Published
3 years agoon
By
UBT newsNga Emmanuel Pietrobon
Vrasësit serialë kanë qenë për shumë kohë muza e frymëzimit për shkrimtarët dhe skenaristët. Ata kanë zhytur në zi familje të tëra. Dhe gjatë viteve 1990 ata i dhanë shumë sukses kinemasë së zhanreve horror dhe thriller, duke frymëzuar saga të frikshme por të suksesshme si “E premtja e datës 13”, “Halloween” dhe “Scream”.
Vrasësit serialë janë të paktë në numër. Por kanë vranë dhjetëra mijëra njerëz në mbarë botën. Kështu 10 vrasësit serialë kryesore në histori, vranë së bashku 898 njerëz. Shkenca e kriminologjia i ndan në të organizuar dhe të ç’organizuar, por edhe në “misionarë” dhe “vejusha të zeza”, në hedonistë dhe në njerëz me mendje të trazuara.
Disa nuk e arrijnë pragun minimal të pranueshëm të Koefiçentit të Inteligjencës (IQ), të tjerë kanë një inteligjencë mbi mesataren. Vrasësit serialë, makth i njerëzve të zakonshëm, obsesioni i profilistëve dhe kurioziteti i sociologëve. Qofshin metodikë apo të çrregullt, pre e halucinacioneve apo tejet të kthjellët në veprime, është e sigurt që për fat të mirë kjo lloj specie është në prag të zhdukjes.
“Epoka e Artë” e vrasësve serialë zgjati rreth 40 vite, nga vitet 1950 deri në vitet 1990, dhe pati një ndikim të thellë në imagjinatën kolektive të perëndimorëve por edhe pjesës tjetër të botës. Edhe sot, dekada më vonë, filmat dhe serialet mbi protagonistët e mëdhenj të kësaj epoke janë në gjendje të tronditin publikun siç e tregon edhe seriali mbi vrasësin serial Xhefri Dahmer në Netflix.
Amerika Puritane e interpretoi fenomenin e vrasësve serialë në terma eskatologjikë, pra duke e lexuar atë si një sinjal të “fundit të afërt të botës”. Për Bashkimin Sovjetik, kjo dukuri ishte një nga shenjat e shumta të rënies së qytetërimit të degjeneruar perëndimor. Prandaj hezitoi që të lidhte zhdukjen e rreth 50 njerëzve me një njeri të vetëm: Andrej Çikatilo.
Për Japoninë, dukuria e vrasësit seriale, ishte një pasojë e paqëllimshme e perëndimorizimit të shoqërisë japoneze. Gjithsesi u duk si një tendencë e destinuar të zgjaste shumë. Por nuk ndodhi kështu. Sipas vlerësimeve zyrtare, numri i vrasësve serialë aktivë në SHBA ka ardhur duke u zvogëluar në mënyrë drastike nga fundi i shekullit XX.
Ata ishin 770 në vitet 1980, 670 në vitet 1990, dhe më pas numri ra nga 400 në fund të shekullit XX, dhe ishte në pak më shumë se 100 në periudhën 2010-2020. 189 vrasje iu atribuan vrasësve serialë vetëm në vitin 1987. Kjo shifër ishte vetëm 30 në vitin 2015.
Por cilat janë arsyet e mundshme të kësaj rënieje? Për kriminologët arsyeja kryesore është progresi teknologjik. Përparimet, zhvillimet dhe zbulimet e reja në fushën e mjekësisë ligjore, nga teknologjia e informacionit tek leximi i ADN-së, kanë e përmirësuar ndjeshëm efektivitetin e departamenteve hetimore, të cilat ndërmjet analizës së materialit biologjik dhe të dhënave të tjera, janë në gjendje të ngadalësojnë vazhdimin e vrasjeve zinxhir dhe madje të zgjidhin krimet misterioze të së kaluarës së largët.
Nga ana tjetër videokamerizimi i hapësirave urbane dhe jo urbane, si rrugët dhe autostradat, ua ka vështirësuar aktivitetin kriminal këtyre njerëzve. Për shembull sot në në Shtetet e Bashkuara, ka 1 kamerë për çdo 4.6 persona. Po ashtu, në krahasim me të kaluarën, sot komisariatet dhe departamentet dialogojnë, shkëmbejnë të dhëna dhe tendenca drejt bashkëpunimit ndërkombëtar ndërmjet forcave policore të vendeve të ndryshme.
