Lajmet

Pse rihapja e Kinës do të godasë ekonominë botërore?

Sipas gazetës prestigjioze “The Economist”.

Published

on

Për pjesën më të madhe të 3 viteve të fundit – 1016 ditë për të qenë të saktë – Kina ishte e mbyllur ndaj botës. Shumica e studentëve të huaj u larguan nga vendi që në fillim të pandemisë së Covid-19. Turistët i pezulluan vizitat e tyre në këtë vend. Edhe shkencëtarët kinezë pezulluan pjesëmarrjen e tyre në konferencat e huaja.

Drejtuesit jo kinezë u ndaluan të riktheheshin në bizneset e tyre që kishin në Kinë. Prandaj, kur vendi të rihapë kufijtë e tij më 8 janar, duke braktisur edhe masat e fundit të politikës së tij drakoniane “Zero Covid ”, ripërtëritja e kontakteve tregtare, intelektuale dhe kulturore do të ketë pasoja të mëdha, kryesisht pozitive.

Por së pari, do të ketë jo pak sfida të vështira. Brenda Kinës, virusi po përhapet me një shpejtësi të jashtëzakonshme. Dhjetëra miliona njerëz po preken çdo ditë prej tij. Spitalet janë të mbingarkuara me të sëmurë. Ndonëse politika e “Zero Covid”, shpëtoi shumë jetënjerëzish kur u prezantua në fillim, qeveria dështoi të përgatitej siç duhet për fazën e lehtësimit të masave, nëpërmjet grumbullimit të barnave, vaksinimit të më shumë të moshuarve dhe miratimit të protokolleve të forta për të vendosur se cilët pacientë do të trajtonin.

Modeli ynë sugjeron që nëse virusi përhapet në mënyrë të pakontrolluar, rreth 1.5 milionë kinezë do të vdesin gjatë muajve të ardhshëm. Dhe në këtë situatë të huajt nuk kanë se çfarëtë bëjnë. Nga frika se mos duket e dobët, qeveria kineze refuzon edhe ofertat nga Evropa përvaksinat anti–Covid falas, të cilat janë më efektive.

Por pjesa tjetër e botës mund të përgatitet për efektet ekonomike të kthesës së madhe të Partisë Komuniste. Këto efekte nuk do të jenë shumë të buta. Ekonomia e Kinës mund të bjerë në 3-mujorin e parë të këtij viti, sidomos nëse zyrtarët lokalë ndryshojnë kursin duke mbyllur sërish qytetet e tyre për të ulur numrin e rasteve.

Por përfundimisht aktiviteti ekonomik do të rimëkëmbet ndjeshëm, së bashku me kërkesën kineze për mallra dhe shërbime. Ndikimi do të ndihet në plazhet e Tajlandës, tek kompani të tilla si Apple dhe Tesla, por edhe tek bankat qendrore të botës. Rihapja e Kinës, do të jetë ngjarja më e madhe ekonomike e këtij viti.

Me kalimin e kohës dhe me kalimin e valës më të rëndë të Covid-it, shumë prej të sëmurëve do të rikthehen në punë. Blerësit dhe udhëtarët do të shpenzojnë më lirshëm. Disa ekonomistë mendojnë se Prodhimi i Brendshëm Bruto në 3 muajt e parë të vitit 2024, mund të jetë 10 për qind më e lartë sesa në 3-mujorin e parë të trazuar të vitit 2023.

Një rikthim kaq i fortë në një ekonomi kaq të madhe, do të thotë se Kina e vetme mund të fuqizojë pjesën më të madhe të rritjes globale gjatë kësaj periudhe. Partia Komuniste ka varur të gjithë shpresat e saj tek kjo gjë. Ajo shpreson të gjykohet jo nga tragjedia që po shkakton paaftësia e saj, por nga rimëkëmbja ekonomike që do të pasojë.

Në fjalimin e fundvitit të Xi Jinping, lideri i partisë falënderoi punonjësit e vijës së parë të luftës kundër pandemisë, të cilët qëndruan me guxim në vendet e tyre të punës. Ai pranoi “sfidat e vështira që ndodhen përpara”, dhe premtoi se “drita e shpresës është pikërisht para nesh”.

Ai dukej i etur për të parë përtej pandemisë, duke theksuar shanset e një ringjalljeje të shpejtë ekonomike këtë vit, dhe duke u ofruar kinezëve arsye për të qenë krenarë që jetojnë në një Kinë në rritje të vazhdueshme nën sundimin e PKK.

