Kulturë

Pse refuzimi dhemb kaq shumë

Ja çfarë duhet të bëni.

Published

on

Pse refuzimi dhemb kaq shumë? Kjo ishte pyetja e parashtruar nga shkencëtarët, kujton psikologu dhe avokati i “ndihmës së parë emocionale”, Guy Winch.

Ka shumë mënyra që ne mund të ndihemi të refuzuar:

a. Prindërit nuk aprovojnë zgjedhjet për jetën tuaj.

b. Jeni refuzuar nga dikush në një takim.

c. Fëmijët në shkollë nuk duan të shoqërohen me ty.

Por pavarësisht llojit të refuzimit, një gjë është e përbashkët: ai me të vërtetë dhemb.

Problemi për shkencëtarët është se refuzimi duhet të studiohet në veprim për të marrë një ide të saktë rreth asaj se çfarë ndodh me të vërtetë në trup dhe mendje, kur ne përjetojmë refuzimin.

Për të studiuar efektet e refuzimit, studiuesit vendosën të vinin një top në një tryezë brenda një dhome pritjeje, në të cilën do të uleshin tre pjesëmarrës.

Së pari, njëri nga pjesëmarrësit do të merrte topin dhe do ta kalonte atë tek tjetri në skajin e kundërt të dhomës. Më pas, ai person do të tundte personin e tretë dhe do t’i ofronte që topin t’ua hidhte atyre. Pjesëmarrësi i tretë, më pas, do ta pasonte topin tek personi i parë.

Pastaj cikli do të vazhdonte, apo jo? Gabim. Dhe ky është momenti kur eksperimenti i vërtetë fillon.

Personi i parë do t’ia kalonte atë personit të dytë si në rotacionin e mëparshëm. Sidoqoftë, personi i dytë do ta kalonte përsëri tek i pari dhe do të anashkalonte të tretin.

Siç rezulton, personi i parë dhe i dytë ishin fshehurazi asistentë të kërkimit dhe i treti ishte pjesëmarrësi i vetëm real. Më pas studiuesit filluan të studionin përgjigjet e pjesëmarrësve që ishin refuzuar.

“Tani, shumë njerëz mendojnë: ‘Dy të huaj në një dhomë pritjeje nuk më pasuan një top.’ Kjo është një paradigm e përdorur dhjetëra e dhjetëra herë. Çdokush që e përjetoni këtë, raportoi dhimbje emocionuese.”- tha Winch.

Pasi stërvitja fillestare e topit përfundoi, studiuesit u kthyen përsëri dhe u thanë pjesëmarrësve se personi i parë dhe i dytë që hodhën topin tek njëri-tjetri, ishin në të vërtetë asistentë kërkimi, të udhëzuar të vepronin në atë mënyrë.

Megjithatë, përgjigja e pjesëmarrësve nuk ndryshoi. Ata raportuan se ende ndiheshin të lënduar emocionalisht, edhe pse tani e dinin se ishte inskenuar.

Çfarë ndodh ekzaktësisht në mendjen tonë kur refuzohemi? Dhe se është kaq e fuqishme sat ë ndikojë edhe kur mësojmë se ngjarja është e inskenuar?

Për ta zbuluar, studiuesit i vendosën pjesëmarrësit në një makinë funksionale MRI për të zbuluar se çfarë ndodhi në trurin e tyre, pasi provuan refuzimin.

“Ajo që anë ishte se e njëjta rrugë në tru ndizet kur refuzohemi, ashtu siç ndodh kur kemi dhimbje fizike.”- tha Winch.

Studiuesit pastaj ekzekutuan përsëri eksperimentin, por u dhanë pjesëmarrësve Tylenol (qetësues). Mrekullueshëm, ata zbuluan se ata që morën Tylenol raportuan se kishin më pak dhimbje emocionale nga eksperimenti.

“Ne u rritëm në fise dhe nuk mundëm të mbijetonim jashtë tyre. Të jesh i izoluar nga fisi, fjalë për fjalë do të thoshte vdekje, pra ne i përgjigjeshim me forcë refuzimit, sikur të ishte një kërcënim për jetën tonë. Flasim për ashpërsi. Në ditët e sotme, ne nuk jetojmë në fise të vogla, por në një popullsi të madhe, ku shansi për t’u refuzuar është shumë më i madh seç ishte në të shkuarën. Kjo mund ta bëjë jetën si qenie njerëzore e shekullit të 21 në mënyrë unike, të vështirë.”- tha ai.

Si t’i përgjigjemi refuzimit? Çfarë bën shumica e njerëzve kur refuzohen?

Sipas Winch, një person mesatar, zakonisht i drejtohet alkoolit ose abuzon me ushqimin. Sidoqoftë, këto përgjigje nuk bëjnë gjë tjetër veçse ofrojnë shpërqendrim të përkohshëm. Pra, çfarë të bëni në vend të kësaj?

