Lajmet

Pse peshkaqenët ndihmojnë në luftimin e ndryshimeve klimatike?

Industria e peshkimit ka pasur rol të madh në rënien e numrit të peshkaqenëve.

Published

on

Numri i peshkaqenëve është duke rënë. Përpjekjet për të shtuar numrin e tyre mund të kenë efekt që ndihmon në fundosjen e karbonit dhe t’i bëj oqeanet më pak të prekura ndaj ndryshimeve klimatike.

Në skajin perëndimor “Shark Bay” të Australisë, notojnë të paktën 28 ​​lloje peshkaqenësh në ujërat e pastërta, përcjell UBT News.

Peshkaqenët tigër në veçanti janë frekuentuesit e zakonshëm të “Shark Bay”. Ndërsa prania e tyre është një kërcënim për shumë krijesa të detit, këta grabitqarë janë vendimtar për shëndetin e ekosistemit detar.

Në fakt, pavarësisht reputacionit famëkeq të peshkaqenëve mes njerëzve, ata gjithashtu mund të jenë një faktor i fuqishëm në frenimin e ndryshimeve klimatike, sipas një studimi.

E gjitha kjo kthehet në fijet e trasha të barit të detit që lëkunden me valët në “Shark Bay”. Këto fije janë ushqim për lopët e detit, për të cilat thuhet se konsumojnë 40kg të tilla në ditë.

Lopët e detit janë një burim ushqimi për peshkaqenët tigër. Duke mbajtur nën kontroll popullsinë e lopëve të detit, peshkaqenë tigër në “Shark Bay” ndihmojnë që livadhet e barit të detit të ‘lulëzojnë’. Një zonë e tillë me bar deti ruan dy herë më shumë CO2 për milje katrorë sesa pyjet që ruajnë në tokë.

Por globalisht, numri i peshkaqenëve tigër po bie, duke përfshirë disa popullsi në Australi. Në Queensland, peshkaqenë tigër vlerësohet të kenë rënë me të paktën 71%, kryesisht për shkak të peshkimit dhe kapjes së tepërt.

Reduktimi i peshkaqenëve tigër nënkupton më shumë kullotje të barit detar nga barngrënësit, që do të thotë se më pak karbon sekuestrohet në bimësinë e detit.

Në Karaibe dhe Indonezi ku popullatat e peshkaqenëve janë pakësuar, kullotja e tepërt nga breshkat e detit është tashmë një kërcënim i thellë për habitatet e barit detar dhe ka çuar në një humbje prej 90 deri në 100% të barit detar.

Humbja e barit të detit gjithashtu e bën habitatin më pak të aftë të shërohet nga ngjarjet ekstreme të motit të nxitura nga ndryshimet klimatike, siç janë valët e nxehtësisë.

Një nga valët e nxehta më të këqija të Australisë goditi në vitin 2011, ku temperaturat e oqeanit u rritën me 5 gradë celsius për dy muaj, transmeton UBT News.

Kjo ishte katastrofike për speciet mbizotëruese të gjirit të detit, Antarktida Amphibolis, e cila formon livadhe të pasura dhe të dendura që mbajnë sedimente dhe sigurojnë ushqim për kullotësit. Më shumë se 90% u humb, që është humbja më e madhe e njohur në të gjithë gjirin.

Kjo humbje e barit detar ishte, një “shpërblim” për lopët e detit, të cilat preferojnë disa barishte tropikale më të vogla dhe më të vështira për t’u gjetur. Kur ky bari është më i arritshëm, lopët e detit janë të njohura për një ushqyerje në mënyrë shkatërruese, pra duke gërmuar në kërkim të ushqimit. Kështu, duke gërmuar rizomat e barit të tyre të preferuar ato e bëjnë më të vështirë reformimin e shtretërve të dendur të Antarktidës Amphibolis.

Në “Shark Bay”, peshkaqenët tigër ishin disi në gjendje të rivendosnin ekuilibrin duke mbajtur numrin e lopëve të detit të vogël, dhe kështu një sasi e konsiderueshme e barërave u shpëtuan.

Por shtrohet pyetja: Po sikur peshkaqenët të mungonin atje – a do të mbijetonte ekosistemi?

