Lajmet

Pse njerëzit tërhiqen kaq shumë nga personazhet e këqij?

Çfarë thotë studimi i ri i Universitetit të Miçiganit në SHBA?

Published

on

Qoftë në televizion apo në një film, ne në përgjithësi i duam personazhet e këqij apo negativë. Pavarësisht se sa egoist, i uritur për pushtet apo i babëzitur është një person i tillë, shumë prej nesh janë ende të tërhequr nga ana e tyre e errët, pjesërisht sepse dyshojmë se disa prej tyre mund të kenë një cilësi të mirë në vetvete.

Në fakt, sipas një studimi të ri të Universitetit të Miçiganit, SHBA, si të rriturit ashtu edhe fëmijët raportuan më shpesh se personazhet negativë ishin më të mirë nga brenda sesa që heronjtë, për të cilën mendohet se janë përbrenda të këqij.

“Pra njerëzit besojnë se ka një mospërputhje midis sjelljeve të jashtme të një njeriu të keq dhe vetes së tyre të brendshme, dhe ky është një hendek më i madh për personazhet negative sesa për heronjtë”, thotë Valeri Umsheid, doktorante në psikologji në këtë universitet, dhe autorjakryesor e studimit.

Umssheid dhe kolegët e saj kryen tre studime me 434 fëmijë (4-12 vjeç) dhe 277 të rritur për të përcaktuar se si individët i kuptojnë veprimet antisociale të kryera nga njerëzit e ligj. Ata u përqendruan tek gjykimet e pjesëmarrësve mbi personazhet negativë dhe heronjtë fiktivë të njohur apo të rinj, si Ursula tek “Sirena e Vogël” dhe Udi i “Toy Story”.

Studimi 1 zbuloi se fëmijët i shihnin si shumë negative veprimet dhe emocionet e personazheve të këtij të fundit. Kjo sugjeron se prirja e mirë-dokumentuar e fëmijëve për t’i gjykuar njerëzit si të mirë, nuk e pengon vlerësimin ndaj formave ekstreme të ligësisë sëtyre.

Studimet 2 dhe 3, vlerësuan besimet e fëmijëve dhe të të rriturve në lidhje me karakterin moral dhe veten e vërtetë të heronjve dhe personazheve të këqij, duke përdorur një sërë dëshmish konvergjente, përfshirë mënyrën se si një personazh ndihej së brendshmi, nëse veprimet e një personazhi pasqyronin veten e tyre të vërtetë, dhe nëse kjo e fundit mund të ndryshojë me kalimin e kohës.

Përmes këtyre masave, studimi tregoi se si fëmijët ashtu edhe të rriturit e vlerësonin vazhdimisht veten e vërtetë të personazheve të tilla si jashtëzakonisht të këqij dhe shumë më negativ sesa heronjtë. Njëkohësisht, studiuesit zbuluan një asimetri në gjykime, ku personazhet negative kishin më shumë gjasa sesa heronjtë që të kishin një vetvete të vërtetë që ndryshonte nga sjellja e tyre e jashtme. Umsheid tha se si fëmijët ashtu edhe të rriturit besonin se personazhet si Ursula kishin njëfarë mirësie të brendshme, pavarësisht nga veprimet e këqija apo imorale që kryejnë rregullisht ata./MedicalXPress – Bota.al

Lajmet

Anne Carson fiton Çmimin Nobel për Letërsi 2026

Published

on

Poetja kanadeze Anne Carson është laureuar me Çmimin Nobel për Letërsi për vitin 2026.

Akademia Suedeze e ka nderuar 76-vjeçaren për “veprën e saj të guximshme dhe novatore, e cila, në një dialog lozonjar me traditën klasike, ka krijuar forma të reja për letërsinë bashkëkohore”.

Sekretarja e përhershme e Akademisë Suedeze, Ingrid Carlberg, tha se ia kishte komunikuar lajmin Carsonit përmes telefonit, pak para njoftimit zyrtar.

“Ajo u kap në befasi, por ishte shumë e lumtur”, tha Carlberg, duke shtuar se Carson i kishte treguar se në atë moment ndodhej në Islandë.

Anne Carson lindi në vitin 1950 në Toronto të Kanadasë. Ajo është poete, eseiste, përkthyese dhe ish-profesoreshë universitare, ndërsa gjatë karrierës së saj ka ndërthurur poezinë, prozën, përkthimin dhe studimet klasike.

Krijimtaria e saj është e njohur për kapërcimin e kufijve mes zhanreve dhe për ndërthurjen e letërsisë bashkëkohore me traditën klasike. Suksesi i saj i madh erdhi në vitin 1998 me veprën “Autobiography of Red”.

Carson ka botuar më shumë se 20 libra me poezi, ese dhe përkthime. Në vitin 2001, ajo u bë gruaja e parë që fitoi çmimin “T.S. Eliot” për veprën “The Beauty of the Husband”.

Vitin e kaluar, Çmimi Nobel për Letërsi iu dha shkrimtarit hungarez László Krasznahorkai, për veprën e tij që, sipas jurisë, mbron fuqinë e artit përballë “tmerrit apokaliptik”.

