Lajmet

Pse njerëzit tërhiqen kaq shumë nga personazhet e këqij?

Çfarë thotë studimi i ri i Universitetit të Miçiganit në SHBA?

Published

on

Qoftë në televizion apo në një film, ne në përgjithësi i duam personazhet e këqij apo negativë. Pavarësisht se sa egoist, i uritur për pushtet apo i babëzitur është një person i tillë, shumë prej nesh janë ende të tërhequr nga ana e tyre e errët, pjesërisht sepse dyshojmë se disa prej tyre mund të kenë një cilësi të mirë në vetvete.

Në fakt, sipas një studimi të ri të Universitetit të Miçiganit, SHBA, si të rriturit ashtu edhe fëmijët raportuan më shpesh se personazhet negativë ishin më të mirë nga brenda sesa që heronjtë, për të cilën mendohet se janë përbrenda të këqij.

“Pra njerëzit besojnë se ka një mospërputhje midis sjelljeve të jashtme të një njeriu të keq dhe vetes së tyre të brendshme, dhe ky është një hendek më i madh për personazhet negative sesa për heronjtë”, thotë Valeri Umsheid, doktorante në psikologji në këtë universitet, dhe autorjakryesor e studimit.

Umssheid dhe kolegët e saj kryen tre studime me 434 fëmijë (4-12 vjeç) dhe 277 të rritur për të përcaktuar se si individët i kuptojnë veprimet antisociale të kryera nga njerëzit e ligj. Ata u përqendruan tek gjykimet e pjesëmarrësve mbi personazhet negativë dhe heronjtë fiktivë të njohur apo të rinj, si Ursula tek “Sirena e Vogël” dhe Udi i “Toy Story”.

Studimi 1 zbuloi se fëmijët i shihnin si shumë negative veprimet dhe emocionet e personazheve të këtij të fundit. Kjo sugjeron se prirja e mirë-dokumentuar e fëmijëve për t’i gjykuar njerëzit si të mirë, nuk e pengon vlerësimin ndaj formave ekstreme të ligësisë sëtyre.

Studimet 2 dhe 3, vlerësuan besimet e fëmijëve dhe të të rriturve në lidhje me karakterin moral dhe veten e vërtetë të heronjve dhe personazheve të këqij, duke përdorur një sërë dëshmish konvergjente, përfshirë mënyrën se si një personazh ndihej së brendshmi, nëse veprimet e një personazhi pasqyronin veten e tyre të vërtetë, dhe nëse kjo e fundit mund të ndryshojë me kalimin e kohës.

Përmes këtyre masave, studimi tregoi se si fëmijët ashtu edhe të rriturit e vlerësonin vazhdimisht veten e vërtetë të personazheve të tilla si jashtëzakonisht të këqij dhe shumë më negativ sesa heronjtë. Njëkohësisht, studiuesit zbuluan një asimetri në gjykime, ku personazhet negative kishin më shumë gjasa sesa heronjtë që të kishin një vetvete të vërtetë që ndryshonte nga sjellja e tyre e jashtme. Umsheid tha se si fëmijët ashtu edhe të rriturit besonin se personazhet si Ursula kishin njëfarë mirësie të brendshme, pavarësisht nga veprimet e këqija apo imorale që kryejnë rregullisht ata./MedicalXPress – Bota.al

Vendi

Zëri që mposhti heshtjen: Vasfije Krasniqi dritë mbi errësirën e krimeve serbe në Kuvend

Published

on

By

Mes lotëve dhe një heshtjeje që peshonte rëndë, salla e Kuvendit të Kosovës u pushtua nga dhimbja dhe guximi i Vasfije Krasniqit.

Në seancën solemne për nder të 14 Prillit, Ditës Memoriale të të Mbijetuarve të Dhunës Seksuale, Krasniqi ndau një dëshmi që preku thellë të pranishmit, duke e shndërruar foltoren në një tribunë të të vërtetës që nuk mund të heshtet më.

Nën dritën simbolike të qirinjve, ky fjalim shënoi një moment reflektimi mbi rrugëtimin drejt drejtësisë dhe thyerjes së stigmës.

Vasfije Krasniqi, e cila është bërë simbol i guximit mbarëkombëtar, hapi fjalimin e saj duke kujtuar se kjo datë nuk është thjesht një shënim në kalendar, por dita që i ndau jetën përgjithmonë. Ajo kërkoi që institucionet dhe shoqëria të jenë krahu i fortë i të gjithë atyre që ende vuajnë në heshtje.

“Sot qëndroj para jush si një e mbijetuar, por mbi të gjitha si një zë që nuk zgjodhi heshtjen kurrë. 14 prilli nuk është vetëm një datë për mua, është data që ndryshoi jetën time përgjithmonë. Sot ky Kuvend bëhet një vend i veçantë i kujtesës, një vend ku dhimbja nuk fshihet, por ndriçon.” tha Krasniqi.

Krasniqi theksoi se errësira që ka mbuluar këto viktima për dekada po largohet, duke u zëvendësuar me respekt dhe prani institucionale.

“Për shumë vite drita ka munguar në jetën e shumë të mbijetuarve; heshtja, stigma dhe mungesa e mbështetjes ka bërë që shumë histori të mbesin të heshtura. Çdo qiri që ndezëm sot është një mesazh i qartë që të mbijetuarat nuk janë vetëm – zëri ynë ka rëndësi dhe dinjiteti ynë duhet të mbrohet e të respektohet.” u shpreh nën emocione Vasfije Krasniqi.

U.D. Presidentja dhe Ministrja e Drejtësisë, Albulena Haxhiu, vuri në dukje se dhuna seksuale nuk ishte rastësi, por një mjet brutal lufte i planifikuar nga Serbia për të goditur bërthamën e shoqërisë kosovare.