Ndryshime të rëndësishme kanë ndodhur edhe tek vetë shoqëria. Në vendet e zhvilluara është zhdukur fenomeni i “autostopit”, që historikisht ka qenë një burim i rëndësishëm viktimash për vrasësit serialë. Sot telefonat janë të pajisur me gjeolokacionin dhe alarmin e kërkimit të ndihmës.
Gjithsesi përparimi teknologjik dhe ndryshimet sociale mund të shpjegojnë vetëm pjesërisht pakësimin e madh të vrasësve serialë. Sepse nëse është e vërtetë që vrasjet në seri janë bërë më të vështira, i tillë është edhe fakti që të paktën në kontekste të caktuara, duket se ka ndryshuar mënyra e “idealizimit” të vrasjes.
Dhuna duket se ka ndryshuar, ajo është më pak e përpunuar dhe më spektakolare. Disa sociologë dhe kriminologë, veçanërisht midis Shteteve të Bashkuara dhe Japoni, besojnë në ekzistencën e një lidhje midis uljes (të jashtëzakonshme) të vrasjeve serike dhe rritjes (të jashtëzakonshme) të dy dukurive të tjera kriminale: vrasjeve të dhunshme dhe masakrave.
Pra rrëmbimeve që përfundojnë me vrasje, tragjedi familjare dhe masakrat famëkeqe nëpër shkolla.
Nëse masakrat mizantropike, mini-vrasësit serialë dhe vrasësit e egër të viteve 2000 janë ekuivalenti bashkëkohor i vrasësve serialë të shekullit XXI, apo nëse këto janë fenomene krejtësisht të palidhura, e vetmja gjë e sigurt është një: po perëndon epoka e vrasësve serialëtradicionale, e nisur dikur nga Xhek Rrjepësi. / “Il Giornale” – Bota.al
Vendi
Kurti i dërgon mesazh Hamzës pas dështimit me LDK-në: Ofertat tona u refuzuan, vendi po shkon drejt zgjedhjeve
Published
2 hours agoon
April 20, 2026By
UBTNews
Kryeministri Albin Kurti ka deklaruar të hënën se bisedimet me kryetarin e LDK-së, Lumir Abdixhiku, kanë rezultuar të pasuksesshme, duke paralajmëruar se mungesa e vullnetit politik po e çon vendin drejt zgjedhjeve të reja. Menjëherë pas këtij dështimi, Kurti ka bërë të ditur se ka nisur komunikimin me Partinë Demokratike të Kosovës (PDK).
Kreu i qeverisë zbuloi detaje nga oferta që i ishte propozuar LDK-së për të arritur një marrëveshje, e cila përfshinte poste të larta ekzekutive në këmbim të votës për presidentin.
“Ne ofruam që LDK-ja në bashkëqeverisje me LVV-në dhe partnerët tjerë ta ketë zëvendëskryeministrin, Ministrinë e Punëve të Jashtme dhe tri ministri të tjera. Kam preferuar që zëvendëskryeministër i imi të bëhet Abdixhiku dhe të fillojmë një kapitull të ri”, deklaroi Kurti, duke shtuar se asnjë nga këto oferta nuk u pranua.
Kryeministri u shpreh i shqetësuar për bllokadën në Kuvend, duke theksuar se Kosova rrezikon të mbetet pa institucionin bazë të funksionimit të shtetit. Ai mohoi se po insiston me çdo kusht në mbajtjen e tri pozitave kryesore shtetërore, por kritikoi opozitën për mungesë të emrave konkretë.
“Ne nuk mundemi me bo marrëveshje blanko, kur nuk na u është ofruar asnjë emër i përveçëm për president dhe kështu nuk mund të arrihet. Kam përshtypjen që më shumë është folur vitin e kaluar me emra të përveçëm për pozitën e kryetarit të Kuvendit se sa për President, dhe nëse nuk ndryshon diçka këto ditë mua më mbetet të konstatoj që ka më shumë vullnet për zgjedhje të reja”, u shpreh ai.
Në fund, Kurti konfirmoi se tashmë ka hedhur hapin e parë drejt partisë tjetër opozitare, PDK-së, për të gjetur një rrugëdalje nga kriza para skadimit të afatit kushtetues.
“PDK është 1/3 e mazhorancës, para se të vij këtu unë i dërgova edhe një mesazh Bedri Hamzës se PDK-së”, bëri të ditur kryeministri.
