Lajmet

Pse breshkat jetojnë kaq gjatë?

Për këtë ka një përgjigje evolucionare dhe një tjetër biologjike.

Published

on

Nga Joanna Wendel

Në ishullin e Shën Helenës në Atlantikun Jugor, jeton një krijesë që libri i rekordeve Gines e ka quajtur “kafshën më tëmoshuar në Tokë”. Emri i saj është Xhonatan dhe është një breshkë gjigante. Sipas Gines, Xhonatan ishte 187 vjeç në vitin 2019.

E lindur në vitin e largët 1832, gjatë sundimit të mbretëreshës britanike Viktoria, breshka ishte 80 vjeç kur u fundos Titaniku në ujërat e ftohtë të Atlantikut Verior. Por Xhonatan dhe breshkat e tjera gjigante nuk janë të vetmet specie të këtij lloji që jetojnë kaq shumë, thotë Xhordan Donini, profesor i biologjisë në Kolegjin Shtetëror të Floridës Jugperëndimore.

Breshkat e detit mund të jetojnë zakonisht 50 deri 100 vjet, ndërsa breshkat-kuti mund të jetojnë më shumë se një shekull, thotë ai për Live Science. Në fakt, shkencëtarët nuk e dinë kufirin e sipërm të jetëgjatësisë së shumë llojeve të breshkave, kjo pasi njerëzit nuk jetojnë aq gjatë sa ta zbulojnë këtë.

Po pse breshkat jetojnë kaq gjatë? Lori Njuman-Li, asistent/profesore e fiziologjisë në Universitetin Shtetëror të Arkansasit, SHBA, e cila studion breshkat dhe zvarranikët e tjerë, thotë se për këtë ka një përgjigje evolucionare dhe një tjetër biologjike.

Përgjigja evolucionare është relativisht e drejtpërdrejtë:Kafshët si gjarpërinjtë dhe rakunët, duan të hanë vezët e breshkave. Ndërkohë për të trashëguar gjenet e tyre, breshkat duhet të jetojnë gjatë dhe të shumohen shpesh, ndonjëherë disa herë në vit, dhe të pjellin shumë vezë. “Duke pasur parasysh se sa pasardhës kanë është e habitshme që bota nuk po pushtohet nga breshkat”-thotë Njuman-Li për Live Science.

Mekanizmi biologjik që fshihet pas jetëgjatësisë së pazakontë të breshkave, është më i ndërlikuar. Një nga aspektet më thelbësore për jetëgjatësinë e breshkave ka të bëjë me  telomeret e tyre, që janë struktura të përbëra nga fillesa jo të koduara të ADN-së që mbulojnë skajet e kromozomeve, thekson Njuman-Li.

Këto struktura ndihmojnë në mbrojtjen e kromozomeve kur ndahen qelizat. Me kalimin e kohës, telomeret bëhen më të shkurtra ose degradojnë, gjë që do të thotë se ato nuk mund t’i mbrojnë më kromozomet e tyre. Kjo shkakton probleme me shumëfishimin e ADN -së. Dhe gabimet në këtë proces mund të shkaktojnë probleme të tilla shëndetësore si tumoret dhe vdekjen e qelizave.

Por Njuman-Li thotë se breshkat shfaqin një shkallë më të ulët të shkurtimit të telomereve në krahasim me kafshët e tjera që kanë jetëgjatësi më të vogël. Dhe kjo do të thotë se ato janë më rezistente ndaj llojeve të caktuara të dëmtimeve që mund të lindin nga gabimet e shumimit të ADN-së.

Shkencëtarët nuk kanë zbuluar ende të gjithë faktorët që kontribuojnë në jetën e gjatë të breshkave, por ata kanë propozuar disa ide. Në një studim të publikuar më 8 korrik në bazën e të dhënave bioRxiv, një ekip shkencëtarësh eksploruan një numër mekanizmash dhe substancash që çojnë në dëmtimin dhe vdekjen e qelizave, dhe vëzhguan sesi reagonin qelizat nga disa lloje breshkash, përfshirë nga një breshkë gjigante (si Xhonatan).

Sipas studimit, breshkat gjigante dhe disa lloje të tjera breshkash duket se janë në gjendje të mbrojnë veten nga efektet afatgjata të dëmtimit të qelizave. Ato e bëjnë këtë duke i vrarë shpejt qelizat e dëmtuara, përmes një procesi të quajtur apoptozë, ose vdekja e programuar e qelizave të dëmtuara thekson Njuman-Li.

Një trajtim shkaktoi stres oksidativ, pra një lloj stresi që shfaqet natyrshëm në qelizat e gjalla. Stresi oksidativ shkaktohet nga radikalet e lira, të cilat janë molekula shumë reaktive të formuara natyrshëm nga proceset metabolike. Kur trajtohen, qelizat e breshkave iu nënshtruan me shpejtësi apoptozës.

“Një nga gjërat që nënvizon ky studim është se apoptoza e kontrolluar është një procedurë shumë e vlefshme për ndaljen e plakjes, pasi nëse ka një qelizë që ka dëmtime të caktuara, dhe nëse një organizëm ka mundësi ta zhdukë me shpejtësi, atëherë kjo mund të shmangë dukuri të tilla negative si kanceri”- shprehet Njuman-Li.

Në fakt, qelizat në të gjitha speciet, përveç njërës, nuk iu përgjigjën një trajtimi që supozohej të prishte një enzimë të quajtur ligazë, e cila është thelbësore për procesin e kopjimit të ADN -së. Pra me fjalë të tjera, ligaza e breshkave vazhdoi të funksiononte siç duhet.

Nëse kjo do të thotë se këto breshka janë plotësisht rezistente ndaj procesit të kopjimit të ADN-së, kjo nuk është përcaktuar ende, thotë Njuman-Li. Por mund të jetë një përgjigje e mundshme pse breshkat jetojnë kaq gjatë në krahasim me speciet e tjera. / “Live Science” – Bota.al

Lajmet

United Hospital me një surprizë të veçantë për gratë nga diaspora: Kujdes shëndetësor i avancuar për çdo etapë të jetës

Published

on

By

United Hospital vazhdon të dëshmojë se kujdesi ndaj pacientëve nuk njeh kufij, duke sjellë kësaj radhe një ofertë të veçantë të dedikuar grave nga diaspora, të cilat gjatë pushimeve në Kosovë dëshirojnë të investojnë në shëndetin dhe mirëqenien e tyre.

I njohur tashmë për standardet e larta profesionale dhe teknologjinë moderne, United Hospital ka përgatitur pako ekskluzive shëndetësore që mbulojnë të gjitha etapat e jetës së gruas – nga kontrollet rutinore gjinekologjike dhe diagnostikimi preventiv, te trajtimi i ndryshimeve hormonale gjatë perimenopauzës dhe menopauzës, e deri te kujdesi obstetrik dhe momenti më i rëndësishëm në jetën e një familjeje: lindja e një fëmije.

Nën vizionin drejtues të Edmond Hajrizit, United Hospital po e shndërron kujdesin ndaj grave dhe nënave nga diaspora në një prioritet të mirëfilltë strategjik dhe human. Sipas tij, investimi në shëndetin e gruas nuk është vetëm një shërbim mjekësor, por një investim në të ardhmen e familjes dhe të shoqërisë.

Ai vlerëson se çdo institucion shëndetësor në Kosovë, qoftë publik apo privat, duhet ta vendosë gruan dhe nënën në qendër të politikave të kujdesit shëndetësor, duke garantuar standarde të larta profesionale, siguri klinike dhe trajtim dinjitoz.

Për Hajrizin, kujdesi ndaj nënave dhe grave të diasporës është një përgjegjësi kombëtare, që forcon lidhjet me mërgatën dhe dëshmon se sistemi shëndetësor i Kosovës është në gjendje të ofrojë shërbime moderne, të besueshme dhe të krahasueshme me standardet më të avancuara evropiane.

Në kuadër të kësaj nisme, gratë mërgimtare mund të përfitojnë kontrolle gjinekologjike të specializuara, paketa laboratorike dhe hormonale, këshillim profesional për shëndetin riprodhues, si dhe shërbime moderne të maternitetit, përfshirë lindjen normale, lindjen me prerje cezariane dhe lindjen me epidural pa dhimbje. Gjithashtu, spitali garanton monitorim dhe përkujdesje të pandërprerë 24 orë në ditë, si për nënën, ashtu edhe për të porsalindurin.

Kjo ofertë është konceptuar veçanërisht për gratë që jetojnë jashtë Kosovës, të cilat në shumë vende përballen me lista të gjata pritjeje për kontrolle specialistike. Në United Hospital, ato kanë mundësinë të kryejnë të gjitha ekzaminimet dhe shërbimet e nevojshme në një kohë të shkurtër, me profesionalizëm, teknologji bashkëkohore dhe standarde të larta të sigurisë klinike.

Me këtë iniciativë, United Hospital jo vetëm që forcon lidhjen me diasporën shqiptare, por riafirmon misionin e tij për të ofruar kujdes shëndetësor gjithëpërfshirës, të personalizuar dhe të bazuar në praktikat më të avancuara të mjekësisë moderne. Për gratë që zgjedhin ta kalojnë verën në vendlindje, kjo është një mundësi ideale për t’u kujdesur për shëndetin e tyre, duke e shndërruar pushimin në një investim afatgjatë për cilësinë e jetës./rajonipress/

Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 12 korrik 1993-1998?