Njoftimi për Çmimin Nobel për Letërsi vjen pas shpalljes së çmimeve në mjekësi, fizikë dhe kimi, ndërsa këtë javë pritet të shpallet edhe Çmimi Nobel për Paqen./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Tensione te Parlamenti në Tiranë: Policia përdor sprej ndaj protestuesve për Reformën Territoriale

Published

on

By

Tensione të forta po shoqërojnë protestën përpara Parlamentit në Tiranë, ku qytetarë dhe përfaqësues të bashkive të ndryshme janë mbledhur për të kundërshtuar draftin e Partisë Socialiste për Reformën Territoriale, i cili parashikon shkrirjen e disa bashkive.

Përplasja nisi në momentin kur protestuesit tentuan të heqin gardhin mbrojtës metalik, me ç’rast policia ndërhyri duke përdorur spraj lotsjellës për prapësimin e tyre. Si pasojë e sprajit djegës, disa qytetarë kanë shfaqur probleme shëndetësore dhe janë transportuar me ambulancë drejt spitalit. Lëndime të lehta kanë pësuar edhe disa efektivë policie nga goditjet me shishe e sende të tjera.

Përkundër tensioneve, protestuesit po vazhdojnë të qëndrojnë përpara Parlamentit në kërkim të tërheqjes së projektligjit. /Euronews/

Continue Reading

Lajmet

Bomba ajrore ruse godasin dy autobusë në Donetsk, 33 të vrarë dhe 18 të plagosur

Published

on

Të paktën 33 persona janë vrarë dhe 18 të tjerë janë plagosur të enjten, pasi një sulm rus goditi dy autobusë publikë në qytetin e Kramatorskut, në rajonin e Donetskut në Ukrainë raportojn autoritetet ukrainase.

Sipas autoriteteve lokale, sulmi shkaktoi zjarr në të dy autobusët dhe në zonën përreth. Ekipet e Shërbimit Shtetëror të Emergjencave të Ukrainës kanë dalë në vendngjarje për të shpëtuar të mbijetuarit dhe për të shuar zjarrin.

Guvernatori i Donetskut, Vadym Filashkin, tha se sulmi ishte i qëllimshëm ndaj civilëve dhe se autobusët po transportonin pasagjerë në momentin e goditjes.

Pas sulmit, Filashkin urdhëroi pezullimin e transportit publik në Kramatorsk dhe Sloviansk, ndërsa u bëri thirrje banorëve që ndodhen ende në rajonin e Donetskut të evakuohen drejt zonave më të sigurta të Ukrainës.

Sulmi është cilësuar si më vdekjeprurësi nga një goditje e vetme në Ukrainë gjatë këtij viti. Një sulm masiv rus me raketa në Kiev, në korrik, kishte shkaktuar 33 viktima në të gjithë qytetin, por në disa goditje të koordinuara.

Kramatorsk dhe Sloviansk janë qytete të rëndësishme industriale pranë vijës së frontit dhe pjesë e të ashtuquajturit “brez i fortesës” të Ukrainës në rajonin e Donetskut, së bashku me Kostiantynivkën dhe Druzhkivkën.

Kramatorsku ka shërbyer për një kohë të gjatë si pikë strategjike prapa vijës së frontit për njësitë ukrainase. Megjithatë, për shkak të bombardimeve të shpeshta, qyteti nuk po përdoret më në të njëjtën mënyrë për pushimin dhe tërheqjen e përkohshme të trupave.

“Rusia po sjell vdekje në tokën ukrainase. Po godet qytetet tona, po vret njerëzit tanë dhe po i shton krimet e saj çdo ditë”, tha Filashkin, duke shprehur ngushëllimet për familjet e viktimave./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Ndalohen 30 mijë euro të padeklaruara në Bërnjak

Published

on

Zyrtarët e Doganës së Kosovës, në bashkëpunim me Policinë e Kosovës, kanë parandaluar futjen e një shume të konsiderueshme parash të padeklaruara në territorin e Kosovës.

Rasti është zbuluar në pikën kufitare Bërnjak, ku për kontroll është përzgjedhur një automjet me targa të huaja, i cili po hynte në Kosovë.

Sipas Doganës, gjatë intervistimit, udhëtari ka deklaruar se nuk kishte mallra apo mjete monetare për të deklaruar. Megjithatë, pas dyshimeve të krijuara gjatë kontrollit, zyrtarët kanë kontrolluar automjetin dhe udhëtarin.

Gjatë kontrollit, në një hapësirë të fshehtë në dyshemenë e automjetit janë gjetur 30 mijë e 550 euro para të gatshme, të cilat nuk ishin deklaruar.

Dogana ka rikujtuar se, sipas Nenit 33 të Ligjit për Parandalimin e Pastrimit të Parave dhe Luftimin e Financimit të Terrorizmit, çdo person që hyn ose del nga Kosova dhe bart 10 mijë euro ose më shumë, është i obliguar të deklarojë me shkrim shumën e parave dhe burimin e tyre të verifikueshëm pranë zyrtarit doganor./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara