Një funeral i rrallë shtetëror për Shinzo Abe, ish-kryeministrin që u vra në korrik, ka ndarë Japoninë.
Abe ishte një nga udhëheqësit më përçarës të vendit nga paslufta, por janë lidhjet e partisë në pushtet me Kishën ultra-konservatore të Unifikimit që ka ndezur shumicën e opozitës ndaj funeralit.
Kryeministri Fumio Kishida po përballet me një ndikim politik pothuajse të vazhdueshëm nga trajtimi i lidhjeve me kishën midis ligjvënësve të partisë së tij dhe funeralit shtetëror që ai thotë se Abe e meriton.
Këtu gjeni një vështrim në disa nga arsyet pse funerali shtetëror të martën po shkakton kaq shumë zemërim:
Pse duhet që Abe të ketë një funeral shtetëror?
Kishida thotë se Abe meriton një funeral shtetëror sepse ai ishte lideri më jetëgjatë në historinë moderne politike të Japonisë dhe për politikat e tij diplomatike, të sigurisë dhe ekonomike që ngritën profilin ndërkombëtar të Japonisë. Kishida, duke vënë në dukje vrasjen e Abe gjatë një fushate zgjedhore, thotë se Japonia duhet të tregojë vendosmërinë e saj për të mos u përkulur kurrë para “dhunës kundër demokracisë”.
Vëzhguesit politikë thonë se mbajtja e një funerali shtetëror për Abe është një përpjekje e Kishida-s për të kënaqur ligjvënësit e Partisë Liberale Demokratike, në mënyrë që të forcojë kontrollin e tij në pushtet.
Koichi Nakano, profesor i politikës ndërkombëtare në Universitetin Sophia, thotë se funerali është një përpjekje për të zbardhur trashëgiminë e Abe-s dhe për të mbuluar skandalet që lidhen me Kishën e Unifikimit. Kisha akuzohet për rekrutim të papërshtatshëm dhe taktika biznesi, por i mohon akuzat.
Pse është kontroverse?
Kundërshtarët thonë se është jodemokratike, duke përmendur mungesën e një baze të qartë ligjore dhe vendimin e njëanshëm të kabinetit të Kishida-s për të mbajtur funeralin.
Kundërshtarët e Abe kujtojnë përpjekjet e tij për të zbardhur mizoritë e kohës së luftës në Japoni, shtytjen e tij për më shumë shpenzime ushtarake, pikëpamjen e tij për rolet gjinore dhe një lidership që shihet si autokratik.
Protestat e funeralit janë shtuar pasi dolën më shumë detaje rreth lidhjes së Abe dhe ligjvënësve të LDP-së me Kishën e Unifikimit. Kisha me bazë në Korenë e Jugut ka ndërtuar lidhje të ngushta me ligjvënësit e LDP-së mbi interesat e përbashkëta në kauza konservatore.
Vrasësi i Abe thuhet se ishte i zemëruar për lidhjet midis Abe, partisë së tij dhe kishës, ku për këtë të fundit ai tha se nëna e tij i kishte dhënë të gjitha paratë e familjes.
Një grup avokatësh ngritën një padi duke u përpjekur të ndalonin funeralin, por thuhet se u hodh poshtë të hënën. Poashtu një i moshuar i kishte vënë flakën vetes pranë kryeministrisë në një protestë të dukshme për funeralin.
Rreth 1.7 miliardë jen (11.8 milionë dollarë) nevojiten për vendin, sigurinë, transportin dhe akomodimin për mysafirët, tha qeveria. Kundërshtarët thonë se paratë e taksave duhet të shpenzohen për shkaqe më domethënëse, të tilla si adresimi i pabarazive ekonomike në rritje të shkaktuara nga politikat e Abe.
Cilat janë implikimet për Kishida-n?
Kishida, i cili mori detyrën një vit më parë, kishte gëzuar mbështetje të qëndrueshme publike, me fitoren e tij në zgjedhjet e korrikut që duket se i siguroi atij një mënyrë për të sunduar deri në tre vjet.
Por vlerësimet për të kanë rënë që atëherë, kjo për shkak të trajtimit të funeralit shtetëror dhe lidhjeve të partisë së tij qeverisëse me kishën e Koresë së Jugut.
Një sondazh i LDP-së zbuloi se gati gjysma e ligjvënësve të saj kishin lidhje me kishën. Kishida është zotuar për të gjitha lidhjet, por shumë japonezë duan një shpjegim të mëtejshëm se si kisha mund të ketë ndikuar në politikat e partisë.
Çfarë do të ndodhë në funeral?
Të ftuarit do të mblidhen disa orë përpara funeralit në arenën e arteve marciale Budokan në qendër të Tokios për kontrollet e sigurisë, të cilat janë forcuar pas vrasjes së Shinzo Abe-s. Asnjë ushqim apo pije nuk lejohet brenda dhe përdorimi i kompjuterëve personalë ose kamerave është i kufizuar. Rreth 1000 trupa japoneze do të rreshtojnë rrugët përreth vendit të ngjarjes.