Published

on

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

 Foto: “Der Spiegel”

12 korrik 1993

“Der Spiegel”: Minoriteti grek në Shqipëri kërcënohet me kërkesën për autonomi

Në numrin më të ri të javores politike gjermane “Der Spiegel”, në një shkrim rreth konfliktit midis Shqipërisë dhe Greqisë, analizohet dëbimi me dhunë i shqiptarëve nga Greqia dhe synimet e prapavijës politike greke ndaj Shqipërisë.

“Gjatë bisedës me të dëbuarit dhe me ata emigrantë, të cilët për të mos rënë në duar të policisë greke udhëtuan nëpër male, del në pah skenari grek për rrënimin e Qeverisë shqiptare dhe presidentit Berisha. Sipas autorit të këtij shkrimi, rreth torturimit disaorësh të emigrantëve shqiptarë, policia greke i udhëzonte që të merrnin për detyrë që sa më shpejt ta përmbysin qeverinë antigreke ndaj Tiranës. Duke parë veprimtarinë fashiste të klerit grek, i cili shpërndante materiale ku kërkohej aneksimi i Shqipërisë, presidenti Berisha reagoi me vendosmëri kundër tendencave të helenizimit dhe kolonizimit ortodoks të Shqipërisë.

Premieri grek, Micotaqis, e ka paralajmëruar Shqipërinë se eskalimi i marrdhënieve me Greqinë, do të ketë pasoja për Shqipërinë. Më pas do të pasonte ngritja e çështjes së kërkesës së autonomisë së minoritetit grek në Shqipëri. Tirana për këtë as që don ta dijë, sepse sipas saj në Shqipëri jetojnë vetëm 60.000 grekë, ndërsa sipas burimeve greke, janë mëse 400.000 grekë. Shqiptarët edhe pas rënies së komunizmit, kanë frikë nga dominimi i fuqive të huaja në këtë vend të vogël të Adriatikut. Tirana është nervoze për shkak të gjendjes së shqiptarëve në Kosovë dhe Maqedoni dhe është e vetëdijshme për aspiratat territoriale të fqinjëve të saj”, thekson midis tjerash javorja politike gjermane “Der Spiegel”.

 

 

12 korrik 1994

Represioni në Kosovë

Vushtrri: – Dje, një ekspeditë e policisë serbe e postkomandës së Prilluzhës, nën pretekst të kërkimit të armëve, bastisi shtëpinë e Ramiz Ademit në Stanoc të Ulët të Vushtrrisë. Pas disa orësh keqtrajtimi psikik, në lokalet e postkomandës së Prilluzhës, erdhi shefi i stacionit të policisë në Vushtrri, Vuçina Janiçijeviq së bashku me Sherif Musliun nga Stanoci i Ulët, i cili “dëshmoi” se para tri ditësh ia paskësh dhënë një revole Ramiz Ademit.

Më pas, policia keqtrajtoi fizikisht Ramiz Ademin deri në alivanosje, kundër të cilit u përdor edhe shkopi elektrik.

Po këtë ditë, policia nën pretekst të kërkimit të armëve, bastisi edhe shtëpitë e Adem e Kamber Halilit dhe atë të Hashim Maliqit në fshatin Tarllabuq të Vushtrrisë. Policia nuk gjeti asgjë nga armët e kërkuara, ndërsa njoftohet se fizikisht u keqtrajtua plaku 70-të vjeçar, Adem Halili.

Të njëjtën ditë, policia bastisi edhe shtëpinë e Tahir Tahirit, kryetar i Aktivit të LDK-së në Stanoc të Ulët të Vushtrrisë. Tahir Tahiri nuk gjendej në shtëpi, ndërsa policia iu kërcënua bashkëshortes së tij, se do të vazhdojnë me bastisje derisa të dorëzohet Tahir Tahiri.

Më pas policia bastisi edhe shtëpinë e Beqir Tahirit, babait të Tahir Tahirit. Policia u soll me vandalizëm, me ç’rast gjatë ndërhyrjes theu derën e hyrjes.

Mitrovicë: – Më 7 korrik, policia nën pretekst të dorëzimit të armëve kërkoi në shtëpinë e tij, Behram Mehmetin në Rekë të Mitrovicës. Meqë Behram Mehmeti nuk gjendej në shtëpi, atij iu la ftesa që të paraqitet në postkomandën e Stantërgut. Po këtë ditë Behram Mehmeti u paraqit në polici, nga ai i cili u kërkua të dorëzojë një pushkë dhe një revole. Njoftohet se policia urdhëroi Behram Mehmetin që të paraqitet çdo ditë në polici, bile edhe të dielave.

