Lajmet

Pse duhet t’i lini gjethet në oborr? Truku i thjeshtë që ndihmon natyrën dhe xhepin tuaj

Published

on

Një truk i thjeshtë, 100% natyral që kursen para, ndihmon kopshtin dhe planetin – gjithçka fillon nga gjethet në oborr.

Për shumë njerëz, pamja e fshesave dhe qeseve të mbushura me gjethe është pjesë e zakonshme e pastrimit vjeshtor. Megjithatë, ndërsa kopshtaria ekologjike ao bëhetmë e njohur, shumë po e vënë në dyshim këtë praktikë tradicionale.

Heqja e gjetheve nuk është gjithmonë zgjidhja më e mirë – përkundrazi, ato mund të jenë një ndihmë e madhe për kopshtin dhe mjedisin.

Pse është e rëndësishme të mos i hidhni gjethet?

Sipas Agjencisë Amerikane për Mbrojtjen e Mjedisit, çdo vit rreth 10 milionë ton mbetje kopshti përfundojnë në deponi, ku gjatë dekompozimit prodhojnë metan – një gaz me ndikim të fuqishëm në ngrohjen globale.

Në fakt, gjethet luajnë një rol të rëndësishëm në shëndetin e tokës dhe ekosistemit.

“Ato veprojnë si një mulç natyral falas: ndihmojnë në ruajtjen e lagështisë, parandalojnë barërat e këqija, mbrojnë rrënjët e bimëve dhe rikthejnë lëndët ushqyese në tokë”, shpjegon Mary Phillips nga National Wildlife Federation.

Nëpër to kalojnë dimrin shumë insekte të dobishme, si larvat e xixëllonjave apo fluturat, ndërsa shërbejnë edhe si burim ushqimi për zogjtë gjatë muajve të ftohtë, shton arkitektja e peizazhit L. Be Laskowski-Sholar.

Si t’i mbani gjethet pa humbur pamjen e rregullt të oborrit?

Zgjidhja më e thjeshtë dhe natyrale është t’i lini gjethet aty ku bien.

“Kjo është mënyra më e mirë për të mbështetur pllenuesit dhe për të ruajtur ekuilibrin natyror”, thekson Phillips.

Nëse ju shqetëson ideja se mund të dëmtojnë barin, shpërndani në shtresë të hollë.

“Shtresa e lehtë dekompozohet gjatë dimrit e ushqen tokën, shtresat e trasha dëmtojnë barin në zonat e lagështa”, THA Krista De Cooke.

Një mënyrë tjetër është t’i shpërndani rreth pemëve ose në shtretërit e luleve, ku ato do të funksionojnë si mbulesë natyrale mbrojtëse kundër të ftohtit. “Në pranverë, bimët do ta shpërthejnë lehtësisht shtresën e gjetheve”, shton De Cooke.

Për pamje të rregullt, mund të vendosni një bordurë rreth pemëve ose të krijoni “rrethe gjetjesh”, për t’u dhënë atyre funksion të dukshëm estetik. Disa kopshtarë ekologjikë ndërtojnë “gardhe të vdekura”, struktura dekorative prej degësh ku mund të grumbullohen gjethet.

“Përdorni gurë ose trungje për të përcaktuar kufijtë, që tufat e gjetheve të duken të planifikuara, jo të shpërfillura”, këshillon De Cooke.

Gjatë dimrit, ato do të dekompozohen dhe do ta pasurojnë tokën për mbjelljet e pranverës.

Kujdes me vendin ku i lini gjethet

Mos i grumbulloni pranë hyrjeve, shtigjeve apo afër mureve të shtëpisë, pasi krijohet lagështi ose të tërhiqen insekte të padëshiruara. Në zonat ku ka rriqna apo brejtës, shtigjet duhet të mbahen të pastra.

Kur është koha më e mirë për t’i shpërndarë gjethet?

Ekspertët këshillojnë që kjo të bëhet në fillim të vjeshtës, para se të grumbullohen shumë dhe para se insektet të fillojnë të strehohen në to.

“Shumë insekte futen në shtresat e gjetheve sapo temperaturat bien 10°C, është mirë të veproni para këtij momenti”, shpjegon De Cooke.

Në pranverë, prisni para se t’i zhvendosni apo t’i përdorni për kompostim, insektet që dalin prej tyre ndihmon kopshtin të lulëzojë sërish.

“Lërini natyrën të bëjë punën e vet,” përfundon Phillips. “Gjethet që dikur i shihnim si mbeturina, janë në të vërtetë një dhuratë për tokën, për kopshtin dhe për planetin.” /A.Z/UBT News/

Lajmet

Rast i dyshuar i kontrabandës me migrantë në Han të Elezit

Published

on

By

Një rast i dyshuar i kontrabandës me migrantë është regjistruar të mërkurën, rreth orës 11:30, në pikën kufitare të Hanit të Elezit.

Sipas raportit të Policisë se Kosovës, katër persona të panjohur kanë dalë nga rimorkioja e një kamioni. Efektivët policorë kanë arritur të ndalojnë njërin prej tyre në vendngjarje, ndërsa tre personat e tjerë janë larguar në drejtim të panjohur.

Shoferi i kamionit është shoqëruar në stacionin policor për intervistim, ndërsa njësitë përkatëse kanë nisur hetimet për zbardhjen e plotë të rrethanave të ngjarjes. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

KURIOZITETET E DITËS

Published

on

Lexoni pesë kuriozitete. Mund të mos i keni ditur:

 

  1. Nuk ka gjë të tillë si një vijë e drejtë. Zmadhoni mjaftueshëm afër çdo gjëje dhe do të vini re parregullsi. Edhe një rreze drite lazeri është pak e lakuar.

