rritje ekonomike që nuk është vetëm “e zgjuar”, por edhe e gjelbër dhe gjithëpërfshirëse.
Qeveritë kanë nevojë për udhërrëfyes të politikave ekonomike me qëllime të qarta, bazuar në atë që ka më shumë rëndësi për njerëzit dhe planetin. Mbështetja publike për bizneset duhet të kushtëzohet me investime të reja që do të “ndërtojnë më mirë të ardhmen” drejt një ekonomie reale më të gjelbër dhe më gjithëpërfshirëse. Kini parasysh Aktin e CHIPS dhe Shkencës të Shteteve të Bashkuara, i cili synon të stimulojë industrinë vendase të gjysmëpërçuesve. Ligji ndalon përdorimin e fondeve për kthimin e aksioneve dhe mund të imagjinohen kollaj dispozita shtesë, të cilat kërkojnë që fitimet e ardhshme të riinvestohen në trajnimin e fuqisë punëtore.
Por për ta çuar rritjen ekonomike në drejtimin e duhur, qeveritë duhet të bëjnë gjithashtu investime të orientuara drejt aftësive, mjeteve dhe institucioneve të tyre. Kontraktimi i jashtëm i kapaciteteve bazë ka dëmtuar aftësinë e tyre për t’iu përgjigjur nevojave dhe kërkesave në ndryshim, duke reduktuar përfundimisht potencialin e tyre për të krijuar rritje të qëllimshme dhe vlerë publike. Edhe më keq, ndërsa aftësitë dhe ekspertiza e sektorit publik janë zbrazur, ai është bërë më i ndjeshëm për t’u kapur nga interesa të fshehta.
Vetëm me kapacitetet dhe kompetencat e duhura qeveritë mund të mobilizojnë me sukses burimet dhe të koordinojnë përpjekjet me bizneset që janë të gatshme të punojnë drejt qëllimeve të përbashkëta. Një strategji industriale e orientuar nga misioni kërkon që sektori publik dhe privat të punojnë së bashku në mënyrë simbiotike. E bërë siç duhet, një qasje e tillë mund të maksimizojë përfitimet publike afatgjata dhe vlerën e palëve të interesuara: rritja e udhëhequr nga inovacioni bëhet sinonim i rritjes gjithëpërfshirëse.
Pyetja që duhet të bëjmë nuk është se sa rritje mund të arrijmë, por të çfarë lloji. Për të arritur një prodhim më të madh ekonomik që është gjithashtu gjithëpërfshirës dhe i qëndrueshëm, qeveritë do të duhet të përqafojnë potencialin e tyre për të qenë krijues të vlerave dhe forca të fuqishme që formësojnë ekonominë. Riorientimi i institucioneve publike rreth misioneve ambicioze – në vend të obsesionit pas objektivave të ngushta të rritjes ekonomike – do të na lejojë të përballemi me sfidat e mëdha të shekullit të 21-të dhe të sigurojmë që ekonomia të rritet në drejtimin e duhur.
Mariana Mazzucato, Drejtoreshë Themeluese e Institutit UCL për Inovacionin dhe Qëllimet Publike, është Kryetare e Këshillit të Organizatës Botërore të Shëndetësisë për Ekonominë e Shëndetit për të Gjithë. / El Pais – Bota.al
Rajoni
UBT ofron bursë për maturantët nga Shqipëria në Inxhinieri të Energjisë dhe programe të tjera inovative
Published
19 minutes agoon
April 2, 2026By
ubtnews
UBT po vazhdon të forcojë rolin e tij si institucioni kryesor i arsimit të lartë në rajon, duke hapur mundësi të reja për maturantët nga Shqipëria që dëshirojnë të studiojnë në Kosovë dhe të ndërtojnë një karrierë profesionale në fusha strategjike dhe moderne.
Në kuadër të ofertës së re akademike, UBT ka hapur regjistrimet e hershme në programin Inxhinieri e Energjisë, një drejtim që fokusohet në zhvillimin e njohurive dhe aftësive praktike në fushën e energjisë së ripërtëritshme, sistemeve energjetike efikase dhe teknologjive të avancuara që po formësojnë të ardhmen globale të industrisë së energjisë.
Për të mbështetur të rinjtë nga Shqipëria, UBT ka vendosur bursë 20 për qind për të gjithë maturantët që aplikojnë në këtë program, duke lehtësuar qasjen në studime cilësore dhe duke krijuar mundësi më të gjera për zhvillim profesional dhe akademik.
Programi i Inxhinierisë së Energjisë në UBT karakterizohet nga një qasje bashkëkohore e mësimdhënies, ku teoria ndërthuret me praktikën në laboratorë modernë, projekte kërkimore dhe bashkëpunim me industrinë. Studentët përgatiten për tregun e punës jo vetëm në nivel vendor, por edhe në atë ndërkombëtar, në një sektor që po përjeton rritje të shpejtë dhe kërkesë të vazhdueshme për ekspertë të kualifikuar.
Oferta akademike e UBT-së nuk kufizohet vetëm në një drejtim. Institucioni ofron një gamë të gjerë programesh inovative që përfshijnë Inxhinieri të Ndërtimit dhe Infrastrukturës, Agrikulturë dhe Shkenca të Ushqimit (Nutricion), Turizëm, Mekatronikë dhe Robotikë, Media dhe Komunikim, Shkenca Politike dhe Juridik, Studime të Sigurisë si dhe Sisteme të Informacionit.
Këto programe synojnë të përgatisin profesionistë të aftë për tregun e punës të së ardhmes, duke integruar teknologjinë, inovacionin dhe aftësitë praktike në çdo fushë studimi.
UBT është shndërruar në një qendër akademike që bashkon studentë nga të gjitha trevat shqiptare dhe më gjerë, duke krijuar një ambient ndërkombëtar studimi dhe bashkëpunimi. Institucioni është vlerësuar për rolin e tij në zhvillimin e arsimit cilësor, inovacionit, teknologjisë dhe kërkimit shkencor, duke u pozicionuar si lider rajonal në fusha si inteligjenca artificiale dhe transformimi digjital.
UBT fton të gjithë maturantët nga Shqipëria që të bëhen pjesë e një institucioni ku arsimi, inovacioni dhe e ardhmja takohen në një pikë të vetme zhvillimi.
Aktualitet
LDK kërkon hetim pas dyshimeve për gabime në faturimin e rrymës
Published
1 hour agoon
April 2, 2026By
UBTNews
Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) ka ngritur një shqetësim lidhur me sistemin e faturimit të energjisë elektrike, në seancën duke kërkuar një hetim të pavarur dhe kompensim për konsumatorët.
Sipas verifikimeve të bëra nga vetë kjo parti, rezulton se mbi 87% e njehsorëve elektrikë në vend nuk e masin kohën saktë, gjë që sipas tyre ka çuar në faturime të pasakta për shumë familje.
Përfaqësuesit e LDK-së theksuan se në një situatë ku sistemi i faturimit është vënë në pikëpyetje, diskutimimi për rritjen e mëtejshme të çmimit të rrymës duhet të mbetet jashtë agjendës.
Gjatë fjalës së saj në Kuvend, shefja e Grupit Parlamentar të LDK-së, Jehona Lushaku-Sadriu, vuri në dukje se ky problem prek drejtpërdrejt buxhetin e secilës familje dhe kërkoi përgjegjësi nga institucionet mbikëqyrëse.
“Është padrejtësi që po bëhet për muaj apo vite me radhë… Qytetarët janë mashtruar. Kjo është e vërteta e hidhur. Teksa kemi dëgjuar Qeverinë duke u bërë thirrje qytetarëve ta kursejnë rrymën, të presin të shpenzojnë prej orës 22:00 me të lirën, ne sot kemi parë që shumica e njehsorëve nuk e kanë llogarisin saktë shpenzimin e energjisë dhe kjo çon në faturim më të shtrenjtë për secilën familje të Kosovës”, u shpreh ajo.
