Lajmet

Pse plakemi?

Ekzistojnë disa teori pse plakemi.

Published

on

Gerontologjia, studimi i plakjes, është një shkencë relativisht e re që ka bërë përparim të jashtëzakonshëm gjatë 30 viteve të fundit.

Në të kaluarën, shkencëtarët kërkuan një teori të vetme që shpjegonte plakjen, por kanë kuptuar se plakja është një ndërveprim kompleks i gjenetikës, kimisë, fiziologjisë dhe sjelljes. Tani ka dhjetëra teori të plakjes për të shpjeguar këtë fakt të pashmangshëm të të qenit njerëzor.

Teoritë e programuara të plakjes
Teoritë e programuara pohojnë se trupi i njeriut është krijuar për t’u plakur dhe se ka një afat kohor të caktuar biologjik që trupat ndjekin. Të gjitha këto teori ndajnë idenë se plakja është e natyrshme dhe e “programuar” në trup.

Ekzistojnë disa teori të ndryshme të programuara të plakjes:

Teoria e programuar e jetëgjatësisë është ideja se plakja shkaktohet nga disa gjene që ndizen dhe fiken me kalimin e kohës.

Teoria endokrine është ideja që ndryshimet e rregullta në hormone kontrollojnë plakjen.
Teoria imunologjike thotë se sistemi imunitar është programuar të bjerë me kalimin e kohës, duke i bërë njerëzit më të ndjeshëm ndaj sëmundjeve.
Teoritë e gabimit të plakjes
Teoritë e gabimit pohojnë se plakja shkaktohet nga dëmtimi mjedisor në sistemet e trupit, i cili grumbullohet me kalimin e kohë
s.

Ekzistojnë disa teori gabimesh të plakjes:

-Teoria e konsumit pohon se qelizat dhe indet thjesht konsumohen.
-Teoria e shkallës së të jetuarit është ideja se sa më shpejt një organizëm të përdorë oksigjenin, aq më e shkurtër jeton.
-Teoria e ndërlidhjes thotë se proteinat e ndërlidhura grumbullohen dhe ngadalësojnë proceset e trupit.
-Teoria e radikaleve të lira pohon se radikalet e lira në mjedis shkaktojnë dëme në qeliza, të cilat përfundimisht dëmtojnë funksionin e tyre.
-Teoria e dëmtimit somatik të ADN-së është ideja që mutacionet gjenetike shkaktojnë mosfunksionim të qelizave.

Teoria gjenetike e plakjes
Studimet kanë treguar se gjenetika mund të luajë një rol të madh në plakje. Në një studim, kur studiuesit hoqën qelizat që përmbajnë gjene të caktuara nga organet e minjve, ata ishin në gjendje të zgjasnin jetëgjatësinë e kafshëve deri në 35%. Kuptimi i këtyre eksperimenteve për njerëzit nuk dihet, por studiuesit mendojnë se gjenetika është përgjegjëse për shumë ndryshime në plakjen e njerëzve.

Disa koncepte kryesore në gjenetikë dhe plakje përfshijnë:

-Gjenet e jetëgjatësisë janë gjene specifike që ndihmojnë një person të jetojë më gjatë.
-Plakja e qelizave është procesi me të cilin qelizat përkeqësohen me kalimin e kohës.
-Telomeret janë struktura në fund të ADN-së që përfundimisht janë varfëruar, duke rezultuar në qelizat që pushojnë së shumuari.
-Qelizat staminale janë qeliza që mund të bëhen çdo lloj qelize në trup dhe premtojnë të riparojnë dëmet e shkaktuara nga plakja.

Vendi

Gjashtë raste të dhunës në familje brenda një dite në Kosovë

Published

on

By

Sipas raportit të fundit të Policisë së Kosovës, brenda një dite janë regjistruar gjashtë raste të dhunës në familje në rajone të ndryshme. Kryeqyteti prin me numrin më të madh të incidenteve, ku u raportuan tri raste të sulmeve, ndërsa situata të ngjashme janë shënuar edhe në Pejë, Gjakovë e Malishevë.

Në Prishtinë, policia ka ndërhyrë në tri incidente të ndara. Në rastin e parë, një grua ka raportuar se është sulmuar fizikisht nga një burrë, i cili pas intervistimit është liruar që rasti të vazhdojë në procedurë të rregullt.

