Magazinë

Pse popullariteti në shkollë na ndikon edhe dekada më vonë

Published

on

Popullariteti në adoleshencë mund të lërë gjurmë shumë më të thella nga sa mendojmë. Sipas një analize të publikuar nga BBC News, mënyra se si jemi perceptuar dhe pranuar nga bashkëmoshatarët gjatë viteve të shkollës mund të ndikojë në jetën tonë edhe shumë dekada pasi kemi lënë shkollën.

BBC News sjell historinë e një vajze të quajtur “Georgia”, e cila gjatë adoleshencës ishte një prej nxënëseve më të zëshme dhe dominuese në shkollë. Autorja tregon se, para se të bëheshin shoqe, ajo kishte pasur frikë prej saj.

Një nga episodet që i kishte mbetur më shumë në mendje kishte ndodhur kur ishin 14 vjeçe. Shoqja e saj po organizonte një festë në një sallë të marrë me qira, ku ishte ftuar pothuajse e gjithë klasa. Megjithatë, një grup nxënësish, ku bënte pjesë edhe Georgia, nuk ishte ftuar.

Georgia dhe shoqet e saj iu afruan grupit dhe, me një ton dominues, pyetën nëse ishin të ftuara në festë. Edhe pse organizatorja fillimisht kishte hezituar, të gjithë e kuptuan se presioni social ishte aq i madh sa nuk mund t’u thoshte jo.

Ky është vetëm një shembull i mënyrës se si funksiononte hierarkia sociale në shkollë.

Emrat e nxënësve më popullorë mbahen mend për dekada

Sipas psikologut amerikan Mitch Prinstein, profesor i psikologjisë në University of North Carolina at Chapel Hill, kujtimet për nxënësit që dominonin korridoret e shkollës – vajzat më të famshme, mbretërit e maturës, sportistët e suksesshëm apo figurat më të frikshme – mund të mbeten jashtëzakonisht të forta.

Prinstein ka folur me qindra njerëz për përvojat e tyre në shkollë dhe ka zbuluar se, edhe dekada më vonë, shumë prej tyre mund të kujtojnë menjëherë emrin e nxënësit më popullor të vitit të tyre.

Në librin e tij të vitit 2017, “Popular: The Power of Likability in a Status-Obsessed World”, ai argumenton se hierarkia sociale e adoleshencës nuk zhduket domosdoshmërisht kur largohemi nga shkolla.

Madje, kërkimet tregojnë se mënyra se si jemi pëlqyer apo sa status kemi pasur gjatë adoleshencës mund të lidhet me mënyrën se si i kuptojmë marrëdhëniet shoqërore, marrëdhëniet romantike, kënaqësinë nga jeta dhe madje edhe shëndetin në vitet e mëvonshme.

Jo çdo fëmijë “popular” është domosdoshmërisht i pëlqyer

Një prej ndryshimeve të rëndësishme në mënyrën se si studiuesit e kuptojnë popullaritetin erdhi nga psikologu amerikan John Coie në fillim të viteve 1980.

Ai u kërkoi nxënësve t’u përgjigjeshin dy pyetjeve të thjeshta për shokët e klasës:

  • Kush të pëlqen më shumë?
  • Kush të pëlqen më pak?

Nga përgjigjet e nxënësve u krijuan pesë kategori sociale: të pranuarit, të refuzuarit, kontroversët, të neglizhuarit dhe mesatarët.

Fëmijët e pranuar janë ata që pëlqehen gjerësisht nga bashkëmoshatarët. Të refuzuarit marrin shumë vlerësime negative, ndërsa fëmijët kontroversë mund të jenë njëkohësisht shumë të pëlqyer dhe shumë të papëlqyer.

Kategoria e të neglizhuarve përfshin fëmijët që mezi përmenden nga të tjerët, ndërsa shumica e nxënësve klasifikohen si “mesatarë”.

Studime të shumta kanë konfirmuar se këto kategori mund të jenë të qëndrueshme. Rreth gjysma e fëmijëve mund të ruajnë të njëjtin pozicion social edhe disa vite më vonë, kur kalojnë nga shkolla fillore në atë të mesme.

“Efekti Regina George”

BBC News thekson se koncepti i popullaritetit ndryshon ndjeshëm kur fëmijët hyjnë në adoleshencë.

Në shkollën fillore, fëmijët më të pëlqyer shpesh janë ata që sillen mirë, janë të suksesshëm në mësime dhe marrin miratimin e mësuesve.

Në shkollën e mesme, situata ndryshon.

Të qenit nxënës shembullor mund të mos sjellë më status social. Në vend të kësaj, adoleshentët mund të tërhiqen nga persona që duken më të sigurt, më tërheqës, më rebelë ose më dominues.