Lushaku-Sadriu kërkoi një auditim të plotë dhe ndërhyrjen e Prokurorisë, duke shtuar se “si është e mundur që një problem të jetë kaq i hapur dhe Ministria e Industrisë të mos ketë vepruar me kohë? Si është e mundur që qytetarët të kenë paguar fatura të padrejta me keqllogaritje dhe Ministria e institucionet e tjera nuk janë thirrur për përgjegjësi? Përgjegjësia është e qartë dhe nuk mund të shmanget”.
Vendi
Hasani: Ekspozita për masakrat, shërbim ndaj propagandës së Beogradit
Published
2 hours agoon
April 2, 2026By
UBTNews
Deputeti i PDK-së, Nait Hasani, ka lëshuar akuza të rënda nga foltorja e Kuvendit drejt Shkëlzen Gashit dhe mbështetësve të ekspozitës për masakrat në Kosovë, duke vlerësuar se prezantimi i pasaktë i krimeve serbe i shërben drejtpërdrejt interesave të Beogradit dhe Aleksandër Vuçiqit.
Si dëshmitar i mbijetuar i tmerrit në Burgun e Dubravës, Hasani deklaroi se nuk do të lejohet që viktimat të “masakrohen” për herë të dytë nga ata që i quajti mercenarë.
“Nuk do të lejojmë që masakrat të masakrohen për herë të dytë nga mercenarët”, deklaron Hasani.
Ai theksoi se përmbajtja e shfaqur më 24 mars nuk ishte thjesht një gabim, por një pasqyrim i qëllimshëm i narrativave të ish-UDBA-s, duke e cilësuar atë si një fyerje të rëndë për të vërtetën dhe të mbijetuarit.
“Kjo nuk është vetëm gabim. Është prezantim i qëllimshëm i deklarimeve të UDBA-s të asaj kohe. Është fyerje për viktimat, të burgosurit e të mbijetuarit”, tha ai.
Hasani denoncoi faktin se kjo ekspozitë, e financuar me para publike, e paraqet masakrën e Dubravës si një “kryengritje” ku gjoja janë vrarë ushtarë të armatosur, duke ricikluar kështu propagandën e aparatit kriminal serb pas 27 vitesh.
Deputeti solli në vëmendje edhe një rast të ngjashëm të ndodhur në shtator të vitit 2024 në një aktivitet të organizuar nga Birn Kosova, ku u diskutua versioni i një fotoreporteri serb që pretendonte se në Dubravë kishte pasur rebelim të të burgosurve. Ndonëse fotoreporteri kishte kërkuar falje më vonë, Hasani nënvizoi se dëmi politik tashmë është shkaktuar përmes përhapjes së versioneve të sajuara nga strukturat serbe të sigurisë në mediat ndërkombëtare
Lajmet
Kuvendi vazhdon punimet: PDK lëshon sallën pas mospajtimit për Rezolutën
Published
2 hours agoon
April 2, 2026By
UBTNews
Lajm në zhvillim:
Kuvendi i Kosovës po vazhdon me diskutimet parlamentare, pavarësisht faktit se Partia Demokratike e Kosovës (PDK) ka braktisur sallën plenare. Largimi i PDK-së erdhi pasi shefat e grupeve parlamentare nuk arritën një kompromis për ta trajtuar draft-rezolutën për mbrojtjen e të vërtetës historike si pikën e parë të rendit të ditës.