“Në Kosovë ky mjet brutal u ushtrua nga aparati shtetëror serb dhe kjo dhunë kishte për qëllim poshtërimin, nënçmimin dhe lëkundjen e themeleve të shtetit tonë. Autorët e këtyre krimeve mbeten të lirë jashtë juridiksionit tonë dhe nën mbrojtjen e Serbisë, por përkushtimi ynë nuk do të mungojë as me vepra e as me përpjekje”, tha Haxhiu.

Kryeministri Albin Kurti u zotua se shteti nuk do të lejojë që harresa të mbulojë krimet e forcave okupuese, duke bërë thirrje që shoqëria të marrë mbi supe detyrën e thyerjes së heshtjes.

“Kjo ditë është thirrje për drejtësi. Heshtja dhe stigma që ende rëndojnë mbi mijëra viktima vazhdojnë të peshojnë, por kjo heshtje nuk duhet të jetë barrë juaja – është detyrë e jona që ta thyejmë këtë heshtje. Serbia vazhdon të shërbejë si strehë ndaj kriminelëve që kryen këto krime.”, u shpeh Kurti.

Kurti kritikoi ashpër edhe tentativat e fundit të Beogradit për falsifikimin e së vërtetës historike, duke rikonfirmuar se sakrifica e të mbijetuarve do të nderohet gjithmonë me krenari shtetërore.

Continue Reading

Vendi

Vazhdohet mandati i Petrit Ajetit në krye të AKI-së edhe për pesë vjet

Published

on

By

U.D. Presidentja, Albulena Haxhiu, dhe Kryeministri Albin Kurti, kanë nënshkruar sot vendimin për vazhdimin e mandatit të Petrit Ajetit si drejtor i Agjencisë së Kosovës për Inteligjencë (AKI).

Me këtë vendim, Ajeti do të udhëheqë institucionin kryesor të inteligjencës në vend edhe për një mandat tjetër pesëvjeçar.

Sipas njoftimit, ky vendim vjen si rezultat i besimit në profesionalizmin, integritetin dhe lidershipin e treguar nga Ajeti në mbrojtje të sigurisë kombëtare.

Gjatë takimit të përbashkët, krerët e shtetit e falënderuan drejtorin e AKI-së për punën dhe përkushtimin e treguar gjatë mandatit të kaluar, duke vlerësuar kontributin e tij në forcimin e institucioneve të sigurisë në Republikën e Kosovës.

Continue Reading

Vendi

Ferizaj: Sekuestrohen rreth 18 kg heroinë, arrestohen dy persona

Published

on

By

Një aksion i gjerë dhe i koordinuar ndërmjet Prokurorisë Speciale dhe Policisë së Kosovës, i koduar nën Task Forcën “White Star”, ka goditur një rrjet të trafikimit të lëndëve narkotike në rajonin e Ferizajt. Operacioni, i zhvilluar më 13 prill 2026, ka rezultuar me arrestimin e dy personave të tjerë të dyshuar, duke e çuar numrin total të të ndaluarve në katër.

Gjatë këtij operacioni, autoritetet kanë arritur të sekuestrojnë një sasi të konsiderueshme prej rreth 17.9 kg lëndë narkotike, e llojit heroinë. Sipas njoftimit zyrtar, personat e ndaluar me inicialet A.D., S.Sh., M.Sh. dhe M.B., dyshohen për përfshirje në disa vepra penale që ndërlidhen me trafikimin dhe shpërndarjen e drogës.

Ky aksion vlerësohet si një goditje e rëndësishme ndaj grupeve kriminale në vend, ndërkohë që Prokuroria Speciale po vazhdon hetimet për të zbardhur të gjitha rrethanat dhe bashkëpunëtorët e mundshëm në këtë rast.

Continue Reading

Lajmet

Hapet rruga për Byronë e Konfiskimit: Projektligji miratohet në lexim të parë

Published

on

By

Komisioni për Legjislacion ka miratuar në lexim të parë Projektligjin për Byronë për Konfiskimin dhe Sekuestrimin e Pasurisë së Pajustifikueshme, duke i hapur rrugë dërgimit të tij për votim në Kuvendin e Kosovës.

Gjatë kësaj mbledhjeje, Ministrja e Drejtësisë, Donika Gërvalla, e cilësoi këtë nismë si një mekanizëm kyç për forcimin e sundimit të ligjit, duke theksuar se përmes tij vendoset një standard i qartë ku nuk do të ketë tolerancë ndaj pasurisë së fituar në mënyrë të paligjshme.

Gërvalla sqaroi para anëtarëve të Komisionit se roli i Byrosë do të jetë mbledhja, verifikimi dhe analizimi i informacioneve mbi bazën e mospërputhjeve substanciale financiare, por pa pasur kompetencë për të marrë vendime përfundimtare.

Ajo specifikoi se “Byroja nuk konfiskon”, pasi vendimi final për konfiskimin e pasurisë do të mbetet gjithmonë në duart e gjykatave. Projektligji, sipas saj, garanton të gjitha të drejtat e palëve në procedurë, duke përfshirë qasjen në dokumentacion dhe mjetet juridike.

Në përfundim, ministrja u bëri thirrje deputetëve që ta mbështesin këtë projektligj, pasi ai shkon përtej mandateve qeveritare dhe partive politike. Ajo nënvizoi se ky ligj shërben si një garanci për qytetarët dhe reformën në drejtësi, duke siguruar që çdo pasuri e pajustifikueshme të rikthehet te shteti dhe qytetarët përmes mekanizmave kushtetues.

Continue Reading

Të kërkuara