Psikologu Mitch Prinstein shpjegon se adoleshentët fillojnë t’u kushtojnë më shumë vëmendje njerëzve që marrin vëmendjen e të tjerëve, që perceptohen si “cool”, që vishen mirë, merren me sport ose përshtaten me normat e grupit.

Madje, sjellje që duken më të “rritura” – si konsumimi i alkoolit, përdorimi i drogës apo marrëdhëniet romantike në moshë të hershme, mund t’u japin disa adoleshentëve status social, të paktën për një periudhë.

Por ky efekt ndryshon me kalimin e moshës. Rreth moshës 15-vjeçare, kërkimi i hapur i statusit fillon të ketë më pak vlerë dhe pëlqyeshmëria bëhet përsëri më e rëndësishme.

Popullariteti dhe statusi nuk janë e njëjta gjë

Ky është një nga përfundimet më interesante të analizës së BBC News.

Sipas Prinstein, të qenit i pëlqyer dhe të pasurit status të lartë mund të kenë efekte krejt të kundërta në jetën e mëvonshme.

“Të qenit i pëlqyer është diçka e mirë”, argumenton ai, duke e lidhur me rezultate më pozitive në shëndet, punë, arsim dhe mirëqenie psikologjike.

Continue Reading

Magazinë

Anulohen zyrtarisht koncertet e Ye në Shën Petersburg

Published

on

By

Dy koncertet e shitura plotësisht të reperit amerikan Kanye West, i cili tashmë performon me emrin Ye, në Shën Petersburg janë anuluar zyrtarisht pas disa javësh pasigurie dhe reagimesh publike.

Ye ishte planifikuar të performonte më 10 dhe 11 tetor në “Gazprom Arena”. Megjithatë, agjencia moskovite “Say Agency” njoftoi përmes Telegramit se koncertet nuk do të zhvillohen në datat e parashikuara.

“Me keqardhje të sinqertë ju njoftojmë se koncertet nuk mund të zhvillohen. Në të ardhmen e afërt do t’ju kontaktojmë me një deklaratë zyrtare lidhur me statusin e projektit dhe planet e ardhshme”, thuhej në njoftimin e organizatorëve.

Sipas tyre, procesi i rimbursimit të biletave të blera do të nisë më 12 tetor.

Fati i koncerteve kishte mbetur në pikëpyetje prej disa javësh. Ndonëse biletat ishin shitur me ritëm rekord, drejtuesit e “Gazprom Arena” njoftuan në gusht se kontrata e qirasë së stadiumit me promovuesit nuk ishte nënshkruar.

Në të njëjtën kohë, drejtuesit e arenës thanë se kishin pranuar një numër të madh ankesash nga qytetarët lidhur me koncertet e planifikuara.

Përveç çështjeve organizative, projekti u përball edhe me kundërshtime nga zyrtarë rusë. Zëdhënësja e Ministrisë së Jashtme të Rusisë, Maria Zakharova, i cilësoi koncertet e planifikuara si të papranueshme, duke iu referuar deklaratave dhe veprimeve të mëparshme të reperit në lidhje me Adolf Hitlerin.

Ndërkohë, politikani rus Nikolai Novichkov kërkoi nisjen e një hetimi ndaj muzikantit dhe deklaroi se koncertet duhej të ndaloheshin, përveç rastit kur Ye do të shprehte publikisht “mbështetje morale për Rusinë dhe operacionin special ushtarak”.

Kanye West ka shkaktuar vazhdimisht reagime ndërkombëtare për deklaratat dhe veprimet e tij. Në një prej episodeve më të fundit, ai shiti bluza me simbolin e svastikës dhe publikoi këngën “Heil Hitler”, duke nxitur kritika të forta.

Më vonë, West kërkoi falje publikisht përmes një reklame të publikuar në “The Wall Street Journal”, duke thënë se sjellja e tij ishte ndikuar nga një episod i rëndë maniak, të cilin e lidhi me çrregullimin bipolar.

Planifikimi i vizitës së reperit amerikan në Rusi tërhoqi vëmendje të veçantë edhe për shkak të zhvillimit të saj në një periudhë kur shumë artistë dhe institucione kulturore kanë shmangur Rusinë pas pushtimit të Ukrainës në vitin 2022.

Rusia nuk është i vetmi vend ku Ye është përballur me pengesa për zhvillimin e koncerteve. Anulimi i dy performancave në Shën Petersburg vjen pas anulimit të disa koncerteve të tij në Mbretërinë e Bashkuar dhe Francë, të lidhura me çështje vizash dhe reagime publike.

Në korrik, edhe prefekti i qytetit italian Reggio Emilia ndërhyri për të ndaluar një koncert të reperit, pas një kërkese të komunitetit lokal hebre.