Për ta zbuluar këtë, studiuesit e udhëhequr nga Rob Nowicki, i Universitetit i Floridas, kaluan kohë në Australinë Lindore, ku numri i peshkaqenëve ishte më i ulët dhe lopët e detit kullotnin kryesisht të pashqetësuara. Atje, zhytësit zbritën dhe këputën barin e detit, duke simuluar kullotjen e lopëve të detit kur nuk ka grabitqarë për t’i ndaluar ata dhe gërmimet e tyre shkatërruese që kërkonin ushqim.

“Ne mësuam se kur nuk kontrollohet, kullotja e lopëve të detit mund të shkatërrojë me shpejtësi zona të gjera të barit detar kur ato kryejnë gërmime në kërkimin e ushqimit”, thotë Nowicki. Këto ndryshime mund të jenë afatgjata.

Ato gjetje nënvizuan rolin që peshkaqenë po luanin në Shark Bay. “Pa peshkaqenët tigër që i mbajnë nën kontroll lopët e detit, gjiri ka të ngjarë të shndërrohet në barishte kryesisht tropikale të detit”, thotë Nowicki.

Nëse numri i peshkaqenëve vazhdon të bie me ritmin aktual, elasticiteti i ekosistemeve të oqeaneve të pasura me karbon ka të ngjarë të rrezikohet ndaj ngjarjeve ekstreme klimatike si valët e nxehtësisë.

Becca Selden, nga Kolegji Wellesley, thotë se pasojat për Shark Bay mund të jenë më të thella se shumica, për shkak të ekosistemit të tij unik.

Fenomeni i benefiteve të kufomave të peshkaqenëve, është më i njohur në balena, por ka hulumtime që tregojnë se ato ekzistojnë edhe tek peshkaqenët.

Kur bëhet fjalë për rritjen e numrit të peshkaqenëve, konservatorët janë kundër një kundërshtari: Industria e peshkimit.

Sipas Nowicki dhe Selden, ka pasur një lëvizje drejt peshkimit më të kujdesshëm, por një përqindje e madhe e industrisë nuk i kanë përfillur ato metoda, që është një arsye kryesore pse numri i grabitqarëve detarë vazhdon të bie.

Gjithashtu ligjet strikte për mbrojtjen e kafshëve luajnë një rol të rëndësishëm.

Reduktimi i peshkimit ilegal dhe të paqëndrueshëm ka qenë një betejë e vështirë, megjithëse konsumatorët po bëhen më të ndërgjegjshëm për mjedisin dhe zgjedhin peshkimin e qëndrueshëm mbi të tjerët.

Dhe përveç kësaj, Nowicki thotë se e vetmja mënyrë për të mbrojtur vërtet jetën detare është zvogëlimi i emetimeve tona globale të gazrave serë. “Në fund të fundit, nëse do të ruajmë ekosistemet tona në shekujt e ardhshëm, do të na duhet të zgjidhim çështjet e ndryshimeve klimatike,por duke marrë parasysh ruajtjen e specieve në të njëjtën kohë”.

Edhe nëse popullatat e peshkaqenëve rikthehen në një numër më të madh, kontributi i tyre do të jetë vetëm një pjesë e vogël në përpjekjen për të frenuar ndryshimet klimatike.

Por bollëku i peshkaqenëve ka një efekt të pamohueshëm në shumë ekosisteme detare që mbështeten në barin e detit të shëndetshëm dhe të bollshëm në një mënyrë ose në një tjetër./UBTNews/

Lajmet

Hoxhaj: E domosdoshme që Kosova të anëtarësohet në NATO

Published

on

Në përvjetorin e 76-të të themelimit të NATO-s, ish-ministri i Jashtëm i Kosovës, Enver Hoxhaj, ka përcjellë një mesazh falënderimi dhe angazhimi, duke theksuar rolin e pazëvendësueshëm të Aleancës në historinë e Kosovës. Ai ka vlerësuar rolin historik të NATO-s në çlirimin e Kosovës në vitin 1999 dhe praninë e saj të vazhdueshme në ruajtjen e paqes dhe sigurisë në vend.

“76 vite unitet, forcë dhe siguri. Gëzuar ditëlindjen, NATO! Kosova mbetet thellësisht mirënjohëse për rolin vendimtar në çlirimin tonë më 1999 dhe për praninë tuaj të vazhdueshme në ruajtjen e paqes dhe sigurisë”, ka shkruar Hoxhaj në rrjetin social Facebook.

Ai theksoi se tani është koha e fundit dhe më se e domosdoshme që Kosova të ecë drejt anëtarësimit të plotë në NATO, duke bashkëpunuar ngushtë me shtetet udhëheqëse të Aleancës.

“Anëtarësimi i Kosovës në NATO do të ishte një kontribut i rëndësishëm për stabilitetin e qëndrueshëm në Ballkan, duke u bërë shteti i 33-të i Aleancës në një të ardhme të afërt”, ka theksuar ai.

Hoxhaj ka qenë një nga zërat më të fortë në skenën politike kosovare që ka folur për rëndësinë e anëtarësimit të plotë të Kosovës në NATO, për integrimin euroatlantik dhe fuqizimin e subjektivitetit ndërkombëtar të Republikës së Kosovës.

Continue Reading

Lajmet

Nikaj i PDK-së kërkon heqjen e tarifave ndaj SHBA-së: Çdo vonesë është joseriozitet i Qeverisë

Published

on

Bernard Nikaj, deputet i Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), ka kërkuar që Qeveria e Kosovës të veprojë pa vonesa në heqjen e tarifës prej 10% ndaj mallrave të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, duke theksuar se mbajtja e kësaj tarife nuk ka asnjë domethënie ekonomike dhe as arsyetim politik.

Nikaj tha se partneriteti me SHBA-në është themelor për Kosovën dhe se tarifa ndaj produkteve amerikane po dëmton interesat afatgjata të shtetit dhe po cenon lidhjet me aleatin më të fuqishëm të vendit. Ai shtoi se heqja e menjëhershme e kësaj tarife është një veprim racional dhe një sinjal i qartë politik që Kosova është e përkushtuar të thellojë marrëdhëniet me SHBA-në.

“Për Kosovën, partneriteti me Shtetet e Bashkuara të Amerikës përfaqëson një bosht strategjik dhe ekonomik të pazëvendësueshëm — shumë më të rëndësishëm sesa pesha që ka tregu i Kosovës për ekonominë amerikane. Në këtë kontekst, mbajtja e tarifës prej 10% ndaj produkteve amerikane nuk ka domethënie ekonomike, e aq më pak arsyetim politik”, tha Nikaj.

Ai theksoi se çdo vonesë në heqjen e tarifës do të interpretohej si një “mungesë vizioni dhe joseriozitet” nga ana e Qeverisë së Kosovës në raport me aleancat kyçe të vendit.

Tarifa prej 10% ndaj mallrave amerikane ishte vendosur nga administrata e ish-presidentit Donald Trump, si një masë ndaj Kosovës, megjithatë, kjo tarifë është konsideruar më e ulëta krahasuar me tarifat që SHBA-ja ka vendosur ndaj disa shteteve të tjera. Pas këtij vendimi, Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, kishte kërkuar që Qeveria të veprojë për heqjen e tarifës, dhe kjo thirrje u pasua edhe nga shumë aktorë të tjerë politikë.

Gjithashtu, dje, Qeveria e Kosovës njoftoi se kishte nisur shqyrtimin e mundësisë për arritjen e një marrëveshjeje për tregtinë e lirë me Shtetet e Bashkuara, edhe para vendosjes së kësaj tarife./UBTNews/

Continue Reading

Lajmet

Presidentja Osmani takoi presidentin e Kroacisë: Kroacia, aleate e çmuar në fushën e mbrojtjes dhe sigurisë rajonale

Published

on

Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani, e cila po qëndron në Bullgari për të përfaqësuar Republikën e Kosovës në Takimin e nivelit të lartë të Procesit Aqaba për Ballkanin III, ka realizuar një takim me Presidentin e Kroacisë, Zoran Milanoviq.

Në këtë takim, Presidentja Osmani theksoi rëndësinë e bashkëpunimit të ngushtë mes Kosovës dhe Kroacisë, duke e cilësuar Kroacinë si një aleate të çmuar të Kosovës, veçanërisht në fushën e mbrojtjes dhe sigurisë rajonale. Ajo u shpreh se Kosova ka ndihmuar në konsolidimin e sigurisë dhe stabilitetit në rajon përmes bashkëpunimit të ngushtë me shtete të tilla si Kroacia, dhe se ky partneritet ka qenë shumë i rëndësishëm për forcimin e kapaciteteve mbrojtëse dhe të sigurisë për të dyja vendet.