Ngjashëm ka ndodhur edhe në incidentin e dytë në kryeqytet, ku viktima ka pranuar tretman mjekësor pas dhunës së ushtruar ndaj saj. Ndërkaq, në rastin e tretë, policia ka dërguar në mbajtje një burrë i cili dyshohet se nën ndikimin e alkoolit ka sulmuar fizikisht një grua.

Në Pejë, një grua ka kërkuar ndihmën e autoriteteve pas keqtrajtimit psiqik që ka pësuar nga një burrë. Edhe për këtë rast, prokurori ka vendosur që procedurat të vazhdojnë në rrugë të rregullt pas marrjes në pyetje të palëve.

Një situatë më specifike është raportuar në Malishevë, ku një grua dyshohet se është sulmuar fizikisht dhe psiqikisht nga tre persona – dy gra dhe një burrë. Viktima ka marrë ndihmë mjekësore, ndërsa të dyshuarit janë shoqëruar në stacionin policor për sqarimin e rrethanave të ngjarjes.

Ndërkohë, në Gjakovë është arrestuar një burrë i cili dyshohet se ka ushtruar dhunë të vazhdueshme psiqike ndaj familjarëve të tij. Për shkak të rrezikshmërisë dhe vazhdimësisë së veprës, me vendim të prokurorit, ai është dërguar direkt në mbajtje.

 

Continue Reading

Vendi

Dy të arrestuar pas një therjeje me thikë në Prishtinë

Published

on

By

Në raportin njëditor të Policisë së Kosovës, është raportuar një rast i veprës penale – Vrasje e rëndë në tentativë në Prishtinë.

Dy persona dyshohet se janë therur me thikë nga një person i panjohur.

Viktimat më pas janë dërguar për trajtim në QKUK, ndërsa lidhur me rastin në polici janë shoqëruar dy persona të cilët më pas janë dërguar në mbajtje.

“Viktimat janë trajtuar në QKUK. Lidhur me rastin me datë 21.04.2026, janë identifikuar dhe arrestuar dy të dyshuar meshkuj kosovarë. Me vendim të prokurorit, të dyshuarit pas intervistimit janë dërguar në mbajtje”, thuhet në raport.

Continue Reading

Vendi

Hidhet një granatë dore në një lokal në Fushë-Kosovë

Published

on

By

Një granatë dore dyshohet se është hedhur në një lokal në Fushë-Kosovë nga një person i cili ndodhej në makinë, sipas raportit 24-orësh të Policisë së Kosovës.

Sipas raportit, nuk raportohet për të lënduar, përveç shkaktimit të dëmeve materiale.

Lidhur me rastin, njësitë përkatëse kanë dalë në vendin e ngjarjes për trajtim të rastit.

“Është raportuar se nga një veturë është hedhur një mjet shpërthyes (granatë dore) në drejtim të një lokali. Përveç dëmeve, nuk raportohet për ndonjë person të lënduar. Lidhur me rastin, njësitë përkatëse kanë dalë në vendin e ngjarjes për trajtim të rastit”, sipas raportit policor.

Continue Reading

Lajmet

Tragjedi në Podgoricë: Tre të vrarë, dyshohet për shqiptarë nga Rozhaja

Published

on

By

Një ngjarje e rëndë ka tronditur Podgoricën, ku tre persona janë gjetur të vrarë në një apartament të marrë me qira. Sipas Policisë së Malit të Zi dhe raportimeve nga mediumi “Vijesti”, viktimat dyshohet se janë shqiptarë nga Rozhaja, përfshirë dy vëllezër me mbiemrin Hoti.

Autoritetet kanë shpallur në kërkim personin e dyshuar, Vehid Muriq, po ashtu nga Rozhaja, i cili besohet se ka kryer vrasjen e trefishtë me armë të ftohtë. Dyshohet se motivi i krimit ishte një mosmarrëveshje e çastit mes të dyshuarit dhe viktimave, të cilët ishin miq dhe punonin së bashku në ndërtim.

Krimi u zbulua në mënyrë të tërthortë pasi i dyshuari, pasi kreu vrasjet në Podgoricë, u kthye në qytetin e tij të lindjes ku ushtroi dhunë ndaj familjarëve të tij. Ishte pikërisht denoncimi i familjes në polici për dhunë që çoi hetuesit drejt zbulimit të tmerrshëm në kryeqytetin malazez. Policia po vazhdon operacionin për kapjen e autorit të dyshuar.

Continue Reading

Të kërkuara