Pavarësisht polemikave, West ka vijuar aktivitetin e tij koncertor në kuadër të promovimit të albumit të tij të 12-të solo, “Bully”, të publikuar në mars. Para anulimit të koncerteve në Rusi, reperi kishte performuar në SHBA, Turqi, Holandë, Gjeorgji, Shqipëri, Portugali dhe Kazakistan.

D.L

Continue Reading

Aktualitet

Margot Robbie “rikthehet” në serialin “Neighbours” përmes inteligjencës artificiale

Published

on

By

Aktorja e njohur australiane Margot Robbie do të rikthehet në ekran në rolin e saj të hershëm si Donna Freedman në serialin “Neighbours”, por këtë herë e gjitha do të realizohet përmes inteligjencës artificiale.

Kompania “RoseBerry Media” ka bërë të ditura planet për të ripërpunuar skenat e vjetra të aktores dhe për t’i shndërruar ato në mini-episode për platformën e saj “Epis”. Përmes teknologjisë AI, kompania planifikon të përgatisë rreth 150 minuta përmbajtje të re, duke nisur me dy histori kryesore që osillojnë rreth personazhit të Donnas.

Robbie, e cila sot është një nga yjet më të mëdhenj të Hollywood-it me filma si “Barbie” dhe “Suicide Squad”, u bë e njohur për herë të parë práveç këtij seriali australian, ku luajti nga viti 2008 deri në vitin 2011. /E.A/

 

Continue Reading

Aktualitet

Komediani turk Deniz Goktas dënohet me mbi 19 muaj burg për fyerje ndaj Erdoganit dhe fesë

Published

on

By

Komediani turk Deniz Goktas, 32 vjeç, është dënuar me mbi 19 muaj burg nga një gjykatë në Stamboll, pasi u shpall fajtor për fyerje ndaj presidentit Recep Tayyip Erdogan dhe vlerave fetare. Pavarësisht dënimit, gjykata ka urdhëruar lirimin e tij të përkohshëm deri në vendimin e shkallës së dytë në Gjykatën e Apelit.

Ndërkohë, Goktas u shpall i pafajshëm për akuzën e tretë, atë të glorifikimit të krimeve, e cila lidhej me një shaka rreth grupit të organizuar kriminal të njohur si “Daltons”.

Çështja gjyqësore rjedh nga shfaqja e tij stand-up “Dead Sea”, e cila u bë virale në internet. Videoja e publikuar në YouTube arriti afro 9 milionë shikime, ndërsa fragmente të saj u shpërndanë gjerësisht në rrjetin social X. Sipas aktakuzës, Goktas e kishte cilësuar presidentin Erdogan si “diktator” në njërën nga batutat e tij, si dhe kishte bërë shaka me Islamin dhe fundamentalizmin fetar.

Sipas organizatës turke Media and Law Studies Association, ndaj komedianit me bazë në Stamboll janë paraqitur më shumë se 500 ankesa zyrtare për këtë performancë.

32-vjeçari u arrestua më 3 korrik, vetëm një javë pas publikimit të shfaqjes në YouTube, dhe ka qëndruar në paraburgim deri me sot.

Seanca gjyqësore u përcoll me mbështetje të madhe nga publiku. Rreth 50 persona u mblodhën përpara gjykatës në Stamboll në shenjë solidariteti, teksa në sallë morën pjesë gazetarë, kolegë humoristë nga klubi “TuzBiber”, si dhe vëzhgues nga Ambasada e Holandës dhe Konsullata e SHBA-së.

 

Continue Reading

Lajmet

Dua Lipa ndan momentet e veçanta nga dasma e familjarit të saj në Kosovë: “Po na rritet rrethi”

Published

on

By

Këngëtarja me famë botërore, Dua Lipa, ka kaluar disa ditë në Kosovë për të marrë pjesë në një aheng familjar. Artistja me origjinë nga Peja ishte e pranishme në dasmën e djalit të hallës, ku iu bashkua të afërmve në një festë me rite e tradita shqiptare.

Pas pamjeve të para të publikuara në rrjetet sociale ku shihej duke vallëzuar mes të ftuarve, vetë këngëtarja ka ndarë në profilin e saj në Instagram momente të veçanta nga dita e festës që nga marrja e nuses e deri te mbrëmja përmbyllëse.

“Kushëriri im u martua me gruan e ëndrrave të tij dhe patëm një dasmë të madhe shqiptare”, ka shkruar ajo krahas fotove e videove, duke e përmbyllur përshkrimin me fjalinë në shqip: “Po na rritet rrethi”.

Pavarësisht karrierës ndërkombëtare dhe jetës jashtë vendit, prania e saj në festa familjare dhe ruajtja e gjuhës e traditave vazhdojnë të dëshmojnë lidhjen e fortë të Dua Lipës me prejardhjen e saj. /E.A/

 

Continue Reading

Të kërkuara