Aktualitet
Dështon takimi Kurti-Abdixhiku: LDK nuk kthehet më në bisedime
Published
2 hours agoon
April 20, 2026By
UBTNews
Kryetari i Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK), Lumir Abdixhiku, ka bërë të ditur se takimi i sotëm me kryeministrin Albin Kurti ka përfunduar pa asnjë marrëveshje për çështjen e presidentit. Abdixhiku njoftoi se ky ishte takimi i fundit dhe se palët nuk do të ulen më në tryezën e bisedimeve për këtë proces.
Kreu i LDK-së u shpreh i zhgënjyer nga rrjedha e diskutimeve, duke theksuar se partia e tij mbetet e palëkundur në qëndrimin se një forcë politike nuk mund të kontrollojë të gjitha institucionet kryesore të shtetit.
“U përpoqa, provova, nuk arrita, fatkeqësisht. Tani do t’i kthehem LDK-së dhe do t’i kthehem misionit të madh të bashkimit të së djathtës brenda LDK-së”, deklaroi Abdixhiku pas takimit.
Sipas tij, kryeministri Kurti ka insistuar që pozita e presidentit t’i takojë Lëvizjes Vetëvendosje (LVV), gjë që ka qenë e papranueshme për opozitën. Megjithatë, Abdixhiku la të hapur mundësinë e një përafrimi me ish-presidenten Vjosa Osmani, duke e cilësuar një bashkëpunim të tillë si “lajm të mirë për Kosovën dhe LDK-në”.
Situata politike në vend po bëhet gjithnjë e më kritike pasi Gjykata Kushtetuese ka përcaktuar 28 prillin si datën e fundit për zgjedhjen e presidentit të ri. Dështimi për të siguruar 80 vota në sallë apo një marrëveshje politike deri në këtë datë, do ta dërgonte automatikisht vendin në zgjedhje të parakohshme parlamentare.
Nga ana tjetër, Qeveria ka kritikuar opozitën për mungesë të propozimeve konkrete. Ministrja Mimoza Kusari-Lila theksoi në një konferencë për media se deri më tani as LDK-ja dhe as PDK-ja nuk kanë ofruar emra për këtë pozitë.
“Në asnjë rast deri tani, nga LDK-ja apo PDK-ja nuk ka pasur propozime apo nismë për të zgjidhur çështjen e presidentit apo për të propozuar emra”, deklaroi Kusari-Lila.
Me vetëm 57 deputetë, Lëvizja Vetëvendosje e ka të pamundur zgjedhjen e presidentit pa mbështetjen e opozitës ose të pakicave, pasi procesi kërkon kuorumin prej 80 deputetësh në sallë. Me dështimin e bisedimeve me LDK-në, sytë mbeten nga Partia Demokratike e Kosovës (PDK), e cila ende nuk ka zhvilluar takim zyrtar me kryeministrin.
Vendi
BE dhe Qeveria ndajnë 40 bursa Master për shërbyesit civilë të ardhshëm të Kosovës
Published
3 hours agoon
April 20, 2026By
UBTNews
Bashkimi Evropian dhe Qeveria e Kosovës kanë shpallur përzgjedhjen e 40 përfituesve të rinj të bursave Master në kuadër të raundit të XVI-të të programit “Young Cell Scheme”. Për të nderuar këtë gjeneratë të re të bursistëve, sot në orën 17:00, në Ndërtesën e Qeverisë në Prishtinë, do të organizohet një ceremoni mirëseardhjeje.
Ky program, i cili bashkëfinancohet nga BE-ja dhe Qeveria e Kosovës, synon forcimin e administratës publike përmes arsimimit të profesionistëve të rinj në universitetet më prestigjioze të shteteve anëtare të BE-së.
“Young Cell Scheme” vazhdon të mbështetë mundësitë e arsimit të lartë për profesionistët e rinj, duke nxitur ekselencën akademike dhe duke forcuar kapacitetin udhëheqës të Kosovës në të ardhmen përmes arsimit të financuar nga BE-ja”, thuhet në komunikaten e Zyrës se Kryeministrit.
Përfituesit e këtij viti do të studiojnë në fusha strategjike si integrimi evropian, planifikimi i politikave, drejtësia, ekonomia, digjitalizimi dhe inxhinieria. Një element kyç i këtij programi është detyrimi ligjor i bursistëve që, pas përfundimit të studimeve, të shërbejnë në shërbimin civil të Kosovës për një periudhë trevjeçare.