Më 8 korrik, policia, bastisi shstëpinë e Gani Hasanit (55), nga i cili kërkuan që të dorëzojë një revole. Meqë Ganiu nuk gjendej në shtëpi, atij iu la thirrja që të paraqitet në stacionin e policisë në Mitrovicë dhe vete të sjell një revole, i cili edhe dorëzoi po këtë ditë.

Ferizaj: Dje, rreth orës 14:00, dy policë kërkuan në shtëpinë e tij Osman Ukiqin, anëtar i Kryesisë së Aktivit V të Nëndegës IV.

Meqë Osmani nuk gjendej në shtëpi, policia mori me vete vëllain e Osmanit, Bislim Ukiqin, i cili në stacionin e policisë në Ferizaj u mbajt rreth një orë dhe u keqtrajtua fizikisht. Bislimit ia dhanë thirrjen që të paraqitet së bashku me Osmanin sërish nesër në polici.

Më 9 korrik, policia bastisi shtëpinë e Shefqet Tashollit në Ferizaj. Policia kërkoi djalin e Shefqetit, Skënder Tashollin, i cili kohë më parë ka dezertuar nga ushtria serbe. Skënder Tasholli tashmë një kohë të gjatë gjendet jashtë vendit.

Dje, rreth orës 9:00, policia bastisi shtëpinë e Abdyl Leskovicës në Ferizaj, nga i cili konfiskuan një revole. Bëhet me dije se pas bastisjes, policia e mori me vete Abdylin në stacionin e policisë në Ferizaj, me ç’rast u mbajt deri në orën 13:30, ndërsa më vonë atë e dërguan në Gjykatën komunale serbe ku u hap procedura kundër tij.

Skënderaj: Dje, policia serbe arrestoi në shtëpinë e tij Sylë Gecin, ish-epror ushtarak dhe ish-epror i Mbrojtjes Popullorer në Skënderaj. Njoftohet se Sylë Geci vazhdon të mbahet në arrest. Dje, për të satën herë policia mori në pyetje plakun Shaban Jasharin nga Prekazi i Ulët i Skënderajt, i cili u pyet për djemtë e tij Hamëz e Adem Jasharin, të cilët tash dy vite e gjysmë gjenden në arrati. Policët iu kërcënuan Shaban jasharit se do të ndërmarrin masa të reja kundër tij në rast mosdorëzimi të djemëve.

Më 10 qershor, policia mori Fazli Durmishin (72) nga Rakinica e Skënderajt, nga i cili u kërkua që të dorëzojë një pushkë gjuetie dhe një revole. Njoftohet se policia keqtrajtoi rëndë plakun Fazli Durmishi, i cili u lirua me kusht që të paraqitet sërish pasnesër në polici.

Podujevë: Dje në orën 18:30 në fshatin Bellopojë të Podujevës, me pretekst të kërkimit të armës, u bastis familja e Xhemil Mustafës. Pas bastisjes së kotë policia dërgoi Xhemilin në stacionin e policisë në Lluzhan dhe e rrahur atë duarëve. Gjendja e tij shëndetësore është e keqe pas rrahjes.

Xhemilit iu mor letërnjoftimi dhe iu dha urdhëri për t’u paraqitur në stacionin e policisë në Podujevë sot.

Po dje policia e ndali në rrugë Osman Malokun nga Bellopoja, ia mori letërnjoftimin dhe i dha urdhër për t’u paraqitur në stacionin e policisë sot në orën 07:00 në Podujevë.

Ndërsa Ajet Sylejmanit që iu mor të mërkurën(6 korrik) e kaluar një revole dje iu kërkua edhe një pushkë. Atij iu dha urdhër për t’u paraqitur në stacionin e policisë të enjten. Kur u paraqit në polici, au u keqtrajua, ndërsa në mes tjerash policia kërkoi nga ai që të rrethojë brenda dhjetë ditësh varrezat serbe në fshatin Bellopojë. -Nëse të duhen traktorë, ose punëtorë, urdhëro kend të duash!- i thanë atij. -Nëse nuk të dëgjojnë, vetëm na trego!- thanë policët.

Javën e kaluar, më 7 korrik, policia bastisi edhe shtëpitë e Hamit, Faik, Fazli, Rrahim dhe Bedri Malokut në Bellopojë.

Ndërsa, një ditë më parë, në fshatin Bradash policia bastisi shtëpinë e Ajet Hasanit, 83-vjeçar. Policia kërkonte një pushkë dhe një revole, ndërsa ndaj të birit të tij Hajdarit kërkonte edhe një automatik. Ajeti dhe biri i tij Hajdari u paraqitën në polici të nesërmen, sipas urdhrit të policisë. Në stacion Hajdari u rrah deri në alivanosje. U torturua edhe babai i tij, Ajeti.