Dhënia fund e izolimit të vetë-imponuar të Kinës, do të jetë një lajm i mirë për vendet që vareshin nga shpenzimet e Kinës. Hotelet në Phuket dhe qendrat tregtare në Hong Kong,vuajtën shumë pasi kinezët u mbyllën në shtëpi. Tani udhëtarët e mundshëm kanë nisur kërkimet në faqet e agjencive turistike.

Rezervimet në Trip.com u rritën me 250 për qind më 27 dhjetor, krahasuar me një ditë më parë. Me kalimin e kohës, ekonomistët parashikojnë një rritje të PBB-së për Hong Kongun deri në 8 për qind. Nga kjo do të përfitojnë edhe eksportuesit e mallrave që konsumon Kina.

Vendi ble 1/5 e naftës botërore, mbi gjysmën e bakrit, nikelit dhe zinkut të rafinuar dhe më shumë se 3/5 e mineralit të hekurit. Megjithatë diku tjetër, rimëkëmbja e Kinës do të ketë efekte anësore të dhimbshme. Në pjesën më të madhe të botës, ajo mund të shfaqet jo në një rritje ekonomike më të lartë, por me një inflacion apo norma interesi më të larta.

Bankat qendrore po i rrisin tashmë normat me shumë nxitim për të luftuar inflacionin. Nëse rihapja e Kinës e shton presionin e çmimeve në një shkallë të madhe, ata duhet të mbajnë për një kohë më të gjatë politika monetare më të shtrënguara. Vendet që importojnë mallra, përfshirë pjesën më të madhe të Perëndimit, janë më të rrezikuara nga një ndërprerjeje e tillë.

Shihni tregun e naftës. Rritja e kërkesës kineze do të kompensojë konsumin e lëkundur në Evropë dhe Amerikë, pasi ekonomitë e tyre po ngadalësohen. Sipas bankës Goldman Sachs, një rimëkëmbje e shpejtë në Kinë mund të ndihmojë në rritjen e çmimit të naftës së papërpunuar në 100 dollarë për fuçi, një rritje me 25 për qind krahasuar me çmimet e sotme (ndonëse nën kulmin e arritur në javët e para kur Rusia pushtoi Ukrainën).

Rritja e kostove të energjisë, do të jetë një pengesë tjetër për uljen e inflacionit. Për Evropën, rihapja e Kinës është një arsye tjetër për të mos qenë të vetëkënaqur me furnizimet me gaz më vonë gjatë vitit. Duke e reduktuar kërkesën e Kinës për gaz, qasja “Zero Covid”, e bëri atë më pak të kushtueshme sesa do të kishte qenë për Evropën që po mbushte depozitat  saj gjatë vitit 2022.

Një rimëkëmbje e fortë e ekonomisë në Kinë, do të nënkuptonte më shumë konkurrencë për importet e gazit natyror të lëngshëm. Në dhjetor 2022, Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë, paralajmëroi një skenar në të cilin dimri nis saktësisht në fillim të këtij viti, dhe kur Rusia endërpret plotësisht eksportet e gazin në Evropës përmes tubacioneve .

Kjo mund të shkaktojë në mungesa që arrijnë deri në 7 për qind të konsumit vjetor të kontinentit, duke e detyruar atë të vendosë racionimin. Për vetë Kinën, normaliteti pas pandemisë nuk do të jetë një kthim tek statuskuo-ja e vjetër.

Pasi e panë qeverinë që të zbatonte politikën e ashpër “Zero Covid”, dhe më pas ta heqë atë pa parapërgatitjen e duhur, shumë kompani investimi e shohin tani Kinën si një bast më të rrezikshëm. Kompanitë e huaja janë më pak të sigurta se operacionet e tyre nuk do të ndërpriten.

Shumë prej tyre janë të gatshëm të paguajnë kosto më të larta për të prodhuar diku tjetër. Investimet mbi fabrikat e reja duket se po ngadalësohen, ndërsa sipas disa të dhënave është rritur numri i kompanive që po e zhvendosin biznesin jashtë Kinës. Ndërsa zyrtarët kinezë po përpiqen të riparojnë dëmet, ata duhet të kujtojnë disa histori.