“Me Kroacinë mbetet një bashkëpunim i shkëlqyer në fushat e mbrojtjes, ekonomisë dhe të tjera. Ky raport është i bazuar në besim reciprok, dhe kjo është arsyeja pse Kosova e konsideron Kroacinë si një mbështetës të fuqishëm dhe të besueshëm”, tha Presidentja Osmani pas takimit.

Ajo gjithashtu i përcolli urimet më të përzemërta Presidentit Milanoviq për rizgjedhjen e tij në këtë post, duke e cilësuar atë si një mik të çmuar dhe mbështetës të fuqishëm të Kosovës në periudha të ndryshme.

Në një postim në llogarinë e saj në rrjetet sociale, Presidentja Osmani theksoi se miqësia dhe bashkëpunimi me Kroacinë janë një burim i forcës për Kosovën, dhe se me aleatë të tillë, vendi do të bëhet çdo ditë e më i fortë dhe më i qëndrueshëm në sfidat e sigurisë dhe zhvillimit.

Takimi me Presidentin Milanoviq është një vazhdim i marrëdhënieve të ngushta dhe të shëndetshme mes dy shteteve, të cilat janë të përkushtuara të rrisin bashkëpunimin në të gjitha fushat e mundshme, përfshirë ato strategjike dhe diplomatike./UBTNews/

 

Continue Reading

Bota

Trump shkarkon kreun e Agjencisë së Sigurisë Kombëtare, Gjeneralin Timothy Haugh

Published

on

Administrata e Presidentit Donald Trump ka shkarkuar Gjeneralin Timothy Haugh, kreun e Agjencisë së Sigurisë Kombëtare (NSA) dhe të Komandës Kibernetike të SHBA-së, një vendim që ka shkaktuar diskutime dhe shqetësim mes zyrtarëve dhe politikës amerikane.

Arsyet e shkarkimit nuk janë bërë të qarta, por ky hap ka pasuar një takim të mërkurën mes Trumpit dhe aktivistes së ekstremit të djathtë, Laura Loomer. Raportohet se Loomer ka nxitur presidentin të largojë disa zyrtarë që ajo dyshonte se nuk mbështesnin agjendën e tij. Në një postim në platformën X, Loomer e ka quajtur Gjeneralin Haugh dhe zëvendësuesen e tij, Wendy Noble, “të pabesë” ndaj presidentit, duke e konsideruar këtë si shkakun kryesor të largimit të tyre.

Në një deklaratë për mediat, Trump ka thënë se do të largohet çdo punonjës që nuk është besnik ndaj tij, duke shtuar: “Ne gjithmonë do të largojmë njerëz – ata që nuk i pëlqejmë ose që përfitojnë, ose që mund të kenë besnikëri ndaj dikujt tjetër.” Ky koment është bërë ndërkohë që qarkullonin lajme për shkarkimin e të paktën tre zyrtarëve të tjerë nga Këshilli i Sigurisë Kombëtare të Shtëpisë së Bardhë, pas takimit me Loomer.

Agjencia e Sigurisë Kombëtare dhe Shtëpia e Bardhë kanë refuzuar të komentojnë në lidhje me shkarkimet, duke e referuar çështjen tek Zyra për Marrëdhënie me Publikun e Sekretarit të Mbrojtjes, e cila gjithashtu ka refuzuar të japë më shumë detaje.

Demokratët kryesorë në komitetet e inteligjencës të Dhomës së Përfaqësuesve dhe Senatit kanë shprehur shqetësim për këtë vendim. Përfaqësuesi Jim Himes dhe Senatori Mark Warner e kanë kritikuar shkarkimin, duke thënë se Haugh ka qenë një udhëheqës i ndershëm dhe të drejtë, dhe se mund të ishte pikërisht kjo integriteti që ka çuar në largimin e tij nga administrata Trump.

Në një deklaratë për CBS, Himes tha se ishte “thellësisht i shqetësuar” për shkarkimin, duke shtuar se Gjenerali Haugh ka vendosur sigurinë kombëtare në prioritet dhe ka ndjekur ligjin.

Continue Reading

Të kërkuara