Më 8 korrik policia bastisi shtëpinë e Sylejman Lushakukt në Podujevë. Sylejmani u keqtrajtua fizikisht në stacionin e policisë. Po atë ditë, me pretekst të kërkimit të armëve, policia bastisi shtëpinë e Faik Vokrrit në fshatin Sveçël. Faiku nuk gjendej në shtëpi, ndërsa policia mori me vete djalin e tij Naserin dhe e dërgoi atë në stacionin e policisë në Podujevë, ku e maltretoi fizikisht. Të njejtën ditë policia bastisi në Sveçël edhe shtëpinë e Emin Vokrrit. Policia kërkonte një pushkë dhe një revole. Policia gjatë kësaj ekspedite, në hyrje të fshatit shtiu me armë zjarri në drejtim të Blerim dhe Rrahim Vokrrit.

Dje në fshatin Dumnicë policia me pretekst të kërkimit të armëve bastisi shtëpitë e Vehbi, Isuf dhe Shemsi Selmanit.

Në këtë fshat dje policia kërkoi për të katërtën herë Nezir H.Abdullahun, i cili ndodhet në botën e jashtme.

Dje, po ashtu, në fshatin Pollatë, me pretekst të kërkimit të armëve, u bastis shtëpia e Nexhi Hoxhës. Policia gjeti një revole.

Dje po ashtu në fshatin Sekiraçë, me pretekst të kërkimit të armëve, u bastis shtëpia e Isak Ejupit, kryetar i Aktivit të LDK-së në këtë fshat.

 

 

12 korrik 1995

 Dhuna e përditshme në Kosovë

Skënderaj: – Dje në orët e hershme të mëngjesit, një patrullë e policisë serbe, ishte në shtëpinë e Sadik Ahmetit në Rezallë të Skënderajt dhe kërkuan djalin e tij Enver Ahmetin (1971). Dyshohet se Enver Ahmeti u kërkua që të dërgohet me dhunë në ushtrinë serbe.

Po ashtu dje rreth orës 10:00, policia e postkomandës së Runikut, arrestoi të riun, Bekim R.Osmanin nga Runiku. Shkaku i arrestimit të tij tash për tash nuk dihet.

Zhur: – Me pretekst të kërkimit të armëve, në postkomandën e policisë në Zhur, dje u mor Fadil Vezaj, anëtar i kryesisë së Degës së LDK-së në Zhur. Në polici ai u mbajt rreth një orë e gjysmë dhe u lirua me kusht që në polici të paraqitet sërish sot.

Prizren: – Ditë më parë, po me pretekst të armës, në polici u mor Hasan Berisha nga Prizreni, me dy djemtë e tij, Garipin e Dashnorin. Pasi u mbajtën rreth dy orë në polici, ata u liruan, ndërsa Dashnori u urdhërua që në polici të paraqitet sërish sot.

 

 

12 korrik 1997

Kallëzim penal kundër Rufi Osmanit e Alajadin Demirit

Zoran Verushevski komunikoi dje para gazetarëve se kryetari i Komunës së Gostivarit, Rufi Osmani, gjendet në paraburgim në burgun hetues “Shutka” në Shkup dhe se atij i është caktuar masa e paraburgimit prej 30 ditësh. Po ashtu ai njoftoi se në polici janë mbajtur 318 veta, dhe se ndaj 37 shqiptarëve është bërë kallëzimi për kundërvajtje, kurse ndaj 6 të tjerëve është bërë kallëzimi penal për shkak se tek ata kinse janë gjetur armë zjarri. Po ashtu thuhet se edhe ndaj Rufi Osmanit është bërë kallëzim penal dhe mbi këtë bazë ai mund të dënohet deri në 5 vjet burg. Kryetari i Gostivarit ngarkohet për “organizim të rezistencës dhe intolerancës masive”.

Ndërkaq Alajadin Demiri pandehet për “mosrespeketimin e vendimit të gjykatës kushtetuese”, përkatësisht pse nuk e ka hequr flamurin shqiptar para komunës.

 

12 korrik 1998

Shtatë shqiptarë të plagosur në Strellc të Epërm

Gjatë sulmit të mbrëmshëm të forcave serbe kundër fshatit Strellc i Epërm u plagosën shtatë shqiptarë. Janë plagosur rënd e leht Avni Hasanmetaj (33), jeta e të cilit është në rrezik, Xhevat Hasanmetaj (29), Sylë Hasanmetaj (28), Hajredin Hasanmetaj (23), Isa Avdimetaj (32), Rexhep Avdimetaj (24) dhe Selman Avdimetaj (15).