 

  1. Personat e shurdhër njihen për përdorimin e gjuhës së shenjave në gjumë. Një studim rasti i një burri 71-vjeçar me çrregullim të lëvizjes së shpejtë të syve dhe një dëmtim të rëndë të dëgjimit tregoi se ai përdorte rrjedhshëm gjuhën e shenjave në gjumë, me studiuesit në gjendje të merrnin një ide se për çfarë po ëndërronte falë këtyre shenjave.

 

  1. Finlanda është vendi më i lumtur në Tokë. Sipas Raportit Botëror të Lumturisë, ka qenë për gjashtë vjet me radhë. Nuk është vërtet për t’u habitur, duke pasur parasysh se Finlanda është shtëpia e Babagjyshit të Vitit të Ri, renëve dhe një sauna për çdo 1.59 persona.

 

  1. Hipopotamët nuk dinë të notojnë. Hipopotamët kanë kocka të mëdha, aq të mëdha dhe të dendura, në fakt, sa mezi qëndrojnë pezull. Ata nuk notojnë dhe në vend të kësaj kryejnë një galop të ngadaltë në shtratin e lumit ose në fund të detit. Në fakt, hipopotamët mund të flenë edhe nën ujë, falë një refleksi të integruar që u lejon atyre të ngrihen lart, të marrin frymë dhe të zhyten përsëri pa u zgjuar.

 

  1. Hëna duket përmbys në Hemisferën Jugore. Krahasuar me Hemisferën Veriore, gjithsesi. Kjo do të thotë që “Njeriu në Hënë” është përmbys në Hemisferën Jugore dhe duket më shumë si një lepur.

Continue Reading

Lajmet

Gjashtë raste të dhunës në familje brenda 24 orëve në Kosovë

Published

on

By

Policia e Kosovës ka njoftuar se përgjatë 24 orëve të fundit janë raportuar gjashë raste të dhunës në familje në rajone të ndryshme të vendit, të cilat përfshijnë sulme fizike, kërcënime, dëmtim prone dhe posedim të substancave narkotike.

Një i dyshuar në Malishevë gjendet në arrati pasi pretendohet se ka ushtruar dhunë psikike ndaj babait të tij dhe i ka dëmtuar veturën. Rasti është nën hetime.

Në Gjakovë janë regjistruar dy raste të ndara. Në të rastin e parë një burrë ka marrë djalin e tij nga kopshti dhe dyshohet se ka dalë jashtë Kosovës pa pëlqimin e ish-bashkëshortes, me të cilën po vazhdon kontaktet shqetësuese përmes telefonit. Në rastin tjetër, është arrestuar dhe dërguar në mbajtje një person i cili ka fyer dhe kërcënuar babain e tij.

Në Fushë-Kosovë është ndaluar një shtetas i huaj nën dyshimin për dhunë psikike të ushtruar javë më parë ndaj bashkëshortes. Ndërkaq në Hajvali, një burrë ka shtyrë bashkëshorten e tij teposhtë shkallëve pas një konflikti; me vendim të prokurorit, i dyshuari është liruar në procedurë të rregullt pasi viktimës i është ofruar ndihma mjekësore.

Në Prishtinë një çift bashkëshortor është shoqëruar në polici pas një përleshjeje fizike mes vete. Të dy kanë refuzuar ndihmën mjekësore dhe janë liruar në procedurë të rregullt.

Në Klinë një i mitur është intervistuar pasi ka sulmuar fizikisht vëllain e tij po ashtu të mitur. Gjatë procedurës, i dyshuari ka dorëzuar vullnetarisht edhe një sasi të vogël të lëndës narkotike të llojit marihuanë.

Ndërkaq në Pejë, policia ka arrestuar një person i cili, nën ndikimin e alkoolit, ka ushtruar dhunë ndaj nënës së tij. I dyshuari është dërguar në mbajtje me urdhër të prokurorit. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Asambleja e ICMG-së në Taranto: Kosova raporton për përgatitjet e “Prishtina 2030”

Published

on

By

Në Taranto të Italisë po mbahet sot Asambleja e Përgjithshme Zgjedhore e Komitetit Ndërkombëtar të Lojërave Mesdhetare (ICMG), një ngjarje me rëndësi të veçantë për Kosovën sa i përket ecurisë së organizimit të Lojërave Mesdhetare “Prishtina 2030”.

Përgjatë punimeve të asamblesë, ku pritet edhe zgjedhja e presidentit të ri për mandatin e ardhshëm, ministra dhe drejtues të sportit kosovar do të marrin pjesë aktivisht në diskutimet për të ardhmen e këtij kompeticioni. Ministri në detyrë i Rinisë dhe Sportit, Blerim Gashani, do të raportojë para përfaqësuesve të komiteteve olimpike dhe drejtuesve të ICMG-së për punën e bërë deri më tani dhe hapat e ardhshëm infrastrukturorë e organizativë.

Ky prezantim shihet si një mundësi kyçe për të informuar udhëheqësinë e re të ICMG-së mbi ecurinë e projektit, duke dëshmuar kapacitetet e Kosovës për të pritur një ngjarje madhore ndërkombëtare sportive. /E.A/

Continue Reading

Të kërkuara