Winch thotë se ka disa “plagë” që duhet t’i trajtojmë, të cilat lidhen drejtpërdrejt me mënyrën se si reagojmë ndaj refuzimit. Më e rëndësishmja prej të cilave është mungesa e vlerësimit tonë.”

Për këtë, ju mund të provoni pohime pozitive. Sidoqoftë, të paktën sipas Winch, ata në të vërtetë duket se i bëjnë gjërat më keq, sepse ato forcojnë besimet për veten, të cilat e dinë se nuk janë të vërteta.

Për shembull, nëse i thua vetes “Unë jam një interpretues i klasit botëror,” por ndjen se gjysma e njerëzve përreth teje janë më të mirë, ju thjesht po forconi besimin se nuk jeni shumë të mirë, në vend që të keni më shumë siguri, që do të thotë rezultat i synuar.

Në vend të kësaj, Winch thotë të praktikoni një ushtrim të thjeshtë vetë-afirmimi. Vetë-afirmimet, kanë të bëjnë me cilësi ose atribute që ju keni vetë, në krahasim me cilësitë ose atributet që nuk dëshironi t’i merrni.

Ideja është që duke qëndruar brenda sistemit tuaj të besimit, fuqizoni veten bazuar në nocione të paracaktuar për veten, në vend që të përpiqeni të shtriheni përtej sistemit të besimit aktual.

Ushtrimi ka vetëm dy hapa:

1. Shënoni pesë cilësi ose atribute që keni dhe që vërtet besoni se janë të vlefshme.

2. Zgjidhni njërën nga ato pesë gjëra dhe shkruani një pasazh të shkurtër për njërën prej tyre (1-2 paragrafë madje është mirë). Shqyrtoni pse është një cilësi e rëndësishme dhe e vlefshme.

Ky ushtrim i thjeshtë i vetë-afirmimit, Winch thotë, “Do t’ju kujtojë vetëvlerësimin që keni në të vërtetë” dhe mund t’ju bëjë të ndiheni më mirë.

Vendi

Filharmonia e Kosovës mbërrin në Berlin për “Syrigana”

Published

on

Instrumentalistët dhe ekipi i Filharmonisë së Kosovës kanë mbërritur në Berlin për përgatitjet finale të prezantimit të operës “Syrigana” nga artisti Petrit Halilaj, në një nga hapësirat më të rëndësishme të artit bashkëkohor në Evropë, Hamburger Bahnhof – Nationalgalerie der Gegenwart.

Para provave dhe performancave, artistët vizituan ambientet e muzeut dhe ekspozitën “An Opera Out of Time”, ku “Syrigana” prezantohet si një formë e re performative.

Nën dirigjimin e Marco Crispo, Filharmonia e Kosovës interpreton partiturën e kompozuar nga Lugh O’Neill, së bashku me sopranot Nina Guo dhe Urta Haziraj, si dhe ansamblin “Don’t Listen to Your Neighbors”.

Pas premierës në Kosovë gjatë verës së vitit 2025, “Syrigana” prezantohet tashmë në Berlin si pjesë e programit jubilar për 30-vjetorin e Hamburger Bahnhof.

Continue Reading

Vendi

Koncert artistik në UBT: Studentët demonstrojnë aftësitë e tyre në kitarë, vokal dhe audioproduksion

Published

on

By

Në kuadër të aktiviteteve të organizuara gjatë Ditëve të Artit dhe Dizajnit në UBT, Fakulteti i Muzikës Moderne, Prodhimit Digjital dhe Menaxhmentit realizoi një koncert të veçantë artistik në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së, duke sjellë para publikut talentin dhe kreativitetin e studentëve.

Nën udhëheqjen e profesorit Urim Maliqi, studentët e klasës së kitarës prezantuan një program të larmishëm muzikor, i cili përfshinte interpretime të njohura pop, si dhe vepra instrumentale të zhanreve jazz dhe blues. Koncerti u karakterizua nga një atmosferë dinamike dhe interpretim profesional, duke reflektuar përkushtimin e studentëve ndaj zhvillimit të aftësive artistike dhe performuese.

Një dimension i veçantë i këtij aktiviteti ishte bashkëpunimi ndërdisiplinor mes studentëve të programeve të ndryshme të fakultetit. Në koncert morën pjesë edhe studentët e Audioproduksionit dhe Performancës Vokale, të cilët ndjekin kitarën si lëndë zgjedhore, duke krijuar një sinergji artistike që pasqyron qasjen moderne të UBT-së në edukimin muzikor.

Përmes performancave live, studentët patën mundësinë të prezantojnë njohuritë dhe aftësitë e fituara gjatë studimeve, duke fituar njëkohësisht përvojë të rëndësishme skenike dhe profesionale. Kjo përvojë kontribuon në përgatitjen e tyre për sfidat e industrisë së muzikës dhe arteve performuese.

Aktivitete të tilla dëshmojnë përkushtimin e UBT-së për të krijuar hapësira ku studentët mund të shprehin talentin e tyre, të zhvillojnë kreativitetin dhe të ndërtojnë përvoja praktike që plotësojnë procesin akademik.