Rihapja e mëparshme e madhe e Kinës, pas izolimit mbytës të viteve të Maos, çoi në një lulëzim të madh ekonomik pasi mallrat, njerëzit, investimet dhe idetë u zgjeruar përtej kufijve të saj në të dy drejtimet. Si Kina ashtu edhe bota kanë përfituar nga flukse të tilla, diçka që politikanët në Pekin dhe Uashington e pranojnë shumë rrallë.

Nëse kemi fat, rihapja aktuale e Kinës mund të rezultojë të jetë një sukses. Por do të mbetet sërish një pjesë e ndjenjës paranojake, ksenofobike që ngjalli Partia Komuniste Kineze gjatë viteve të pandemisë. Se sa e hapur do të jetë saktësisht Kina e re, kjo mbetet për t’u parë.

Marrë nga bota.al

Lajmet

Katy Perry konfirmohet në “Sunny Hill Festival 2026” – fansat aludojnë për praninë e Justin Trudeau

Published

on

By

Ylli botëror i muzikës pop, Katy Perry, do të jetë një nga emrat kryesorë të edicionit të sivjetmë të “Sunny Hill Festival” në Prishtinë, duke shënuar kështu paraqitjen e saj të parë në këtë festival.

Ardhja e këngëtares ka ngjallur interesim të madh te publiku, jo vetëm për performancën e saj në skenë, por edhe për jetën e saj private.

Së fundmi, në mediat rozë është përfolur për një lidhje të mundshme mes këngëtares dhe ish-kryeministrit të Kanadasë, Justin Trudeau. Kjo ka bërë që në rrjetet sociale të ngrihen pikëpyetje nëse ai do ta shoqërojë Perry-n gjatë qëndrimit të saj në Kosovë. /A.K/

Continue Reading

Lajmet

Edmond Hajrizi po e transformon “United Hospital” në një qendër moderne të ekselencës shëndetësore, ku inovacioni, teknologjia dhe humanizmi vendosen në shërbim të pacientit

Published

on

By

United Hospital po konsolidon çdo ditë e më shumë pozicionin e tij si një nga institucionet private më moderne dhe më inovative të kujdesit shëndetësor në Kosovë. Përmes investimeve të vazhdueshme në teknologjinë më të avancuar mjekësore, digjitalizimin e proceseve klinike, standardet ndërkombëtare dhe zhvillimin profesional të stafit, spitali po ndërton një model të ri të shëndetësisë moderne, ku cilësia, siguria dhe dinjiteti i pacientit janë boshti i çdo vendimmarrjeje.

Në qendër të këtij transformimi qëndron drejtuesi i United Hospital, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, një nga personalitetet më të njohura të botës akademike, inovacionit dhe teknologjisë në Kosovë. Me përvojën e tij ndërkombëtare në arsimin e lartë, kërkimin shkencor dhe zhvillimin teknologjik, Hajrizi po transferon në sektorin e shëndetësisë të njëjtën filozofi që e ka karakterizuar gjatë gjithë karrierës së tij: ndërtimin e institucioneve moderne, të orientuara drejt dijes, inovacionit dhe ekselencës.

Nën vizionin e tij strategjik, United Hospital nuk synon vetëm të ofrojë shërbime mjekësore cilësore, por të krijojë një kulturë të re të kujdesit shëndetësor, ku teknologjia bashkëkohore, profesionalizmi dhe humanizmi ndërthuren në funksion të pacientit. Investimet në pajisje diagnostikuese të gjeneratës së fundit, inteligjencën artificiale në radiologji, sistemet moderne të rezonancës magnetike, trajtimet bashkëkohore ortopedike dhe protokollet klinike sipas standardeve evropiane po e bëjnë këtë institucion një nga adresat më të besueshme të shëndetësisë në Kosovë.

Falë një ekipi multidisiplinar specialistësh, ekspertëve me përvojë vendore dhe ndërkombëtare, si dhe një infrastrukture moderne spitalore, United Hospital ofron diagnostikim të shpejtë, trajtim të sigurt dhe rehabilitim profesional, duke garantuar që çdo pacient të marrë kujdes të personalizuar sipas praktikave më të avancuara të mjekësisë bashkëkohore.

Bazuar në sukseset dhe transformimin që Prof. Dr. Edmond Hajrizi ka realizuar ndër vite në arsimin universitar, përmes promovimit të inovacionit, teknologjisë dhe standardeve ndërkombëtare, është e natyrshme që i njëjti vizion të reflektohet edhe në sektorin e shëndetësisë.