Përfaqësues të qeverisë, parlamentarë dhe anëtarë të gjyqësorit, përfshirë Kishida, do të mbajnë fjalime ngushëllimi, ndjekur nga e veja e Abe, Akie Abe. Jashtë arenës do të vendoset një tavolinë me lule për publikun.
Qeveria thotë se funerali nuk ka për qëllim të detyrojë askënd të nderojë Abe-n. Por shumica e 47 qeverive prefekturale të vendit do të mbajnë flamurin në gjysmështizë dhe do të kenë një minutë heshtje, gjë që mund të ushtrojë presion mbi shkollat publike. Banorët dhe zyrat pranë vendit të ngjarjes do të preken nga kontrollet e trafikut dhe pikat e sigurisë, ndërsa mësimet do të anulohen në disa shkolla të lagjeve.
Kundërshtarët do të mbajnë mitingje në të gjithë vendin.
Kush do të jetë prezent në ceremoninë përkujtimore?
Aty do të jenë zëvendëspresidentja e SHBA-së, Kamala Harris, si dhe liderët nga Australia, India, Vietnami, Kamboxhia dhe Singapori. Kishida beson se ngjarja do t’i ofrojë atij një mundësi që të përfshihet në “diplomaci funerale”.
Qeveria tha javën e kaluar se 4,300 pjesëmarrës, përfshirë personalitete të huaja, ligjvënës japonezë, udhëheqës komunalë dhe përfaqësues nga biznesi, kultura dhe fusha të tjera, do të marrin pjesë – nga gjithsej 6,000 të ftuar.
Shumë anëtarë të opozitës, përfshirë ato kryesore, Partinë Demokratike Kushtetuese të Japonisë dhe Partinë Komuniste Japoneze, po bojkotojnë funeralin. Larg do të qëndrojë edhe një ish-ministër në partinë qeverisëse./UBTNews/
Aktorja shqiptare nga Kosova, Fatlume Bunjaku, është shpallur fituese e çmimit prestigjioz European Shooting Stars në kuadër të Berlinale, duke shënuar një arritje të jashtëzakonshme për kinematografinë shqiptare dhe atë ballkanike në skenën ndërkombëtare. Ky program, i organizuar çdo vit nga European Film Promotion në bashkëpunim me Berlinalen, konsiderohet një nga platformat më prestigjioze për promovimin e aktorëve evropianë me potencial për një karrierë ndërkombëtare të suksesshme.
Juria e këtij edicioni përbëhej nga emra të njohur të botës së filmit, përfshirë regjisorin fitues të Oscar-it, Danis Tanović, aktoren Danica Ćurčić, kritiken e filmit Leila Latif, regjisoren Jo Monteiro dhe producentin Jacques-Henri Bronckart. Sipas vlerësimit të tyre, Bunjaku lë një gjurmë të pashlyeshme te shikuesi, duke shfaqur një prezencë të fuqishme në ekran dhe një thellësi emocionale mbresëlënëse. Juria theksoi se talenti dhe angazhimi i saj e bëjnë atë një aktore me potencial të jashtëzakonshëm.
Përveç suksesit në film, Fatlume Bunjaku njihet edhe si profesoreshë në Fakultetin e Arteve Dramatike në UBT, ku ndan eksperiencën dhe pasionin e saj me studentët, duke i frymëzuar ata drejt karrierave në art dhe aktrim. Prania e saj si “Shooting Star” në Berlinale u cilësua si një moment historik jo vetëm për Kosovën dhe Shqipërinë, por për të gjithë rajonin e Ballkanit.
Gjatë ceremonisë, Bunjaku tërhoqi vëmendjen e agjentëve dhe regjisorëve ndërkombëtarë, jo vetëm për interpretimin e saj bindës, por edhe për qasjen modeste dhe të ngrohtë. Në fjalimin e saj, ajo bëri thirrje që industria globale e filmit të vlerësojë kineastët e Ballkanit, duke theksuar potencialin e madh të rajonit dhe nevojën për më shumë mundësi dhe bashkëpunime ndërkombëtare.
Aktorja u nominua në këtë program për filmin Hana, me regji nga Ujkan Hysaj, ku interpreton rolin suportues të Mrikës. Ky vlerësim i hap rrugë prezantimit të saj në një nga skenat më të rëndësishme të kinematografisë botërore dhe shënon një kapitull të ri krenarie për artin shqiptar në nivel evropian dhe global.
Studentja e Fakultetit Shkencat e Sportit dhe të Lëvizjes në UBT dhe kampionia olimpike Nora Gjakova, së bashku me profesorin Milaim Berisha dhe bashkëautorë ndërkombëtarë, ka publikuar një punim shkencor të rëndësishëm mbi rikuperimin e lëndimeve komplekse të pjesës proksimale të hamstringut në sportistët elitarë.