Forcat serbe ndërmorën në mbrëmje një sulm kundër Strellcit, mirëpo banorët e tij treguan trimëri të lartë në vetëmbrojtjen e fshatit.

 

Njoftohet për pesë policë serbë të vrarë e shtatë shqiptarë të plagosur në Strellc të Epërm

Mbrëmë rreth orës 18:00, kur policia hyri në fshatin Strellc i Epërm për të plaçkitur shtëpitë e shqiptarëve, ndodhi një përleshje e ashpër në mes të policëve dhe forcave mbrojtëse. Si pasojë e luftimeve u vranë pesë policë serbë. Në bazë të gjurmëve në vend të ngjarjes dyshohet edhe për të vrarë të tjerë.

Më pas policia dhe ushtria serbe, në shenjë hakmarrjeje, ndërmorën një sulm të ashpër kundër pozicioneve mbrojtëse të UÇK-së dhe banorëve në Strellc të Epërm. Sulmi me këmbësori dhe artileri të rëndë kundër fshatit zgjati afër tri orë. Brenda kësaj kohe janë zbrazur rreth 250 granata të kalibrave të ndryshme. U plagosën Avni Hasanmetaj (33), Xhevat Hasanmetaj (29), Sylë Hasanmetaj (28), Hajredin Hasanmetaj (23), Isa Avdimetaj (32), Rexhep Avdimetaj (24) dhe Selman Avdimetaj (18). Jeta e këtyre nuk është në rrezik.

Si pasojë e granatimeve në lagjen e Hasanmetajve janë shkaktuar dëmtime të mëdha materiale.

Forcat shqiptare qëndruan në pozicionet e veta dhe arritën të zmbrapsin sulmet e forcave serbe.

Derisa vazhdonin sulmet në Strellc të Epërm, u granatua edhe fshati Isniq. Nuk ka njoftime për të vrarë e të plagosur.

Mbrëmë janë zhvilluar luftime edhe në fshatin Prejlep. Sot po dëgjohen të shtëna përgjatë rrugës magjistrale Gjakovë – Pejë.

 

 

Continue Reading

Lajmet

USA Today: UBT, “Silicon Valley i Ballkanit”, në qendër të raportit për suksesin ekonomik të Kosovës

Published

on

By

UBT është veçuar në raportin special “Kosovo: A Balkan Success Story”, të publikuar nga USA Today në bashkëpunim me One World Media, si një nga institucionet kryesore që po kontribuon në transformimin e Kosovës në një ekonomi të bazuar në dije, inovacion dhe teknologji.

Në kapitullin kushtuar zhvillimit të ekonomisë së dijes, raporti e përshkruan UBT-në si “Silicon Valley of the Balkans”, duke theksuar rolin e institucionit në ndërtimin e një ekosistemi të avancuar të teknologjisë, inovacionit, laboratorëve, parqeve teknologjike dhe inkubatorëve, që po përgatisin gjenerata të reja profesionistësh për tregun global.

Raporti vlerëson se, përtej modelit tradicional të arsimit të lartë, UBT zhvillon programet akademike në bashkëpunim me kompani dhe partnerë ndërkombëtarë të teknologjisë, duke i harmonizuar ato me kërkesat reale të tregut të punës dhe ekonomisë globale.

Themeluesi dhe Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, në deklaratën e tij për raportin thekson se sfida globale nuk është mungesa e fuqisë punëtore, por mungesa e aftësive specifike që kërkon tregu modern. “Ndërmarrjet perëndimore nuk përballen vetëm me mungesë të numrit të punonjësve, por me mungesë të aftësive specifike dhe fleksibile. Duke harmonizuar rezultatet tona akademike me kërkesat e tregut në kohë reale, ne po e pozicionojmë Kosovën si një rezervë të rëndësishme të kompetencës së nivelit të lartë”, është shprehur Prof. Dr. Edmond Hajrizi.

Raporti thekson se Kosova po ndërton një avantazh të ri konkurrues përmes kapitalit njerëzor, ndërsa UBT paraqitet si një nga institucionet që po udhëheq këtë transformim, duke zhvilluar profesionistë me kompetenca në inteligjencën artificiale, teknologji, inxhinieri, inovacion dhe fusha të tjera strategjike.

Sipas raportit, fuqia punëtore e Kosovës karakterizohet nga fleksibiliteti, njohja e gjuhëve të huaja dhe aftësia për t’u integruar në mjedise ndërkombëtare të biznesit.