Përvoja e tij në ndërtimin e institucioneve moderne dhe menaxhimin e proceseve komplekse krijon pritshmëri të larta për zhvillimin e një sistemi shëndetësor më cilësor, të mbështetur në pajisje diagnostikuese të gjeneratës së fundit, protokolle bashkëkohore dhe integrimin e inteligjencës artificiale në praktikën klinike.

Ky orientim synon të rrisë saktësinë e diagnostikimit, të përmirësojë interpretimin profesional të ekzaminimeve radiologjike, përfshirë CT-në dhe rezonancën magnetike, si dhe të mundësojë zbulimin më të hershëm dhe më të sigurt të sëmundjeve.

Në këtë mënyrë, teknologjia dhe ekspertiza profesionale ndërthuren për të ndërtuar një model bashkëkohor të kujdesit shëndetësor, ku pacienti përfiton shërbime më të shpejta, më të sakta dhe në përputhje me standardet më të avancuara ndërkombëtare.

Prof. Dr. Edmond Hajrizi thekson se investimi në shëndet nuk është vetëm zhvillim institucional, por një përgjegjësi e madhe shoqërore.

“United Hospital po investon çdo ditë në teknologjinë më moderne, në zhvillimin profesional të stafit dhe në zgjerimin e kapaciteteve tona, sepse besojmë se qytetarët e Kosovës meritojnë shërbime shëndetësore të standardeve më të larta. Misioni ynë është që cilësia, inovacioni dhe profesionalizmi të jenë të qasshme për çdo pacient, pa dallim. Askush nuk duhet të ndihet i privuar nga kujdesi shëndetësor për shkak të mundësive ekonomike. Ne duam që pacienti të gjejë tek United Hospital siguri, besim dhe trajtim modern, nga diagnostikimi deri te rehabilitimi i plotë,” deklaron Hajrizi.

Ai nënvizon se Kosova ka potencial të ndërtojë një sistem shëndetësor modern dhe konkurrues me vendet evropiane, nëse investohet vazhdimisht në dije, teknologji dhe burime njerëzore.

“Qytetarët tanë nuk duhet të detyrohen të kërkojnë trajtim jashtë vendit për shërbime që mund të ofrohen me të njëjtën cilësi edhe në Kosovë. Për këtë arsye kemi investuar në pajisje të gjeneratës së fundit, diagnostikim të avancuar, sisteme inteligjente dhe në një ekip profesionistësh që ndajnë të njëjtin vizion për një shëndetësi moderne dhe të besueshme,” thekson ai.

Një prioritet i veçantë në strategjinë zhvillimore të United Hospital mbetet edhe kujdesi ndaj bashkatdhetarëve. Sipas Hajrizit, diaspora shqiptare është një ndër shtyllat më të rëndësishme të zhvillimit të Kosovës dhe meriton shërbime shëndetësore që ofrojnë siguri, efikasitet dhe standarde ndërkombëtare gjatë çdo vizite në vendlindje.

Po aq i rëndësishëm mbetet edhe investimi në shëndetin e grave dhe nënave, të cilin Hajrizi e konsideron një prioritet kombëtar.

“Investimi në shëndetin e gruas është investim në familje, në shoqëri dhe në të ardhmen e vendit. Çdo institucion serioz shëndetësor duhet ta vendosë gruan dhe nënën në qendër të kujdesit të tij. Ne kemi ndërtuar programe të veçanta për gratë dhe mërgimtaret tona, sepse besojmë se kujdesi profesional, dinjiteti dhe siguria janë të drejta themelore për secilën paciente,” shprehet Hajrizi.

Drejtuesi i United Hospital, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, shpjegon arsyet që e shtynë të investojë pikërisht në sektorin e shëndetësisë, duke e cilësuar atë si një nga fushat me ndikimin më të madh në mirëqenien e shoqërisë.

“Shëndetësia është sektori më i ndjeshëm i jetës publike, sepse në qendër të saj është njeriu dhe shëndeti i një popullate që ka kaluar sfida dhe sakrifica të mëdha ndër vite. Përpjekja ime do të jetë e pandërprerë për të ndërtuar një sistem shërbimesh shëndetësore cilësore, profesionale dhe të besueshme, të mbështetur në mjekë e profesionistë të ditur, të përgjegjshëm dhe të përkushtuar ndaj misionit të tyre. Mjekësia moderne ka kosto të lartë kudo në botën perëndimore, por synimi ynë është që edhe qytetarët e Kosovës të kenë qasje në të njëjtat standarde, teknologji dhe cilësi shërbimesh që ofrojnë spitalet më të avancuara evropiane, në mënyrë që asnjë pacient të mos ndihet i privuar nga e drejta për kujdes shëndetësor bashkëkohor,” theksoi Hajrizi.