Continue Reading

Vendi

Studentët e UBT-së zbulojnë dimensionin e ri të muzeve në epokën digjitale

Published

on

By

Në kuadër të aktiviteteve të organizuara gjatë Ditëve të Artit dhe Dizajnit në UBT, studentët e programit Art dhe Media Digjitale po vazhdojnë të përfitojnë nga përvoja të drejtpërdrejta profesionale, të cilat ndërlidhin teorinë akademike me praktikën dhe zhvillimet bashkëkohore në fushën e artit, kulturës dhe trashëgimisë.

Në këtë frymë, në kuadër të lëndës “Praktika në Studio 4”, me profesorin Gazmend Ejupi, studentët morën pjesë në një diskutim të organizuar në Muzeun Etnologjik “Emin Gjiku”, me ftesë të drejtoreshës së Muzeut Kombëtar të Kosovës, Vjollca Aliu, në shënim të Ditës Ndërkombëtare të Muzeve.

Diskutimi u përqendrua në rolin që muzetë luajnë në ndërtimin e paqes, nxitjen e dialogut kulturor dhe reflektimin publik, si dhe në sfidat dhe mundësitë që sjellin konceptet e reja kuratoriale në Kosovë. Për studentët e UBT-së, kjo përvojë përbënte një mundësi të vlefshme për të kuptuar muzeun jo vetëm si institucion që ruan trashëgiminë kulturore, por edhe si një hapësirë dinamike edukative, kreative dhe bashkëkohore.

Gjatë diskutimit u trajtuan edhe çështje që lidhen me zhvillimin e sektorit muzeal në Kosovë, përfshirë qasjet inovative kuratoriale, përmirësimin e infrastrukturës, aktivizimin e koleksioneve dhe përfshirjen më të madhe të brezave të rinj në jetën kulturore. Po ashtu, u prezantuan investimet dhe projektet që po realizohen në kuadër të Programit Kombëtar të Muzeve, në institucione të rëndësishme si Muzeu i Burgut të Idealit në Prishtinë, Kullat e Isë Boletinit dhe Muzeu Etnologjik “Emin Gjiku”.

Pjesëmarrja në aktivitete të tilla pasqyron qasjen e UBT-së për të krijuar ura bashkëpunimi ndërmjet studentëve dhe institucioneve profesionale, duke u mundësuar atyre të njihen nga afër me praktikat më të mira të sektorit dhe me sfidat reale të profesionit.

Për studentët e programit Art dhe Media Digjitale, diskutime të këtij karakteri janë veçanërisht të rëndësishme, pasi hapin perspektiva të reja për mënyrën se si arti bashkëkohor, mediat digjitale, dizajni ekspozues, arkivat digjitale dhe format inovative të dokumentimit mund të kontribuojnë në transformimin e muzeve në hapësira interaktive dhe gjithëpërfshirëse për publikun.

Përmes organizimit të aktiviteteve të tilla, UBT vazhdon të dëshmojë përkushtimin e tij në ofrimin e një edukimi modern, të ndërlidhur ngushtë me praktikën profesionale dhe zhvillimet aktuale në fushat e artit, kulturës dhe teknologjisë.

Continue Reading

Lajmet

Studentët e UBT-së prezantojnë kreativitetin e tyre në ekspozitën “Whatever is Found Online, Do Not Look For Here”

Published

on

By

Në kuadër të Ditëve të Artit dhe Dizajnit në UBT, është hapur ekspozita artistike “Whatever is Found Online, Do Not Look For Here”, një aktivitet që solli para publikut kreativitetin, imagjinatën dhe qasjen bashkëkohore të studentëve të Fakultetit të Artit dhe Medias Digjitale.

Ekspozita u hap në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së në Lipjan, duke mbledhur studentë, profesorë, artistë dhe vizitorë të shumtë të interesuar për artin dhe dizajnin bashkëkohor.

Punimet e ekspozuara janë realizuar nga studentët në kuadër të lëndëve “Moduli i Pikturës” dhe “Vizatim Kreativ”, nën mentorimin e ligjëruesit Fatmir Mustafa, i cili ka udhëhequr studentët në zhvillimin e koncepteve artistike dhe eksplorimin e formave të reja të shprehjes vizuale.

Ekspozita është një gamë e gjerë punimesh artistike, të cilat trajtojnë perceptimin e realitetit digjital, ndikimin e internetit në kulturën vizuale dhe raportin mes hapësirës virtuale dhe asaj reale. Përmes qasjeve kreative dhe eksperimentale, studentët sollën interpretime unike artistike, duke reflektuar mbi mënyrën se si informacioni dhe imazhet online ndikojnë në përditshmërinë dhe identitetin modern.

Ky aktivitet u realizua në kuadër të Ditëve të Artit dhe Dizajnit në UBT, një platformë që synon promovimin e talenteve të reja, zhvillimin e mendimit kritik artistik dhe krijimin e hapësirave për prezantimin e punës së studentëve para publikut.

Continue Reading

Të kërkuara