Deputetja e PDK-së, Vlora Çitaku, argumentoi se për shkak të rëndësisë kombëtare, ky dokument duhej të votohej përpara çdo pike tjetër, duke theksuar se deputetët kishin pasur kohë që nga e mërkura për ta shqyrtuar tekstin. Sipas saj, në një kohë kur tentohet shtrembërimi i historisë, Kuvendi nuk mund të sillet sikur çdo gjë është normale pa i dhënë prioritet kësaj çështjeje.
Nga ana tjetër, Lëvizja Vetëvendosje (LVV) shprehu gatishmërinë për ta mbështetur rezolutën, por me kushtin që teksti të harmonizohej paraprakisht.
Arbërie Nagavci propozoi që një grup i përbashkët punues të hartonte një draft të dakorduar gjatë ditës, në mënyrë që ai të votohej në fund të seancës si një qëndrim unik.
Meqenëse PDK-ja nuk pranoi që rezoluta të mos ishte pika e parë, ata tërhoqën propozimin dhe u larguan, ndërsa deputetët e tjerë po vazhdojnë me shqyrtimin e 16 pikave të mbetura të rendit të ditës, përfshirë marrëveshjet ndërkombëtare dhe emërimet në institucione të pavarura.
Kuvendi nis punimet me diskutime mbi rezolutën e PDK-së për mbrojtjen e viktimave të luftës
Kuvendi i Kosovës është mbledhur sot, për të mbajtur seancën e parë plenare që pas shpalljes së aktvendimit të Gjykatës Kushtetuese.
Çështja që ka marrë vëmendjen kryesore në hapje të punimeve është kërkesa e Partisë Demokratike të Kosovës (PDK) për të ndryshuar rendin e ditës, duke kërkuar që draft-rezoluta për mbrojtjen e viktimave dhe të vërtetën historike të luftës në Kosovë të futet dhe të trajtohet si pika e parë e kësaj seance.
Përfaqësuesit e PDK-së, përfshirë deputeten Vlora Çitaku, insistuan që ky dokument të ketë prioritet absolut, ndërsa Kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, ftoi krerët e grupeve parlamentare në konsultim për të vendosur mbi këtë procedurë.
Pas shqyrtimit të kësaj kërkese, Kuvendi pritet të vazhdojë me 16 pikat e rregullta të rendit të ditës, të cilat përfshijnë ratifikimin e marrëveshjeve ndërkombëtare me BE-në, Fondin Saudit dhe BERZh-in për projekte në arsim, mjedis dhe energji, si dhe formimin e komisioneve ad-hoc për përzgjedhjen e anëtarëve në Komisionin e Pavarur të Mediave dhe në Bordin e RTK-së.
UBT ofron bursë për maturantët nga Shqipëria në Inxhinieri të Energjisë dhe programe të tjera inovative
Kurti thirrje deputetëve: Të tejkalohen inatet, marrëveshjet janë në dobi të qytetarëve
LDK kërkon hetim pas dyshimeve për gabime në faturimin e rrymës
Hasani: Ekspozita për masakrat, shërbim ndaj propagandës së Beogradit
Kuvendi vazhdon punimet: PDK lëshon sallën pas mospajtimit për Rezolutën
REL: Ambasada amerikane paralajmëron se Shqipëria mund të jetë cak i grupeve të lidhura me Iranin, Tirana e mohon
Zbulohet laborator kanabisi në Prizren, dy të arrestuar
Infantino garanton: Irani do të luajë në Botërorin 2026 në SHBA
Dy Prilli – Një thirrje për shoqërinë
Të kërkuara
-
Vendi2 months agoUBT nderon Familjen Jashari me Dekoratën Jetësore të Nderit
-
Aktualitet3 months agoStudentët e UBT-së vizitojnë agjencinë Base Agency për të mësuar mbi marketingun dhe inovacionin
-
Lajmet3 months agoNumërohen 31.58% e votave me kusht
-
Lajmet nga UBT3 months agoProfesori i UBT-së, Kujtim Thaçi publikon artikull shkencor në revistën prestigjioze Frontiers in Immunology