Sipas tij, investimi në shëndetësi nuk është vetëm një projekt institucional, por një përgjegjësi kombëtare dhe një investim afatgjatë në dinjitetin, sigurinë dhe cilësinë e jetës së çdo qytetari.

Nën drejtimin e tij, United Hospital po zgjeron vazhdimisht gamën e shërbimeve diagnostikuese, kirurgjikale dhe rehabilituese, duke krijuar një model modern të kujdesit shëndetësor ku pacienti trajtohet me profesionalizëm, etikë dhe përgjegjësi të lartë.

Falë këtij vizioni afatgjatë dhe investimeve të pandërprera, United Hospital po afirmohet si një qendër e ekselencës shëndetësore në Kosovë, ku teknologjia më e avancuar, ekspertiza mjekësore dhe kujdesi njerëzor bashkohen për t’u ofruar qytetarëve dhe diasporës një përvojë shëndetësore të standardeve evropiane.

Nën udhëheqjen e Prof. Dr. Edmond Hajrizit, spitali po dëshmon se inovacioni, profesionalizmi dhe përgjegjësia sociale mund të ecin së bashku, duke e shndërruar kujdesin shëndetësor në një investim të drejtpërdrejtë për jetën, mirëqenien dhe të ardhmen e çdo qytetari./rajonipress/

 

 

 

Continue Reading

Lajmet

Marta Kos: Sot zhvillohen katër konferenca për BE-në, Shqipëria mbyll tre kapitujt e parë

Published

on

By

Komisionerja për Zgjerim e Bashkimit Evropian, Marta Kos, e ka cilësuar të martën si një ditë të rëndësishme për procesin e zgjerimit, duke njoftuar se për herë të parë në më shumë se dy dekada po zhvillohen katër konferenca ndërqeveritare të anëtarësimit brenda së njëjtës ditë.

Përmes një video-mesazhi të publikuar në rrjetin social X, Kos bëri të ditur se katër vendet që po shënojnë hapa përpara në këtë proces janë Ukraina, Moldavia, Shqipëria dhe Mali i Zi.

Sipas saj, Shqipëria do të mbyllë tre kapitujt e parë të negociatave, ndërsa Mali i Zi ndodhet në fazën përfundimtare të negociatave formale, duke pasur të mbyllur 18 nga 33 kapitujt gjithsej.

Komisionerja Kos theksoi se ky momentum i krijuar duhet të shndërrohet në rezultate konkrete në terren. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Gjashtë raste të dhunës në familje brenda 24 orëve

Published

on

By

Në raportin e fundit të Policisë së Kosovës janë regjistruar gjashtë raste të dhunës në familje në disa komuna të ndryshme. Në të gjitha rastet, pas intervistimit, të dyshuarit janë liruar në procedurë të rregullt me vendim të prokurorëve përkatës.

Në Graçanicë janë raportuar dy raste të ndara të dhunës psikike. Në rastin e parë, një grua ka njoftuar se ish-bashkëshorti i saj ka ushtruar dhunë psikike të vazhdueshme ndaj saj. Në rastin e dytë, një burrë ka ushtruar dhunë psikike ndaj motrës së tij.

Në Lipjan është arrestuar një person i cili dyshohet se ka ushtruar dhunë fizike dhe psikike ndaj bashkëshortes dhe vajzës së tij. Dy viktimat kanë pranuar trajtim mjekësor.

Në Istog dhe në Rahovec janë regjistruar dy raste të ngjashme ku bashkëshortet kanë qenë viktima të dhunës fizike nga burrat e tyre. Viktimës në Istog i është ofruar edhe ndihma mjekësore, ndërsa rasti ka kaluar nën hetime.

Një grua në Pejë ka pranuar trajtim mjekësor pasi është sulmuar fizikisht nga ish-bashkëshorti i saj. I dyshuari është arrestuar nga policia dhe më pas është liruar.

Në Mitrovicën e Veriut është iniciuar rast ndaj një personi, i cili dyshohet se ka kanosur përmes telefonit ish-bashkëshorten e tij.

Continue Reading

Të kërkuara