Studimi është botuar në revistën prestigjioze evropiane Retos (Q2) dhe mund të gjendet këtu: Retos – Article Punimi trajton rastin unik të rikuperimit 5-mujor të Nora Gjakovës pas këputjes së pjesshme të hamstringut, një periudhë që konsiderohet shumë e shkurtër për rikuperim të plotë, sidomos kur objektivi ishte pjesëmarrja në Lojërat Olimpike të Parisit 2024. Ky studim sjell një kontribut të rëndësishëm në literaturën shkencore, duke analizuar kufijtë klinikë që ndajnë rastet që kërkojnë ndërhyrje kirurgjike nga ato që mund të menaxhohen me trajtim konservativ.
Rezultatet tregojnë se një qasje e strukturuar, e bazuar në terapi fizike, stërvitje progresive dhe drill-e specifike për sportin e xhudos, mund të mundësojë rikuperim të shpejtë dhe kthim në garë pa ndërhyrje kirurgjike.
Rasti i Nora Gjakovës demonstron se sportistët elitarë jo vetëm që arrijnë rezultate të jashtëzakonshme në garë, por edhe mund të kontribuojnë në avancimin e praktikave rehabilituese dhe të njohurive shkencore në fushën e Shkencave të Sportit dhe të Lëvizjes, një program i zhvilluar fuqishëm në UBT, që ofron mundësi të avancuara për studentët dhe sportistët e rinj për t’u trajnuar dhe për të mësuar mbi bazat shkencore të performancës dhe rikuperimit.
Ky rast është një shembull i qartë se si bashkëpunimi ndërkombëtar mes sportistëve dhe akademikëve mund të sjellë njohuri të reja, duke rritur standardet e rehabilitimit sportiv dhe duke fuqizuar studentët e UBT që të jenë pjesë e projekteve shkencore me ndikim global.
Zëvendës Shefi i Misionit të Ambasada Gjermane në Kosovë, Christian Böttcher, vizitoi Qytetin e Mençur të UBT-së, ku u mirëprit nga Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi.
Gjatë takimit u theksua roli i UBT-së si institucion i arsimit të lartë që po vendos standarde të reja në ndërlidhjen e arsimit me sipërmarrjen dhe industrinë. Modeli i zhvillimit të UBT-së, i bazuar në integrimin strategjik të arsimit, kërkimit shkencor, inovacionit dhe zhvillimit të biznesit, u vlerësua si një qasje vizionare që sjell rezultate të matshme.
Rektori Hajrizi prezantoi para delegacionit ekosistemin unik të UBT-së, ku përmes Parkut Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik në Lipjan ndërthuren laboratorët e avancuar, teknologjitë e sofistikuara dhe bashkëpunimi i drejtpërdrejtë me industrinë. Ky mjedis krijon ura konkrete mes akademisë dhe sektorit privat, duke përgatitur studentët për tregun global të punës.
U theksua se UBT, si anëtar Premium i OEGJK-së, luan rol kyç në lidhjen e Kosovës me universitete dhe institucione të arsimit të lartë në Gjermani, Austri dhe më gjerë. Partneritetet e forta ndërkombëtare dhe orientimi praktik e bëjnë UBT-në një pikë natyrore takimi ndërmjet dijes akademike dhe zhvillimit ekonomik.
Diskutimet u përqendruan në zgjerimin e mëtejmë të bashkëpunimit, me theks në zhvillimin e qëndrueshëm, fuqizimin e inovacionit dhe thellimin e bashkëpunimit akademik ndërkufitar. Shkalla e zhvillimit të UBT-së, qartësia strategjike dhe fryma sipërmarrëse lanë përshtypje të veçantë te përfaqësuesit gjermanë, të cilët shprehën gatishmërinë për ta ndërtuar këtë momentum të përbashkët edhe në të ardhmen.
Një delegacion nga kompania globale Siemens Healthineers, e njohur për lidershipin në teknologjitë mjekësore, digjitalizimin klinik dhe zgjidhjet e avancuara të e-Health, ka vizituar Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT në Lipjan.
Delegacioni i Siemens Healthineers u mirëprit nga Rektori, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, së bashku me stafin akademik. Me këtë rast, Rektori Hajrizi prezantoi zhvillimin strategjik të UBT-së, programet në shkencat shëndetësore, teknologji dhe inxhinieri, si dhe kapacitetet infrastrukturore që ofron Parku Shkencor për kërkim, inovacion dhe ndërlidhje të drejtpërdrejtë me industrinë.
Gjatë vizitës në laboratorë, qendra simulimi dhe hapësira kërkimore, u diskutua konkretisht mbi rëndësinë e sistemeve të menaxhimit spitalor dhe ndërtimit të një sistemi të integruar shëndetësor.
Në këtë kontekst, ekosistemi i Qytetit të Mençur të UBT-së u vlerësua si hapësira e përshtatshme për zhvillimin e projekteve pilot në shëndetësi digjitale, trajnime profesionale për stafin mjekësor, si dhe partneritete strategjike që mund të kontribuojnë në modernizimin e sistemit shëndetësor në Kosovë.