Në këtë kontekst, UBT vlerësohet si një model i arsimit modern që ndërthur edukimin, kërkimin shkencor, teknologjinë dhe bashkëpunimin me industrinë, duke kontribuar drejtpërdrejt në zhvillimin e ekonomisë së dijes dhe rritjen e konkurrueshmërisë së Kosovës në nivel ndërkombëtar. Përmes këtij vlerësimi në një nga mediat më të njohura amerikane, UBT konfirmon edhe një herë pozicionin e tij si lider në arsimin e lartë, inovacion dhe zhvillimin e kapitalit njerëzor, duke e vendosur Kosovën në hartën globale të arsimit, teknologjisë dhe ekonomisë së së ardhmes.

Artikulli i plotë i USA Today: LINKU

Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 11 korrik 1993-1998?

Published

on

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

 Foto: Më 11 korrik 1997, Serbia e dënoi në mungesë me 20 vjet burg: Adem Jashari

11 korrik 1994

Përfundoi gjykimi në Prishtinë, aktgjykimi shpallet të premten

Sot përfundoi gjykimi i 14 shqiptarëve në procesin e montuar politik në Prishtinë.

Gjatë seancës së sotme fjalën përfundimtare e dhanë një pjesë e mbrojtësve dhe të akuzuarit.

Të gjithë mbrojtësit dhe të akuzuarit thanë se nëse kjo gjykatë do të jetë e pavarur në rastin e marrjes së vendimit me dritën e fakteve dhe në bazë të ligjit, atëherë nuk mund të merr vendim tejtër, përpos vendim për lirimin e të akuzuarve.

Aktgjykimi komunikohet të premtën, më 15 korrik, në orën 11.

 

11 korrik 1995

Inspeksioni sanitar serb mbylli në Mitrovicë me rrethinë 43 objekte e 10 ordinanca shëndetësore

Inspeksioni sanitar serb i të ashtuquajturit “qark” të Mitrovicës gjatë këtij viti, për shkak të gjoja parregullësive, mbylli 43 objekte dhe bëri 407 padi për kundërvajtje, 11 padi penale dhe shqiptoi 17 dënime mandatore.

Siç shkruan gazeta “Jedinstvo”, inspkesioni sanitar serb ndaloi punën e 10 ordinancave shëndetësore. Në mesin e tyre dy ordinanca ishin pronë e shoqatës humanitare “Nëna Terezë”, të cilat u mbyllën për shkak se gjoja nuk qenkan regjistruar në gjykatën ekonomike, e as në kuvendin komunal të Mitrovicës. Gazeta serbe shoqatën “Nëna Terezë” e cilëson si të ashtuquajtur shoqatë humanitare, e cila na qenka në shërbim të “lëvizjes separatiste”!?

Dihet mirëfilli se kjo shoqatë humanitare i ka furnizuar me barna dhe pajisje shëndetësore edhe shumë klinika të administruara nga serbët dhe atëherë nuk është quajtur “shoqatë e ashtuquajtur”, përkundrazi vetë mjekët serbë i kanë shprehur mirënjohje madje edhe me shkrim.

 

11 korrik 1997

Për 15 shqiptarë – 264 vjet burg!

Sot, në gjykatën e instaluar serbe në Prishtinë u shpall aktgjykimi kundër të akuzuarve në procesin e montuar politik kundër 15 shqiptarëve, të akuzuar për “terrorizëm dhe për ndihmë dhënë terroristëve”.

I akuzuari i parë në këtë proces, Besim Rama u dënua me 20 vjet burg, Idriz Asllani me 15, ndërsa Avni Nura me 4 vjet burg.

Dymbëdhjetë të akuzuarve tjerë, gjyqi ndaj të cilëve u bë në mungesë, respektivisht me arsyetimin se ata “gjenden në arrati” iu shqiptuan dënime drakonike: Adem Jashari u dënua me 20 vjet burg, Jakup Nura – 20, Fadil Kadriu – 20, Nuredin Lushtaku – 20, Sabit Jashari – 20, Rafet Rama – 20, Sami Lushtaku – 20, Iljaz Kadriu – 20, Rexhep Selimi – 20, Hashim Thaçi – 10, Zenel Kadriu – 20 dhe Ali Jonuzi – 15.

Në një proces i cili u përcoll me parregullësi të mëdha dhe gjatë të cilit mbrojtësit e të akuzuarve zbuluan në tërësi falsitetin e aktakuzës, akuzuesi nuk hoqi dorë nga aktakuza e konstruktuar me të pavërteta dhe e mbështetur vetëm në deklaratat e nxjerra me dhunë nga tre të burgosurit, të cilat ata më vonë i mohuan para gjyqit.

Dënimet me byurg të shqiptuara kundër 15 të akuzuarve, që bëjnë gjithsej 264 vjet burg, janë ndër dënimet më drakonike, të shqiptuara në proceset githnjë më të shpeshta të montuara politike kundër shqiptarëve në Kosovë.