“Përfituesit do të kenë mundësinë të ndjekin programe Masteri të financuara plotësisht në universitete në shtetet anëtare të BE-së… Duke u angazhuar në shërbimin civil, programi ndihmon që njohuritë e fituara të përdoren në mënyrë efektive në Kosovë”, thuhet në njoftim.
Në eventin e sotëm do të marrin pjesë përfaqësues të lartë nga Bashkimi Evropian, anëtarë të kabinetit qeveritar dhe partnerët zbatues nga Universiteti Aristotel i Selanikut dhe “Institut National du Service Public”.
Ky aktivitet shënon zyrtarisht fillimin e rrugëtimit akademik për 40 shërbyesit civilë të ardhshëm të Republikës së Kosovës.
Lajmet
Aksioni i Inspektoratit të Punës: Ndalohen punimet në 16 raste brenda 48 orëve
Published
3 hours agoon
April 20, 2026By
UBTNews
Inspektorati Qendror i Punës ka vazhduar aksionin inspektues në sektorët me rrezikshmëri të lartë në të gjithë Kosovën, duke publikuar rezultatet e ditës së katërt të punës në terren.
Sipas raportit të fundit 48-orësh, inspektorët kanë realizuar 38 kontrolle, të cilat kanë rezultuar me 16 vendime për ndalim të menjëhershëm të punimeve.
Në njoftimin zyrtar të lëshuar nga Inspektorati, bëhet e ditur se përveç ndalimeve, janë shqiptuar edhe 11 vërejtje, ndërsa vetëm 10 subjekte kanë rezultuar në rregull me standardet e kërkuara.
Sa i përket shtrirjes nëpër komuna, Gjakova prin me numrin e inspektimeve dhe masave të marra: Gjakovë 16 inspektime (9 ndalime punimesh, 1 vërejtje), Podujevë 11 inspektime (4 ndalime punimesh, 2 vërejtje), Drenas 11 inspektime (3 ndalime punimesh, 8 vërejtje).
Ky aksion po zhvillohet pas vendimit të Ministrit të Financave, Punës dhe Transfereve, Andin Hoti, me qëllim rritjen e sigurisë në punë, veçanërisht në sektorin e ndërtimtarisë.
“Inspektimet do të fokusohen kryesisht në sektorin e ndërtimtarisë dhe do të bëhen në dy ndërrime, me orare të zgjatura e edhe gjatë festave”, kishte paralajmëruar ministria javën e kaluar.
Aksioni i jashtëzakonshëm i Inspektoratit Qendror të Punës parashihet të zgjasë gjithsej 15 ditë, duke synuar zbatimin rigoroz të mandatit ligjor për mbrojtjen e punëtorëve në vendet e tyre të punës.
BE-ja nuk duhet të presë derisa Izraeli të fillojë ekzekutimin e palestinezëve
Bayern shkruan histori, shpallet kampion për herë të 35-të në Bundesliga
Kurti i dërgon mesazh Hamzës pas dështimit me LDK-në: Ofertat tona u refuzuan, vendi po shkon drejt zgjedhjeve
Miratohet Ligji për Inspektoratin Qendror të Trashëgimisë Kulturore, forcohet mbrojtja e monumenteve
Biblioteka Kombëtare e Kosovës për herë të parë në TRADUKI, hap i ri drejt ndërkombëtarizimit të letërsisë kosovare
Dështon takimi Kurti-Abdixhiku: LDK nuk kthehet më në bisedime
Kina reagon pas sekuestrimit të anijes iraniane nga SHBA: Situata në Hormuz është e ndërlikuar
BE dhe Qeveria ndajnë 40 bursa Master për shërbyesit civilë të ardhshëm të Kosovës
Aksioni i Inspektoratit të Punës: Ndalohen punimet në 16 raste brenda 48 orëve
Të kërkuara
-
Lajmet2 months agoUBT nderon Familjen Jashari me Dekoratën Jetësore të Nderit
-
Lajmet3 months agoStudentët e UBT-së në vizitë studimore në Presidencën e Republikës së Kosovës
-
Lajmet2 months agoPërfundon seanca e sotme në Hagë për pengim të drejtësisë
-
Aktualitet2 months agoZPS: 437 incidente të ndalimit