Ky është procesi i dytë i madh i montuar kundër shqiptarëve i bërë këtë vit nga serbët e instaluar në gjykatat në Kosovë.

Në procesin kundër 20 shqiptarëve, të akuzuar si anëtarë të Lëvizjes për Çlirimin Kombëtar të Kosovës (LKÇK), më 30 maj u shqiptuan gjithsej 107 vjet burg.

 

11 korrik 1998

Sulm masiv i forcave serbe kundër Loxhës, popullsia largohget edhe nga dy lagje të Pejës

Forcat serbe filluan sot në orën 7:30 një sulm masiv kundër fshatit Loxhë afër Pejës. Aktivistët e LDK-së i thanë QIK-ut se fshati po granatohet me armë të ndryshme nga pozicionet e forcave serbe në Zagërmë, në Raushiq, në Gorazhdec dhe në Çerhane.

Tym e flakë shihet të dalë nga disa shtëpi në Loxhë, ndërsa popullsia e fshatit dhe e dy lagjeve të Pejës: “Dardania 1” dhe “Dardania 2” që gjenden afër Loxhës, ka filluar të largohet nga qyteti në drejtim të Malit të Zi.

Në Pejë mbretëron panik i madh. Qyteti është mbajtur në gjendje shtetrrethimi për disa javë rresht. Granatimet e përditshme të fshatrave, terrori fizik e psiqik brenda në qytet i policëve, i ushtarëve dhe i paramilitarëve serbë dhe sulmet e rrefushme nëpër fshatrat e kësaj komune kanë krijuar ambientin e frikës së madhe.

Dega e LDK-së në Pejë e vlerëson gjendjen në qytet alarmante. Këtu ishin strehuar përkohësisht rreth 30 000 banorë të ikur prej fshatrave rreth Pejës e Deçanit që janë sulmuar më herët nga forcat serbe.

Udhëheqja e Degës së LDK-së në Pejë kërkon ndërhyrje urgjente të faktorëve ndërkombëtarë për të ndërprerë sulmet dhe shtetrrethimin e forcave serbe.

I bëhet thirrje misionit të vëzhguesve të huaj që të vizitojë urgjentisht Pejën për të parë përmasat e sulmeve serbe dhe për të ndikuar në ndërprerjen e menjëhershme të tyre.

 

Në kufirin Kosovë-Shqipëri forcat e ushtrisë serbe vranë dy shqiptarë

Dje, derisa po kalonin kufirin Kosovë-Shqipëri, forcat e ushtrisë serbe në rrethana të pasqaruara vranë të rinjtë Ylber Zenel Fanaj dhe Albrim Zaim Fanaj nga fshati Vërmicë, bën të ditur KI i Degës së LDK-së në Zhur.

I njëjti burim saktëson se identifikimin e kufomave e kanë bërë vetë forcat e ushtrisë serbe.

Po ashtu dje rreth orës 15:00, katër automjete të blinduara të ushtrisë serbe ndërhynë në fshatin Vërmicë dhe arrestuan dr. Naim Fanajn, Beqir e Bekim Fanajn dhe Haxhi Kurtajn.

I arrestuari i parë dr. Naim Fanaj është dërguar me dhunë në ambulancën e fshatit ku punon, ndërsa ushtria serbe plaçkiti të gjitha barnat që gjendeshin në ambulancë.

Të arrestuarit janë liruar mbrëmë në orët e vona të natës.

Gjithashtu mbrëmë, nga Vërmica ka patur zhvendosje të popullatës shqiptare, e cila është vendosur në Zhur.

 

Forcat serbe sulmuan në mbrëmje Strellcin e Epërm

Në Strellc të Epërm, në orën 17:50 kanë nisur sulme të rrepta në mes forcave serbe, duke përfshirë edhe forcat ushtarake.

Ky fshat po granatohet me armë të ndryshme. Nga disa shtëpi vërehet tym e flakë, i tha në 18:30 QIK-ut një dëshmitar që gjendej vetëm 200 metra nga vendi i ngjarjes.

U granatuan disa fshatra të Shalës së Bajgorës

Prej orës 12:30 janë granatuar fshatrat Kutllovc, Bare, Mazhiq, Vidishiq dhe Stantërg në Shalën e Bajgorës. Granatimet janë bërë nga kodra e fshatit Koshtovë, ku gjendet një bazë ushtarake jugosllave. Nuk ka njoftime për të vrarët e të plagosurit eventualë.

Granatimet e sotme si edhe sulmet e mëparshme në fshatrat Pantinë, Okrashticë e Çabër dëshmojnë se forcat serbe po e zgjerojnë konfliktin edhe në këtë pjesë të Kosovës.

 

 

 

Continue Reading

Të kërkuara